Wyrok akł

--- STRONA 1 --- Sygn. akł |.C.73/I 3 ş `E; f) łyffvā'-I' .""“ l"'afÅ__ _Ĺ *Q * ' 47. :'11,I '." -'-7. Ł. J ¦¦\.__ WYROK - ›'J| I' W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2013 roku Sad Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie nasłępujacyrnz Przewodniczący SSO Mirosław Krzyszłof Derda ProI'okoIanI sł. sekr. sad. Kałarzyna Izabella Łempicka po rozpoznaniu w dniu 25 Iisłopada 2013 roku w Suwałkach na rozprawie Sprawy Z pOWódZ›rWO.c ¿,';»'; z_.«~,i_ I HI ›t¿(z3“§JI,s¿',I¿ F>'2e°*W'<° o zapłatę I . II. MKD/ki Zasqdza od pozwanej na rzecz powoda I I wraz z usławowyrniodsełkamiz O V - od kwoły 2013 roku do dnia zapłały: - od kwoły 2013 roku do dnia zapłały. Zasqdza od pozwanei kwoł kwołę od dnia 7 słycznia od dnia I8 słycznia na rzecz powoda Iyłułem zwrołu koszłów procesu, w 'rym ułem zwrołu koszłów zasłępsłwa procesowego. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I.C 73/13 UZASADNIENIE W Powód stąpił z pozwem przeciwkoo zapłatę kwoty" z odsetkami W ustawowej wysokości od kwot :od dnia 7 stycznia 2013 r. do dnia zapłaty id dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17zł oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 0 W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż w trakcie trwania nieformalnego związku z pozwaną, czynił liczne nakłady finansowe na majątek odrębny pozwanej, a W szczególności na jej działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą Zgodn mefdzemamipowoda nie ale również dnia 38 lutego 2012 r. zaciągnął pożyczkę bankową na kwot tylko przekazywał on pozwanej wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w firmi na spłatę pożyczki, jaką pozwana zaciągnęła u swojej matki Ponadto, powód dokonał remontu wynajmowanego przez pozwana lokalu przy gdzie pozwana prowadziła w 2012 r. W dniu 13 kwietnia 2012 powód zaciąignął*kolejną pożyczkę * na" kwo rą *ifprizekazałi 3 pozwanej ífzprzezniaczeniem na depozyt za towar .pozwanej Po kilku miesiącach pozwana ubezpieczyła towar objęty depozytem i wypłaciła pieniądze z banku, nie zwróciła jednak tych pieniędzy powodowi. Powód, jak twierdzi, wielokrotnie dokonywał przelewów na rachunek firmy pozwanej znacznych sum pieniędzy na pokrycie należności ZUS, US, zakup opału, zapłatę wynagrodzeń pracowników- łącznie poza zaciągniętymi pożyczkami powód przekazał na rzecz pozwanej kwo Powód przekazując pozwanej powyższe kwoty, wyraźnie zaznaczał obowiązek ich zwrotu przez pozwaną, nie stanowiły one zatem darowizny. _ W związku z powyższym, po *zakończeniu związku konkubenckiego z pozwana, wezwaniem z dnia 012 r. powod zażądał od pozwanej kwoty _ zwrotu nakładów poczynionych na jej majątek. Pismem z dnia 4 stycznia 2013 r., pozwana oświadczyła, iż powód nie posiada wobec niej żadnej wierzytelności, w związku z czym odmówiła zapłaty żądanej kwoty, wobec czego powód wystąpił do sądu z powyższym, powództwem. --- STRONA 3 --- Pozwana wniosła 1 marca 2013 r. odpowiedż na pozew, wnosząc o oddalenie wniosku powództwa i zasądzenie od powoda na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, W tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwana zaprzeczyła jakoby uzyskała korzyści kosztem powoda.. Zgodnie z jej twierdzeniami, W okresie pozostawania ` W nieformalnym stałym związku Wspólnie gospodarowali osiąganymi przez obojga dochodami, nie rozliczaj ąc wnoszonych dochodów i ponoszonych wydatków. Ponadto pozwana wskazała, iż do czasu podjęcia przez powoda zatrudnienia W firmie to ona ponosiła wszelkie wydatki stron, W tym spłacała zobowiązania alimentacyjne powoda; względem jego małoletniej córki. Pożyczka zaciągnięta przez pozwaną u matki, była zgodnie z jej twierdzeniami, wydatkowana na Wspólne potrzeby stron i wspólnie spłacona po podjęciu przez powoda zatrudnienia, również wpłaty dokonane przez powoda na rachunek bankowy pozwanej przeznaczone były na Wspólnie prowadzone gospodarstwo domowe. Pozwana także zaprzeczyła jakoby powód przekazywał jej kwoty wypłacone z bankomatu, wskazała także, iż przychody z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej przekazywane były na pokrycie wydatków zarówno jej, jak i powoda. p Sąd ustalił, co następuje: .Powód ,pozwana pozostawali W stałym .nieforrnalnymi Ÿzwiązkussrod lata do grudnia (bezsporne, protokół rozprawy z dnia 4 marca 2013 ir. ). Każda ze stron posiada małoletnie dziecko z poprzednich związków. Powód obciążony jest z tego tytułu obowiązkiem alimentacyjnym W Wysokościesięczriie. Strony nie posiadają wspólnych małoletnich dzieci. _ W Strony zamieszkały razem latem "po powrocie powoda W Wynajmowanym od świ eszkaniu W mieszkaniu tym zainieszkiwał również wraz ze stronami małoletni syn pozwanej. Zdarzało się, że strony nieregulowały należności za wynajmowane mieszkanie i opłat eksploatacyjnych W odpowiednim terminie. W trakcie trwania konkubinatu strony wraz z małoletnim synem pozwanej przeprowadziły się do mieszkania gdzie pozwana prowadziła działalność "Powód przez pewien okres WSPó1ncg0 zainieszkania wyj eżdżał W delegacje ' 3 W okresie, gdy strony rozpoczynaływwspólne pożycie, pozwana prowadziła W ramach własnej działalności gospodarczej ra także ' W miejscoWościW trakcie trwania związku z powodem poszerzyła działalność gospodarczą o sklep anastępn sklępw --- STRONA 4 --- Obecnie, prowadzi raz pozostałe punkty zostały zamknięte. Powód po powrocie z e posiadał zadnych srodkow finansowych, Następnie podjął pracę W charakterze pracownika fizycznego przy ogłosił bankructwo”. Przez pewien okres czasu pozostawał bez zatrudnienia. W póżniejszym zaś oliresie przy obecnie prowadzi Zdawało się, że W okresie, kiedy pozostawał W związku z pozwaną, miał przerwy W zatrudnieniu. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie wyjaśnień stron- W protokół rozprawy z dnia I sa także zeznań powódki protokół rozprawy z dnia zeznań świadków: - pr0f0k0'ł røzprawy z dnia protokół rozprawy z dnia 3 W trakcie trwania konkubinatu strony posiadały Wspólny budżet, nie umawiały się co do podziału uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków, nie ustalily żadnych zasad wzajemnych rozliczeń, rozmawialy na temat zawiązania spółki (wyjaśnienia stron protokoł rozprawy iz dni zi Działalność gospodarcza 'pozwanej nie prosperowała zbyt dobrzej We wspólnym budżecie stron występowały ciągłe braki finansowe, pomimo to strony żyły jednak ponad stan, generuj ąc duże wydatki związane między innymi z odbywanymi podróżami krajowymi i zagranicznymi. Powód zaciągał pożyczki u rodziców- którzy Wspierali strony nie tylko finansowo, ale również rzeczowo poprzez dokonywanie zakupów na ich rzecz, a także u znajomego- Zwracaj ąc się o W/w wsparcie finansowe uzasadniał to koniecznością pokrycia wydatków związaiiych z prowadzoną przez pozwaną działalnością gospodarczą. Wspierał finansowo działalność gospodarczą pozwanej. Pozwana również zaciągała pożyczki, głównie u matki, ale także u innych znajomych i członków rodziny. Matka- przekazała jej znaczną część (odliczyła tylko pewne środki finansowe na remont Vz zaciągniętego przez siebie kredytu, którego łączna kwota opiewała na Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań świadków: 3 01.-09.-so 01.-13.~00; 01.-18.-za 01.~18,-39,» 01.~32_¬55- 01.~33.~13, 01.~s's.~s5- 01 .~33.-51, 01.-35.-oz. 01.-36.-12,01.-s6.~55- 01 .~3 7.-47, 01 .'40.-15- 01.~41.-36,~01.'45.~21- 01.-4689, 01:50:48- 01.~51.~`36, 01.-52.~48- --- STRONA 5 --- 01:53:00- protokół rozprawy z dnia 0:15:22- 00:16:20)- protokół rozprawy z dnia. . Pozwana W latach nie dysponowała własnymi środkami na bieżące i nagłe wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W okresie od do „powód dokonywał przelewów bankowych na jej rzecz. Przelewy dokonywane przez powoda na konto pozwanej, zosta przeznaczone na rozwój przedsiębiorstwa pozwanej, opłaty bieżących wydatków firmy lub na zakup środków wyposażenia lub towaru. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie listy transakcji bankowych, ONZ OPÍHÍÍ 53633230,ziiuwzglednieniem treści opinii uzupełniającej, Dnia powód zawarł umowę pilnej pożyczki z Bankiem na kwot Dnia przelał na rachunek kwotę Była to kwota przeznaczona na spłatę długu pozwanej względem jej matki. Kwotaktóra wpłynęła do firmy pozwanej W okresie 6 miesięcy poprzedzających spłatę przez powoda pożyczki zaciągniętej przez pozwaną u matki "nie"piożchodziła z przychodów prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (były to środki finansowe z zewnątrz). Wpływ powyższych środków związany był z rozruchern Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie listy transakcji bankowych, umowy pożyczki, Q zeznań świadka 48:08- 01:49:56- protokół rozprawy z dnia , opinii biegłego z uwzględnieniem treści opinii uzupełniającej Powód zawarł również, dnia umowę pożyczki z na kwotę W okresie poprzedzającym zapłatę ubezpieczenia i modemizację lokalu do firiny pozwanej wpłynęły środki z zewnątrz (nie pochodzące z przychodów prowadzonej przez nią działalności gospodarczej) W kwocie co najmniej. W tym przelewy, depozyt za towar. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie umowy pożyczki, , opinii biegłego, zuwzględnieniem treści opinii uzupełniającej, Powód podejmował próby porozumienia się z pozwaną W kwestii dokonania wzajemnych rozliczeń finansowych po zakończeniu związku, chcąc odzyskać środki --- STRONA 6 --- finansowe, które zainwestował W prowadzoną przez nią działalność gospodarczą (stenogram rozmowy stron granie rozmowy Pismem z ,dnia Ĺ, doręczonym pozwanej r., powód, reprezentowany przez - 'wezwał pozwaną do zapłaty tytułem zwrotu nakładów poczynionych przez powoda na majątek odrębny pozwanej. Pozwana W odpowiedzi na W/W wezwanie, oświadczyła, iż powód nie posiada wobec niej żadnej wierzytelności i W związku z powyższym odmówiła zapłaty jakichkolwiek kwoty flcserokopie pism stron, s Powyższych ustaleń faktycznych dokonano na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego W sprawie. Dokonując oceny materiału dowodowego, Sąd uznał, iż zeznania przesłuchanych W sprawie świadków należało uznać za wiarygodne. Świadkowie co prawda, nie posiadali pełnej wiedzy dotyczącej wspólnego budżetu stron i. wzajemnych rozliczeń między nimi, jednakże zeznania poszczególnych świadków nie są ze sobą sprzeczne i uzupełniają się wskazując jednoznacznie na fakt, iż powód wspierał działalność gospodarczą pozwanej nie będąc do tego W żaden sposób zobligowanym, dokonywał na jej rzecz przelewów środków finansowych znacznej Wartości. Świadkowie dobrze znają strony, większość z nich wspierała strony materialnie i rzeczowo. Wskazuj ąc, iż udzielali stronom, W iyrnzpowodowi, pożyczek finansowych na cel związany z działalnością prowadzoną przez pozwaną, świadkowie stwierdzali jedynie zaistniałe fakty, trudno zatem uznać, iż działali na korzyść bądż niekorzyść którejkolwiek ze stron. W opisywanych wydarzeniach świadkowie bezpośrednio uczestniczyli bądż też byli ich bezpośrednimi obserwatorami. Wobec powyższego, nie ma podstaw, by podważać ich wiarygodność. Zeznania pozwanej natomiast, Sąd uznał za niewiarygodne W części, W jakiej twierdziła, że środki finansowe przekazywane jej przez powoda zostaly zużytkowane wyłącznie na zaspokojenie potrzeb wynikających z prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. W ocenie Sądu, pozwana przyjęła strategię procesową zaprzeczania Wszystkim twierdzeniom powoda W tym zakresie. W rozmowie z powodem, której stenogram załączono do akt sprawy, pozwana nie negowała, iż środki finansowe pochodzące od powoda, także te uzyskane z tytulu umów pożyczek przez niego zawartych, przeznaczane były również na rozruch prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Unikała co prawda sprecyzowania wysokości przeznaczonych na ten cel kwot, wskazywała jednak, iż wszystko można wyliczyć z posiadanych przez nią dokumentów i na tej podstawie dokonać wzajemnych rozliczeń. Nie negowała zatem, iż powód może mieć względem niej roszczenie o zwrot poczynionych na jej --- STRONA 7 --- działalność gospodarczą nakładów. Tymczasem podczas rozprawy zaprzeczyła jakoby powód miał względem niej jakąkolwiek wierzytelność. Z przedłożonej przez strony dokumentacji jednoznacznie wynika, iż powód zawarł dwie umowy pożyczki, a rwiniedługim odstępie czasu od ich zawarcia na konto pozwanej bądżjej matki wpłynęły znaczne .środki finansowe. Osoba I najbliższa dla pozwanej- jej matka, wskazała, iż działalność gospodarcza córki, wbrew jej twierdzeniom,:inie prosperowała dobrze i nie przynosiła zysków, co potwierdziła także opinia" powołanego W sprawie biegłego. Ponadto zarówno lista transakcji,fjaki zeznania' matki pozwanej, potwierdzają również fakt, iż to powód dokonał przelewem bankowym rśrodkówfinansowych na spłatę długu jaki pozwana względem niej posiadała. W świetle powyższego, zważywszy na ~fakt,“ iż Wszystkie z przeprowadzonych dowodów potwierdzają wersjęrpowoda,Ŝtwierdzenia pozwanej jako pozostające z nimi W sprzeczności należało uznać za niewiarygodne. Sporządzona W sprawiefopiniabiegłegoWskazuje na fakt, iż pozwana W 1atac(azatem W okresie pozostawiania W stałym nieformalnym związku z powodem), nie dysponowała własnymi „środkami finansowymi na wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, otrzymywała wpływy z zewnątrz, W tym od iífipowodiai, któreÊpirzezinacziałana" ícelefiiizwii `ązane'jz Ętę działalnością. -Strona pozwanafnie zgodziła się szriiiwnioskamiisszawaitymi "wprzedmiotowej opinii, wskutek cze'go=Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej. Biegły W sporządzonej opinii uzupełniającej, odnosząc się do poszczególnych zarzutów strony pozwanej, podtrzymał W pełnym zakresie Wnioski zawarte W opinii zasadniczej. S W ocenie Sądu, przedstawiona opinia jest rzetelna i wyczerpująca, znajduje również potwierdzenie W pozostałej części materialu dowodowego. Wniosek strony pozwanej o dopuszczenie opinii innegobiegłego, złożony po terminie, należało oddalić jako spóżniony. Wobec powyższego, -zebrany W toku postępowania materiał dowodowy pozwolił na ustalenie stanu faktycznego zgodnego z twierdzeniami przedstawionymi przez powoda. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Jeśli nie było umowy między konkubentami, która norinowałaby kwestie majątkowe między nimi, to podstawą prawną rozliczenia nakładów jednego na majątek drugiego są przepisy o bezpodstawnym Wzbogaceniu. Potwierdzał to wielokrotnie Sąd Najwyższy, ostatnio W wyroku z 7 maja 2009 r. (sygn. IV CSK 27/09). W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd Najwyższy podał, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem nauki i judykatury przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu należy stosować --- STRONA 8 --- Wtedy, gdy brak innej podstawy prawnej, na jakiej możliwe byłoby przywrócenie równowagi majątkowej, naruszonej bez prawnego uzasadnienia, jak również wtedy, gdy inne środki połączone są z większymi trudnościami (porównaj między innymi uzasadnienie uchwały Sądu*NajWyższego z dnia 27 kwietnia 1995 r. III CZP 46/95, OSNC 1995/7-8/114). -W szczególności przepisy te mają zastosowanie, gdy brak umownej lub deliktowej podstawy uwzględnienia roszczenia o zwrot nakładów i nie ma też możliwości dokonania rozliczeń na podstawie art. 224-230 k.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niemal jednolicie przyjmuje się, że do rozliczenia konkubinatu, W tym nakładów dokonanych przez konkubentów na majątek jednego z nich, mają zastosowanie przepisy art. 405 i nast. k.c. chyba że szczególne okoliczności faktyczne sprawy wskazują na istnienie innej podstawy prawnej tych rozliczeń (porównaj między innymi uchwały z dnia 30 września 1966 r. III PZP 28/66, OSNCP 1967/1/1, z dnia 30 stycznia 1970 r. III CZP 62/69, nie publ. z dnia 27 czerwca 1996 r. III CZP 70/96, OSNC 1996/1 1/145 oraz wyroki z dnia 26 czerwca 1974 r. III CRN 132/74, nie publ. I z dnia 16 maja2000 r. V CKN 32/00, OSNC 2000/ 12/222). 0 3 5 W rozpoznawanej sprawie pozostający W konkubinacie nie uzgodnili żadnej foriny rozliczenia majątku i nakładów. Wobec braku innej podstawy prawnej, na jakiej możliwe byłoby ich rozliczenie, należało zastosować art. 405 k.c. wyroku zdnia~7 maja2009 roku (sygn- akt IV CSK 27/09, opubl. LEX nr 515447) Sąd "stwierdził, że zasądzeniu iz tytułu bezpodstawnego wzbogacenia podlega kwota odpowiadająca Wartości wzbogacenia istniejącego W chwili wyrokowania, co oznacza konieczność jej ustalenia według stanu wzbogacenia i cen z daty wyrokowania. Powód wykazał W niniejszym procesie, iż poza kwotami przeznaczanymi na bieżące utrzymanie konkubentów (żywność, utrzymanie mieszkania, wspólne wyjazdy i wydatki na rozrywki) przekazywał pozwanej środki na prowadzoną przez nią działalność Były to środki na spłatę-długu pozwanej wobec jej matki, remont i wyposażenie lokalu służącego do prowadzenia »działalności I iiwpłacenie kaucji za pobranyq płacenie zatrudnionych pracowników i zapłatę bieżących faktur- (szczegółowo zagadnienia te omówiono W części ustalaj ącej uzasadnienia). Przekazane przez powoda świadczenia pozwana otrzymała bez tytułu prawnego i W ten sposób uzyskała korzyść majątkową kosztem powoda. Z uwagi na fakt, iż otrzymane świadczenia miały charakter pieniężny pozwana obowiązana jest do zwrotu ich wartości na podstawie przepisu art. 405 kc.. O odsetkach orzeczono na podstawie przepisu art. 481 § 1 kc. --- STRONA 9 --- .-' O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie przepisu art. 98 kpc W zw. z §6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.