Postanowienie akt. 1 c 1095/09 WYROK doin

--- STRONA 1 --- . . N d . . Sygn. akt. 1 c 1095/09 WYROK doin?ofrT1a:§?:LT,;?g?;F§zf’?ffigigfifliiggjfiggfipie , _ I  n_ 3 I w rmsrwu RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ D§§§§§1i1?u'T§§rT}§’fm?§b"°Z"“3 W ‘°'"?‘** m Dnia 16 lutego 2012 r. _ _ Q _ I P"“’“‘*°*ZW@1 sqaldoC1:r_@gowy w jwarszawie I Wydzial Cywilny W s a z1e lmstepujqcym: A _. Przewodniczqcy: SSR(de1.)Rafa1 Wagner   .......... Protokolantz stazysta Agnieszka Kuta “‘"°*‘ po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012 r. w Warszawie na rozprawie ' ‘ sprawy z powodztwa (...) Spolki z ograniczonq odpowiedzialnoéciq z siedzihq w S. przeciwko Skarbowi Palistwa reprezentowanemu przez Marszalka Sejmu RP, Ministra Skarbu Pafistwa i Ministra Finanséw 0 zaplate kwoty 4.925 383,23 z1 I. . . I powédztwo oddala; ll. odstepuje od obciagzania powodki kosztamj zastepstwa procesowego Skarbu Pa1'1stwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa. A UZASADNIENIE A Pozwem wniesionym dnia 5 Iistopada 2009 r. powéd (...) Sp. z 0'.o.z siedzibqw S.w11i6s1 o zasaglzenie na zasadzie art. 417 1 § 4 k.c. W zw. z art. 77 Konstytucji RP od pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Sejm RP oraz Ministra Skarbu Pafistwa na rzecz powodowej spolki tytulem odszkodowania kwoty 4.925.383,23 z1 stanowiqcej szkode poniesionqw wyniku braku terminowej implementacji dyrektywy 2004/3 9/WE Parlamentu Europej skiego i Rady z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynlcow instrumentow finansowych (tzw. dyrektywa MiFID I), wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zap1aty. Ponadto strona powodowa wnosila o zasqdzenie od pozwanego kosztow procesu wg norm prawem przepisanych, w tyrn kosztow zastqpstwa procesowego (pozew — k. 336). W pismie z dnia 19 lipca 2010 r. strona powodowa sprecyzowata, 2e domaga sie odszkodowania z tytulu braku terminowej implementaoji Dyrektywy MiFID I oraz Dyrektywy Komisji 2006/73/WE wprowadzajqcej srodki wykonawcze do dyrektywy 2004/39fWE Parlamentu Europej skiego i Rady W odniesieniu do Wymogow organizacyjnych i warunkow prowadzenia dzialalnosci przez przedsiebiorstwa inwestycyjne oraz poj Q6 zdefiniowanych na potrzeby tejze dyrektywy (tzw. dyrektywa MiFID I1) (pismo  k. 249250). . . Pozwany w odpowiedzi na pozew wniosi o oddalenie powodztwai zasqdzenie kosztow postepowania, w tym kosztow zastepstwa procesowego na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa. W uzasadnieniu wskazat na niewlasciwe oznaczeniejednostki organizacyjnej reprezentuj qcej Skarb Pafistwa, ktorq Winien bye Minister Finansow. Strona pozwana zakwestionowata, aby: (1) doszlo do zaniechania legislacyj nego, albowiem dyrektywa 2004/39/WE zostaia implementowana do prawa polskiego W sposéb prawidtowy i w terminie W niej przewidzianym; (2) istnial adekwatny zwiqzek przyczynowy pomiedzy rzekomym niewdrozeniem dyrektywy MiFID a strata, ktora powstala wskutek wykonania dobrowolnie zawartych przez powoda umow. Ponadto podniesiony zostal napodstawie art. 362 k.c. zarzut przyczynienia siq strony powodowej do powstania ewentualnej straty W zwiqzku z zawartymi umowami (odpowiedi na pozew — k. 228237). W dalszym toku postepowania stanowisko stron nie ulegio zmianie. Postanowieniem z dnia 20 wrzesnia 2010 r. Sqd usta1i1 na podstawie art. 67 § 2 k.p.c., i2 wiasciwqjednostkq orgaxfizacyjnq do reprezentowania Skarbu Pafistwa w niniejszej sprawie obok Marszalka Sejmu RP i Ministra Skarbu Pafistwa jest Minister Finansow (postanowienie — k. 276). Sqd ustalil nastgpuj qcy stan faktyczny: ' I Powod (...) Sp.. z o.o.powsta1_na podstawie umowy spolki z 30 grudnia 1998 r. na czas nieoznaczony. Osobami uprawnionymi od reprezentowania poyyoda sq prezes zarzqdu ~ B. H.oraz wiceprezes — J. H. (1)(syn B. H.), ktorzy sq jednoczeénie jedynymi wspolnikami ASp61ki. Reprezentacja Sp61ki jest _ jednoosobowa. Kapital zakladowy wynosi 2.164.000 zi. Przedmiotem dzialalnosci Spolki W gtownej mierze jest wyrob artykulow tekstylnych, materialow budowlanych oraz dziatalnoéé dotyozqca rynku ' nieruchomosici. Eksport W Spolce wynosi 85%, z czego prawie 90% do krajow strefy Euro (okolicznosci niesporne, odpis KRS — k. 4147).. W 2008 r. zatrudniala ok. 220 osob (zeznania J. H. (1)— k. 350). --- STRONA 2 --- W dniu 6 grudnia 2007 r. do biura Spoiki W P., w ktorym pracuje A. P. przyj echali dwaj przedstawiciele Banku'_(.._.) S..A. ( (. (...)), ktorzy przedstawili prezentacje dotyczqcq korzysci jakie mote uzyskiwaé z transakcjitermino'Wj'c_h'Sp61ka o profilu dziaialnosci takim jak powodka, uzyskujqca dochody z eksportu. Spotkaiiie to byio poprzedzone rozmowami telefonicznymi z A. P. na ten teinat. W ramach prezentacji pokazano Wykresy przedstawiajqce W jaki sposob Spolka, W przypadku spadku kursu ziotego, bedzie otrzymywaia Euro pouzgodnionym kursie. Nie zostawiono W Spolce materiaiow dotyozqcych prezentowanych zagadniefi. W zakresie ryzyka, pracownicy banku stwierdzali, Ze ,,W zasadzie nie ismieje” A. P. jest od'2007 r. kierownikiem dzialu finansowego Spolki. Przy czym juZ Wczeéniej W Spolce zajmowaia sie sprawami finansowymi. Ma wyksztalcenie srednie ekonomiczne. Rowniez wczesniej sze jej doswiadczenie zawodowe obejmowalo finanse i ksiegowoéé (zeznania A. P. — k. 33633 7, 349349v, zeznania J. C. — k. 338). W dniu 6 gmdnia 2007 r., po spotkaniu W P.z A. P., przedstawiciele banku udali siq do siedziby powodowej Spoiki W S., gdzie doszto do podpisania umowy ramowej dotyczqcej transalccji terminowych i pochodnych pomiedzy Bankiem (...) S.A.a (...) Sp. z o.o.(daIej W umowie zwana ,,Klientem”). Umowe W imieniu Spoiki podpisal prezes zarzqdu B’. H.. W tym czasie w siedzibie Spoiki obecny by1 rowniez dmgi czionek zarzqdu — J. H. (1), ktory kontaktowal sie telefonicznie z A. P.i rozmawiai z niq na temat umowy, ktora miaia byé podpisana. We Wstepie do urnowy Wskazano: ,, Zwaij/wszy, 1'2‘ Kliem‘ zapoznal sieg i akcepruje treéé obowiqzujqcego w Bankuu Regulaminu Transakcji Terminowych 1' Pochodnych z dnia 8 maja 2002 r. @,Regulamz'n") oraz zwazjywszy, iz' Klienr z‘ Bank zamierzajq wfqczyé postanowienia Regulaminu do tresci niniejszej Umowy Ramowej, ' Strony uzgodnily co nastegpuje: 1. Bank oraz Kliem‘ zgodnie oiwiadczajcg 1'2‘ z dniem podpisania niniejszej Umowy Ramowej wszysrkie postanowienia Regulaminu zostqjq wkgczone do niniejszej Umowy Ramowej 1' stajq sigjej integralnq czesiciq. (. . .)” . W dalszej czesci Umowy Ramowej zawarto jedynie postanowienia (2 odwoianiem do Regulaminu) dotyczqce przypadkow uprawniajapych Bank do jednostronnego rozwiqzania Transakcji lub caiej Umowy Ramowej, postanowienia dotyczqce zmian Umowy Ramowej i sqdu wiasciwego do "rozstzrzygania sporow (Umowa Ramowa — k. 43). ' Jednoczesnie z Umowq Ramowq B. H. WiII1161’lill powoda podpisal oéwiadczenie o poddaniu sie egzekucji do kwoty 900.000 Z1 ,,w zakresie zobowiqzari wynikcyqcfych z transakcji zawartych z Bankiem (H) S./1. na podstawie Umowy Ramowej dolyczqcej Trcmsakcji Terminowych 1' Pochodnych z dnia 06.12.2007 oraz Regulaminu Tmnsakcji Terminowych i Pochodnych”. Pod oéwiadczeniem widnieje data i miej sce ' sporzqdzenia: ,,P., dnia 03 grudnia 2007 1'.” (oéwiadczenie — k. 50). Tydziefi po podpisaniu Umowy Rarnowej, W dniu 13 grudnia 2007 r., do (...) Banku wpiynaj 1ist iiiformacyjny podpisany przez B. H., W ktorym wskazai dwa rachunki~ba.nkowe prowadzone przez Bank (...) S.A. (W Euro i 21), na ktore Winny byé przekazywane swiadczenia pieniezne wynikajqce z transakcji objetych Regulaminem oraz liste osob uprawnionych do reprezentowania Spoiki W sprawach zwiqzanych z Transakcjami — B. II. i A. P. (list informacyjny — k. 49). ._ Umowa Ramowa zostala podpisana W okresie, kiedy kurs Euro spacial. W tym czasie przedstawiciele bankow zawracali sie do J. H. (I) z propozycjz1 zawierania roznych umow, ktére mialryby chronié Spoike przed aprecj acjq zitotego. Bank (...) S.A. juz wczesniej Wspoipracowal z (...) Sp. z 0.0.  prowadzil rachtmek banlcowy, karte kredytoweg, a takze zawierai pojedyncze transakcje terminowe o wanosici ok. 20.000 Euro miesiecznie (zeznania J. H. (1)~k. 350, B. H.—k. 350v). * Przed jak rovmiez W dacie zawarcia umowy ani osobom uprawnionym do reprezentowania Spoiki, ani zadnemu z jej pracownikow nie zostal udostepniony przez Bank Regulamin Transakcji Tenninowych i Pochodnych. Przy czym zadna z tych osob nie zwracala sie o jego udostqpnienie. Zostzii on przeslany Spoioe dopiero po Wzroécie kursu Euro Wraz z Zqdailimni banku dotyczqcymi do rozliczenia transakcji terminowych. " Na podstawie zawartej Umowy Ramowej poszczegolne umowy dotyczqce opcji zawierala telefonicznie A. P.. W pierwszych miesiqca (grudziefi 2007 —' lipiec 2008) Spolka uzyskiwa.'ta wymierne korzysci z zawieranych umow. W Spoice nie przeprowadzono Zadnych analiz dotyczqcych tego, ile érodkow nalezy zabezpieczyé i na jaki okres. Poczqtkowo byiy to nmiejsze kwoty, potem coraz Wieksze. Pracownioy banku --- STRONA 3 --- telefonicznie przekonywali A. P. do zawierania kolejnych umow, mowiqc, Ze ,,p1ezes jQ za to ozloci”. Informowali, Ze kurs jest korzysttny, a A. P. po sprawdzeniu kursu skiadaia telefonicznie oswiadczenia o tym, ie zawiera umowe (zeznania A. P. — k. 336337, zeznania B. H. — 350).  W zwiqzku z Umowq Ramowq doszio do zawarcia W okresie 8 sierpnia  24 wrzesnia 2008 r. nastqpuj dcych umow:  8 sierpnia 2008 r.  Opcji Kupna Waluty Wymienialnej przez Bank z Podwéjnq Barierqi Obsenvacjq oraz Opcji Sprzedazy Waluty Wymienialnej przez Bank z Podwojnq Bark:ra.i Obserwacjs,  8 sierpnia 2008 r. Opcji Kupn:.1 Waluty Wymienialnej z Barierqi Obserwacjq oraz Opcji Sprzedazy Waluty Wymienialnej z Barierqi Wypiatq,  29 sierpnia. 2008 r. Opcji Kupna Waluty Wymienialnej przez Bank z Podwoj nq Barierqi Obsenvacjq oraz Opcji Sprzedaiy Waluty Wymienialnej przez Bank z Podwojnq Barierqi Obserwacj21,,  29 sierpnia 2008 r. Opcji Kupna Waluty Wymienialnej z Barierami oraz Opcji Sprzedazy Waluty Wymienialnej z Barierqi Wyplatac  24 Wrzesnia 2008 r. Opcji Kupna Waluty Wymienialnej przez Bank z Podwéjna. Barierqi Obserwacjq oraz Opcji Sprzedazy Waluty Wymienialnej przez Bank z Podwojnq Barierqi Obsezwacjq,  29 sierpnia 2008 r. Nierzeczywistej Opcji Kupna Waluty Wymienialnej z Barierami oraz Nierzeczywistej Opcji Sprzedazy Waluty Wymienialnej z Barierqi Wypiatq. W dniu 12 marca 2009 r. doszio do podpisania pomiedzy powodem a Bankiem (...) S.A. potwierdzenia zawarcia. Porozumienia do WW. umow opcji. Na jego podstawie strony postauowily dokonaé zzmiany Wanmkow dla poszczegélnych Transakcji bugdatcych przedmiotem WW. uméw poprzez rozwiaczanie dotychczasovvych obowiqzuj apych Transakcji Wraz z jeclnoczesnym zawarciem nowych Transakcji na warunkach okreslonyoh W tym Porozumieniu. Dodatkowo powod zobowiagai sie do zapiaty na rzecz Banku do dnia 16 marca 2009 r. kwoty 1.823.350 21 (potwierdzenie zawarcia porozumienia z za1qcznika1ni_  k. 80 87). W dniu 19 marca 2009 r. powod zawari z Bankiem (...) S.A. umowe o Kredyt Piatniczy na mocy ktorej bank zobowiqzal sie do udostepnienia powodowi krotkoterminowego kredytu piatniczego W kwocie 549924.45 Euro na spiate zobowiqzafi Wobec tego Banku 2 tytuhl zawartych Transakcji Terminowych i Pochodnych na podstawie Umowy Ramowej z 6 grudnia 2007 r. Powdd Zoboxxdagai sie do spiaty lcredytu W 24 miesiecznych ratach platnych W okresie od 10 sierpnia 2009 r. do 8 lipca 2011 r. (umowa ~ 1:‘. 8892). Na podstawie Aneksu nr 1 2 dnia 15 lipca 2009 r. do umowy kredytu z 19 marca 2009 r. kwota udzielonego kredytu zostaia podwyzszona o 188695.34 zl. Jednoczesnie Wydhlzono termin spiaty kredytu olqeslajqc go na 31 lipca 2013 r. (aneks — k. 9699). Pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. Bank (...) S.A.poinformoWa1 powoda, Ze dnia 16 czerwca 2010 1'. upiywa terrnin zobovviqzujqcy banki krajowe do dostosowania ich dzialalnosci do przepisow prawa polskiego _ implementujqcych Dyrektywe MiFID W sprawie rynkow instmmentow finansowych. W zwiqzku z tym Bank dostosowujqc swojqdzialalnosé do tych Wymogéw dokonuje zmian m.in. W zakresie dokumentacji standardowej, 0bOW1E1._Zl.1j8LC€j W relacjach z Klientami W zakresie zawierania transakcji terminowych i pochodnyeh. W konsekwencji oswiadczyi, Ze Wypowiada ze skutkiem natychrniastowym Umowe Rarnowq dotyczqcq Transakcji Terminowych i Pochodnych zawartq 6 grudnia 2007 r. (pismo — k. 265). Ostatecznie Spolka zaciqgnela kredyt W innym banku, a z uzyskanych srodkéw splacila Wszelkie naleznosci na. rzecz Banku (...) S.A. Zap1ata nastqpiia bez zastrzezenia zwrotu. Nie toczyio sie ani nie toczy Zadne postepowanie sqdowe pomiedzy (...) Sp. z 0.0. a Bankiem (...) S.A. (zeznsnia B. H.  k. 351, zeznania J. II. (1)—k. 350v). , . 1 Na skutek skargi Komisji Wspolnot Europej skich z dnia '7 kwietnia 2008 r. Europej ski Trybunai Sprawiedliwosci Wszczaj postepowanie pod sygnaturq C142/08 dotyczape nieimplementowania dyrektywy 2004/3 9r’WE Parlamentu Europej skiego i Rady (MiFID I). Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r. ETS wykreslil sprawe z rejestru, obeiagajqc Rzeczpospolitq Polskq kosztami postepowania. W uzasadnieniu postanowienia Wskazano, Ze Wniesienie skargi przez Komisje, a nastepnie jej C0fil1QCi6, jest Wynikiem postepowania Rzeczypospolitej Polskiej, ktora przyjela sirodki niezbedne, aby zastosowaé sie do ciqzsicych na niej zobowiagiui, informuj a.c Komisje 0 wykazie srodkow kraj ovqrch maj qcych na celu transpozycje dyrektywy dopiero po Wniesieniu skargi (postanowienie ETS ~ k. 239240). Na Wniosek Komisji Wspolnot Europej skich z 7 kwietnia 2008 r., W dniu 19 marca 2009 r. Europej ski Trybunal Sprawiedliwosci W Wyroku 2 dnia 19 marca 2009 r. W sprawie C143108 orzeki, Ze poprzez _ nieprzyjecie W przewidzianym terminie wszystkich przepisow ustawowych, Wykonawczych i administracyjnych koniecznych do Wykonania dyrektywy Komisji 2006/73/WE 2 dnia 10 sierpnia 2006 r. --- STRONA 4 --- Wprowadzaj apej srodki Wykonawcze do dyrektywy 2004/3 9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady W odniesieniu do Wymogow organizacyj nych i Warunkow prowadzenia dziaialnosci przez przedsiebiorstwa inwestycyjne oraz pojeé zdefiniowanych na potrzeby tejze dyrektywy (MiFID I1) Rzeczpospolita Polska uchybiia zobowiaganiom ciqzqcym na niej na mocy Wymienionej dyrektywy (Wyrok ETS — k. 241243). Powyzszy stan faktyczny S:id ustalii przede Wszystkim na podstawie WW. dokumentow, ktorych prawdziwosé nie byia kwestionowana przez zadnq ze stron. D121 ustalenia okolicznosci zwiqzmiych z zawarciem Umowy Ramowej, a takze zawieranych najej podstawie uméw opcyjnych podstawowe znaczenie miaiy zeznania swiadkow  pracownikow powodowej Spéiki oraz czionkow zarzqdu. Wszystkie te osoby, bezposrednio powiqzane ze spam zarowno W1&’[&Ch 20072008 jak i obecnie, z caiq pewnosciq sq zainteresowane Wynikiem sprawy. Efektem tego bylo jednostronne przedstawianie relacji Spoiki z bankiem. Stqd np. stwierdzenia J. H. (1): ,,Nie byio takiego momentu, ze umowy opcyjnie nam sic; opiacaiy”. Jednak zaraz pozniej dodaje on: ,,W pierwszym okresie obowiqzywania umowy ziotowka sie umacniaia, byio to dla nas korzystne”. Strona powodowa nie przedstawila zadnych danych dotyczqcych rozliczefl umow zawartych na podstawie Umowy Ramowej przed sierpniem 2008 r. Jednakze nie ma zadnych podstaw do przyjecia, ze takie umowy nie byly zawierane. Fakt ich zawierania potwierdzili éwiadek A. P., jak i czionkowie zarzqdu Spoiki. Zwazywszy na kienmek zmian kursu ziotowki Spoika W zwiqzku z tymi umowami musiaia uzyskiwaé korzysei.  Strona powodowa staraia sie rowniez stworzyé wrazenie, ze przed zawarciem Umowy Ramowej praktycznie nie miaia zadnych stosunkow finansowogospodarczych z Bankiem (...) S.A. ( (...) Bank (...)) oraz braku jakiegokolwiek doswiadczenia W zakresie transakcji terminowych (pozew — k. 5). P1zeczac temu jednak zlozone zeznan_ia. Wynika z nich, ze jeszcze przed zawarciem Umowy Ramowej Spdlka zawieraia transakcje terminowe (na ok. 20.000 Euro miesiecznie), ponadto posiadaia réwniez W banku rachunek, a nie tylko karte kredytowq. Na posiadanie rachmow posrednio Wskazuje réwniez list informacyjny z I3 grudnia 2007 r., W ktorych Wskazano dwa rachunki bankowe jeden W PLN, a drugi W EUR. Wynika z tego, ze proponujap zawarcie Umowy Ramowej bank miai pBW‘Il3LVV16dZQ o zakresie dziaialnosci Spoiki. Wiedza ta mogia. bye z iatwosciq uzupeiniona o infomaacje zawarte na stronach internetowych Spoiki. Reasumuj ate, Said dai Wiare osobom zeziiajqcym W niniejszym postepowaniu, jednakze zeznania te oceniane byiy z uwzglednieniem subiektywnej oceny tych osdb. Wypowiedzi te zmierzaiy do Wykazania, ze niedoswiadczona Spoika padia ofiarq banku, ktory zmierzai jedynie do uzyskania jej kosztem jak najwiekszych zyskow. Sqd zwaiyl, co nastepuje. Z uwagi na przedmiot i charakter sprawy rozwazania co do zasadnosci zqdania Wymagajq W pierwszej kolejnoéci poozynienia pewnych ogoinych uwag dotyczqcych transakcji zawieranych pizez strone powodowq z Bankiem (...) S.A., W tym ryzyka Walutowego, zarzqdzania tym ryzykiemoraz opcji  Walutowych. Ryzyko walutowe to ryzyko Wynikaj ape z prawdopodobiefistwa uksztaltowania sie kursu Walutowego W przysziosci na poziomie odmiennym od oczekiwafi podmiotu narazonego na to iyzyko. W praktyce iyzyko Walutowe sprowadza sie to tego, Ze Wyrazone W Walucie obcej oczekiwane przychody i Wydatki firmy, czy tez bedgce W jej posiadaniu dewizowe aktywa i pasywa, mogq ulec zmianie W nastepstwie Wahaii kursow ' Walut. Ryzyko Walutowe jest szczegolnym rodzajem ryzyka iynkowego. P ' Szczegoinq postaciq ryzyka Walutowego, jest ryzyko transakcyjne ( transaction risk), na ktére narazone sq przede wszystkim firmy, ktore dokonujq Wymiany handiowej z zagra11ica,(e1<sporterz}/i importerzy). Wartoéé przychodow (W przypadku eksporteréw) oraz wydatkow (W przypadku importeréw) firm dokonujqcych operacji z zagranicqjest zalezna od wysokosci kursu W danym rnomencie rynkowym. Ryzyko transakcyjnejest najpowszecimiej wystepuj apym ryzykiem i Wpiywa bezposrednio na Wynik finansowy i piynnosé finny. Takze (...) Sp. z 0.0., jako eksporter narazony jest W swoj ej dziaialnosci na ryzyko transakcyjne  powod uzyskujap regulamie przychody w Euro nie jest W stanie ocenié, za ile bedzie mogi Wymienié Euro na ziote W przysziosci. Spolka nie moze wiec przewidzieé swoich dochodow W Walucie lcraj owej. W konsekwencji W planach Wydatkow i dochodéw musi opieraé sie na prognozach, ktore oczywiscie rnogq sie nie sprawdzié. W gospodarce otwartej Wielu przedsiebiorcow, takjak powod, styka sie W swojej dziaialnosci z ryzykiem kursowym — stqd koniecznosé budowy systemu zarzqdzania ryzykiem. System zarzqdzanie iyzykiem nie polega na jego unikaniu, ale na Wykorzystaniu takich metod i dziaiafi, ktore obnizq stopiefi oddziaiywanja ' ryzyka na funkcjonowanie podmiotu gospodarczego i zapewniq odpowiedni zwrot W stosunku do poziomu ryzyka. ' --- STRONA 5 --- Wspoiozesnie przedsiebiorcy majq do dyspozycji szerokq palete srodkow pozWa1aj qcych na zarzqdzarue ryzykiern Walutowym. Wsrod instrumentow Lunozliwiajqcych obnizenie ryzyka kursowego szczegélna, role odgrywajqinsmunenty pochodne, W tym W szezegélnosci opcje Walutowe (zarowno tradycyjne opcje Walutowe, jak i tzW. strategic zerokosztowe). Klasyczna opcja walutowa jest umowq, na podstawie ktorej nabywca opcji uzyskuje prawo zqdania od Wystawcy opcji sprzedazy nabywcy opcji (lub zakupu od nabywcy opcj i) oznaczonej ilosci Waluty po kursie z géry ustalonym W chwili zawierania urnowy opcji za zaplata, premii. W zaleznosci od rodzaju prawa, ktore uzyskuje nabywca opcji Wyroznia sie dwa rodzaje opcji, tj. opcja kupna (call) i opcja sprzedazy (put). Na przykiadz (Eli ( na podstawie opcji call o nominale 100.000 Euro z datq realizacji 28.08.2009 i kursem realizacji 3 .3 5 21 nabywca opcji zyskuje prawo (ale nie obowiqzek) zqdania od Wystawcy opcji, Zeby Wystawca. sprzedai nabywcy opcji 100.000 Euro po 3.35 zl bez Wzgledu na rynkoura. cene waluty; za takie prawo nabywca opcji przy zawieraniu klasycznej opcji musi zapiacié premie; 1 .  na podstawie opcjipue‘ 0 nominale’ 100.000 Euro z datq realizacji 28.08.2009 i kursem realizacji 3.35 zi nabywoa opcji zyskuje prawo (ale nie obowiagek) zqdania od wystawcy opcj i, zeby Wystawca opcji kupii od nabywcy opcji 100.000 Euro po 3.35 Zi bez Wzgledu na 13/nkowac cene Waiutyg za takie prawo nabywca przy zawieraniu ldasycznej opcji musi zapiacié premie. Premia za nabycie opcji ustalana jest W zaleznosci od nastepuj qcych Warunkow istiuejqcych na ryuku W chwili zawierauia umowy opcji:  E1. ' E poziom kasowego kursu Wymiany Walutowejg F] ' poziom kursu Wykonania opcji (im korzystniejszy dla nabywcy opcji tym opcja drozsza); U . poziom zmiennosci rynkowej (im Wyzszy tym opcja drozsza); U stopy procentowe; ' |:‘ . czas do zapadalnosci (iin opcja diuzsza tym drozsza).  Nabywca tradycyjnej opeji premiowej uzyskuje pewnosé, ze bedzie mogi sprzedawaé (kupowaé) Walute po okreslonej cenie W przysziosci. Oczywiscie nabywca opcji skorzysta z niej \vy1qcznie, gdy kurs Waluty uksztaituje sie dla nabywcy W sposob niekorzystny. Jezeli kurs Waluty bedzie pozytywny dla nabywcy, nabywca nie Wykona opcji, poniewaz Wymiana Waluty na rynku bedzie dla niego korzystniej sza. W takiej sytuacji nabywoa opcji utraci premie. Przykiadowo eksporternabywca opcji put 0 nominale 100.000 Euro i kursie Wykonania 3.35 zi skorzysta z opcji tylko, gdy kurs Euro bedzie ponizej 3.35 zi. Jezeli kurs Euro bedzie powyzej 3.35 zi, nabywca opcji sprzeda Euro po korzystniej szym kursie rynkowym. Eksporter ' uzyska Wiec niespodziewane zyski Wynikaj ape z korzystnej zmiany kursu Euro, a utraci premie. Glownym powodem zmniej szaj qcego sie zainteresowania firm transakcj ami opcji byi podkreslany przez  przedsiebiorcéw Wysoki koszt zabezpieczenia ryzyka, wynikajapy z koniecznosci poniesienia poczqtkowego nakiadu finansowego W chwili otwarcia pozycji opcyjnej W postaci zaplaty premii opcyj nej 1. Jednoczesnie Wielu przedsiebiorcéw dostrzegalo zalety instrumentéw opcyjnych i wyrazaio zainteresowanie Wykorzystaniem tych instrumentow pod Warunkiem spehiienia ich oczekiwafi co do kosztéw opcji. Powyzsze oczekiwania uczestnikow rynku doprowadzily do pojawienia sie W ofertach baiikow ziozonych produktéw opoyjnych, W tym szczegolnosci tzw. transakcji zerokosztowych (stanowiqcych ziozenie klasyoznych opcji call i put z Wykorzystaniem instytucji quasipotratcenia). Narodowy Bank Polski juz W latach 20022003 odnotowai rosnqcy udziai ziozonych strategii opcyjnych oraz tzW. opcji egzotyczhych W transakcj ach zabezpieczenia piatnosci dewizovvyph przez klientow niebankowych, podkreslaj qc, ze strategie te sq lepiej dopasowane do indywidualnych potrzeb klientéwi mogq byé bardziej atrakcyjne cenowo od tradycyj nych opcji premiowychz. W ramach transakcji zerokosztowej zawierane sqjednoezesnie 2 przeciwne umowy opcji, tj. umowa opcji call i umowa opcji put o analogicznych premiach. Strony zawieranych transakcji sqj ednoczesnie --- STRONA 6 --- nabywcami i Wystawcami opcji, a premie rownowazq sie ~ dzieki powyzszemu zabiegowi transakcja staje sie zerokosztowa W tym sensie, ze W chwili zawarcia umowy opcji nie powstaje obowiqzek zapiaty premii. Przykiad: Firma bedqca eksporterem i uzyskuj acca staly dochod W Euro W Wysokosci 100.000 Euro chce zabezpieczyé sie przed spadkiem kursu EURO. Eksporter nioze nabyé klasycznq opcje pm‘ (i zyskaé W ten sposob prawo sprzedazy Euro po okreslonej cenie, np. po 3.35 z1— oozywiscie eksporter skorzysta z opcji tylko, gdy rynek bedzie ponizej 3.35 zi) i zapiacié premie. Z drugiej strony, firma bedqca importerem i piacqca za nab)/Wane towary 100.000 Euro miesiecznie chce zabezpieczyé sie przed Wzrostem kursu Euro. Importer moze nabyé klasycznq opcje call (i zyskaé W ten sposob prawo kupna Euro po okreslonej cenie, np. po 3.35 z1~ oczywiscie importer skorzysta Z opcji tylko, gdy rynek bedzie powyzej 3.35 zi) i zapiacié prenne. Jezeli ani eksporter ani importer nie chcq piacié premii, ale jednoczesnie chcq sie zabezpieczyé mogq skorzystaé z transakcji zerokosztowej (korytarza zerokosztowego). W ramach transakcji zerokosztowejz D j . eksporter nabywa od importera opcje put o nominale 100.000 Euro, za ktorq normainie musiaiby zapiacié premie X; » importer nabywa od eksportera opcje call o nominale 100.000 Euro, za kt6ra,norma1nie musiaiby zapiacié premie X; |:| . strony umawiajq sie na okresiony kurs realizacji, np. 3.35 21; U jednoczesnie strony ustalajs, Ze jezeli kurs Euro na rynku W dacie realizacji opcji bedzie ponizej 3.35 zi, to prawo skorzystania z opcji bedzie miai eksporter, a jezeli rynek bedzie powyzej 3.35 21 to z opcji bedzie miai prawo skorzystaé importer. Eksporter W ten sposéb uzyskuje pewnosé, ze bedzie mogl sprzedaé regularnie uzyskiwane z zagraniey Euro za 3.35 zi , jezeli cena Euro na ryriku bedzie nizsza niz 3.35 21. Za swoje prawo eksporter ,,p1aci” Wystawieniem opcji call na rzecz importers, ktory uzyskuje pewnosé, ze jezeli cena Euro na rynku bedzie Wyzsza niz 3.35 zi, to i tak importer bedzie m6g1 kupié Euro przekazywane regularnie kontrahentom zagranicznym za 3.35 zi. W ten sposob i importer i eksporter zabezpieczajq sie przed startami zwiszanyrm z ryzykiem kursowym (eksporter z przykiadu powyzej dzieki strukturze zerokosztowej nie musi sie obawiaé spadku Euro, bo ma. gwarancj Q, ze moze sprzedawaé Euro po 3.35 zi), jednoczesnie rezygnuj dc z mozliwosci osieigniecia korzysci, gdy rynek sie odwréci (gdy rynek bedzie powyzej 3.35 zi eksporter nie bedzie mogi korzystniej sprzedaé uzyskiwanego z zagranicy Euro ze wzgledu na obowiazek Wobec importera). Rezygnacja z mozliwosci osiqgniecia nadzwyczajnych korzysci stanowi faktyczny koszt za Wykorzystanie strategii korytarza zerokosztowego. Oczywiscie, W praktyce riie Wystepuje sytuacja kiedy eksporter chcqcy zastosowaé strategie zerokosztowq szuka importers, ktéremu sprzeda opcje calf po to, aby sfinansowaé zakup opcji put — take, role peiniq tzw. market makerzjv, czyli bauki ktére zawsze sq gotowe ' kupié lub sprzedaé dany instrument finansowy. W przykiadzie zostaia przedstawiona sytuacja eksportera i importera W celu bardziej obrazowego Wyj asnienia sposobu funkcjonowania transakcji zerokosztowej. Ryzyko dla podmiotu zawieraj qcego transakcje zerokosztowe nie przekracza ryzyka utraty nadzwyczajnych korzysci wynikaj apych ze zmiany kursu, 0 ile podmiot Wystawiajqcy opcje W ramach struktury opcyjnej dostosuje nominal Wystawianych opcji do swoich rzeczywistych przepiywow W Walucie obcej. Mozna to Wyjasnié przez porownanie sytuacji eksportera, ktory nie korzysta z zerokosztwych struktur opcyjnych i eksportera, ktéry z takich instrumentow korzysta; Eksporter, stale uzyskuj qcy przychody W Walucie obcej, ktéry nie zabezpiecza sie przed zmianq kursu przez zawieranie umow opcji, ponosi W peinj iyzyko wahari walutowych — W razie gwaitownego umocnienia sie ziotego, bedzie zmuszony sprzedaé Euro po duzo nizszej cenie niz pierwotnie mogi oczekiwaé. W razie gwaitownego osiabienia sie zlotego eksporter oczywiscie uzyska nadzwyczajne korzysci Wynikaj ape z  korzystnie ksztaituj qcego sie kursu Walutowego. Eksporter nie moze jednak przewidzieé, jaki bedzie dokiadnie kurs Waluty W przysziosci — W konsekwencji, nie jest W stanie wiasciwie przygotowaé planu Wydatkéw i przychodéw. .. Natomiast eksporter, ktory skorzysta ze strategii zerokosztowej, dostosoWuja,c nominal Wystawianych W ramach struktury opcji do swoich rzeczywistych przeplywéw W Walucie obcej, zyskuje pewnosé, ze bedzie mogi sprzedawaé Walute po okreslonej cenie (i to zarowno, gdy bedzie korzystai z nabytej opcji put, jak i Wykonywai WySl&W10HQ opcje call), co pozwala Wlasciwie ksztaitowaé polityke firmy. Eksporter Wie, ze bedzie mogi sprzedawaé Walute, ktorq uzyskuje z zagranicy po okreslonej cenie, nie Wie jedynie, czy --- STRONA 7 --- sprzedaz Waluty za umowionq W umowie opcji cene, bQdzie sprzedazq powyzej, czy ponizej rynku (przy strategiach asymetrycznych, eksporter nie Wie takze, jakajlosé Waluty sprzeda, tzn. nie Wie, czy bedzie to ilosc’: na jakq nabyl opcj Q, czy na jaka, Wystawii opcje). Eksporter korzystaj qcy ze strategii zerokosztowego korytarza opcyjnego z jednej strony chroni siQ przed ryzykiem spadku kursu Waluty obcej (nabywaj a,c opcj e), z drugiej strony rezygnujqc z nadzwyczajnych zyskow, ktore osiqgnajby W Wyniku Wzrostu jej Wartosci (vvystawiajqc opcj e). Jednoczesnie, z uwagi na dostosowanie nominaiu wystawianych opcji do swoich rzeczywistych przeplywow W Walucie obcej, przedsiebiorca eliminuje ryzyko poniesienia nieograniczonych strat — eksporter otrzymujapy przez caly ezas Walute obca, od zagranicznych kontrahentow po prostu sprzedaja, po kursie ponizej rynku, ale nie bQdzie zmuszony do nabywania Waluty na rynku po Wysokich cenach, aby sprzedaé j8,_1’l8.SIQpI1i6 bankowi po cenie duzo nizszej. W takiej sytuacji byiby natomiast podmiot, ktory nie dostosowaiby nominaiu Wystawiauych W ramach struktury zerokosztowej opcji do swoich przepiywow W Walucie obcej [np. podmiot, ktéry W ogole nie uzyskuje przychodow W Walucie, W celu wykonania umowy opcji z dostawq bQdzie musial nabyé na rynku okueslona, W umowie opcji ilosé waluty na rynku (za wysoka, cene), a nastQpnie sprzedaé jet ze zznaczna, strata, bankowi]. Podsumowujqc, eksporter, ktory dostosuje nominal wystawianych przez siebie opcji do rzeczywiscie uzyskiwanych przeplywow W Waiucie obcej, ponosi jedynie ryzyko, Ze nie uzyska nadzwyczajnych korzysci, jezeli zioty straci na wartosci W stosunku do walut obcych. Klienci bankow, ktorzy W 2008 r. poniesli straty na strukturach zerokosztowych czQsto argumentuja, ze sa, to struktury spekulacyjne, ktore byiy sprzedawane jako stniktury zabezpieczaj ape staraj a,c siQ W ten sposob unikna,é konsekwenoji swoich decyzji biznesowych. Jednakze nieuzasadnione jest zaiozenie, ze ,,z gory” i W oderwaniu od sytuacji korikretnego przedsiebiorcy, mozna ocenié charakter jakiegokolwiek instnunentu pochodnego (bez Wzgledu na to, czy jest to kiasyczna opcja premiowa, czy ziozona zerokosztowa struktura opcyjna.) jako zabezpieczaj a,cy albo spekuiacyjny (derywaty mega, zostaé jedynie Wykorzystane przez przedsiebiorce W sposob spekulacyjny albo zabezpieczqjqcy). Na przykiad, jezeli przedsiQbiorca, ktory nie ma przepiywow W walucie obcej kupi klasyczna, opcjQ premiowet typucall o nominale 100.000 EURO, to . jest to spekulacja — taki przedsiQbiorca nie jest narazony na ryzyko kursowe, a opcje nabywe W3/1a,cznie W celu osiqgniecia ponadprzecietnych zyskow na zmianie kursu Walutowego. Natomiast jezeli przedsiégbiorca uzyskuje przyohody W Wysokosci 500.000 Euro miesiecznie i zawiera zerokosztowa, strukture opcyjna, W ramach ktérej nabywa opcje put o nominaiach 250.000 Euro i kursie Wykonania 3.4 21, a Wystawia opcje call o nominale 500.000 Euro i kursie Wykonania 3.4 zi, to zawiera transakcjQ zabezpieczajqca, poniewaz dostosowuje zawarta, transakcjQ do swoich rzeczywistych przepiywow W Waiucie obcej. Zawieraj do taka, transakcje, przedsiebiorca Wie, ze W przysziosci bedzie sprzedawaé Euro po 3.4 zi bez Wzgledu na. sytuacje na rynku. Oczywiscie sprzedaz Euro po 3.4 zi przyniesie przedsiQbiorcy nadzwyczaj ne zyski, tylko Wdwczas, gdy rynek bedzie ponizej poziomu 3 .4 Z1, jednak W kazdym Wypadku ryzyko Walutowe przedsiQbiorcy zostaje ograniczone, poniewaz przedsiebiorca z gory Wie, ile zarobi na Wymiémie Waluty i ' moze odpowiednio ksztaltowaé politykQ firmy. Jednoczesnie, dostosowanie przez przedsiQbiorcQ nominaiu nabywarlego instrumentu pochodnego do rzeczywistych przychoclow W Walucie obcej uchroni przedsiQbiorcQ przed ponoszeniem rzeczywistych strat  przedsiebiorca, ktory zawari strukturQ opcyjnq bQdzie sprzedawai WaIutQ po cenie nizszej niz rynkowa, ale nie bedzie zmuszony do nabywania Waluty ,,z rynku”, co Wiqzaioby siQ z dalszymi, czesto dotkliwymi stratami. * Opcje put i call W ramach transakcji zerokosztowych dobierane sa, tak, aby koszt netto takiej strategii byi réwny zero (suma prernii zapiaconych za nabycie opcji i otrzymanych za sprzedaz opcji Wynosi zero). Opcje zawierane W rarnach transalccji zerokosztowych sq czesto niesyrnetryczne  np. jedna strona W ramach‘ korytarza za nabycie opcji put o nominale 100.000 Euro placi wystawieniem opcji call 0 nominale 200.000 Euro, poniewaz W danych warunkach rynkowych opcjapur moze byé wiQcej Warta niz opcja call. Strona powodowa jako podstawe prawna, zqdania wskazywaia art. 417 1 § 4 k.c., zgodriiez kt6rymjez'eli szkoda zostala wyrzqdzona przez niewydanie akru normatywnego, ktdrego obowiqzek wydania przewiduje przepis prawa, niezgodnosé z prawem niewydania tego aktu stwierdza sqd rozpoznajqcy sprawQ 0 naprawienie szkody. Wynika z tego, ze podstawowym warunkiem odpowiedzialnosci Skarbu Paristwa jest kwestia czy dokonano do polskiego systemu prawnego transpozycji regulacji MiFID . Przy czym istotny jest, z uwagi na da.tQ zawarcia umowy ramoWej,'stan prawny obowia,zuja,cy 6 gmdnia 2007 r. Na regulacje MIFID skiadajqsie nastepujqce akty prawne: 5 . Dyrektywa 2004/3 9/‘WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 21.04.2004r. W sprawie rynkow instrumentow finansowych zmieniaj a,ca dyrektywq Rady 85/11/EWG i 93/6fEWG i dyrektywe --- STRONA 8 --- 2000/ 12.’WE Parlamentu Europej skiego i Rady oraz uchylaj ape, dyrekty"WQ Rady 93/22/EWG (,,dyrektyWa MiFID I”); ' _ 5"‘. L...i Dyrektywa Komisji 2006173/WE z 10.08.2006r. Wprowadzaj sea, srodki Wykonawczego dyrektywy MIFID (,,dyrekty"Wa MiFID II”) oraz '  D Rozporzzrdzenie Komisji (WE) nr 1287/2006 z l0.08.2006r. WproWadzaja,ce srodki Wykonawcze do Dyrektywy MIFID (,,rozporzqdzenie MiFID”). Z puuktu Widzenia przedmiotu sprawy istotne znaczenie majei przede Wszystkim postanowienia artykuht 19 dyrektywy MiFID I okreslaj qcego zobowiqzania dotyczqce prowadzenia dziaialnosci W przypadku swiadczenia uslug inwestycyjnych na rzecz klientow. Zgodnie z art. 19 dyrektywy MiFID I: 1. Parisrwa Czlonkowskie wymagajq, aby przy swiadczeniu na rzecz klienrdw usfug inwéstyqyjnycfh i/lab, w miarg potrzeb, uslug dodatkowych, przedsigbiorstwo inwestycyjne dzialaio uczciwie, sprawiedliwie i profi2sjonalm'e, zgodnie z najlepiej pojetymi inreresami klientdw oraz wypelniajqc, w szczegdlnoéci, zasady wymienione w use‘. 28. A 2. Wszeikie irformacje, w tym publikacje handlowe, kierowane przez przedsiegbiorstwo inwestycjyjne do klientdw Zub porencjalnych klientciw powinny byé rzetelne, niebudzqce wqtpliwosci i niewprowadzqjqce w blqd. Publikacje handlowe nalezy w sposdb niebudzqcy wqtpliwoéci oznaczyé, jako publikaqje handlowe. 3. Klientom Zub potenqjalnym klienrom nalez'y dostarczyé kompleksowych informacgii dotyczqcych: przedsigbiorstwa inwestycyjnego oraz using przez nie swiadczonych, —z'nsrrumem‘dw finansowych orazproponowanych strategii inwestycyjnych; powinny one obejmowaé srosowne wytyczne oraz ostrzezenia 0 ryzyku zwiqzanym z inweszj/cjamz' w takie instrument); iub odnoszqcym siQ do poszczegdlnych straregii inwestycyjnych, _ —p0dmi0?19W reaiizujqcych zlecenia, oraz ’ ~k0szréw i odnosnych opiar, ' _ _ skonsrruowanych w taki sposdb, aby klienci lub potencjalni klienci mogli zrozumieé charakreroraz ryzyko zwiqzane z usiugcg inwestycyjnq oraz okreslonym rodzajem ofizrowanego insrrumentufinansowego, a co za zjvm idzie, mogli poszjfqé .61viadome a'ecyz_;'e inwestycyjine. Informacje re nalezy przekazywaé w ujednoliconym formacie. ' 4. §wz'aa’czqc usiugi doradztwa inwestjrcyjnego lub zarzqdzania pakietem akcji, przedsiebiorsrwo inwestycjgme uzysktje niezbedne irformacje dolyczqce wiedzy 1' doswiadczenia klienrdw lab potencjalnych klienrow w dziedzinie inwestycji odpowiedniej do okreslonego rodzaju produktu czy usiugi, jego syruacji finansowej oraz celdw inwestycyjnych, tak aby przedsigbiorstwo mogio polecié klientowi Zub potencjalnemu klienrowi odpowiednie dla niego uslugi inwestycjjme i instrument)/finansowe. ' 5. Paristwa Czionkowskie zapewniajq, z'e przedsiegbiorstwa inweszjvcyjne swiadczqce usfugi inwestycyjne, irme m'z' okreslone w ust. 4, zwrociiy siQ do klienta lub potencjalnego kiienra zprosbq 0 przekazanie informacji dozyczqcych jego wiedzy i dosiwiadczenia w dziedzinie inwestycji, odpowiedniej do okreslonego rodzaju oferowanego lub wymaganego produktu lub usiugi, tak aby przedrigbiorstwo inwesrycyjne mogio dokonaé oceny, czy przewidziana usluga inwesgvcjyna lub produkt sq odpowiednie dla klienra. Wprzypadku gdy w oparciu 0 informacje otrzymane napodstawie poprzedzqfqcego usrrgpu przedsigbiorsrwo inW€SljJC_](}'H€ uwaza, ze produkt lub usfuga nie sq odpowiednie dla klienta lub porencjalnega klienta, przedsigbiorstwo inwestycyjne ostrzega 0 powyzszym klienta lub potencjalnego klienta. Ostrzezenie to nalezy przekazywaé w ujednoliconymformacie. . Wprzypadkach gdy kliem‘ lub porencjalny klientpodejmuje decyzje 0 nieprzekazywaniu informacji okreslonych no podsrawie akapiru pierwszego Zubjezeliprzedstawia niewystarczajqce informacje dotyczqce jego wiedzy i doswiadczenia, przedsiebiorstwo inweslycyjne oslrzega klienta lub potencjalnego klienra, z'e raka decyzja uniemozliwia przedsiqbiorsrwu usralenie, czyprzewidziana usluga lub produkz‘ sq dla niego odpowiednie. Ostrzezenie to nalezyprzekazywaé w zjednoliconymformacie. () ' Regulacje MiFID obejmujq szeroki zakres usiug inwestycyjnych oraz instrumentow finansowych, W tym instrumenty pochodne (terminowe operacje finansowe). Nakladaja, na firmy inwestycyjne, W tym banki trzy giéwne obowiqzkiz   1. dziaiaé uczciwie, rzetelnie i profesjonalnie, W najlepiej pojetym interesie klientag 2.    ' ' --- STRONA 9 --- przekazywaé klientom pelne, rzetelne, niebudzqce Wqtpliwosci i niewprowadzaj ape W b1a,d informacje (Wiadomosci dotyezqce instrumentow finansowych powinny zawieraé Wskazanie poziomu ryzyka inwestycyjnego zWia,zanego z danym produktem); 3_ . zapewniaé poziom usiug odpowiadajqcy potrzebom i oczekiwaniom klientow, dostosowany do ich potrzeb oraz mozliwosci. Z regulacji MiFID Wynika Ob0Wi3,_Z8i( bankow do przeprowadzania testu odpowiedniosci, badajqcego WiedzQ klientow i ich doswiadczenie W inwestowaniu oraz rzetelnego informowania 0 produktach inwestycyjnych oraz zwiaganych z nimi ryzykach tak, aby klienci mogli podj qt’: siwiadoma, decyzjQ inwestycyjnq. Strona pozwana twierdziia, ze dokonana zostaia implementacja regulacji MiFID, albowiem przy zawieraniu Umowy Ramowej i dalszych umow bank zoboWla,zany by} stosowaé siQ do postanowieri Rozporzqdzenia Ministra Finanséw z dnia 28.12.2005r. w sprawie trybu i warunkow postepowania firm inwestycyjnych oraz baukow powierniczych (,,Rozporzqdzenie MF”). < W kontekscie niniej szej sprawy prawnie istotne jest stosowanie do banku przy zawieraniu umow z klientami przepisow Rozdzialu 2, Oddzialu I Rozporzzgdzenia MF, a W szczegoinosci § 5, ktory przewiduj e, iz przed zawarciem umowy o swiadczenie using maklerskich firma inwestycyjna zwracasie do klienta o przedstawienie informacji niezbednych do dokonania oceny poziomu wiedzy klienta dotyczqcej inwestowania W zakresie maklerskich instrumentéw finansowych, doswiadczenia inwestyoyjnego oraz celow inwestycyjnyoh (indywidualna sytuacja klienta). W oparciu o te dane firma inwestycyjna jest obowiqzana dokonaé oceny, czy usiuga maklerskajest dla klienta odpowiednia, a jezeli ocena taka Wykaze nieodpowiedniosé usiugi dla klienta ze Wzgledu na zbyt duze ryzyko inwestycyjne, frma inwestycyjna jest obowiqzana poinformowaé o tym klienta.  W ocenie Szidu, przepisy § 5 Rozporzqdzenia MF nie znajdowaiy zastosowania W stosunku do banku przy zawieraniu Umowy Ramowej i dalszych um6W. Taka ocena opartajest na nastepuj qcych przesiankach. Zgodnie z § 1 Rozporza,dzenia MF znajduje ono zastosowanie do firm inwestycyjnych i bankow ' powiemiczych. Bank nie jest firmqinwestycyj nq W rozmnieniu art. 3 pkt 33 ustawy z 29.07.2005r. o obrocie instrumentami finansovvymi (,,UstaWa o instrtunentach finansowyoh”). Bank posiada natorniast status banku powierniczego W rozumieniu art. 3 pkt 36 ustawy o instrumentach finansowych, tj. jest bankiem kraj owym posiadaj a,cym zezwolenie Komisji Nadzoru Finansowego (,,KNF”) na prowadzenie rachunkow papieréw Wartosciowych (taka informacja Wynika ze strony internetowej KNF). Stwierdzenie, iz bank jest bankiern powiemiczym nie przeszrdza jednak o stosowaniu okreslonych postanowiefi Rozporzqdzema MP do banku. Analiza Rozporzqdzenia MF prowadzi downiosku, ze nie Wszystkie jego przepisy znajdujat zastosowanie do bankow powiemiczych. Technika legislacyjna, jakq posluzono siQ przy redagowaniu Rozporzqdzenia MP jest zrodlem trudnosci W ustaleniu, ktore przepisy Rozporzqdzenia MF stosuje siQ do bankéw powierniczych. Jednakze mozna ustalié, ze generalnie Wszystkie postanowienia Rozporzqdzenia MP stosuje siQ do firm inwestycyjnych, natomiast do bankow powierniczych maja, zastosowanie tylko niektore przepisy Rozporzqdzenia MF. Nalezy przyj 46, ze do bankow powiemiczych znajduja, zastosowanie tylko te przepisy Rozporzqdzenia MF, ktore zostaiy wprost Wskazane W jego tresci jako stosuj ape siQ do tych instytucji (takie odesianie zawierajzg W szczegolnosci § 30, § 93, § 97, § I00 Rozporzqdzenia MF). Analiza Rozporzqdzema MF pozwala stwierdzié, iz brak W nim postanowieri, z ktérych mozna byioby ' Wywodzié obowiqzek stosowania § 5 (jak rowniez pozostalych przepiséw Rozdzialu 2, Oddzial 1 Rozporzqdzenia MF) do banku powierniczego. Taki wniosek jest uzasadniony takze tym, iz czynnosci Wykonywane przez bank powierniczy (dzialalnosé powiernicza) nie stanowia, usiug maklerskich, do ktorych stosuje siQ Rozdziai 2 Odzial 1 Rozporzqdzema MF. . Podstunowujqc, W ocenie Sa,du, przepisy Rozporzqdzenia MP dotyczqce obowiagku badania poziomu Wiedzy klienta o danym instrumencie finansowym i ryzyka Wia,2a,cego siQ z inwestycjq W ten instrument nie znaj dowaly zastosowania do Banku (...) S.A. W odniesieniu do reiacji z klientami na t1e' zawarcia i Wykonywania Umowy Ramowej z 6 grudnia 2007 r. Nie ma rdwniez zadnych podstaw do przyj Qcia, ze inne akty prawne Wskazywane przez pozwanego W odpowiedzi na pozew (ustawa o instrumentach finansovvych, ustawa o funduszach inwestycyjnych, ustawa o nadzorze nad rynkiem kapitaiowym, rozporzqdzenie w sprawie zakresu, trybu, formy oraz terminow dostarozania informacji przez niektore podmioty prowadzqce dziaialnosé maklerska, oraz rachunki papierow Wartosciowych, rozporzzrdzenie W sprawie Warunkow jakie musi speiniaé rynek regulowany oraz --- STRONA 10 --- rozporzadzenie W sprawie informacji stanowiacych rekomendacje dotyczace instrumentéw finansowych, ich emitentow lub Wystawcow) implementowaiy W stostmku do bankdw wymogi okreslone W art. 19 dyrekt}/Wy MiFID I. Dodatkowo Wskazaé rralezy, ze nawet gdyby przjjaé, ze obowiazek stosowania standardow Wynikajacych z art. 19 dyrektywy MiFID I istniai po stronie baiikow, to niesporne jest, ze banki ich nie speinialy, a Skarb Paristwa, odpowiedzialny za transpozycjQ regu1acjiMiFID, nie podejmowai zadnych krokow, W tym za posrednictwem KNF (odpowiedzialnej za nadzor nad rynkiem finansowym oraz zobowiazanej do podejmowania dziaiazi siuzacych prawidiowemu ftmkcjonowaniu rynku finansowego), zrnierzajaeych do Wyegzekwowania stosownych zaehowafi. W konsekwencji argumentacja, ze dyrektywa MiFID I zostaia implementowana do prawa polskiego W sposob prawidlowy i W terminie W niej przewidzianym jest nietrafna. _ Czynnosci banku zwiazane z proponowaniem zawarcia, zawarciem i wykonywaniem umowy ramowej oraz dalszych umow mieszcza siQ W definicji uslug inwestycyjnych na rzecz klientéw W rozurnieniu dyrektywy MiFID I, a Bank jest podmiotem, do ktorego powimry znalezé zastosowanie regulacje prawa Wewnetrznego implementujace art. 19 dyrektywy MiFID I. Ten ostatni wniosek Wynika W szczegolnosci z art. 1 ust. 2 dyrektywy MiFID I, zgodnie 2 ktoiym postanowienia dyrektywy MiFID I (z Wyiapzeniem Wymienionych W tym przepisie) stosuje siQ do instytucji kredytoWych,jeze1i swiadcza,jedna lub Wieksza 1iczbQ uslug inwestyeyjnych. Zgodnie z regulacjami MiFID normy zawarte w dyrektywnie MiFID I i dyrektywie MiFID 11 powinny zostaé implementowane do prawa polskiego do dnia 1 Iistopada 2007 r. W uzupelnieniu powyzszych rozwazari naiezy Wskazaé, ze zgodnie z ustalonalinia orzecznictwa ETS dyrektywa moze bye bezposrednio skuteczna wyiacznie W tzw. stosunkach Wertykalrlych, tj. rniQdzy pafistwem a podmiotami prywatnymi, ktore Wskutek implementacji dyrektywy mialy otrzymaé okreslone uprawnienia. ETS zasadniczo Wyiacza mozliwosé powolywania siQ na dyrektyWQ przez podmioty prywatne Wobec innych podmiotow prywatnych. Adresatami dyrektywy sa pafistwa czionkowskie i tylko na nie dyrektywa moze 11ak1adaé obowiazki (zasada braku bezposredniej skutecznosei dyrektyw). W konsekwencji nieimplementowane do prawa polskiego przepisy dyrektywy MiFID I i II nie byly dla banku Wiazace i nie stanowiiy zrodia. obowiazku banku. Dostosowanie kraj owego porzadku prawnego do regulacji MiFID faktycznie przeprowadzane zostaio _ dopiero W 2009 r. poprzez nastepuj ace akty prawnez . 1. ustawe z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych zmieniona ustawa z_ dnia 4 Wrzesnia 2008 r. o zmianie ustawy o ftmduszach inwestycyjnych, ustawy  Prawo Bankoweoraz Ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym; _ _ Z. ' ustaWQ z dnia 29 Iipca. 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi zmieniona ustawaz dnia 4 Wrzesnia 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowyrni oraz niektorych innyeh ustaw (DZ.U. Nr 165, poz. 1316) — Weszia W zycie dnia 21 pazdziernika 2009 r. _ oraz akty Wykonawcze do ustawy, z ktorych naj W&Z11i8jSZ6 dla Wdrozenia regulacji MiFID W bankach to: 1. rozporzadzenie Ministra Finansow z dnia 20 listopada 2009 r. W sprawie trybu iwarunkowpostepowania ' firm inwestycyjnyoh, bankow, o ktorych mowa W art. 70 ust. 2 Ustawy 0 obrocie instrumentami finansowymi oraz bankéw powiemiczych (DZ.U. nr 204, poz. 1577); Q 2. r rozporzadzenie z dnia 23 Iistopada 2009 r. W sprawie okreslenia szczegoiowych wartmkéw technicznych i organizacyjnych dla firm inwestycyjnych, bankéw, o ktérych mowa W art. 70 ust. 2 Ustawy o obroeie instrumentami finansowymi (DZ.U. Nr 204, poz. 1579).  ' Realizacja obowiazkow Wynikajacych z MiFID powinna nastepowaé poprzez: 1. ‘ .. kategoryzacje klientow i zapewnienie odpowiedniego zalcresu ochrony, dostosowanego‘ do przyznanej Klientowi kategorii; 2. ~ ocenQ odpowiedniosci oferowanych usiug, czyli badanie poziomu Wiedzy o inwestowaniu oraz doswiadezeniainwestycyj nego, W zalcresie riiezbednym do ustalenia czy dany instrument finansowy, bedacy przedmiotem oferowanej ushlgi, jest odpowiedni dla danego K1ienta;'  ' 3 --- STRONA 11 --- Wprowadzanie srodkow i mechaniztnow zapobiegajacych WystQpoWaniu konfliktow interesow oraz zarzadzanie istniejacymi konfliktami interesow; _  4. informowanie Klientow o Banku oraz produktach i uslugach, a takze zwiazanych z nimi ryzykach. U podstaw klasyfikacji lezy dostosowanie poziomu ochrony oraz informacji dostarczanych klientom do poziomu ich Wiedzy, doswiadczenia oraz zdolnosci do samodzielnej oceny ryzyka inwestycyjnego zwiazanego z dana usiuga inwestyoyj na. W konsekwencji klienci dzieleni sa na trzy kategorie: 1. klienci detaliczni — osoby fizyczne oraz niektore przedsiebiorstwa  Klienci, ktoryrn przysiuguje najwyzszy poziom ochrony;  1 ‘ 2. klienci profesj onalni — Klienci posiadajacy WiedzQ i doswiadczenie pozwalaj ace na ocenQ ryzyk zwiazanyeh z inwestycjaw dzmy instrument finansowy. Do tej kategorii naleza giownie banki, firmy inwestycyjne, ' zakiady ubezpieczefi, fundusze inwestycyjne lub towarzystwa funduszy inwestycyj nych, fundusze emerytalne lub towarzystwa emerytalne, duze przedsiebiorstwa; 3. uprawnieni kontrahenci insty1ucje swiadczace usiugi inwestycyj ne oraz klienci profesj onalni, ktorzy WYIHZQ zgode na zaklasyfikowanie ich do tej kategorii. _ W zaleznosci od kategorii, rozny jest poziom ochrony klientow. W przypadku klientow detalieznych powinni oni otrzyrnaé informacje zawieraj ace szczegéiowy opis charaktem oferowanych produktow inwestycyjnych oraz zwiazanych 2 nimi ryzyk, informacje o realizowanej przez bank polityce zarzadzania konfliktern interesow, informacje dotyczace prowadzonej przez Bank dziaialnosci oraz informacje zwiazane z usluga, ktora ma byé swiadczona na rzecz klienta. ' ' Zwazywszy na przyj Qte W dyrektywie MiFID I kryteria (art. 4 ust. 1 pkt 11 i 12, zaiaoznik nr II), powod z uwagi na Wielkosé aktywéw Winien byé zaklasyfikowany do kategorii klientow detalicznych. W konsekwencji osoby reprezentujace powoda poddane byiyby badaniu na podstawie standardowych kwestionariuszy oceny odpowiedniosci W stosunku do transakcji opcyj nych. Wobec stwierdzenia braku prawidiowej implementacji dyrektyw MiFID I i MiFID II rozwazenia Wymaga czy powéd poniosl szkodQ W zwiazku z niewydaniem stosownych aktow normatywnych, a takze, czy do takiej szkody doszloby, gdyby regulacje MiFID byiy transponowane przed 6 grudnia 2007 r. Zgodnie z art. 361 § 1 k.c. zobowirgzany do odszkodowaniaponosi odpowiedzialnoéé tylko za normaine nastapslwa dziaiania lub zaniechania, z krdrego szkoda wyni/da. Zasadajest, ze ciQzar dowodu W zakresie Wykazania zwiazku przyczynowego pomiQdzy zdarzeniem (dziaianiem lub zaniechaniem), zgodnie 2. art. 6 k.c. oboiaza poszkodowanego. ' _ Brzmienie art. 361 k.c. Wskazuje, ze brak jest uzasadnierlia dla przyj Qoia przy zaniechaniach odmiennych regul oceny istnienia adekwatnego zwiazku przyczynowego. Niemniej konieczne jest Wprowadzenie pewnych modyiikacji, zwazywszy na swoistosé zaniechafi. Tak WiQc za normalne nastepstwa niepodjQcia' okreslonych dziaiafi nalezy uznaé te z nich, ktorych podjecie kazdorazowo zmniej sza albo Wyiacza prawdopodobieiistwo danego skutku. Wobec trudnosci dowodowych i dla ochrony uzasadnionyeh interesow poszkodowanych W orzecznictwie i pismiennictwie coraz czesciej uwaza siQ wymég Wykazania przesianki zwiazku przyczynowego za speiniony, jezeli poszkodowany udowodnil bardzo Wysoki stopiefi prawdopodobieristwa, ie zdarzenie i szkoda pozostajq w adekwatnym zwiazku przyczynowym (por. Wyrok SN Z 4 listopada 2005 r., V CK 182/05, LEX nr 180901; wyrok SA W Pozznaniu 2 17 stycznia 2006 r., I ACa 1983/04, LEX nr 186503; Wyrok SA W Poznaniu z 23 listopada 2006 r., I ACa 503/06, LEX nr 298565; Wyrok SN 2 17 ozerwca 1969 r., II CR 165/69, OSPiKA 1970, z. 7, poz. 155 oraz tamze, glosa M. Sosniaka do tegoz Wyroku; M. Nesterovwlcz, Odpowiedzialnoéé cywilna zakfadu leczniczego za bezpieczerisnvo pacjenta podczas hospitalizacji, PiP 2001, z. 3, s. 40 i n.; M. Saijan (W:) K. Pietrzykowski, Komenrarz, 1. 1, 2005, art. 4461.111» 11). » , Jak Wskazai Sad Najwyzszy W uzasadnieniu Wyroku z 20 pazdziernika 2011 r. (III CSK 351/10, LEX nr 1103011) normainymi nastqpstwami zdarzenia, z kr0'reg0 wynikla szkoda, sq nastqpstwa, jakie rego rodzaju zdarzerzie jest w ogdle w stanie wywoiaé i w zwyczryfnym biegu rzeczy, a nie tylko no skurek szczegd/nego zbiegu okolicznosci, ktdry z reguiyje wywoiajfe. Natomiast anormalne jest nasrepstwo, gdy doszio do niego z powodu zdarzenia niezwykiego, nienorma/nego, niemieszczqcego siQ w granicach doswiadczenia z'j/ciowego, na skutek nadzwyczqjnego zbiegu okolicznosici, ktérego przecz'Qtm'e nie bierze siQ w rachubrg. Nie wyiqcza normainoéci w rozumieniu art. 36} § I k.c. okolicznoéé, 2e mimo iden/ycznych warunkdw zdarzenia --- STRONA 12 --- okreéione nastqpsnvo nie zawsze wystapuje, am‘ tezjego sratystycznq rzadkoéé. Sformzdowanie ”normaZne_ nastepstwo” nie must‘ oznaczaé skutku kom'eczrzeg0.' ' Jak Wynika z zeznao czionkow zarzadu powoda celem zawarcia umowy ramowej byio zabezpieczenie kursu Euro, co zwazywszy na profil dziaialnosci powoda, niemalze W caiosci uzyskujacego dochod 2 eksportu i to do krajow strefy Euro, byio bardzo istotne. ,,KwestiQ zabezpieczenia kursu omawiaiifimy z ratq wcze.<im'ej. Z tym ban/dem wspdzjoracowalisimyjeszcze wczeiniej, ta uniowa miala byéfiarmalnoéciq, krora pomoze nam zabezpieczyé /curs Euro ” (zeznania J. H. — k. 350). Juz Wczesniej, przed podpisaniem umowy ramowej, Spoika zawieraia z Bankiem (...) S.A. ( (...) Bank) umowy, ktorym przedmiotem byio zabezpieczenie kursu. ,, O temacie opcji uslyszafem w momencie, kiedy zlotowka zaczegia rosncgé, w tym momencie zaczgii przychodzié z banku i oferowaé nam zabezpieczenia najakieé 20. 000 Euro w miesiqcu, zarobiliémy no tym okoio I200I300 zi; bylo to jeszcze przedpodpisaniem umowy ramowej ” (zeznania B. H. ~ k. 350v). Strona powodowa z jednej strony twierdziia, ze celem zawarcia umowy ramowej byio wyiacznie osiagniecie stabilnego kursu Euro (,, My nie chcielismy na tych umowach zarabiaé, tylko mieé stabilny /‘curs Euro ” — zeznania B. H.— k. 351), z drugiej jednak Wynika, Ze rowniez celem mogi byé zarobek odem/any od samej dziaialnosci eksportowej Spoiki. Jak wynika z zeznafi B. H.,, Bank relefonicznie naklanialpaniq A. [A. P. pracownika Spoiki uprawnionego do zawierania umow przez telefon], z'eby zawierala umowq, ze aprezesjq ozz‘0cz'»” (k. 351). Zatem uprawniony do reprezentowania powoda pracownik podejmowai decyzje, ktore Wykraczaiy poza zabezpieczenie realnych transakcji Spolki i wkraczaiy W sferQ spekulacji. Nie ma przy tym znaczenia, na ile Wtedy zarzad by} swiadomy rozmiaru zawieranych przez A. P.umoW. Tym bardziej, ze nie dysponowai nawet zestawieriiem, W jakim zakresie obroty Spoiki powinny byé zabezpieczane. Strona powodowa stawiala liczne zarzuty bankowi dotyczace: '  niezbadania sytuacji ekonomicznej Spoiki,  niepoinformowania o jakimkolwiek iyzyku, jakie wiaze siQ z zawierana umowa ramowa,  nieproponowania zawarcia umowy opcji z prowizja, innych umow opcyjnych, niz te zaproponowaue,   niewiasciwego Wskazywania na to, ze kurs Euro spadnie ponizej 3 21, '   oferowania przed zawarciem umowy ramowej pojedynczych umow siuzacych zabezpieczeuiu kursu, W ten sposob szykuj ac na Spoike ,,skok”. '   Powyzsza ocena dziaiafi banku, Wynika z pozniejszych doswiadczeri i sytuacji jaka Wystapiia na rynku po zaiamaniu siQ kursu ziotego. W ocenie Sadu, transakcje terminowe stanowiiy Wiasciwy produkt dla Spoiki. Byi on przeznaezony Wiasnie na zabezpieczenie eksporterow przed aprecjaeja polskiej Waluty. Po pierwszych doswiadczeniach z zawieraniem umow obejmuj acych transakcje terminowe doszio do podpisania umowy ramowej, ktora miaia na celu uiatwienie zawierania kolejnych urnow. Umowa ramowa z 6 grudnia 2007 r. dotyczyia zarowno transakcji terminowych jak i pochodnych. Nie byio zadnych  przeszkod, aby powod zawierai Wyiacznie umowy terminowego kupna (sprzedazy) Waluty Wyrnienialnej opisane W ustQpie 3 pkt a regularninu transakeji terminowych i pochodnych. Umowy te stanowilyby zabezpieczenie Spoiki W handlu z partnerami ze strefy Euro. Jednakze za zabezpieczenie kursu bankowi nalezaiaby siQ tzw. premia. ‘ . . Spoika zdecydowaia siQ na zawieranie umow opcji put, za ktore zamiast piacio premiQ zawieraia  Wystawiaj ac na rzecz banku opcje call, W ktorych zobowiazywaia siQ do odkupienia od banku Etuo po z gory okresionych kursach. W tej sytuacji zawarcie takiej Wiazki umow pozbawiaio Spo1kQ mozliwosci realizacji celu zabezpieczaj acego iyzyko kursowe, gdyz ryzyko zmian kursowych ponosiiy obie strony — Spoika (deprecjacji ziotego) i bank (aprecjacji ziotego). . Zdaniem Sadu, W okoiicznosciach niniejszej sprawy, brak jest podstaw do zaiozenia, ze gdyby istnial po stronie banku obowiazek szczegoiowego pouczenia Spolki 0 charakterze zawieranych umow i zwiazanyeh z nimi ryzykiem, Spoika nie podpisalaby umowy ramowej. Przedstawiciele Spoiki nie wykazali siQ nawet miuimalnym zainteresowaniem dotyczacym proponowanego produktu. Potwierdzono zapoznanie siQ i akceptacje Regulaminu Transakcji Terminowych i Pochodnych. Bez jakiegokolwiek zastanowienia B. H. podpisai rowniez oswiadezenie o poddaniu Spoiki egzekucji na podstawie bankowego tytuhi egzekucyjnego. Przedstawiciele Spoiki nie zainteresowali siQ takze w najmniej szym stopniu z jakich produktow moga korzystao na podstawie zawartej umowy ramowej. Nie zachowano rowniez materiaiow z prezentacji, ktora zostaia przedstawiona przed zawarciem urnoWy'A. P.. Nie ma rowniezjakichkolwiek podstaw do przyjecia, ze przedstawiciele Spoiki podjQ1i probe uzyskania choéby podstawowych informacji na temat transakcji, jakie maja zawierao. Spoika nie przeprowadziia nawet najbardziej podstawowej analizy, jakie sa W tym _ zakresie jej potrzeby. .   ‘ ' . --- STRONA 13 --- . 1   .' ' \ . : ' _ . W ocenie Sqdu Spolka nie podjela aktow starannoéci adekwatnyoh dla charakteru prowadzonej przez nie dziaialnoéci i wysokoéci dokonywanych transakcji. Podjecie takich dzialafi umozliwiioby stronie ' powodowej ustalenie W szczegolnoéci, na czym po1egajqtré111sal<cje terminowe oraz éwiadome okreélenie prawidlowej, z punktu Wiedzenia prowadzonego przedsiebiorstwa strategii. Poprzestanie na treéci dokumentow, ktore jednorazowo pokazali przedstawiciele banku, nie pozwala przyj qé, 2e Wyiagzznie skutkiem braku ostrzezefi o ryzyku byia decyzja 0 podpisaniu umowy ramowej i dalszych umow opcji, a W konsekwencji takze szkoda W}/11il(E1jQC8, z zawartych W sierpnju i wrzeéniu 2008 r. umow opcji. W okolioznoéciach rozstrzyganej sprawy tego rodzaju szkoda nie mote byé rozumiana jako normalne nastepstwo nieimplementowania regulacji MiFID (pot. wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia23 Iutego 2006 r. (I CSK 29/05, LEX nr 201017). Istotne jest, Ze z przepisow dyrektywy MiFID I nie wynika zakaz zawarcia umowy nawet, gdyby dany produkt byi nieadekwatny dla klienta banku. Ograniczajq sie one do obowiqzku informacyjnego. Jak slusznie zauwaza strona pozwana W piémie z dnia 1 grudnia 2010 r. (k. 280) dyrektywa MiFID I nie zawiera regulacji, ktére kreowalyby dla jednostek prawa podmiotowe 0 charakterze majagkowym. Spoika nie jest adresatem zawartych norm. Jest natomiast ich beneficjentem, jednak nie w charakterze materialnym. Podkreélié przy tym nalezy, Ze sama umowa ramowa nie wiqzala sie z jakimkolwiek ryzykiem. Takie ryzyko powstaio dopiero z chwilq, kiedy Spéika zdecydowaia sie na zawieranie struktur zerokosztowych. Ponadto, faktycznie nie istniaia mozliwoéé oszacowania ryzyka W dacie zawierania umowy ramowej. W grudniu 2007 r. powszechne byiy opinie o dalszej aprecjaoji ziotowki. Odwrocenie tej tendenoji nastqpilo dopiero W Wyniku zmiany sytuacji na rynkach éwiatowych w drugiej polowie 2008 r. O tym, Ze ryzyko to bylo nie do przewidzenia, rowniez przez bank, éwiadczy fakt, i2 oéwiadczenie 0 poddaniu sie egzekuoj i, normalnio znaczqco przewyzszajqce strate, W tym przypadku nie obejmowaio nawet polowy naleznoéci banku. Z tego wzgledu, W ocenie Sqdu, stwierdzié nalezy, Ze informacja 0 ryzyku mdagqcyrn sie 2 zawieraniem umow opcji, jaka powinna bye przekazana Spoice, gdyby zostaia implementowana dyrektywa MiFID I, musialaby ograniczyé sie do ogolnych stwierdzefi, Ze kazda transakcja pociqga za sobq ryzyko finansowe. Bylaby ona uzupeh1iona prawdopodobnie o dame, z pewnoéciq dobrze znane Spolce, Ze od polowy 2003 r. ziotowka systematycznie sie umacnia. Przyjete zalozenia znalazly swoje potwierdzenie W kolejnych miesiqcach po podpisaniu umowy ramowej. Sredni kurs Euro W NBP w dniu podpisania umowy ramowej 6 grudnia 2007 r. wynosil 3,58 zl. Natomiast stopniowo do drugiej polowy lipca 2008 r. spadl do poziomu 3,20 Z1. . Jak wynika 2: zeznafi A. P., podczas prezentacji przed zawarciem umowy ramowej, na pytanie dotyczape ryzyka, pracownik banku stwierdzii, Ze ,,W zasadzie ryzyko nie istnieje” (k. 336). W tym czasie stanowisko takie bylo powszechne i Wynikaio z przeprowadzanych analiz Iynkow finansowych. Charakterystyczne jest, 2e W trakcie swoich zeznafi uzupeiniajqcych na rozprawie W dniu 3 stycznia 2012 r. A. P. wskazala, Ze na pytanie o ryzyko otrzymala odpowiedé, Ze ,,absoIutnie Zadnego ryzyka nie ma” (k_. 349v). Uwzglednié przy tym nalezy, Ze A. P. byia ijest pracownikiem powodowej Spolki, jednoozeénie to ona zawioraia umowy opcji. Zatem przyznanie na obecnym etapie, 2e pracownicy banku sygnalizowali istnienie ryzyka, mogloby stanowic’: przyznanie sie do wlasnego bhgdu. W ocenie Sqdu najbardziej prawdopodobne jest, ze tak jak zeznaly A. P. i siedzqca z niq w pokoju J. C. (k. 338) w trakcie prezentacji pracownicy banku ' skoncentrowali sie na tym, ze transakcje opcji sq atrakcyjnym produktem dla Spolki, a jedynie zasygnalizowali, Ze pewne ryzyko moze wystqpié, jednak zagadnienie to zbagatelizowali. W pierwszej poiowie 2008 r. ’Sp6ika zawieraj qc umowy z bankiem zarabiala na aprecj acji zlotego jednoczeénie i realizowala swoje zalozenia dotyczqce zabezpieczenia transakcji z kontrahentami ze strefy Euro. Biorqc pod uwage sposob w jaki zawarta zostala umowa ramowa, nie ma podstaw do przyjecia, 2e potraktowanie Spolki jako klienta detalicznego i ptzekazanie dostepnych w grudniu 2007 r. i rzetelnych infonnacji na temat transakcji opcyjnych wpiyneioby na zmiane decyzji jej przedstawicieli i rezygnacje z podpisania tej umowy. Proponowany przez bank powodowi produkt by} przydatny w jego dziaialnoéci. To, Ze Spolka poniosia koszty realizacji umow opcji z sierpnia i wrzeénia 2008 r. nie oznacza automatycznie, Ze produkt ten by} dla niej niewlaéciwy. Zerokosztowe struktury opcyjnie stanowiq skuteczny sposob zabezpieczenia przed ryzykiem kursowym, o ile nominal wystawionych przez klienta opcji zostaje dopasowany dorzeczywistych przeplywow ldienta W Walucie oboej (wéwozas Idient ponosi jeclynie 1}/zyko utraty nadzwyczajnyoh zyskow zwiqzanych ze zmianq kursu). Powod osiggal wysokie wplywy w Walutach obcych i w zwiagku z tym jak najbardziej uzasadnione bylo zawieranie przez Spolke zerokosztowych --- STRONA 14 --- transakcji opcji. Jakiekolwiek rzeczywiste straty zwiqzane z transakcjami opcji Wyllikajq nie z zawarcia przez Powoda umow opcji, ale z faktu, ze zostaly one oderwane od zakresu prowadzonej faktycznie dziaialnosci. Jak zeznaia A. P.na rozprawie W dniu 13 Wrzesnia 2011 r. ,,To byio tak, 2e dzwoniia pani z banku mowiqc, ze jest korzystny kurs, ja to sprawdzalam, kurs byl zazwyczaj lepszy niz poprzedniego dnia i zabezpieczalismy na ten kurs poszczegolne kwoty. Poczqtkowo to byly nieduze kwoty, a poiniej coraz wieksze”. Jak Wynika z dalszych zeznafi A. P., a takze zeznafi B. H.,,Bar1k telefonicznie nakianiai panjq A., Zeby zawierala umowe, 2e >>prezes jq 0z%oci<<”. Wynika z tego, Ze istnieje znaczne prawdopodobiefistwo, i2 pracownicy banku uzgad11iajqcy poszczegolne transakcje z A. Pwykraczali poza przyjete proceduryi aktywnie doradzali klientowi, jakq transakcje ma zawrzeé, prezentujqc Wynikajqce stqd korzysci. Ustalenie, i2 pracownicy banku zachecali klienta do zawarcia. transakcji, informuj qc o Wynikajqcych z nich korzysciach, a pomij aj QC element ryzyka, mote mieé istotne znaczenie przy ocenie przez sqd zasadnoéci takich zarzutow, jak dziaianie W sposéb sprzeczny 2 zasadami wspoizycia spoiecznego czy naduzycie prawa. Przed takimi zachowaniami przedstawicieli banku nie ochroniiaby Wczesniej sza implementacja regu1acjiMiFID. Jednoczesnie W prawie polskim obowiaczywaly i obowiqzujq srodki prawns clmroniqce strong czynnosci prawnej przed dzialalnosciqirmego podmiotu, W tym rovmiez banku, sprzecznq 2 zasadami wspoizycia spoiecznego lub naduiywajqcego prawa. Duze prawdopodobiefistwo, Ze do takich zachowafi doszio przezywa zwiqzek przyczynowy pomiedzy zaniechaniem Iegislacyjnym a stratami poniesionymi przez Spoikq. Tymczasem Spoika. zdecydowaia sie zrezygnowaé zjakiegokolwiek sporu z Bankiem (...) S.A., a negatyvme skutki wiasnej dziaialnosci na rynkach finansowych przerzucié na Skarb Pafistwa.  Brak normalnego zwiqzku przyczynowego pomiedzy nieimplementowaniem dyrektyw MiFID do polskiego systemu prawnego a zawarciem umowy ramowej i najej podstawie dalszych umow stanowi przyczyne W}/iatczaj atcac odpowiedzialnosé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 4171 § 4 k.c. r W ocenie Sqdu niewlasciwy jest rowniez sposéb wyliczenia szkody. Strona powodowa wskazala, 2e na kwote dochodzonq pozwem skiadajq sie Wysokosci kredytow udzielonych przez bank powodowi W lqoznej Wysokosci 3.3 03.63 3,52 Z} Iiczone wg Wartosci Euro z dnia zawarcia umow kredytowych oraz kwota 1.621 .7'49,'?1 2% jako roinica Wartosci Euro miedzy umowionq na podstawie zawartych umow opcyjnych a wartosciq Euro obowiqzuj apq zgodnie z kursem NBP na dziefi dokonania transakcji (pismo procesowe z dnia 20 styoznia 2012 r. ~ k. 357). Tym samym strona powodowa calkowicie pomija korzysci jakie uzyskaia W zwiqzku 2 umowami zawartymi na podstawie umowy ramowej od grudnia 200'?‘ r. do kofica lipca 2008 r. W tym czasie nastepowaia bardzo Wyraina aprecjacja ziotowki, na czym zarabiala Spoflca. Nie ma Zadnych podstaw do przyjjecia, 2e gdyby zostaly implementowane do I listopada 2007 r. regulacje MiFID, umowy opcji inne nit wymienione W porozumieniu z 12 marca 2009 r. (k. 80), czyli te korzystne dla powoda, zostalyby zawarte, natomiast, nie doszioby do zawarcia tych, na ktorych Spolka poniosla straty. Wobec braku normalnego zwiqzku przyczynowego pomiedzy brakiem implementacji regulacji MiFID, a kosztami obshlgi przez Spoike umow opcyjnych z sierpniai Wrzeénia 2008 r., a takze biorqc pod uwage, 2e sposob Wyliczenia. szkody nie jest adekwatny do strat jakie poniosla powodowa Spolka, Sqd oddalil Wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegiego z zakresu zarzqdzania, organizaoji, analizy i Wyceny przedsiebiorstw oraz oddalii powodztwo. Ze wzgledu na precedensowy charakter sprawy Sqd odstqpil od obciqzenia powoda kosztami zastepstwa procesowego pozwanego (art. 102 k.p.c.). 1 Na takie zj awisko jako glovmy ozynnik ograniczajqcy zainteresowanie polskich przedsiebiorstw opcjami Wskazywal m. in. Marcin Kalinowski W pracy Zarzqdzanie ryzykiem walutowym w przedsigbiorstwie, CeDeWu, Warszawa 2007. 2 Publikacja Narodowego Banku Polskiego, Rozwdj sysremufinansowego w Polsce w Zarach 20022003, Narodowy Bank Polski, Warszawa, grudziefi 2004, SH‘. 219 i 221. ‘