Postanowienie aki XV Ca 2126/19 WYROK W I MI ENI U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P OL S K I E J Dnia 24 stycznia

--- STRONA 1 --- Sygn.aki XV Ca 2126/19 WYROK W I MI ENI U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P OL S K I E J Dnia 24 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: sędzia Paweł Soliński Sędziowie: Michał Wysocki Maciej Agaciński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2020 r. w Poznaniu sprawy z powództwa Z ^ |||^ ^ )K 4 |||B przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Szamotułach z dnia 05 września 2019 r. sygn. akt IC 1077/18 oddala apelację. Michał Wysocki Paweł Soliński Maciej Agaciński --- STRONA 2 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 U z a s a d n i e n i e Powód Z1BBBP K p B B pozwem z 17 kwietnia 2018r. (data wpływu do sądu) skierowanym do Sądu Okręgowego w łBBBBPdomagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego 10.000,00 zł za warunki socjalno - bytowe oraz rażące zaniedbania ze strony służby zdrowia. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym °d 12 marca 2018r. nie uzyskał zapisanych przez lekarza w poprzedniej jednostce i zaleconych leków, składał w tej sprawie skargi i do dnia sporządzenia pozwu 12 kwietnia 2018r. nie uzyskał żadnej odpowiedzi. Powód podał, że leki są mu wydawane od 17 marca 2018r., jednakże kilkukrotnie nie dostał wszystkich zaleconych leków. Powód zarzucił, że nie został zbadany przez lekarza, miał tylko wizyty u psychologa, jednakże psycholog potraktowała go w sposób lekceważący. Ponadto powód zarzucił, że pomimo próśb jego bratowe nie zostały wpisane na listę osób odwiedzających, czym uniemożliwiono im odwiedziny u powoda. Powód zwrócił też uwagę na opóźnienie w uzyskaniu potwierdzeń odbioru nadawanej korespondencji. Powód podnosił także nienależyte zaopatrzenie w środki do utrzymania czystości w celi, braki w wyposażeniu celi - wyrwane gniazdko, materace i ręczniki w złym stanie, złą jakość wyżywienia. Ponadto powód zarzucał brak możliwości uzyskania w wystarczającym zakresie dostępu do stanowiska komputerowego. Postanowieniem z 8 listopada 2018 r. sąd zwolnił powoda od kosztów sądowych w całości. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany podał, że żądanie pozwu jest całkowicie bezzasadne, albowiem powód odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach zgodnych z obowiązującymi przepisami. Pozwany podniósł, że w całym okresie pobytu w ZK B P W B B B P powód odbywał karę w warunkach bytowych zgodnych z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, miał zapewnioną opiekę medyczną i dostęp do świadczeń medycznych, jak również konsultacje psychologa. Pozwany zaprzeczył aby powód odniósł szkodę na dobrach osobistych na skutek niezapewnienia jemu odpowiednich warunków bytowych, 1 --- STRONA 3 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 wskazując jedocześnie, że pozwany wszystkie problemy bytowe osadzonych realizuje zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pismem z 3 lutego 2019r. powód wskazał, że rozszerza żądanie pozwu o kwotę dodatkowo 13.000,00 zł za złe warunki socjalno - bytowe i rażące zaniedbania służby zdrowia w okresie od 12 kwietnia 2018r. do 23 maja 2019r. Powód ponownie zarzucał niewłaściwą opiekę medyczną, brak konsultacji lekarskiej, a nadto podał, że na celi dla niepalących przebywał z osobą palącą. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa również w rozszerzonym zakresie. W toku postępowania strony podtrzymały swe stanowiska. Wyrokiem z dnia 5 września 2019 r. Sąd Rejonowy w Szamotułach oddalił powództwo (pkt 1) oraz nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej (pkt 2). Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego stanowiły następujące ustalenia faktyczne: Powód K f H f o d 12 marca 2018r. do 23 maja 2018r. odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym W okresie pobytu w Zakładzie Karnym powód odbywał karę w celach mieszkalnych: - od 12 marca 2018r. do 18 marca 2018r. - pawilon oddział cela o powierzchni 10,90 m2 (trzyosobowa); - od 19 marca 2018r. do 22 marca 2018r. - pawilon oddział cela o powierzchni 10,03 m2 (dwuosobowa); - od 23 marca 2018r. do 23 maja 2018r. - paw ilon^oddział^cela • o powierzchni 9,00 m2 (trzyosobowa). Przez cały ten okres w wyżej wymienionych celach zachowana była norma 3 m2 powierzchni przypadających a jednego osadzonego. Cela f/g była przeznaczona dla osadzonych niepalących, powód zdeklarował się jako osoba niepaląca. Przebywający w tej celi razem z powodem K flB ^ ^ ^ D ^ H ^ p b y ł palący. Czasami zdarzało się, że palił również w celi, powód miał o to do niego pretensje, pojawiały się na tym tle konflikty. Powód po przetransportowaniu do Zakładu Karnego we Aresztu Śledczego złożył 14 marca 2018 r. skargę dotyczącą niewłaściwej opieki medycznej - w treści skargi powód zarzucał, że otrzymuje niewłaściwe i niezgodne z zaleceniami lekarskimi leki zlecone jemu wcześniej przez lekarza psychiatrę. 2 --- STRONA 4 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 Skarga została rozpatrzona i nie znaleziono podstaw do jej uwzględnienia - powód otrzymywał leki zgodne z zaleceniem konsultanta psychiatry z Aresztu Śledczego we Dbanie o porządek w celi należy do obowiązków skazanego. Na potrzeby utrzymania porządku w celi zakład kamy wydaje zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych do 5 dnia każdego miesiąca płyn do mycia naczyń, płyn uniwersalny, czyścik uniwersalny, płyn do WC wg potrzeb, płyn do mycia szyb wg zgłaszanych potrzeb. W razie potrzeby po zgłoszeniu zakład wydaje większą ilość środków czyszczących. Powód po przybyciu do Zakładu Karnego we otrzymał odzież, materac, środki higieny, koc, prześcieradła, pościel, nie zgłaszał do nich żadnych zastrzeżeń. Ponadto powód uzyskał zgodę na posiadanie własnej odzieży. Materace są czyste, wydawane po zdezynfekowaniu. Powód w trakcie pobytu nie zgłaszał zapotrzebowania wymiany materaca. Powód jako osoby uprawnione do widzeń zgłosił siostrę, trzech braci, dwie bratowe oraz 3 inne osoby. Z widzeń korzystał wyłącznie grudnia 2018 r.), oraz sierpnia 2018 r. i 28 grudnia 2018 r.) Powód przed przetransportowaniem odbył 12 marca 2018 r. w Areszcie Śledczym we W dfllB Pw izytę lekarską oraz konsultację psychiatryczną. Zalecono jemu leki oraz kontrolę psychiatryczną 21 maja 2018 r. W Zakładzie Karnym we W flN H k powód odbywał wizyty lekarskie 15 i 19 marca 2018 r., 29 maja 2018 r. zlecono jemu leki od psychiatry jak dotychczas do czasu kolejnej konsultacji psychiatrycznej. Powód odbył dwie konsultacje psychologiczne celem kontroli jego stanu psychicznego - 16 marca 2018 r. i 19 kwietnia 2018 r. Powyższy stan faktyczny został ustalony przez Sąd Rejonowy na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, którym Sąd dał wiarę, mając w szczególności na względzie, iż żadna ze stron nie kwestionowała ich wiarygodności, ani też nie naprowadziła żadnych środków dowodowych, które mogłyby tę wiarygodność podważać. Sąd Rejonowy nie dopatrzył się podstaw do powzięcia jakichkolwiek wątpliwości wobec tychże dowodów z dokumentów z urzędu. Sąd w niniejszej sprawie nie p ro w a d z ił p o stę p o w a n ia d o w o d o w e g o z u rz ę d u , z uwagi na fakt, iż konstrukcja procesu kontradyktoryjnego ukształtowana poprzez obecne brzmienie przepisów kodeksu postępowania cywilnego zmienionych ustawą z dnia 01 marca 1996 r. o 3 --- STRONA 5 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 zmianie kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 1996r. Nr 43, poz. 189), nie przewiduje po stronie sądu obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego celem uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co wynika wprost z treści art. 232 k.p.c. Art. 3 k.p.c. wskazuje, iż obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach, natomiast z mocy art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Wynikająca z art. 232 k.p.c. norma wskazująca na istnienie po stronie sądu możliwości dopuszczenia dowodu nie wskazanego przez strony nie oznacza, że sąd jest zobowiązany do zastąpienia własnym działaniem bezczynności strony. Podkreślenia wymaga, że postępowanie dowodowe w zakresie wnioskowanym przez powoda zostało przez sąd zrealizowane. Zeznania świadka Sąd I instancji ocenił zasadniczo jako wiarygodne, niemiej jednak w przeważającej mierze nie odnosiły się one do konkretnych faktów czy zdarzeń a wyłącznie subiektywnych oceń czy oduczyć świadka. Świadek ocenia np. celę jako zbyt małą, co stoi w sprzeczności z danymi dotyczącymi jej powierzchni, które wskazują, że norma powierzchni była zachowana. Nie można negować, że subiektywne odczucie świadka co do powierzchni celi było takie jak w zeznaniach, niemniej jednak zeznania takie nie mogą stanowić samodzielnej podstawy dokonania ustaleń faktycznych co do powierzchni celi. Podobnie rzecz ma się z pozostałymi ocenami świadka co do jakości czy stanu elementów wyposażenia celi, rzeczy oddanych do użytku osadzonych. Negatywna ocena ich stanu czy jakości może wynikać z porównania tych rzeczy z rzeczami dostępnymi na wolności, co wszakże nie przesądza o tym, że są one niezdatne do użytku i pozwany nie zapewnia należytego wyposażenia. Zeznania powoda okazały się wiarygodne w ograniczonym zakresie. Sąd I instancji miał na względzie, że dowód z przesłuchania stron stanowi dowód pomocniczy, subsydiamy i ma na celu wyjaśnienie tych wątpliwości, których za pomocą innych dowodów wyjaśnić się nie da. Z racji interesu strony w rozstrzygnięciu sprawy zeznania strony oceniać należy ze szczególną ostrożnością i w odniesieniu do całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Wszechstronna i pełna ocena materiału dowodowego nie pozwala 4 --- STRONA 6 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 na dokonanie ustaleń faktycznych wyłącznie o w oparciu o zeznania strony, które nie znajdują odzwierciedlenia i poparcia w innych dowodach, a pozostają z nimi w sprzeczności. Zeznania powoda dotyczące warunków bytowych odbywania kary w części były sprzeczne z przedstawionymi przez pozwanego dokumentami. Co do dokumentów w postaci notatek służbowych pracowników zakładu karnego powód nie zgłaszał zastrzeżeń. Swoich zarzutów dotyczących nieprawidłowości w zakresie warunków odbywania kary, nieprawidłowości w zakresie uzyskiwania dostępu do opieki medycznej powód poza własnymi zeznaniami nie poparł żadnymi dowodami, co w świetle przedstawionych przez pozwanego dokumentów i z braku inicjatywy dowodowej powoda nie pozwala, zdaniem Sądu Rejonowego, na dokonanie ustaleń faktycznych wyłącznie w oparciu o oderwane od pozostałego materiału dowodowego zeznania powoda. Powyższe ustalenia faktyczne doprowadziły Sąd Rejonowy do następujących rozważań i wniosków: W ocenie Sądu Rejonowego, roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie. Przystępując do oceny prawnej przedmiotowej sprawy Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności odwołał się do art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, wyrażającego ogólną zasadę odpowiedzialności państwa za czynności związane z wykonywaniem władzy publicznej oraz za szkody związane z takimi czynnościami, a także do art. 417 § 1 k.c., stanowiącym konkretyzację wyżej wskazanej normy. Następnie, odwołując się do koncepcji władzy publicznej, Sąd Rejonowy podał, że działalność państwa związana z wykonywaniem orzeczeń karnych skazujących na karę pozbawienia wolności mieści się w granicach pojęcia „działania/zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej”, albowiem działalność ta wynika z umocowań ustawowych, obwarowana jest przymusem państwowym, związana jest ze stosunkiem nadrzędności i z całą pewnością jednostka nie poddaje się jej z własnej woli, a z mocy orzeczenia sądu. W dalszej części rozważań Sąd I instancji wskazał, że powód odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa upatruje ściśle w działalności Zakładu Karnego we i z działalnością tego podmiotu odpowiedzialność tę łączy. Nie budziło wątpliwości Sąd Rejonowego, iż zakład kamy, czy areszt śledczy jako miejsce wykonywania wobec skazanych prawomocnymi wyrokami sądowymi kary pozbawienia wolności z całą p e w n o śc ią p ro w a d zi d z ia ła ln o ść z w ią z a n ą z w y k o n y w a n ie m w ładz.y p u b lic z n e j, k tó re g o działalność ta uregulowana została szeregiem przepisów różnej rangi, spośród których z punktu widzenia praw skazanego niewątpliwie najdonioślejszą rolę odgrywa Kodeks kamy 5 --- STRONA 7 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 wykonawczy (ustawa z dnia 6 czerwca 1997r. - Dz. U. 1997r., Nr 90, poz. 557 ze zm.) oraz szereg przepisów wykonawczych. Sąd Rejonowy przechodząc do rozpoznania zarzutów powoda uznał za całkowicie bezzasadny zarzut dotyczący naruszenia prawa w zakresie osadzenia powoda w celach przeludnionych i naruszenia tym prawa do prywatności, przytaczając na tę okoliczność treść art. 110 § 1 i § 2 k.k.w., jednocześnie stwierdzając, iż warunki osadzenia powoda odpowiadały tym zawartym w powyższej regulacji, co potwierdziła dokumentacja przedstawiona przez pozwanego. W tym samym miejscu Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że brak jest jakichkolwiek podstaw aby normatywną powierzchnię celi przyjmować z odliczeniem stanowiącego jej część kącika sanitarnego. Zdaniem Sądu I instancji powód w żaden sposób nie wykazał nieprawidłowości w zakresie warunków bytowych, w tym dotyczących stanu i wyposażenia celi, których wykazanie zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 6 k.c. na nim ciążyło, a jedynie ograniczył się do wnioskowania o przesłuchanie świadka, który w żaden konkretny i jednoznaczny sposób zarzutów powoda nie potwierdził, a de facto przedstawił własną subiektywną ocenę warunków odbywania kary. Następnie, wobec przedstawienia przez pozwanego dokumentów, z których wynika, że powód pobrał rzeczy z magazynu bez zastrzeżeń oraz nie zgłaszał żadnych próśb o wymianę poszczególnych rzeczy, Sąd Rejonowy uznał, że wyposażenie przekazane do używania przez zakład kamy nadawało się do korzystania. Dalej Sąd Rejonowy podał, że w okresie objętym żądaniem pozwu warunki osadzenia regulowało Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych z 28 stycznia 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 200). W ocenie Sądu I instancji, wobec nie przedstawienia obiektywnych i wiarygodnych dowodów, nie znalazły żadnego potwierdzenia zarzuty powoda dotyczące braku możliwości uzyskania wystarczającej ilości środków do utrzymania czystości w celi, tym samym nie zostało wykazane, aby pozwany w jakimkolwiek zakresie nie wywiązywał się wobec powoda z obowiązków wynikających z rozporządzenia. Za bezzasadne uznano również zarzuty powoda dotyczące nieprawidłowości w zakresie dostępu do opieki medycznej i wpływu warunków odbywania kary na stan jego zdrowia, które w żaden sposób nie zostały wykazane. Nadto Sąd Rejonowy podał, że okoliczność pogorszenia się stanu zdrowia powoda ze względu na nieprawidłowości w dostępie do opieki medycznej, jako wymagająca wiadomości specjalnych, wymagałaby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, o co powód nie wnioskował. Analizując kwestię otrzymywania leków przez powoda Sąd Rejonowy podał, że powód miał zlecone leki przez 6 --- STRONA 8 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 lekarza konsultanta psychiatrę i leki te otrzymywał również w trakcie pobytu w ZK żaden sposób nie zostały potwierdzone zarzuty powoda co do tego jakoby miał tych leków nie otrzymywać (powód podaje w tym zakresie odmiennie w pozwie - do 17 marca 2018 r. i zeznaniach - do 13 marca 2018 r.), czy też otrzymywać inne leki niż zlecone lub w innych dawkach. Nadto Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że w dokumentacji medycznej powoda brak jest jakichkolwiek zapisów o zmianie sposobu leczenia powoda, zmianie leków lub dawek, zaś skarga powoda w tym zakresie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego została oddalona. W ocenie Sądu Rejonowego przyczyną nie odbycia się zaleconej konsultacji medycznej, wyznaczonej na dzień 21 maja 2018 r., było zaplanowane przetransportowanie powoda, które miało miejsce w dniu 23 maja 2018 r. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że powód nie wykazał aby nieznaczna zwłoka w uzyskaniu konsultacji psychiatrycznej miała jakikolwiek negatywny wpływ na jego zdrowie, zaznaczając przy tym, że również w warunkach wolnościowych dostęp do służby zdrowia nie jest w pełni dowolny i nielimitowany, albowiem publiczna służba zdrowia wymaga znacznych czasów oczekiwania na wizyty zwłaszcza u lekarzy specjalistów. Odnosząc się do kwestii związanej z paleniem na celi przez współosadzonego Sąd Rejonowy również uznał, że powód nie wykazał w jakim zakresie miało to miejsce ani aby miało to jakikolwiek negatywny wpływ na jego zdrowie. Mając nawet przy tym na uwadze zeznania świadka, który przyznał, że czasami palił w celi papierosy, Sąd I instancji nie był w stanie mimo to ustalić jak często się to zdarzało, jakie było natężenie negatywnych skutków dla powoda, w jakim okresie był narażony na ekspozycję na dym tytoniowy oraz jaki mogłoby to mieć wpływ na stan zdrowia powoda. Jednocześnie Sąd Rejonowy uznał, że pobyt powoda w Zakładzie Karnym we był bardzo krótki (nieco ponad 2 miesiące), zatem nie można w ogóle przyjmować, aby jakiekolwiek niekorzystane warunki odbywania kary czy nawet ewentualne uchybienia co do warunków jej odbywania mogły mieć takie nasilenie i natężenie dolegliwości dla powoda aby istotnie powodowały naruszenie jego dóbr osobistych ponad zwykłą miarę wynikającą z odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę na treść zapisów zawartych w dokumentacji medycznej, z której wynika, że powód miał stały dostęp do opieki lekarskiej, z której korzystał, korzystał zgodni z zaleceniami z leczenia farmakologicznego oraz opieki psychologicznej. W ocenie Sądu I instancji wszelkie zarzuty dotyczące rozmowy psychologicznej z 16 marca 2018 r. nie znajdują żadnego potwierdzenia w treści notatki dotyczącej tej rozmowy, 7 --- STRONA 9 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 w której psycholog wskazała i szczegółowo opisała przebieg rozmowy z powodem, ustalenia z rozmowy i obserwacji powoda, zatem nie można wnioskować aby rozmowa ta była lakoniczna czy lekceważąca wobec powoda. Następnie Sąd Rejonowy wskazał na brak dowodów na to, ażeby powód nie uzyskał w wymaganym i możliwym zakresie dostępu do stanowiska komputerowego celem zapoznania się z elektronicznymi materiałami dotyczącymi sprawy oraz aby to było działanie celowe ze strony zakładu karnego, zwracając jednocześnie uwagę, że powód sam przyznał, że dostęp taki ostatecznie został jemu zapewniony, jednakże w niewystarczającym zakresie. Nadto Sąd I instancji zwrócił również uwagę, że powód nie wykazał, aby jego wnioski w tym zakresie były nieprawidłowo realizowane przez pozwanego, czy też aby składał w związku z tym skargi czy ponowne wnioski o udzielenie takiego dostępu. Zarzuty powoda dotyczące nieumieszczenia na liście osób do widzeń jego bratowych również zostały uznane przez Sąd I instancji za niemogące uzasadniać żądanie pozwu. Sąd Rejonowy wskazał, że nie zostało wykazane kiedy powód taki wniosek złożył oraz aby w wyniku jakiegokolwiek zaniechania czy działania pozwanego w istocie doszło do utrudnienia kontaktu powoda z rodziną. Powyższe Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o dokumentację, z której wynikało, że jedna z bratowych odwiedziła powoda dwukrotnie, a pierwsza wizyta miała miejsce w sierpniu 2018 r., zaś druga bratowa żadnych wizyt u powoda nie odbywała, co doprowadziło Sąd Rejonowy do wniosku, że nie można w żaden sposób przypuszczać, aby w ogóle w okresie pobytu powoda w Zakładzie Karnym we ktokolwiek z rodziny zamierzał powoda odwiedzać, a tym bardziej by były to akurat bratowe i doznały przeszkód w spotkaniu z powodem. Dalej Sąd Rejonowy podał, że powód nie wskazał (ani tym bardziej nie wykazał) na czym, poza wyżej omówionymi okolicznościami, miałoby polegać naruszenie jego dóbr osobistych, ani tym bardziej jaki uszczerbek na zdrowiu psychicznym powoda miałby zostać w ten sposób wywołany, zwracając przy tym uwagę, że twierdzeniom powoda o tym, że warunki odbywania kary miały negatywny wpływ na terapię przeczą fakty, że terapię tę powód odbył, z bardzo dobrym rezultatem. Z powyższych względów Sąd I instancji uznał twierdzenia powoda za całkowicie gołosłowne i tak niekonkretne, że nie sposób się do nich bliżej merytorycznie odnieść, co czyniło powództwo w tej części całkowicie bezzasadnym. Następnie Sąd I instancji odwołał się do art. 23 k.c., art. 24 § 1 k.c., wskazując na katalog dóbr osobistych i uprawnienia osoby, której dobra zostały naruszone oraz do art. 417 § 1 k.c. i art. 448 k.c., stwierdzając że zadośćuczynienie, dochodzone przez powoda wiązać się miało, jak sam powód stwierdził, ze szkodą niemajątkową na jego osobie, zatem powód 8 --- STRONA 10 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 zobligowany był do wskazania na czym owa szkoda miałaby polegać, wykazania jej wystąpienia, a nadto poza wykazaniem samej zasady odpowiedzialności również wykazania, że wysokość dochodzonego zadośćuczynienia uzasadniona jest rozmiarem krzywd, czemu powód nie sprostał w myśl zasady wyrażonej w art. 6 k.c. Nadto, w dalszej części swoich rozważań, Sąd Rejonowy odniósł się do zasad współżycia społecznego jako klauzuli generalnej obejmującej zakresem swego działania wszelkie stosunki cywilnoprawne, wyrażonej w art. 5 k.c., podkreślając, że nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż żądanie przez powoda odszkodowania od Skarbu Państwa uznać należy, w sytuacji, w której wiąże je z okolicznościami związanymi z odbywaniem kary pozbawienia wolności, za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W tym miejscy Sąd I instancji podał, że dysponowanie środków Skarbu Państwa (a zatem wszystkich podatników, w tym również osób nie naruszających norm prawnych, a co więcej ofiar przestępstw) na odszkodowania dla skazanych w związku z dolegliwościami stanowiącymi istotę kary pozbawienia wolności - stanowiącej sprawiedliwą, usankcjonowaną normami prawa i w pełni społecznie akceptowaną odpłatę za popełnienie przestępstwa stanowi niewątpliwe nadużycie prawa pozostające w sprzeczności z wszelkimi normami obyczajowymi i moralnymi. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, w ocenie Sądu Rejonowego, uzasadniają one oddalenie powództwa, biorąc zaś pod uwagę sytuację powoda, jego pozbawienie wolności, brak majątku i dochodów Sąd Rejonowy na zasadzie art. 102 k.p.c. zdecydował nie obciążać go kosztami zastępstwa procesowego strony przeciwnej. Ubocznie Sąd Rejonowy podał, że pismo powoda datowane na 27 sierpnia 2019 r. zostało przedłożone już po rozprawie, nie można było zatem zrealizować wniosku powoda o doprowadzenie na rozprawę, tym bardziej, że uprzednio powód stanowczo i kategorycznie wskazał, że wnosi aby rozprawa odbyła się pod jego nieobecność. Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, zaskarżając go w całości. W treści uzasadnienia wniesionego środka odwoławczego powód przede wszystkim zarzucił Sądowi I instancji uznanie zeznań świadka za wiarygodne, które częściowo potwierdzały zasadność jego pozwu, a mimo to rozstrzygnięcie zapadło w sposób odmienny od oczekiwanego. Powód ponownie wskazał, że doszło do naruszeń ze strony pozwanego poprzez: - umieszczenie powoda w celi dla niepalących z osadzonym będącym osobą palącą, co miało negatywny wpływ na psychiczno - fizyczny stan zdrowia powoda, - problematyczne wydawanie środków chemicznych do utrzymania celi w czystości, 9 --- STRONA 11 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 - utrudnianie kontaktów z rodziną, poprzez nie wpisanie bratowych powoda na listę osób upoważnionych do odwiedzania, - nie terminowe doprowadzenie do lekarza, w celu przepisania po konsultacji nowych leków. Nadto powód zarzucił Sądowi Rejonowemu wzięcie pod uwagę w uzasadnieniu wyroku treści tylko jednej rozmowy z psychologiem, zaś drugą, która była zdaniem powoda przeprowadzona w sposób lekceważący, pominął oraz uznanie przez ten Sąd, że powód ukończył terapię, w której uczestniczył, gdy w rzeczywistości jej nie ukończył z uwagi na transport. Wobec powyższych zarzutów powód wniósł o: 1. uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku, 2. na podstawie art. 23 k.c., art. 24 k.c., art. 417 k.c., art. 448 k.c. oraz art. 3 i art. 8 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 23.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty, 3. wydanie wyroku zaocznego, 4. rozpoznanie sprawy pod nieobecność powoda, 5. ewentualne dopuszczenie dowodu z przesłuchania powoda poprzez przeprowadzenie tego dowodu w drodze pomocy prawnej przez sąd właściwy miejscowo dla aktualnego miejsca pobytu powoda na okoliczność potwierdzenia podstaw faktycznych zawartych w pozwie, 6. przesłanie na adres Zakładu Karnego, w którym obecnie przebywa wyroku z uzasadnieniem oraz pełnych protokołów rozprawy w przedmiotowej sprawie. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji, jak też przeprowadzoną przez ten Sąd ocenę przeprowadzonych dowodów oraz rozważania prawne i na podstawie art. 382 k.p.c. ustalenia te Sąd Okręgowy przyjmuje za własne. W pierwszej kolejności należy wskazać, że twierdzenia apelacji powoda stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez Sąd I instancji, albowiem nie wnoszą nic nowego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia o roszczeniu powoda zgłoszonym w pozwie. Nadto, skarżący powołuje się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka związane z naruszeniem dóbr osobistych osadzonych, które jednak, zapadały w indywidualnych sprawach i odmiennych stanach faktycznych, a same w sobie nie stwarzają 10 --- STRONA 12 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 podstawy dla powoda do skutecznego żądania zadośćuczynienia, czy dla przyjęcia choćby domniemania, że również w przypadku powoda doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w związku z osadzeniem w pozwanej jednostce penitencjarnej. Tymczasem rzeczą powoda było w pierwszej kolejności wykazanie takich działań lub zaniechań pozwanego, które prowadzą do naruszenia konkretnego dobra osobistego powoda, co zgodnie z art. 24 § 1 k.c. przerzuciłoby ciężar dowodu na pozwanego co do legalności zachowania Skarbu Państwa. W razie ustalenia bezprawności naruszenia dobra osobistego koniecznym było następnie wykazanie przez powoda powstania w związku z tym naruszeniem krzywdy, a następnie wykazanie wysokości zadośćuczynienia, które krzywdę ta miałoby rekompensować. W ogólności powód nie wykazał odpowiedzialności pozwanego za naruszenie dóbr osobistych, albowiem za wyjątkiem osadzenia powoda w celi z innym więźniem palącym papierosy, w pozostałych przypadkach poruszanych przez powoda w uzasadnieniu żądania pozwu nie dowiódł, że doszło do takiego zachowania pozwanego, które w bezprawny sposób godziło w jakiekolwiek dobro powoda. Jedynie umieszczenie powoda w celi dla palących było formalnie niezgodne z prawem, jednakże nie doszło w tym przypadku do powstania krzywdy, która uruchamiałaby odpowiedzialność pozwanego. Okoliczności, na które powołuje się powód w apelacji - eksponując je spośród wszystkich podanych w podstawie faktycznej poszukiwanego roszczenia nie mogły podlegać odmiennej - niż zaprezentowanej przez Sąd Rejonowy - ocenie. Wbrew zatem twierdzeniom powoda podstawą ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji były notatki z dwóch odbytych konsultacji psychologicznych, tj. z dnia 16 marca 2018 r. oraz 19 kwietnia 2018 r. (k. 4 uzasadnienia), zatem za nietrafny trzeba uznać zarzut odnoszący się do pominięcia którejkolwiek z notatek. Nadto wymaga wskazania, że określona przez powoda w apelacji druga rozmowa z psychologiem, która zdaniem powoda była przeprowadzona w sposób lekceważący, jest informacją sprzeczną, gdyż zarzuty sformułowane przez powoda w pozwie i dalszych pismach procesowych (z dnia 3 lutego 2019 r. - k. 71) oraz na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. co do sposobu przeprowadzenia konsultacji dotyczyły tylko konsultacji z 16 marca 2018 r. (protokół elektroniczny: 15:30- 16:24), którą powód określił właśnie jako przeprowadzoną w sposób lekceważący do jego osoby, zaś do drugiej konsultacji, odbytej 19 kwietnia 2018 r., powód nie miał zastrzeżeń, ocenił ją dobrze (protokół elektroniczny z dnia 27 czerwca 2019 r., 16:29 - 16:33). Prawidłowym zatem było odniesienie się przez Sąd Rejonowy w dalszej części uzasadnienia 11 --- STRONA 13 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 wyłącznie do przeanalizowania treści notatki z konsultacji psychologicznej z 16 marca 2018 r. (k. 11 uzasadnienia). W czasie pobytu powoda w pozwanym Zakładzie Karnym nie ujawniły się żadne okoliczności, dające podstawę do uznania, że bratowe powoda nie zostały wpisane na listę osób upoważnionych do odwiedzania, tym samym, że miały utrudnione możliwości w odwiedzeniu powoda. Jak prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy, z akt sprawy nie wynika, aby powód złożył wniosek w tym zakresie oraz aby wystąpiły jakiekolwiek trudności w odwiedzeniu powoda przez bratowe. Z treści ewidencji widzeń wynika, iż bratowe powoda są wpisane na listę, zatem są upoważnione do odwiedzin, a nadto jedna z nich dwukrotnie w 2018 r. z tego uprawnienia skorzystała (k. 157). Wobec powyższego niezasadnym jest doszukiwanie się przez powoda utrudniania przez pozwanego realizacji widzeń powoda z rodziną. Przechodząc do rozpatrzenia zarzutu niewydawania przez pozwaną jednostkę penitencjarną środków czystości wpierw należy podkreślić należy, że pozbawienie wolności wiąże się z pewnymi niedogodnościami i pogorszeniem sytuacji bytowej osadzonego. Jest to jednak cechą charakterystyczną tego środka izolacyjnego, który w zamierzeniu ustawodawcy powinien być uciążliwy, nie zaś celowym działaniem na szkodę powoda, w celu jego szykany, naruszenia jego godności czy też wywołania uszczerbku na zdrowiu. Jak prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy problem z otrzymywaniem środków czystości nie znalazł oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Kwestie między innymi wydawania środków czystości do utrzymania czystości w celach mieszkalnych zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych i analiza akt sprawy nie wykazała, aby pozwany naruszył wyrażone w tym rozporządzeniu normy. Nadto, zgodnie z treścią zeznań świadka K ^ ^ B lA na których treść powód się powołuje w treści apelacji, wymaga zwrócenia uwagi, że świadek wskazał na zbyt małe ilości wydawanych środków, co wymagało składania próśb o więcej. Podkreślić trzeba, że wydawanie środków czystości w ilości większej niż wskazują na to normy należności zależą przede wszystkim od możliwości posiadanych tych środków przez daną jednostką penitencjarną. W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy uznać, że kwestie dotyczące ilości wydawanych powodowi środków czystości nie doprowadziły ani do zagrożenia ani do naruszenia jego dóbr osobistych. Nadto, należy przyjąć, że powód otrzymywał taką samą ilość tych środków, co inni osadzeni. 12 --- STRONA 14 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 Sąd Rejonowy słusznie uznał również, że nie doszło do nieprawidłowości w zakresie dostępu powoda do opieki medycznej a nieodbycie jednego z terminów zaleconej konsultacji medycznej, tj. z 21 maja 2018 r., nie można poczytywać jako pozbawienie powoda do świadczeń opieki zdrowotnej, a jedynie za sytuację wpadkową, która ma miejsce nawet w warunkach wolnościowych. Nadto, analiza akt sprawy wykazała, że powodowi w żaden sposób nie odmówiono wydawania leków. Co prawda powód twierdzi, że w dniu przyjazdu do pozwanego Zakładu Karnego nie otrzymał przepisanych dotychczas leków, a od dnia następnego, tj. 13 marca 2018 r. do 15 marca 2018 r. dostał inne leki (pozew -k. 5v, protokół elektroniczny z dnia 27 czerwca 2019 r., 12:26 - 13:10), z kolei zaś w pozwie powód twierdzi, że od dnia 17 marca 2018 r. otrzymywał już leki, które były mu przepisane pierwotnie przez lekarza w Zakładzie Karnym w e ^ |f ^ m ^ £ to nie znajduje to potwierdzenia w dokumentacji medycznej, o której przedłożenie powód wnioskował. Nadto powód nie wykazał, w drodze stosownej inicjatywy dowodowej, że niewydawanie leków, wydawanie innych leków oraz niezrealizowanie konsultacji psychologicznej wyznaczonej na 21 maja 2018 r. doprowadziły do pogorszenia się jego stanu zdrowia. Odnosząc się do zarzutu uznania przez Sąd Rejonowy, że powód odbył terapię z bardzo dobrym wynikiem, podczas gdy powód uważa, że jej nie odbył, Sąd Okręgowy stwierdza, iż zarzut ten nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia w kontekście rozsądzenia o naruszeniu dóbr osobistych powoda. Sąd Okręgowy podziela również stanowisko Sądu Rejonowego w kwestii związanej z paleniem w celi, jednakże zdecydował się nieco rozszerzyć argumentację w tym zakresie. Powód w czasie osadzenia, w okresie od 23 marca 2018 r. do 23 maja 2018 r., przebywał w celi nr w pawilonie ^przeznaczonej dla niepalących wraz z osadzonym - świadkiem będącym osobą palącą. Na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. (k. 189) świadek przyznał, że cały czas jest zgłoszony w administracji pozwanego Zakładu Karnego jako osoba paląca i czasami palił w celi papierosy, co było przyczyną konfliktów z powodem. Nie ulega wątpliwości, iż sytuacja umieszczenia w celi osadzonych, będących osobami niepalącymi z palącymi jest niedopuszczalna i może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie jednego z podstawowych dóbr osoby fizycznej, jakim jest zdrowie (art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c.), co potwierdza orzecznictwo1. Zeznania powoda i świadka odnośnie używania wyrobów tytoniowych w celi przeznaczonej d la n iep alą cy ch , p rz y je d n o c z e s n y m n ie z a p rz e c z e n iu p ra w d z iw o śc i ty c h tw ie rd z e ń p rz e z 1Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lipca 2018 r., V ACa 535/17, LEX nr 2531758; 13 --- STRONA 15 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 pozwanego, należy uznać za niebudzące wątpliwości, że doszło do nieprzestrzegania przez pozwanego wobec powoda obowiązujących przepisów, regulujących zasady umieszczania więźniów niepalących papierosów i w konsekwencji narażenie powoda na niepotrzebne dolegliwości z tym związane. Jednakże należy mieć również na uwadze, że powód nie naprowadził żadnych środków dowodowych, które dałyby podstawy do poczynienia szczegółowych ustaleń w tym zakresie, tj. wskazanie chociażby częstotliwości palenia papierosów przez świadka w celi, a tylko w takich okolicznościach możliwe byłoby ustalenie istnienia krzywdy i wysokości należnego powodowi zadośćuczynienia. Powód przyznawał jedynie, że w stosunkowo krótkim okresie, tj. przez dwa miesiące, przebywał z osobą palącą, a zatem tylko ta przesłanka podlegała ocenie naruszenia przez pozwanego dobra (prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności oraz zdrowie). W tym kontekście należy uznać, że niewątpliwie niedogodność w związku z umieszczeniem w celi z powodem współwięźnia palącego niewątpliwie wystąpiła, to jednak należy ją ocenić jako krótkotrwały i incydentalny epizod, który nie może stanowić automatycznej przyczyny do stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych powoda. Powód nie przytoczył żadnych okoliczności aby wykazać, że natężenie było na tyle silne, by stwierdzić, że przekraczało typowe i nieuniknione ograniczenia oraz cierpienia wiążące się z samym faktem zgodnego z prawem pozbawienia wolności. Przemawia za tym okoliczność, że powyższe naruszenie nie wywołało u powoda wymiernego uszczerbku na chronionych dobrach osobistych, w szczególności na zdrowiu, jak i stopień intensywności odczuwanej przez powoda krzywdy nie został w żaden sposób wykazany. Wymaga przy tym podkreślenia, że nie każde odczuwane zakłócenie dobrostanu psychicznego oznacza, że doszło do naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu przepisów art. 23 i 24 k.c., a tym bardziej, że konieczne jest zrównoważenie tego naruszenia wysokim zadośćuczynieniem. Niski standard życia w czasie pobytu w zakładzie karnym nie oznacza jeszcze, że doszło do uchybienia godności skazanego. Dochodzi do niego dopiero wówczas, gdy poziom cierpienia i upokorzenia jakiego doznaje osadzony jest na tyle znaczny i nasilony, że można ocenić (wg kryteriów obiektywnych), że wykracza poza nieunikniony element cierpienia wpisanego w karę pozbawienia wolności.2 Osadzenie w jednostce penitencjarnej wiąże się co do zasady w ograniczeniami w codziennym życiu. Do pobytu w więzieniu wpisane jest ograniczenie swobody poruszania się czy przebywania w miejscu zgodnym z własną wolą i dotyka to wszystkich przebywających w zakładzie karnym więźniów. Odpowiedzialność za prawidłową organizację i funkcjonowanie zakładu karnego 2 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2019 r., I ACa 819/18, LEX nr 2712203 14 --- STRONA 16 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 ponowi Skarb Państwa, jednakże naturalnym są w tego typu działalności chwilowe sytuacje, w których w odniesieniu do konkretnych więźniów(a nie in gremio ) dochodzi do odejścia od wymaganych standardów. Wiele czynników, w tym zewnętrznych może bowiem wpływać na dochowanie wszystkich minimalnych wymogów wobec wszystkich więźniów, nawet przy zachowaniu niezbędnej staranności pracowników Zakładu Karnego. Jeśli sytuacja taka, co oczywiste niedopuszczalna, ma charakter wpadkowy, incydentalny i jego znaczenie jest znikome, nieznacznie odczuwalne dla jednego lub kilku więźniów, to brak jest podstaw do wyprowadzania automatycznych wniosków, że sytuacja taka w każdym przypadku jest rekompensowalna. Kluczowym w tego typu przypadkach jest wywołanie stanu naruszenia dobra osobistego oraz koniunktywnie doprowadzenie przez to naruszenie do powstania krzywdy w rozumieniu art. 24 § 1 zd. 3 k.c. w zw. z art. 445 § 1 k.c. Pobyt powoda przez dwa miesiące w celi dla niepalących z więźniem, który podczas tego pobytu palił papierosy, w okolicznościach niniejszej sprawy naruszył dobra osobiste powoda, jednakże nie wywołał u niego cierpień podlegających zadośćuczynieniu. Jak wskazuje się w doktrynie, wartości osobiste nie dlatego podlegają ochronie, że dana osoba przywiązuje do nich subiektywnie doniosłe znaczenie, ale dlatego, że system prawny uznaje i aprobuje potrzebę ich ochrony. Również w orzecznictwie Sądu Najwyższego akceptuje się pogląd, zgodnie z którym ocena, czy w konkretnej sytuacji nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonywana według miary indywidualnej wartości pokrzywdzonego, a więc według oceny subiektywnej zainteresowanego. Kryteria oceny naruszenia muszą być poddane obiektywizacji, trzeba w tym zakresie uwzględnić odczucia szerszego grona uczestników i powszechnie przyjmowane, a zasługujące na akceptację normy postępowania, w tym normy obyczajowe i wynikające z tradycji.3 W świetle wyrażonych w obowiązującym orzecznictwie poglądów nie każde zdarzenie wywołujące u jednostki subiektywne odczucie naruszenia jej zdrowia, czci, godności osobistej - stanowi fakt, któremu można przypisać skutek w postaci naruszenia dóbr osobistych jednostki. Tych kryteriów delimitacyjnych dostarcza obiektywna koncepcja naruszenia dóbr osobistych. Prowadzi to do wniosku, że w sytuacji gdy stronie pozwanej nie można przypisać bezprawności to subiektywne odczucia powoda dotyczące warunków odbywania kary pozbawienia wolności nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Należy zatem uznać, że nawet złe warunki bytowe nie stanowią automatycznie naruszenia 3 wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 r., III CKN 33/97, OSNC 1997, z. 6-7, poz. 93; wyrok Sądu Najwyższego z 16 stycznia 1976 r., II CR 692/75, OSNC 1976, z. 11, poz. 251 15 --- STRONA 17 --- Sygn. akt XV Ca 2126/19 godności lub czci więźnia, jeśli spełniają minimalne wymogi przewidziane przez przepisy prawa. W przedmiotowej sprawie działanie pozwanego, polegające na umieszczeniu w celi powoda współwięźnia palącego, należy ocenić jako nieodpowiednie(formalnie bezprawne), jednak nie można stwierdzić, że działał on w zamiarze poniżenia czy upokorzenia powoda. Nadto, w okresie przebywania przez powoda w celi z palącym, jak i po jej opuszczeniu, powód nie uskarżał się na dolegliwości układu oddechowego, przy czym rozpoznanie schorzenia tego układu wymagałoby uzyskania wiadomości specjalnych w postaci opinii biegłego lekarza, o którego przeprowadzenie dowodu powód nie wnioskował. Jednakże, jak przyznał powód na rozprawie, aktualnie ma on status osoby palącej, w związku z tym trudno byłoby ocenić na ile do ewentualnego rozwoju chorób układu oddechowego przyczyniło się bierne palenie przez okres dwóch miesięcy, a na ile aktualne aktywne palenie. Ubocznie Sąd Okręgowy wskazuje, że co prawda na rozprawie powód zeznał, że zgłosił fakt przebywania w celi z osobą palącą wychowawcom (protokół elektroniczny 23:56- 24:24), co poniekąd potwierdził również świadek, zeznając że „powód coś tam zgłaszał, że ja palę do administracji” (k. 189), to jednak nie znajduje to żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Jeżeli dla powoda ta sytuacja była bardzo uciążliwa trudno jest przyjąć aby wobec nie ustosunkowania się do jego zgłoszenia przez pozwanego nie ponawiałby skarg w tym zakresie. Należy również zauważyć, że odbywanie kary pozbawienia wolności regulują przepisy, które m.in. przyznają osobom osadzonym prawo zgłaszania wniosków, skarg i próśb do organów wykonujących orzeczenie (art. 6 k.k.w.). Tego rodzaju procedury mają służyć eliminacji na bieżąco ewentualnych nieprawidłowości, które mogą zdarzać się w jednostkach penitencjarnych, jak w każdej instytucji i których wyeliminowaniu mają służyć właśnie przepisy regulujące wykonywanie kary pozbawienia wolności w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego, zakazujące stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania. Tymczasem brak jakichkolwiek dowodów, by powód zgłaszał jakiekolwiek skargi, czy wnioski o przeniesienie współwięźnia palącego do celi dla palących. Tylko wobec uzewnętrznionych potrzeb i dolegliwości związanych z warunkami osadzenia pozwany mógł mieć możliwość ich uwzględnienia i dokonania zmiany sposobu osadzenia. Taka postawa powoda, zdaniem Sądu, pozbawia wiarygodności jego twierdzenia o naruszeniu przez pozwanego jego dóbr osobistych. R easu m u jąc , n a le ż y w sk a z a ć p rz e d e w sz y stk im , że sam fa k t s k a z a n ia i o rz e c z e n ia wobec powoda kary pozbawienia wolności nie powoduje umniejszenia standardów traktowania takiej osoby jako podmiotu praw, któremu przysługuje ochrona dóbr osobistych, 16 --- STRONA 18 --- tj. godność, prawo do prywatności i intymności, ochrony zdrowia, odpowiednich warunków bytowych. Jednak dolegliwości osadzonego w placówce penitencjarnej wywołane samym faktem izolacji i standardów więziennictwa w danym kraju nie mogą zostać poczytane jako naruszenie dóbr osobistych człowieka. Dla stwierdzenia, iż do naruszenia tych dóbr doszło, konieczne jest wykazanie przez powoda okoliczności, które wykraczają poza niedogodności izolacji więziennej, są nastawione na świadome poniżenie, upokorzenie i dotknięcie osadzonego więźnia, czemu w przedmiotowej sprawie powód nie podołał. Nawet zatem jeśli powód musiał się zmierzyć z różnego rodzaju niedogodnościami czy ograniczeniami to po pierwsze były one legalne, a po drugie nie wykraczały poza zwykłe skutki izolacji penitencjarnej. Z kolei umieszczenie powoda w celi ze współwięźniem, który palił papierosy, choć formalnie nieprawidłowe, nie doprowadziło do uchwytnej i mierzalnej krzywdy. Nie budziło wątpliwości, że powód musiał wbrew własnej woli znosić pobyt w takich warunkach, że były to warunki niedogodne, pozbawiające mininalnego komfortu - co do zasady zagrażające zdrowiu. Stopień dolegliwości tych niedogodności był jednak znikomy zarówno z uwagi na krótkotrwałość tego negatywnego oddziaływania oraz samo natężenie palenia przez współwięźnia, które nie było nagminne. Całokształt tych okoliczności nie przekroczył jednak progu ujemnych i nieakceptowalnych przez jednostkę następstw wynikających ze zwykłego współistnienia w ramach społeczeństwa, a szczególnie w warunkach pozbawienia wolności. Mając na względzie powyższe okoliczności apelacja na mocy art. 385 k.p.c. podlegała oddaleniu. Sygn. akt XV Ca 2126/19 Michał Wysocki Paweł Soliński Maciej Agaciński 17