Wyrok akt. I ACa 107/97 B D P

--- STRONA 1 --- 20/05/2014 13:23 480297650183 W Y D Z I A Ł CYWILNY SO S T R . 01/ Sygn.akt. I ACa 107/97 B D P ! W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 1997 r- Sąd Apelacyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSA - M.Podogrodzki Sędziowie: SA - M.Szulc /spr./ SW - A.Orłowska Protokólant: - M.Kosewska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 1997 r . w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M Z przeciwko Skarbowi Państwa - Zespołowi Opieki Zdrowotnej w 0 o odszkodowanie na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ostrołęce z dnia 20 września 1996 roku sygn.akt. IC 278/95 1- oddala obie apelacje; Z. znosi koszty postępowania pomiędzy stronami za II instancję --- STRONA 2 --- 20/05/2014 13:23 480297650183 WYDZIAŁ CYWILNY SO STR. 02/ At - Z - U Z A S A D N I E N I E T Z wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Zespołu Opieki Zdrowotnej w 0 kwoty 25.000,- zł z tytułu z a d o ś ć u c z y n i e n i a , kwoty 2.838,- zł z j j odsetkami ustawowymi z tytułu odszkodowania za straty mater- ialne, oraz o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przysz- łość . Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Wojewódzki w Ostrołęce wyrokiem z dnia 20.IX.96 r.sygn.IC 278/95 zasądził na rzecz powoda kwotą 7.220,- zł z usta- wowymi odsetkami od kwoty 1 .220,- zł od dnia 11.IX.95 r . , a w pozostałej części powództwo o d d a l i ł . Ustalił, że powód w okresie od 7 - g o do 14~go listopada 1994 r . leczony był na oddziale chirurgicznym Szpitala w 0 W dniu 7.XI.94 r . wykonano u niego badania serologiczne i nie stwierdzono antygenu H B s . W trakcie leczenia wykonano appendektomie, stosowano i n i e k c j e , wlewy kroplowe i kon- trolne badania laboratoryjne. Po powrocie do domu powód kilkakrotnie był w Poradni C h i r u r g i c z n e j , by zmienić opatrun- ki. Ani przed pójściem do s z p i t a l a , ani po powrocie powód nie miał żadnych iniekcji lubwizyt w gabinecie stomatologicznym Na początku lutego 1995 r . pojawiło sią u powoda zażółcenie powłok skjfórnych i wskutek stwierdzenia żółtaczki przebywał na oddziale zakaźnym Szpitala w 0 od 3,11.95 r . do 9,111.95 r . z rozpoznaniem wirusowego zapalenia wątroby typu 8. Choroba miała przebieg łagodny, leczenie było skuteczne i nie i --- STRONA 3 --- 13:23 480297650183 W Y D Z I A Ł C Y W I L N Y SO S T R . - 3 - należy się liczyć z możliwości wystąpienia innych skutków schorzenia. Powód nie uczęszczał do szkoły przez 2 miesiące i musiał korzystać z korepetycji z matematyki - koszt 560,- z ł . Sąd Wojewódzki w s k a z a ł , że podstawę materialno - prawną dochodzonego roszczenia stanowi a r t . 417 k.c., zgodnie z którym Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za s z k o d ą , gdy spełnione są przesłanki tej odpowiedzialności tj. została przez funkcjonariusza państwowego wyrządzona szkoda, dzia- łanie lub zaniedbanie było zawinione i istnieje normalny związek przyczynowy pomiędzy d z i a ł a n i e m , a szkodą, zaś wyrządzenie szkody nastąpiło przy wykonywaniu powierzonej czynności. Skarb Państwa ponosi zatem o d p o w i e d z i a l n o ś ć , gdy szkoda została wyrządzona wskutek warunków leczenia, niewłaś- ciwej organizacji zakładu l e c z n i c z e g o , a może się uwolnić od odpowiedzialności, jeżeli wykaże wysokie prawdopodobieństwo innego powstania s z k o d y . W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie jest wymagane, by związek przyczynowy pomiędzy postępowaniem funkcjonariusza, a powstałą szkodą został ustalony w sposób pewny, bowiem często jest to n i e m o ż l i w e . Można u z n a ć , że zainfekowanie pacjenta chorobą jest domniemaniem niedbalstwa personelu m e d y c z n e g o , a dowód ekskulpacyjny obciąża pozwanego Sąd Wojewódzki uznał, że zeznania św, P należy oceniać z pewną dozą o s t r o ż n o ś c i , bowiem dochodzi on również odszkodowania od p o z w a n e g o . Jako wiarygodne zostały ocenio- ne natomiast zeznania św.P co do wyłącznego uży- wania sprzętu jednorazowego u ż y t k u . Sąd I instancji w s k a z a ł , że z opinii biegłego F w y n i k a , że nie zabezpiecza to przed przeniesieniem z a r a z k a , bowiem źródłem zakażenia jest --- STRONA 4 --- 20/85/2014 13:23 480297650183 W Y D Z I A Ł C Y W I L N Y SO S T R . 04/ - 4 - zawsze człowiek, a przeniesienie może nastąpić poprzez miejsce wkłucia igły, przez wacik lub palec chroniony rękawiczką. Biegły w s k a z a ł , że istnieje szereg dowodów pośred- nich, iż powód został zakażony w szpitalu - przed zabiegiem nie miał antygenu H B S , okres wylęgania odpowiada średnim okresom wylęgania tej c h o r o b y , a nadto zamieszkiwanie powoda w ognisku epidemiologicznym - 100 zachorowań na jed- nym o d d z i a l e . Również wnioski drugiej opinii sporządzonej na wniosek pozwanego są identyczne - nie można dokładnie ustalić, w jakich okolicznościach powód został z a r a ż o n y , ale fakt pobytu w s z p i t a l u , przebyte zabiegi i iniekcje czynią p r a w d o p o d o b n y m , że do zakażenia doszło na oddziale chirugicznym, z w ł a s z c z a , że w chwili przyjęcia nie miał antygenu B H s , Sąd Wojewódzki w s k a z a ł , że prawdopodobieństwo powiększa fakt, iż 10 % pacjentów oddziału jest nosicielami wirusa, albo choruje na żółtaczkę w s z c z e p i e n n ą , o czym zez- nał Dyrektor Z O Z . Uznał p o n a d t o , że inne drogi zakażenia wskazane przez biegłych /kontakty homo - i heteroseksualne/ należy wykluczyć z uwagi na wiek p o w o d a . Przyjmując odpowie- dzalność pozwanego co do zasady Sąd Wojewódzki uznał, że wątpliwości budzi wysokość zgłoszonego r o s z c z e n i a . Choroba powoda wiązała się z pewnym c i e r p i e n i e m , bo musiał przebywać w szpitalu, był pozbawiony kontaktu z n a j b l i ż s z y m i , nie Chodził do szkoły. Jednakże choroba nie pozostawiła trwałych następstw, powód jest praktycznie wyleczony i będzie mógł wykonywać zawód e l e k t r y k a , a zatem kwota 6.000,- zi w pełni zrekompensuje krzywdy moralne i f i z y c z n e . Na kwotę 1.838,- zł odszkodowania składały się koszty, korepetycji --- STRONA 5 --- 13:23 480297650183 W Y D Z I A Ł C Y W I L N Y S O S T R . 05/ 4 . « - 5 - 560,™ zł,koszty przejazdu do szpitala - ok.10 razy /bilet 3,60,- zł/ i specjalna dieta - m i ó d , c y t r y n y , p o m a r a ń c z e . W ocenie Sądu I instancji łączne odszkodowanie z tego tytułu nie może być wyższe niż 1.220,- z ł . Odsetki ustawowe zostały zasądzone tylko od kwoty o d s z k o d o w a n i a , bowiem powód nie wnosił o zasądzenie odsetek od kwoty z a d o ś ć u c z y n i e n i a . Ponad w/w kwotą powództwo zostało o d d a l o n e , oraz w części żądania ustalenia na przyszłość odpowiedzialności p o z w a n e g o . Z opinii w y n i k a , że powód został wyleczony i nie ma o b a w y , że w przyszłości wystąpią inne skutki przebytego schorzenia- Powyższy wyrok zaskarżyły obie strony. Pozwany Skarb Państwa - Zespół Opieki Zdrowotnej w 0 zaskarżył wyrok w części uwzględniającej powództwo i zarzucając naruszenie prawa materialnego t j , a r t . 417 § 1 k.c., niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia s p r a w y , sprzeczność istotnych ustaleń z treś- cią zebranego w sprawie materiału d o w o d o w e g o , inne uchybienia procesowe, które miały wpływ na treść w y r o k u , oraz przed- stawiając nowy d o w ó d , wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Woje- wódzkiemu, ewentualnie o jego zmianę i oddalenie powództwa w c a ł o ś c i . Powód T Z , zaskarżył wyrok w części odda- lającej powództwo i p o d n o s z ą c , że z treści zaskarżonego wyroku nie wynika jakimi przesłankami kierował się Sąd ustalając wysokość odszkodowania oraz zadośćuczynienia i zarzucając naruszenie art. 481 § 1 k.c., wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w c a ł o ś c i . --- STRONA 6 --- 20/85/2014 13:23 480297650183 WYDZIAŁ CYWILNY SO S T R . 04/ . . ¿ • ¡ i . | ' ' • f t i •'S t «! i i fil. •Jfc I . I • ~A V , S/i- m - 6 - Sąd Apelacyjny zważył: Obie apelacje nie są z a s a d n e . Co do apelacji pozwanego: Brak jest podstaw do p r z y j ę c i a , że nowy dowód wskaSzany w apelacji - opinia prof.D.p - może mieć wpływ na odmienną ocenę odpowiedzialności pozwanego, niż doko- nana przez Sąd W o j e w ó d z k i . Jest to opinia sporządzona dla potrzeb innego procesu, w oparciu o odmienny stan fakty- czny i wobec tego nie uwzględniająca istotnych okolicz- ności stanowiących podstawę faktyczną dochodzonego rosz- czenia. Nie może stanowić zatem podstawy ustaleń faktycz- nych w niniejszej s p r a w i e . Nie jest także słuszne twierdzenie skarżącego, że Sąd I instancji wadliwie p r z y j ą ł , iż wnioski obu opinii sporządzo- nych w toku postępowania dowodowego są identyczne. Zarówno biegły P , jak i biegli z AM w P wypowiadali się 0 prawdopodobieństwie zarażenia powoda w szpitalu w 0 . Wskazywali na dowody pośrednie, które ich zdaniem wskazywały, że najbardziej prawdopodobną przyczyną zakażenia był pobyt w tym szpitalu i stosowane tam iniekcje 1 zabiegi. Opinia biegłych AM w P , wbrew przyto- czonym w apelacji argumentom, nie formułuje takich wniosków, t które byłyby sprzeczne z wnioskami opinii biegłego P Biegli stwierdzili b o w i e m , że aczkolwiek nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie kiedy i w jakich okolicznościach doszło do zakażenia p o w o d a , to biorąc pod uwagę pobyt w szpitalu, stosowanie u powoda znacznej liczby zabiegów lekar- skich, brak antygenu HBs u powoda w chwili przyjęcia do szpitala, jest prawdopodobne, że do zakażenia mogło dojść ą •w --- STRONA 7 --- 20/85/201413:23480297650183 W Y D Z I A Ł C Y W I L N Y S O S T R . 04/ At f - 7 - podczas leczenia u p o z w a n e g o . Są to wnioski zbieżne i nie ma racji skarżący t w i e r d z ą c , iż konkluzja tej opinii o z n a c z a , iż powód nie wykazał f a k t u , na którym opiera swe ż ą d a n i e . W tego rodzaju sprawach nie jest na ogół możliwe stwier- dzenie z całkowitą p e w n o ś c i ą , że przyczyną zakażenia stano- wiło konkretne z d a r z e n i e . Dopuszczalne jest zatem ustalenie tego faktu na podstawie dowodów pośrednich, o ile zachodzi wysokie prawdopodobieństwo jego z a j ś c i a . Nie jest zatem możliwe wyłączne powołanie się wyłącznie na pobyt w szpitalu jako fakt mający dowodzić zarażenia c h o r o b ą . Istotne jest bowiem również to, jaka jest to c h o r o b a , jakie są drogi zakażenia i jakie były konkretne okoliczności pobytu w szpi- talu, oraz stan zdrowia przed i po tym pobycie. Nie może być kwestionowane, że przed pobytem powód nie był zarażony wirusem HBs, bowiem badania przeprowadzone przez pozwanego to wykluczyły. Z zeznań dyrektora oddziału chirurgicznego wynika, że jest bardzo dużo p r z y p a d k ó w , kiedy pacjenci mają HBs we krwi - około 10% jest nosicielami tego w i r u s a . Fakt, że personel stara się tych pacjentów o d i z o l o w a ć , nie może przesądzać, iż wykluczone jest przeniesienie w i r u s a . Nie jest to bowiem wydzielona część o d d z i a ł u , a nadto nie zawsze jest możliwość odizolowania pacjenta - n p , w wypadkach nagłych. Jak wynika z tych z e z n a ń , personel jest szczepiony na żółtaczką typu B , ale w 1994 r . była na oddziale pielęg- niarka u której stwierdzono nosicielstwo typu B, z t y m , że została wyłączona od i n i e k c j i . Nie wyłącza to jednak kontaktu tej osoby z innymi o s o b a m i , lub p r z e d m i o t a m i , które mogły być nośnikiem w i r u s a . Wskazać n a l e ż y , iż taka organizacja --- STRONA 8 --- 20/85/201413:23480297650183 W Y D Z I A Ł C Y W I L N Y S O S T R . 04/ - 8 - służby z d r o w i a , która nie zapewnia odizolowania pacjentów stanowiących źródło zakażenia HBs stanowi również zawinione działanie f u n k c j o n a r i u s z a , aczkolwiek nie jest możliwe wskazanie konkretnych o s ó b . Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż były inne, bardziej prawdopodobne możli- wości zakażenia powoda. Nastąpić musiałoby to w okresie po opuszczeniu szpitala, co jest o tyle nieprawdopodobne, że po zabiegu nie była możliwa taka aktywność ruchowa p o w o d a , by mogła prowadzić do powstania m i k r o u r a z ó w , jak to sugeruje skarżący. Reasumując, nie są słuszne zarzuty niewyjaśnienia okoliczności związanych z ustaleniem sposobów zakażenia w ogólności, oraz zakażenia p o w o d a , i sprzeczności u s t a l e ń , iż zakaził się w Szpitalu w 0 , bowiem Sąd Wojewódzki dokonując oceny dowodów w granicach a r t . 233 k.p.c. prawidło- wo ustalił, iż okoliczności faktyczne wskazują z wysokim stopniem p r a w d o p o d o b i e ń s t w a , że do zakażenia doszło w czasie leczenia w S z p i t a l u . Dodać n a l e ż y , iż uwzględnienie stanowiska pozwanego prowadziłoby do takiej sytuacji,że możliwość ustalenia, iż do zakażenia doszło w placówce lecz- niczej, zachodziłaby jedynie i wyłącznie w takim w y p a d k u , gdy chory p o t w i e r d z e n i u na początku pobytu braku antygenu HBs przebywałby w tej placówce przez cały okres - aż do ujawnienia się c h o r o b y . Mając na uwadze powyższe nie można również uznać za słuszny zarzut naruszenia prawa material- nego t j . art. 6 k . c . i a r t . 417 § 1 k.c, ponieważ na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego Sąd I instan- cji dokonał prawidłowej oceny prawnej dochodzonego roszcze- nia i słusznie przyjął, iż odpowiedzialność pozwanego opiera --- STRONA 9 --- 13:23 480297658183 W Y D Z I A Ł CYWILNY S O S T R . - 9 - się na podstawie a r t . 417 § 1 k . c . wobec zaistnienia przesła- nek określonych w tym p r z e p i s i e . Z tych wzglądów apelacja pozwanego została oddalona na podstawie art. 385 k . p . c . Co do apelacji powoda Nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów zmierzających do zakwestionowania oceny dokonanej przez Sąd Wojewódzki co do wysokości zgłoszonego r o s z c z e n i a . Wbrew twierdzeniom powoda Sąd Wojewódzki wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku m o t y w y , którymi kierował się ustalając wysokość zadość- -uczynienia. Ma rację s k a r ż ą c y , że nie jest możliwe wyliczenie kwoty mającej stanowić zadośćuczynienie za doznaną krzywdą i cierpienie. Jednakże Sąd I instancji w s k a z a ł , że mając z jednej strony na względzie fakt około miesięcznego pobytu w szpitalu, pozbawienie kontaktu z rodziną i szkołą, a z drugiej strony fakt braku trwałych następstw choroby, wyleczenie powoda i przejściowy charakter d o l e g l i w o ś c i , adekwatna jest do stopnia cierpień kwota 6.000,- z ł . Skarżący nie przed- stawił żadnych a r g u m e n t ó w , które mogłyby podważyć tą o c e n ę . Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu W o j e w ó d z k i e g o , że zważywszy na łagodny przebieg choroby i wyleczenie powoda nie ma podstaw do przyznania zadośćuczynienia w kwocie wyższej Nie są także zasadne zarzuty co do wysokości odszkodowania za poniesioną szkodę. Powód nie wskazał żadnych konkretnych wyliczeń, których mogłoby w y n i k a ć , że w toku leczenia poniósł wyższe koszty związane z dojazdami lub w y ż y w i e n i e m . Sąd Wojewódzki zaądził kwotę 1.220,- z ł , na którą składa się koszt korepetycji w kwocie 560,- z ł , koszt 10 dojazdów --- STRONA 10 --- 20/85/2014 13:23 480297650183 W Y D Z I A Ł CYWILNY S O S T R . 04/ - 1 0 +• /3,60 zł x 2 x 1 0 / , a pozostała i część obejmuje dodatkowe wyżywienie. Ponieważ dokładne wyl iczenie tej kwoty jest utrudnione, Sąd Wojewódzki mógł!ustalić jej wysokość w oparciu o art. 322 k . p . c . Trzebi mieć również na u w a d z e , że powód nie wymagał specjalnego leczenia, a dieta ograniczała do wyeliminowania potraw zawierających t ł u s z c z . Zważywszy na powyższe orzeczono jak w sentencji rva podstawie art.385k Mając na uwadze wynik postępowarka koszty procesu za instan- cję. apelacyjną zostały zniesiond na podstawie art;100