Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
S , 4 y , i r ^ TlĄai .Cyn y\ __ ,-j ^ / i - Sygn.akt. I AC r 821/96 f v O 0 P i S W Y R O K w U IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 listopada 1996 r . Sąd Apelacyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSA - M.Szulc /spr./ Sądziowie: SA - K.Gonera SW - W.Lasocka Protokólant:apl.rade.- J.Sobczak po rozpoznaniu w dniu 29 października 1996 r.w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa S Ri przeciwko Redaktorowi Naczelnemu , r "' " o nakazanie opublikowania sprostowania na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 13 czerwca 1995 roku sygn.akt I C 1924/93 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1/. nakazuje Redaktorowi Naczelnemu " ", w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku opublikował w rubryce " " następujące sprostowanie: " liczy, zdaje się, na krótką pamięć czytelników. Z listu jej redaktorki/"" " nr ! wynika, że " tylko raz podała o oskarżeniu Mi Š, /W Ĺ //'~/Ü»/' 7`/Ăfl'/.Q/W sygn.akt. 1 Ac r 821/96 «~Ĺ//QŰ5 Ê/7 H' "" '(3 H Y R 0 K C)\")Fj\ H IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 listopada 1996 r. Sąd Apelacyjny w Harszawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSA - M.Szu1c /spr./ Sędziowie: SA - K.Gonera SH - H.Lasocka Protokólant:apl.radc.- J.Sobczak po rozpoznaniu w dniu 29 października 1996 r.w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa S R‹ przeciwko Redaktorowi Naczelnemu "J “ o nakazanie opublikowania sprostowania na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w warszawie z dnia 13 czerwca 1995 roku sygn.akt I C 1924/93 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1/. nakazuje Redaktorowi Naczelnemu " ", by w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku opublikował w rubryce " " następujące sprostowanie: " " ." liczy, zdaje się, na krótką pamięć czytelników. Z listu jej redaktorki/"" " nr / wynika, że " tylko raz podała o oskarżeniu W
--- STRONA 2 ---
Z , iż ten uprzedził właścicieli o gro- żącym im aresztowaniu - a i to ukryła jego nazwisko pod literką " zaznaczając na dodatek, iż oskarżenie jest mało w i a r y g o d n e . Przejrzałem tylko pierwsze trzy strony " " tylko z drugiej połowy ub.r. i znalazłem oskar- żenie pod adresem nie " ",a Z wydrukowane jak wół 5 razy - bez żadnych odredakcyjnych wyjaśnień o małej wiarygodności z a r z u t ó w . Tyle o faktach, które tym się róż- nią od przytoczonych przez " ", że każdy może sprawdzić je sam w każdej publicznej bibliotece /"' 11 nr , ; , dwa razy i z 1992 roku/. Co zaś się tyczy tezy redaktorki" ", że - cytują S R wysyła do różnych redakcji różne listy, ale o jednym temacie: dyskredytowania " ", uprzej mie i n f o r m u j ą , że w ciągu minionych 12 miesiący 6 redakcji z e c h c i a ł o opublikować 10 swoich listów, z czego " " dotyczył tyko jeden jedyny - właśnie ten ostatni do •I II S R P .S. Wbrew przypuszczeniom Redakcji " " nigdy nie m i a ł a m , nie mam i nie chcą m i e c z " " żadnych "osobistych porachunków"." 2 / . o d d a l a powództwo w pozostałej cząści; 3/ . n a k a z u j e pobranie kwoty 100 złotych od Redaktora Naczel- nego " " na rzecz Skarbu Państwa Kasa Sądu W o j e w ó d z k i e g o w Warszawie tytułem wpisu sądowego, -oddala r e w i z j ą w pozostałej cząści. :T Ü _ :_ Z , iż ten uprzedził właścicieli o gro- żącym im aresztowaniu - a i to ukryła jego nazwisko pod literką " ", zaznaczając na dodatek, iż oskarżenie jest mało wiarygodne. Przejrzałem tylko pierwsze trzy strony " " tylko z drugiej połowy ub.r. i znalazłem oskar- żenie pod adresem nie " ",a Z. wydrukowane jak wół 5 razy - bez żadnych odredakcyjnych wyjaśnień o małej wiarygodności zarzutów. Tyle o faktach, które tym się róż- nią od przytoczonych przez " ", że każdy może sprawdzić je sam w każdej publicznej bibliotece /"' " nr , ; , dwa razy i z 1992 roku/. Co zaś się tyczy tezy redaktorki" '", że - cytuję S R' wysyła do różnych redakcji różne listy, ale o jednym temacie: dyskredytowania " _", uprzej~ mie informuję, żeíw ciągu minionych 12 miesięcy 6 redakcji zechciało opublikować 10 swoich listów, z czego " " dotyczył tyko jeden jedyny - właśnie ten ostatni do S R P .S. Wbrew przypuszczeniom Redakcji "R " nigdy nie miałam, nie mam i nie chcę miec z " " żadnych "osobistych porachunków"." 2/.oddala powództwo w pozostałej części; 3/.nakazuje pobranie kwoty 100 złotych od Redaktora Naczel- ne90 " O " na rzecz Skarbu Państwa Kasa Sądu Wojewódzkiego w Warszawie tytułem wpisu sądowego. II.oddala rewizję w pozostałej części.
--- STRONA 3 ---
- 3 - U Z A S A D N I E N I E S' Rt w n i ó s ł o n a k a z a n i e R e d a k t o r o w i N a c z e l - nemu " " o p u b l i k o w a n i a sprostowania , o r a z o z a s ą d z e n i e n a w i ą z k i w k w o c i e 1 0 . 0 0 0 zł z p r z e z n a c z e n i e m na I n s t y t u t w A P o z w a n y nie u z n a ł p o w ó d z t w a . Sąd W o j e w ó d z k i w W a r s z a w i e p o w ó d z t w o o d d a l i ł . U s t a l i ł , że w 11 z d n . 2 0 . X . 9 3 r w r u b r y c e " i" z o s t a ł z a m i e s z c z o n y list S .R z a t y t u ł o w a n y 11 . • " , który z a w i e r a roz- w a ż a n i a na t e m a t p u b l i k a c j i " v " d o t y c z ą - cych " " i r o l i p o s ł a M . Z oraz s p r a w y K.D . St.R z a r z u c a " ", że uży- w a j ą c d w ó c h m i a r w o b e c o s ó b o s k a r ż o n y c h o to s a m o , p o s t ę - puje w e d ł u g z a l e c e ń e t y c z n y c h K a l e g o . Trzy dni p ó ź n i e j w tej s a m e j r u b r y c e u k a z a ł s i ę list r e d a k t o r k i 11 1 ." - A B . pt." który z o s t a ł o p u b l i k o w a n y j a k o s p r o s t o w a n i e w/w listu p o w o d a . Pod l i s t e m z o s t a ł a z a m i e s z c z o n a i n f o r m a c j a r e d a k c j i iż u m o ż l i w i ł a ona w y p o w i e d ź o b u s t r o n o m i na tym zamyka s p r a w ę . Powód w y s t ą p i ł do R e d a k t o r a N a c z e l n e g o " " o z a m i e s z c z e n i e s p r o s t o w a n i a , t e k s t z a t y t u ł o - wany " " d w u k r o t n i e p r z e s y ł a ł faxem do " ", oraz z ł o ż y ł go o s o b i ś c i e w r e d a k c j i . R e d a k t o r N a c z e l n y nie o p u b l i k o w a ł s p r o s t o w a n i a i" nie p o w i a d o m i ł p o w o d a o o d m o w i e i jej p r z y c z y n a c h . _ 3 _ U Z A S A D N I E N I E S' R‹ wniósł o nakazanie Redaktorowi Naczel- nemu " ' " opublikowania sprostowanh , oraz 0 zasądzeníe nawiązki w kwocie 10.000 zł z przeznaczeniem na Instytut w A _ Pozwany nie uznał powództwa. Sąd wojewódzki w warszawie powództwo oddalił. Ustalił, że w " " z dn.20.X.93 r w rubryce " 1" został zamieszczony list S .R zatytułowany " ...", który zawiera roz- ważania na temat publikacji "T " dotyczą- cych " " i roli posła M.Z oraz sprawy K.D _ St.R zarzuca " ", że uży- wając dwóch miar wobec osób oskarżonych 0 to samo, postę- puje według zaleceń etycznych Kalego. Trzy dni później w tej samej rubryce ukazał się list redaktorki'W `|| _ A B _D-t_|| _||, który został opublikowany jako sprostowanie w/w listu powoda. Pod listem została zamieszczona informacja redakcji iż umożliwiła ona wypowiedź obu stronom i na tym zamyka sprawę. Powód wystąpił do Redaktora Naczelnego " " '" o zamieszczenie sprostowania, tekst zatytuło- wany "` " dwukrotnie przesyłał faxem do "Z ", oraz złożył go osobiście w redakcji. Redaktor Naczelny nie opublikował sprostowania i nie powiadomił powoda 0 odmowie i jej przyczynach.
--- STRONA 4 ---
Sąd m e r i t i w s k a z a ł , że p o w ó d o p i e r a swe r o s z c z e n i e na a r t . 39 p r a w a p r a s o w e g o t w i e r d z ą c , że t e k s t p t . " " j e s t s p r o s t o w a n i e m w r o z u m i e n i u art.31 p r a w a p r a s o w e g o , w o b e c c z e g o R e d a k t o r N a c z e l n y w i n i e n go o p u b l i k o w a ć s t o s o w - n i e do w y m o g ó w a r t . 3 2 . J e d n a k ż e w o c e n i e S ą d u W o j e w ó d z k i e g o p o d z i e l i ć n a l e ż y s t a n o w i s k o s t r o n y p o z w a n e j , że list ten n i e j e s t s p r o s t o w a n i e m , c h o ć z a w i e r a j e g o p e w n e e l e m e n t y , a e m o c j o n a l n ą p o l e m i k ą . U s t a w a " P r a w o P r a s o w e " n i e d e f i - n i u j e p o j ą ć " s p r o s t o w a n i a " , " o d p o w i e d z i " i " p o l e m i k i " . W ś w i e t l e p o g l ą d ó w d o k t r y n y s p r o s t o w a n i e j e s t to r z e c z o w a , o d n o s z ą c a sią do f a k t ó w w y p o w i e d ź , z a w i e r a j ą c a k o r e k t ą w i a d o m o ś c i p o d a n e j p r z e z p r a s ą , k t ó r ą p r o s t u j ą c y u z n a j e za n i e p r a w d z i w ą lub n i e ś c i s ł ą . O d p o w i e d z i ą j e s t r z e c z o w a w y p o w i e d ź d o t y c z ą c a w y ł ą c z n i e tych s t w i e r d z e ń , k t ó r e z a g r a ż a j ą d o b r o m o s o b i s t y m . W y p o w i e d z i , k t ó r e nie są s p r o s t o w a n i e m i nie s t a n o w i ą o d p o w i e d z i , l e c z p r z e c z ą t e z o m lub a r g u m e n t a c j i m a t e r i a ł u p r a s o w e g o , m a j ą c h a r a k t e r p o l e m i k i . T a k i c h a r a k t e r , w o c e n i e Sądu I i n s t a n c j i , ma l i s t p o w o d a z a w i e r a j ą c y e m o c j o n a l n e s f o r m u ł o w a n i a typu " w o b e c tak e k s t r a o r d y n a r y j n e j c z e l n o ś c i " o r a z "teza ta i i w i e l e m ó w i o s t a n i e d u c h a a u t o r k i " . W t e k ś c i e " z n a j d u j ą sią e l e m e n t y s p r o s t o w a n i a - a u t o r p o w o ł u j e s i ą n a k o n k r e t n e n u m e r y " " , w k t ó r y c h n a z w i s k o M . Z w y d r u k o w a n e j e s t w p e ł n y m b r z m i e - n i u . P r a w o p r a s o w e n i e p r e c y z u j e z a s a d z a m i e s z c z a n i a p o l e m i k i n i e n a k ł a d a na R e d a k t o r a N a c z e l n e g o o b o w i ą z k u ich z a m i e s z c z a n i a . R e d a k t o r N a c z e l n y " ' " n i e d o p e ł n i ł o b o w i ą z k u w y n i k a j ą c e g o z a r t . 3 3 u s t . 3 prawa _4_ Sąd meriti wskazał, że powód opiera swe roszczenie na art. 39 prawa prasowego twierdząc, że tekst pt." 9 Z " jest sprostowaniem w rozumieniu art.31 prawa prasowego, wobec czego Redaktor Naczelny winien go opublikować stosow- nie do wymogów fiřt .32. Jednakże w ocenie Sądu wojewódzkiego podzielić należy stanowisko strony pozwanej, że list ten nie jest sprostowaniem, choć zawiera jego pewne elementy, a emocjonalną polemiką. Ustawa "Prawo Prasowe" nie defi- niuje pojęć "sprostowania", "odpowiedzi" i "polemiki". N świetle poglądów doktryny sprostowanie jest to rzeczowa, odnosząca się do faktów wypowiedź, zawierająca korektę wiadomości podanej przez prasę, którą prostujący uznaje za nieprawdziwą lub nieścisłą. Odpowiedzią jest rzeczowa wypowiedź dotycząca wyłącznie tych stwierdzeñ, które zagrażają dobrom osobistym. Wypowiedzi, które nie są sprostowaniem i nie stanowią odpowiedzi, lecz przeczą tezom lub argumentacji materiału prasowego, mają charakter polemiki. Taki charakter, w ocenie Sądu I instancji, ma list powoda zawierający emocjonalne sformułowania typu "wobec tak ekstraordynaryjnej czelności" oraz "teza ta wiele mówi 0 stanie ducha autorki". N tekście" " znajdują się elementy sprostowania - autor powołuje się na konkretne numery " ", w których nazwisko M.Z wydrukowane jest w pełnym brzmie- niu. Prawo prasowe nie precyzuje zasad zamieszczania polemik i nie nakłada na Redaktora Naczelnego obowiązku ich zamieszczania. Redaktor Naczelny "` ”“ i " nie dopełnił obowiązku wynikającego z art.33 ust.3 prawa
--- STRONA 5 ---
- 5 - p r a s o w e g o , j e d n a k ż e n a r u s z e n i e t e g o p r z e p i s u nie m o ż e a u t o m a t y c z n i e u z a s a d n i a ć r o s z c z e n i a o o p u b l i k o w a n i u s p r o s - t o w a n i a . P o w y ż s z y w y r o k z a s k a r ż y ł p o w ó d S f Ri i z a r z u c a j ą c n i e w y j a ś n i e n i e w s z y s t k i c h o k o l i c z n o ś c i i s t o t - nych dla r o z s t r z y g n i ę c i a s p r a w y , n a r u s z e n i a p r a w a p r o c e - s o w e g o p o p r z e z n a r u s z e n i e a r t . 3 2 8 k . p . c . / z a r z u t y 2,3 i 4 / , w n i ó s ł o z m i a n ą z a s k a r ż o n e g o w y r o k u i n a k a z a n i e p o z w a n e m u , by o p u b l i k o w a ł s p r o s t o w a n i e . Sąd Apelacyjny zważył: R e w i z j a j e s t u z a s a d n i o n a , a c z k o l w i e k nie w s z y s t k i e p o d n i e - s i o n e z a r z u t y są s ł u s z n e . Stan f a k t y c z n y u s t a l o n y p r z e z Sąd I i n s t a n c j i j e s t w y s t a r c z a j ą c y do o c e n y czy t e k s t p t . i * " s t a n o w i w swej i s t o c i e s p r o s t o w a n i e w r o z u m i e n i u a r t . 31 p r a w a • p r a s o w e g o , czy j e s t inną f o r m ą w y p o w i e d z i . Sąd m e r i t i p r a w i d ł o w o w s k a z a ł , na c z y m p o l e g a istota s p r o s t o w a n i a - jest to r z e c z o w a , o d n o s z ą c a się do f a k t ó w w y p o w i e d ź , z a w i e r a j ą c a k o r e k t ą w i a d o m o ś c i p o d a n e j p r z e z p r a s ą . A n a l i z a tego t e k s t u w s k a z u j e , że a u t o r o d n o s i sią do d w ó c h k w e s t i i - t w i e r d z e n i a A.B , że "( 11 t y l k o r a z podała o o s k a r ż e n i u M.Z Ć O o s t r z e ż e n i e w ł a ś c i c i e l i " " o g r o ż ą c y m im a r e s z t o w a n i u , i to z u ż y c i e m n i e n a z w i s k a , a litery " 11 , oraz do t w i e r - d z e n i a , że S t . R w y s y ł a do r ó ż n y c h r e d a k c j i listy d y s k r e d y t u j ą c e " ". A u t o r p r o s t u j e i n f o r m a c j ą w y n i k a j ą c ą z p i e r w s z e g o t w i e r d z e n i a p o d a j ą c , że p r z e j r z a ł p i e r w s z e trzy s t r o n y " ' " z d r u g i e j p o ł o w y u b . r . i z n a l a z ł o s k a r ż e n i e pod a d r e s e m nie " ",a \ l || _5_ prasowego, jednakże naruszenie tego przepisu nie może automatycznie uzasadniać roszczenia 0 opublikowaniu spros- towania. Powyższy wyrok zaskarżył powód S" ß W i zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istot- nych dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszenia prawa proce- sowego poprzez naruszenie art.328 k.p.c./zarzuty 2,3 i 4/, wniósł 0 zmianę zaskarżonego wyroku i nakazanie pozwanemu, by opublikował sprostowanie. Sąd Apelacyjny zważył: Rewizja jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie podnie- sione zarzuty są słuszne. Stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji jest wystarczający do oceny czy tekst pt. stanowi w swej istocie sprostowanie w rozumieniu art. 31 prawa prasowego, czy jest inną formą wypowiedzi. Sąd meriti prawidłowo wskazał, na czym polega istota sprostowania - jest to rzeczowa, odnosząca się do faktów wypowiedź, zawierająca korektę wiadomości podanej przez prasę. Analiza tego tekstu wskazuje, że autor odnosi się do dwóch kwestii - twierdzenia A.B , że W " tylko raz podała 0 oskarżeniu M.Z¿ ` 0 ostrzeżenie właścicieli " " o grożącym im aresztowaniu i to z użyciem nie nazwiska, a litery " ", oraz do twier- dzenia, że St.R ` wysyła do różnych redakcji listy dyskredytujące " "_ Autor prostuje informację wynikającą z pierwszego twierdzenia podając, że przejrzał pierwsze trzy strony " _ ' `" z drugiej połowy ub.r. i znalazł oskarżenie pod adresem nie " ",a
--- STRONA 6 ---
- 6 - «" w y d r u k o w a n e 5 r a z y bez ż a d n y c h o d r e d a k c y j n y c h w y j a ś n i e ń o m a ł e j w i a r y g o d n o ś c i z a r z u t u i k a ż d y m o ż e te f a k t y s p r a w d z i ć w p o d a n y c h 5 n u m e r a c h " D r u g i e t w i e r d z e n i e a u t o r p r o s t u j e w s k a z u j ą c , że w c i ą g u m i n i o n y c h 12 m i e s i ę c y 6 r e d a k c j i o p u b l i k o w a ł o 10 H j e g o l i s t ó w , z c z e g o " d o t y c z y t y l k o j e d e n - ten o s t a t n i . W s z y s t k i e te s f o r m u ł o w a n i a n i e w ą t p l i w i e n o s z ą c e c h y s p r o s t o w a n i a . L i s t p o w o d a z a w i e r a r ó w n i e ż e l e m e n t y e m o c j o n a l n e , k t ó r e n a l e ż y o c e n i ć j a k o p o l e m i k ą np." j * 0 c e n a , czy dany t e k s t n o s i z n a m i o n a s p r o s t o w a n i a , o d p o - w i e d z i , czy p o l e m i k i , m u s i być o p a r t a o a n a l i z ą k o n k r e t - n y c h s f o r m u ł o w a ń i m u s i p o z o s t a w a ć w z w i ą z k u z t e k s t e m , do k t ó r e g o sią o d n o s i . S p r o s t o w a n i e z a m i e s z c z a n e w p r a s i e m o ż e m i e ć r ó w n i e ż s z e r s z ą f o r m ą i m n i e j s f o r m a l i z o w a n ą | n i ż n p . s p r o s t o w a n i e p r z e w i d z i a n e p r z e p i s a m i k o d e k s u p o s t ę p o - w a n i a c y w i l n e g o . P r z e d m i o t o w y t e k s t , n o s i , w o c e n i e Sądu A p e l a c y j n e g o , w p r z e w a ż a j ą c e j w i ę k s z o ś c i c e c h y s p r o s t o - w a n i a , a o d n o ś n i e k i l k u k o n k r e t n i e w y m i e n i o n y c h w y ż e j s f o r m u ł o w a ń c e c h y p o l e m i k i z u w a g i na ich f u n k c j ę . Z a w a r c i e j e d n a k tych s f o r m u ł o w a ń nie p o z b a w i a c a ł e g o t e k s t u c h a r a k t e r u s p r o s t o w a n i a . Z a c h o d z i p y t a n i e , czy w t a k i m b r z m i e n i u , w jakim p r z e d s t a w i ł t e n t e k s t p o w ó d R e d a k t o r o w i N a c z e l n e m u /k 7 / , i s t n i a ł o b o w i ą z e k p u b l i k a c j i , z w a ż y w s z y _ 5 _ " '" wydrukowane 5 razy bez żadnych odredakcyjnych wyjaśnień 0 małej wiarygodności zarzutu i każdy może te fakty sprawdzić w podanych 5 numerach " _ ". Drugie twierdzenie autor prostuje wskazując, że w ciągu minionych 12 miesięcy 6 redakcji opublikowało 10 jego listów, z czego " vldotyczy tylko jeden - ten ostatni. Wszystkie te sformułowania niewątpliwie noszą cechy sprostowania. List powoda zawiera również elementy emocjonalne, które należy ocenić jako polemikę np." . › X0cena, czy dany tekst nosi znamiona sprostowania, odpo- wiedzi, czy polemiki, musi być oparta o analizę konkret- ~ nych sformułowań i musi pozostawać w związku z tekstem, do którego się odnosi. Sprostowanie zamieszczane w prasie może mieć również szerszą formę i mniej sformalizowanąiniż np. sprostowanie przewidziane przepisami kodeksu postępo- wania cywilnego. Przedmiotowy tekst, nosi, w ocenie Sądu Apelacyjnego, w przeważającej większości cechy sprosto- wania, a odnośnie kilku konkretnie wymienionych wyżej sformułowań cechy polemiki z uwagi na ich funkcję. Zawarcie jednak tych sformułowań nie pozbawia całego tekstu charakteru sprostowania. Zachodzi pytanie, czy w takim brzmieniu, w jakim przedstawił ten tekst powód Redaktorowi Naczelnemu /k 7/, istniał obowiązek publikacji, zważywszy
--- STRONA 7 ---
- 7 - z a s t r z e ż e n i e z a m i e s z c z o n e p r z e z p o w o d a w ż ą d a n i u o p u b l i - k o w a n i a z d n . 2 0 . X I . 9 3 r . S t w i e r d z i ć n a l e ż y , że t e k s t w t a k i m b r z m i e n i u , w j a k i m z o s t a ł n a d e s ł a n y nie s p e ł n i a ł w c a ł o ś c i w y m o g ó w z a r t . 3 1 p r a w a p r a s o w e g o . Z w a ż y ć j e d n a k n a l e ż y , że R e d a k t o r N a c z e l n y miał o b o w i ą z e k w y n i k a j ą c y z a r t . 3 3 u s t . 3 p r a w a p r a s o w e g o j t j . p o w i a d o m i e n i e p o w o d a o o d m o w i e i p r z y c z y n a c h . T e g o r o d z a j u p o s t ę p o w a n i e , j e ż e l i jako p r z y c z y n ą o d m o w y wskazano--by u m i e s z c z o n e w t e k ś c i e f r a g m e n t y nie s p e ł n i a j ą c e w a r u ^ n k ó w s p r o s t o w a n i a , d a w a ł o b y p o d s t a w ą p o w o d o w i do p o d j ę c i a r o z m ó w w celu u z g o d n i e n i a t e k s t u . P r a w i d ł o w o w s k a z a ł Sąd W o j e w ó d z k i , że n a r u s z e n i e a r t . 3 3 u s t . 3 nie u z a s a d n i a a u t o m a t y c z n i e r o s z c z e n i a o o p u b l i k o w a n i e s p r o s t o w a n i a /vide o r z . S N z d n . 1 5 . I I I . 9 1 r . s y g n . I Cr 8 4 9 / 9 0 n i e p u b l . / . R o z w a ż y ć j e d n a k ż e n a l e ż y m o ż l i w o ś ć j jaką d a j e R e d a k t o r o w i a r t . 32 pkt.6 Prawa p r a s o w e g o . A c z k o l w i e k z a s a d ą jest n i e n a r u s z a l n o ś ć n a d e s - oO ł a n e g o t e k s t u i o b o w i ą z e k o p u b l i k o w a n i a ' w c a ł o ś c i j j e ż e l i s p e ł n i a p r z e s ł a n k i z a r t . 3 1 , to a r t . 32 pkt 6 s t a n o w i , że R e d a k t o r N a c z e l n y m o ż e d o k o n a ć k o r e k t y t e k s t u , j e ż e l i , nie b ę d z i e to o s ł a b i a ł o j e g o z n a c z e n i a lub z n i e k s z t a ł - cało i n t e n c j i a u t o r a s p r o s t o w a n i a . Z a k a z d o k o n y w a n i a s k r ó - tów nie j e s t b e z w z g l ę d n y . W takiej s y t u a c j i | t j . gdy R e d a k t o r N a c z e l n y nie p o d j ą ł ż a d n y c h c z y n n o ś c i w y n i k a j ą c y c h z prawć' p r a s o w e g o , a t e k s t n o s i c e c h y s p r o s t o w a n i a , Sąd c y w i l n y r o z s t r z y g a j ą c y sprawę na p o d s t a w i e art.39*. 1 p r a w a prasowego-^ j e s t w ł a d n y do d o k o n a n i a k o r e k t y t e k s t u s p r o s - t o w a n i a w g r a n i c a c h o k r e ś l o n y c h w a r t . 3 2 pkt 6 p r a w a p r a s o w e g o . Sąd c y w i l n y d o k o n u j ą c y o c e n y tekstu pod kątem _7_ zastrzeżenie zamieszczone przez powoda w żądaniu opubli- kowania z dn.20.Xl.93 r. Stwierdzić należy, że tekst w takim brzmieniu, w jakim został nadesłany nie spełniał w całości wymogów z art.31 prawa prasowego. Zważyć jednak należy, że Redaktor Naczelny miał obowiązek wynikający z art.33 ust.3 prawa prasowego\tj. powiadomienie powoda 0 odmowie i przyczynach. Tego rodzaju postępowanie, jeżeli jako przyczynę odmowy wskazano-by umieszczone w tekście fragmenty nie spełniające waruinków-sprostowania, dawałoby podstawę powodowi do podjęcia rozmów w celu uzgodnienia tekstu. Prawidłowo wskazał Sąd wojewódzki, że naruszenie art.33 ust. 3 nie uzasadnia automatycznie roszczenia o opublikowanie sprostowania /vide orz.SN z dn.15.lll.91 r. sygn.l Cr 849/90 niepubl./. Rozważyć jednakże należy możliwośćijaką daje Redaktorowi art. 32 pkt.6 Prawa prasowego. Aczkolwiek zasadą jest nienaruszalność nades- - 00 łanego tekstu i obowiązek opublikowania'w całości jeżeli 1 spełnia przesłanki z art.31, to art. 32 pkt 6 stanowi, że Redaktor Naczelny może dokonać korekty tekstu, jeżeli, nie będzie to osłabiało jego znaczenia lub zniekształ- cało intencji autora sprostowania. Zakaz dokonywania skró- tów nie jest bezwzględny. W takiej sytuacji,tj. gdy Redaktor Naczelny nie podjął żadnych czynności wynikających z prawa prasowego, a tekst nosi cechy sprostowania, Sąd cywilny rozstrzygający sprawę na podstawie art.39„ 1 prawa prasowego; jest władny do dokonania korekty tekstu spros- towania w granicach określonych w art.32 pkt 6 prawa prasowego. Sąd cywilny dokonujący oceny tekstu pod kątem
--- STRONA 8 ---
p o s i a d a n i a p r z e z n i e g o cech s p r o s t o w a n i a i o r z e k a j ą c y o z a s a d n o ś c i ż ą d a n i a o p u b l i k o w a n i a s p r o s t o w a n i a n i e m o ż e d z i a ł a ć w g r a n i c a c h w ę ż s z y c h , n i ż n a c z e l n y r e d a k t o r . P o d o b n a s y t u a c j a z a c h o d z i w p r z y p a d k u o c e n y t r e ś c i p r z e p r o - s z e n i a k t ó r e g o na p o d s t a w i e a r t . 2 3 i 24 d o m a g a s i ę o s o b a , k t ó r e j d o b r o o s o b i s t e z o s t a ł o n a r u s z o n e . S t ą d m a j ą c na u w a d z e p o w y ż s z e , a z w ł a s z c z a o c e n ę t e k s t u s p r o s t o w a n i a , w f o r m i e , w k t ó r e j z o s t a ł o p r z e d s t a w i o n e R e d a k t o r o w i N a c z e l - n e m u •" Sąd A p e l a c y j n y p o m i n ą ł te f r a g m e n - t y , k t ó r e z u w a g i na e m o c j o n a l n ą t r e ś ć i f o r m ę p r z e k r a c z a ł y g r a n i c e a r t . 3 1 p r a w a p r a s o w e g o n a t o m i a t n i e m i a ł y w p ł y w u nć j e g o z n a c z e n i e lub i n t e n c j ę a u t o r a s p r o s t o w a n i a . O c e n i e Sądu p o d l e g a ł a t r e ś ć s p r o s t o w a n i a w f o r m i e p r z e d s t a - w i o n e j R e d a k t o r o w i N a c z e l n e m u , n a t o m i a s t n i e m o ż e s t a n o w i ć p o d s t a w y o c e n y ż ą d a n i a p o w o d a t r e ś ć p r z e d s t a w i o n a w t o k u p r o c e s u / k . 2 7 / f r ó ż n i ą c a się z r e s z t ą w n i e z n a c z n y s p o s ó b od t r e ś c i p i e r w o t n e j . Z w a ż y w s z y na p o w y ż s z e o r z e c z o n o jak w s e n t e n c j i na p o d s t a w i e a r t . 3 9 0 § 1 k . p . c . w z w . z a r t . 1 1 u s t . 2 u s t a w y z d n . 1 . 1 1 1 . 9 6 r . o z m i a n i e u s t a w y K o d e k s p o s t ę p o w a n i a c y w i l n e g o / D z . U . N r 43 p o z . 1 8 9 / . Za zgodność: Na oryginale właściwe podpisy d b . _ 3 _ posiadania przez niego cech sprostowania i orzekający 0 zasadności żądania opublikowania sprostowania nie może działać w granicach węższych, niż naczelny redaktor. Podobna sytuacja zachodzi w przypadku oceny treści przepro- szenia którego na podstawie art.23 i 24 domaga się osoba, której dobro :osobiste zostało naruszone. Stąd mając na uwadze powyższe, a zwłaszcza ocenę tekstu sprostowania, w formie, w której zostało przedstawione Redaktorowi Naczel- nemu ". '" Sąd Apelacyjny pominął te fragmen- ty, które z uwagi na emocjonalną treść i formę przekraczały granice art.31 prawa prasowego natomiat nie miały wpływu na jego znaczenie lub intencję autora sprostowania. Ocenie Sądu podlegała treść sprostowania w formie przedsta- wionej Redaktorowi Naczelnemu,natomiast nie może stanowić podstawy oceny żądania powoda treść przedstawiona w toku procesu /k.27/,różniąca się zresztą w nieznaczny sposób od treści pierwotnej. Zważywszy na powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art.390 § 1 k.p.c. w zw.z art.11 ust.2 ustawy z dn.1.llI.96 r. 0 zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego ...../Dz.U.Nr 43 poz.189/. NH ßfvuinale właściwe p„.z,,¿,, Za zgodność: 5*' RH: arz SA. to db.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Warszawie#akt. I AC r 821/96 f v O 0 P i S W Y R O K w U IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 listopada 19#art. 39 prawa#art.31 prawa#art.33 ust.3 prawa#art.328 k.p.c.#art. 31 prawa#art.33 ust. 3 nie#art. 32 pkt.#art. 32 pkt 6 stanowi#art.32 pkt 6 prawa#art.390 § 1 k.p.c.#art.11 ust.2 ustawy