Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn.ak III C 339/O8 J_\',‘ ' ~‘ f‘'iJl1*¢¢‘~3“"‘ "~’b' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2010 roku Sqd Okreggovvy W Glkwicach I V\/ydzia# Cywilny W skladzie nastegpujqcym; Przewodniczqcy: SSR del. Katarzyna Banko po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2010 roku w Gliwicach sprawy z Protokolant: Iwona Zbytniewska P0W<5dZtWa_ przecivvko Skarbowi Pafistyva — Dyrektorowi Aresztu $led0zeg< 0 zaptatg oddala powédztwo. Sygn.ak III C 339/O8 ii"_\'.“ ' ~` f`~'śJ$1Ĺ`Ŝ* “‹* ^ "~'U WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2010 roku Sąd Okręgowy W Gliwicach I Wydział Cywilny W składzie następującym; Przewodniczący: SSR del. Katarzyna Banko po rozpoznaniu W dniu 13 kwietnia 2010 roku w Gliwicach sprawy z Protokoiant: Iwona Zbytniewska D0WÓd2łWa_ przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledozegfi- o zapłatę oddala powództwo.
--- STRONA 2 ---
gygn. akt I C 339/08 UZASADNIENIE Powod —pozWem z dnia 17 Wrzeénia 2008 roku, Wniosi o zasqdzenie od Skarbu Pafistwa Dyrektora Aresztu Sledozegokwoty 200.000 ziotych tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych oraz 0 Zasqdzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztow procesu. W uzasadnieniu powod podniosi, Ze W trakcie pobytu W pozwanej jednostce zostaiy naruszone jego dobra osobiste W postaci godnoéci i prawa do intymnoéci ooprzez ponizajeice traktowanie poiegajqce na osadzeniu W celach, W ktoryoh brak byio odpowiedniego oddzieienia urzqdzefi sanitarnych od spania i spozywania posiikow W okresie od 14.10.2006r. do 11.2007r. Cele byiy zagrzybione, zawilgocone i Z piagq insektow rowniez W okresie od 14.10.2006 roku do 11.2007 roku. W celach nie byio takze odpowiedniej wentylacji, co W okresie letnim powodowaio efekt szklarni. Od 14.10.2006 roku do dnia ziozenia pozwu, ceie W ktorych przebywai powod nie zapewniaiy normy 3 m2 na jednego osadzonego. Wyzej Wymienionych warunkow nie mozna uznaé za uzasadniony i normalny element kary pozbawienia Wolnoéci. Warunki te spowodowaiy, Ze cierpienie i upokorzenie powoda przekroczyio nieunikniony element cierpienia wpisanego W karo pozbawienia Wplnoéci i tym samym naruszyio normy prawa europejskiego. W odpowiedzi na pozew strona pozwana Wniosia o oddalenie powodztwa i zasqdzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztéw procesu wediug norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, i2 powod przebywai W pozwanej jednostce W okresie od16.10.2006 roku do 11.04.2007 roku oraz od 25.04.2007 roku do nadal. Powod jest osobq zgrupq i podgrupq klasyfikacyjnq R1/p (recydywista odbywajqoy karsg pozbawienia wolnoéci wsystemie programowego oddziaiywania, skierowany do dalszego odbywania kary W zakiadzie karnym typu zamkniotego) — obecnie W zwiqzku z stwierdzonym uzaieznieniem od substancji psychoaktywnych grupa kiasyfikacyjna zostaia zmieniona na R1/t, W zwiqzku z czym powod skierowany zostai do oddziaiu skazanych uzaieznionych od érodkow psychotycznych lub odurzajapych. W okresie gdy powod przebywai W pozwanej jednostce Wystopowaio W niej zjawisko przeludnienia, ktore ksztaitowaio sio od 145,1% ustalonej pojemnoéci jednostki we wrzeéniu 2006 roku do 104,8% ustalonej pojemnoéci jednostki We Wrzeéniu 2008 roku. O zaistniaiych sytuacjaoh zgodnie z obowiqzujqcymi Wowczas przepisami, byi informowany sodzia penitencjarny. Dyrektor pozwanej jednostki podejmowai dziaiania majqce na celu zmniejszenie przeludnienia jednostki. W jednostce od poiowy paidziernika 2007 roku zaozcgto dokumentowaé stan iloéciowy osadzonych W poszczegoinych celach rnieszkalnych i na tej podstawie mozna odtworzyé sposob rozmieszczenia powoda W oelach mieszkainych od tego okresu. Jak Wynika zzestawienia, powod przebywai W ceiach, W ktorych nie byia zachowana norrnatywna powierzchnia, przez 49 dni — na 395 dni udokumentowanych, a przez okoio 27 dni W celach gdzie powierzohnia byia wioksza ni2 przewidziana norma. W pozwanej jednostce, W dniu_ Sygn. akt l C 339/08 UZASADNIENIE Powód _pozwem Z dnia 17 Września 2008 roku, wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śledczego-kwoty 200.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych oraz 0 żasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu powód podniósł, że W trakcie pobytu W pozwanej jednostce zostały naruszone jego dobra osobiste W postaci godności i prawa do intymności poprzez poniżające traktowanie polegające na osadzeniu W celach, W których brak było odpowiedniego oddzielenia urządzeń sanitarnych od spania i spożywania posiłków W okresie od 14.10.2006r. do 11.2007r_ Cele były zagrzybione, zawilgocone i z plagą insektów również W okresie od 14.10.2006 roku do 11.2007 roku W celach nie było także odpowiedniej wentylacji, co W okresie letnim powodowało efekt szklarni. Od 14.10.2006 roku do dnia złożenia pozwu, cele W których przebywał powód nie zapewniały normy 3 mz na jednego osadzonego. Wyżej wymienionych warunków nie można uznać za uzasadniony i normalny element kary pozbawienia Wolnosci. Warunki te spowodowały, że cierpienie i upokorzenie powoda przekroczyło nieunikniony element cierpienia wpisanego W karę pozbawienia Wolności i tym samym naruszyło normy prawa europejskiego. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu Według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, iż powód przebywał W pozwanej jednostce W okresie od 16.10.2006 roku do 11.04.2007 roku oraz od 25.04.2007 roku do nadal. Powód jest osobą zgrupą i podgrupą klasyfikacyjną R-1/p (recydywista odbywający karę pozbawienia wolności Wsystemie programowego oddziaływania, skierowany do dalszego odbywania kary W zakładzie karnym typu zamkniętego) - obecnie W związku z stwierdzonym uzależnieniem od substancji psychoaktywnych grupa klasyfikacyjna została zmieniona na R-1/t, W związku z czym powód skierowany został do oddziału skazanych uzależnionych od środków psychotycznych lub odurzających. W okresie gdy powód przebywał W pozwanej jednostce Występowało W niej zjawisko przeludnienia, które kształtowało się od 1-45,1% ustalonej pojemności jednostki We wrześniu 2006 roku do 104,8% ustalonej pojemności jednostki We wrzesniu 2008 roku. O zaistniałych sytuacjach zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, był informowany sędzia penitencjarny. Dyrektor pozwanej jednostki podejmował działania mające na celu zmniejszenie przeludnienia jednostki. W jednostce od połowy października 2007 roku zaczęto dokumentować stan ilościowy osadzonych W poszczególnych celach mieszkalnych i na tej podstawie można odtworzyć sposób rozmieszczenia powoda W celach mieszkalnych od tego okresu. Jak wynika Zzestawienia, powód przebywał W celach, W których nie była zachowana normatywna powierzchnia, przez 49 dni - na 395 dni udokumentowanych, a przez około 27 dni W celach gdzie powierzchnia była większa niż przewidziana norma. W pozwanej jednostce, W dniu-
--- STRONA 3 ---
roku, powod zostai zatrudniony jako porzqdkowy oddziaiu. Powod pracowai na tym stanowisku od dnia 28.11.2007 roku do dnia 11.12.2007 roku. Nastepnie zatrudniony zostai na stanowisku pomoc W Warsztacie gospodarczym W okresie od 11.12.2007 roku do dnia 17.01.2008 roku. Na stanowiskach tych powod sprawdzii sie, W zwieizku z tym Dyrektor Aresztu zatrudnii go na % etatu na stanowisku murarz, na ktorym pracowai W okresie od 18.01.2008 roku do 21.07.2008 roku. W dniu 21.07.2008 roku powod zostai Wycofany z zatrudnienia z uwagi na nieregulaminowe iaroganckie zachowanie. Zatrudnienie pozwalaio powodowi na zarobkowanie oraz na przebywanie poza celq do kilkunastu godzin dziennie, a takze pozwalaio na codzienne kapiele ikorzystanie z innych dogodnosci. Nadto strona pozwana zapewniia, a co za tym idzie opiaciia powodowi moziiwoéo uczestniczenia W kursie zawodowym 0 specjalnoéci posadzkarz. Powod ukoificzyi kurs z Wynikiem bardzo dobrym. Cele mieszkaine W pozwanej jednostce zapewniaje odpowiednie i godziwe Warunki bytowe oraz sq WypOS8ZOH8 W sprzet kwaterunkowy zgodny z obowiqzujqcymi przepisami. Jakiekolwiek zniszczenia W oelaoh mieszkalnych sq spowodowane sposobem eksploatowania ich przez osadzonych, na ktorych spoozywa obowiqzek utrzymania W czystoéoi zajmowanej celi, Wietrzenia jej i korzystania W sposob niezmierzajqcy do ich dewastacji. We Wszystkich celach znajdujq sie okna, zapewniajap dostep éwiatia dziennego i dostep swieiego powietrza. W kazdej celi znajdujq sie takze kratki Wentyiacyjne zapewniajqce obieg powietrza miedzy ceiq a korytarzem. We Wszystkich ceiach znajdujaj sie kqciki sanitarne, ktore od lat dziewieédziesiqtych sq oddzielone poprzez z jednej strony sciane z drugiej piyte nieprzeiroczystq, a samo Wejscie to aibo drzwi przesuwne albo odpowiednia przesionka. Zabudowa 0 Wysokosci 1,85 m stanowi zachowanie podstawowych Wymogow intymnosci, a za tym niemoiliwym jest aby powod zaiatwiai swe potrzeby fizjologiczne na oczach innych Wspoiwieiniow. W pozwanej jednostce nigdy nie byio plagi insektéw, areszt jest poddawany staiemu monitoringowi na Wypadek insektow czy gryzoni. Strona pozwana zaprzeczyia, aby powod poniosi jakqkolwiek szkode lub krzywde W Wyniku niezgodnego 2 prawem dziaiania lub zaniechania pozwanej jednostki. Sqd ustalii, co nastepuje: W pozwanym Areszcie Sledczym w—poWod przebywai W okresach od dnia 16 paidziernika 2006 roku do dnia 11 kwietnia 2007 roku oraz od dnia 25 kwietnia 2007 roku do dnia 27 listopada 2008 roku. Od dnia 16 paidziernika 2006r. powod przebywai W nastepujqcych oeiach do powierzchni, ktorych powierzchni nie Wlicza sie powierzchni kqoikow sanitarnych: — nr‘o powierzchni 6,22 m 2 — 2 osobowa (W dniu 16.10.2006r.), nr.o powierzchni 15,99 m 2 5 osobowa (od 16.10.2006r. do 11.04.2006r.), nr . 0 powierzchni 15,99 m 2 ~ 5 osobowa (od 25.04.2007r. do 04.06.2007r.), nr. O powierzchni 8,21 rn 2 2 osobowa (od 04.06.2007r. do 25.07.2007r.), nr.o powierzchni 15,01 m 2 — 5 osobowa (od 25.07.2007r. do 02.10.2007r.), 2 roku, powód został zatrudniony jako porządkowy oddziału. Powód pracował na tym stanowisku od dnia 28.11.2007 roku do dnia 11.12.2007 roku. Następnie zatrudniony został na stanowisku pomoc W warsztacie gospodarczym W okresie od 11.12.2007 roku do dnia 17.01.2008 roku. Na stanowiskach tych powód sprawdził się, W związku 2 tym Dyrektor Aresztu zatrudnił go na % etatu na stanowisku murarz, na którym pracował W okresie od 18.01.2008 roku do 21.07.2008 roku. W dniu 21.07.2008 roku powód został wycofany z zatrudnienia z uwagi na nieregulaminowe iaroganckie zachowanie. Zatrudnienie pozwalało powodowi na zarobkowanie oraz na przebywanie poza celą do kilkunastu godzin dziennie, a także pozwalało na codzienne kąpiele ikorzystanie z innych dogodności. Nadto strona pozwana zapewniła, a co za tym idzie opłaciła powodowi możliwośc uczestniczenia W kursie zawodowym o specjalności posadzkarz. Powód ukończył kurs z wynikiem bardzo dobrym. Cele mieszkalne W pozwanej jednostce zapewniają odpowiednie i godziwe warunki bytowe oraz są wyposażone W sprzęt kwaterunkowy zgodny z obowiązującymi przepisami. Jakiekolwiek zniszczenia W celach mieszkalnych są spowodowane sposobem eksploatowania ich przez osadzonych, na których spoczywa obowiązek utrzymania W czystości zajmowane] celi, wietrzenia jej i korzystania W sposób niezmierzający do ich dewastacji. We Wszystkich celach znajdują się okna, zapewniając dostęp światła dziennego i dostęp świeżego powietrza. W każdej celi znajdują się także kratki wentylacyjne zapewniające obieg powietrza między celą a korytarzem. We Wszystkich celach znajdują się kąciki sanitarne, które od lat dziewięćdziesiątych są oddzielone poprzez z jednej strony ścianę z drugiej płytę nieprzeżroczystą, a samo wejście to albo drzwi przesuwne albo odpowiednia przesłonka. Zabudowa o wysokości 1,85 m stanowi zachowanie podstawowych wymogów intymności, a za tym niemożliwym jest aby powód załatwiał swe potrzeby fizjologiczne na oczach innych Współwiężniów. W pozwanej jednostce nigdy nie było plagi insektów, areszt jest poddawany stałemu monitoringowi na wypadek insektów czy gryzoni. Strona pozwana zaprzeczyła, aby powód poniósł jakąkolwiek szkodę lub krzywdę W wyniku niezgodnego z prawem działania lub zaniechania pozwanej jednostki. Sąd ustalił, co następuje: W pozwanym Areszcie Śledczym w_powód przebywał W okresach od dnia 16 pażdziernika 2006 roku do dnia 11 kwietnia 2007 roku oraz od dnia 25 kwietnia 2007 roku do dnia 27 listopada 2008 roku. Od dnia 16 pażdziernika 2006r. powód przebywał W następujących celach do powierzchni, których powierzchni nie wlicza się powierzchni kącików sanitarnych: ~ nrflo powierzchni 6,22 m 2 - 2 osobowa (W dniu 16.10.2006r.), - nr.o powierzchni 15,99 m 2 - 5 osobowa (od 16.10.2006r. do 11.04.2006r.), - nr . o powierzchni 15,99 m 2 - 5 osobowa (od 25.04.2007r. do 04.06.2007r.), _ nr' o powierzchni 8,21 m 2 _ 2 osobowa (oo 04.08.2007r. oo 25.o7.2o0?r.), - nr.o powierzchni 15,01 m 2 - 5 osobowa (od 25.07.2007r. do 02.10.2007r.), 2
--- STRONA 4 ---
nr .0 powierzchni 9,02 m 2 3 osobowa (od 02.10.2007r. do 03.10.2007r.), nr .0 powierzchni 9.04 m 2 3 osobowa (od 03.10.2007r. do 16.10.2007r.). Od poiowy pazdziernika 2007 roku pozwana jednostka zaczeia doi<umentoWa<'; stan ilosciowy osadzonych W poszozegolnych celach mieszkalnych, a powod byi osadzony W nastepujapych celach: ~ nr 0 o powierzchni 6,27 rn 2 2. osobowa (od 1610 2007r do 18.10.2007r.) W tym okresie przebywaiy W niej 2 osoby, nr 00 powierzchni 9,02 m 2 3 osobowa (od 18.10.2007r. do 27.11.2007r.) W okresie od 24.10.2008r. do 25.10.2008r. i W dniu 27.11.2007 r. przebywaiy W niej 2 osoby, zas W okresach od 18.10.2007r. do 23.10.2007r., 26.10.2007r. do 26.11.2007r. przebywaiy W niej 3 osoby, ~ nr.0 powierzchni 10,17 m 2 3 osobowa (od 27.11.2007r. do 15.02.2008r.) W dniach od 11.02.2008 r. do 15.02.2008 r. przebywaiy W niej 4 os0b\L ~ nr'o powierzchni 6,20 m 2 ~ 2 osobowa (od 15.02.2008r. do 19.02.2008r.) W tym okresie przebywaiy W niej 2 osoby, — nr.o powierzchni 10,17 m 2 3 osobowa (od 19.02.2008r. do 27.02.2008r.) W dniach od 19.02.2008 r. do 25.02.2008r. przebywaiv W niej 4 osobjg W dniu 26.02.2008r. 2 osoby, W dniu 27.02.2008r. 3 osoby, — nr '0 powierzchni 6,20 m 2 2 osobowa (od 27.02.2008r. do 10.07.2008r.) W tym okresie przebywaiy W niej 2 osoby, nr.o powierzchni 7,38 m 2 2 osobowa (od 10.07.2008r. do 23.07.2008r.) W dniach 11.07.2008r. do 22.07.2008r. przebywaiy W niej 3 osoby; ~ nr . o powierzchni 12,31 m 2 4 osobowa (od 23.07.2008r. do 07.10.2008r.) W tym okresie przebywaiy W niej 3 Iub 4 osoby, 4 nrflo powierzchni 6,19 m 2 2 osobowa (od 07.10.2002». do 16.10.2008r.) W tym okresie przebywaiy W niej 2 osoby, 4 nr “o powierzchni 8,15 m 2 2 osobowa (od 16.10.2008r. do 31.10.2008r.) W okresie od 16.10.2008r. do 31.10.2008r. przebywaiy W niej 4 osoby, a W dniu 31.10.2008r. przebvwaiy W niei 3 osoby, ~ nr.o powierzchni 6,19 m 2 2 osobowa (od 31.10.2008r. do 27.11.2008r.) W dniach 06.11.2008 r. oraz 21 .11.2008r Q[Z6byW§ifl,(_W niej 3 _OS0b§L Powod W deklaracji przyjecia do jednostki z dnia 16 paidziernika 2006r., zadeklarowai sie jako osoba palqca, natomiast W deklaracji 2 dnia 25 kwietnia 2007r. jako osoba niepalqca. Wtrakcie pobytu dokonywai jednak zakupow artykuiow tytoniowych W Wiekszych iioéciach, Zapaiek oraz iufki szklanej (K126128). W ceiach, W ktorych przebywai znajdowaiy sie osoby Zarowno palape, jak rowniez niepalqce. Sale mieszkalne, W ktorych przebywai powod przeznaczone byiy dla dwoch, trzech, '1 ) _ hr Co powierzchni 9,02 rn 2 - 3 oooioowo (oo 02.10.2007r. rio 03.10.2007r.), _ hr Qo powierzchni 9.04 rn 2 _ 3 osobowe (oo 03.10.2007r. oo 18.10.2007r.). Od połowy pażdziernika 2007 roku pozwana jednostka zaczęła dokumentowac stan ilościowy osadzonych W poszczególnych celach mieszkalnych, a powód był osadzony W następujących celach: ~ nr 0 o powierzchni 6,27 m 2 - 2 osobowa (od 1610 2007r do 18.10.2007r.) - W tym okresie przebywały W niej 2 osoby, nr oo powierzchni 9,02 m 2 - 3 osobowa (od 18.10.2007r. do 27.11.2007r.) - W okresie od 24.10.2008r. do 25.10.2008r. i W dniu 27.11.2007 r. przebywały W niej 2 osoby, zaś W okresach od 18.10.2007r. do 23.10.2007r., 26.10.2007r. do 26.11.2007r. przebywały W niej 3 osoby, _ nr.o powierzchni 10,17 m 2 - 3 osobowa (od 27.11.2007r. do 15.02.2008r.) - W dniach od 11.02.2008 r. do 15.02.2008 r. przebywały W niej 4 osob\¿ _ nr.o powierzchni 6,20 m 2 ~ 2 osobowa (od 15.02.2008r. do 19.02.2008r.) - W tym okresie przebywały W niej 2 osoby, _ nr.o powierzchni 10,17 m 2 - 3 osobowa (od 19.02.2008r. do 27.02.2008r.) - W dniach od 19.02.2008 r. do 25.02.2008r. przebywały W niej 4 osob\¿ W dniu 26.02.2008r. - 2 osoby, W dniu 27.02.2008r. - 3 osoby, _ nr .O powierzchni 6,20 m 2 - 2 osobowa (od 27.02.2008r. do 10.07.2008r.) - W tym okresie przebywały W niej 2 osoby, - nr.o powierzchni 7,38 m 2 - 2 osobowa (od 10.07.2008r. do 23.07.2008r.) - W dniach 11.07.2008r. do 22.07.2008r. przebywały W niej 3 osoby; _ nr . o powierzchni 12,31 m 2 - 4 osobowa (od 23.07.2008r. do 07.10.2008r.) - W tym okresie przebywały W niej 3 lub 4 osoby, _ nrflo powierzohni 8,19 m 2 - 2 osobowa (oo 07.10.2008r. oo 18.10.2008r.) _ W tym okresie przebywały W niej 2 osoby, _ nr co powierzchni 8,15 m 2 - 2 osobowa (od 16.10.2008r. do 31.10.2008r.) - W okresie od 16.10.2008r. do 31.10.2008r. przebywały W niej 4 osoby, a W dniu 31.10.2008r. przebywały W niej 3 osoby, _ nr.o powierzchni 6,19 m 2 - 2 osobowa (od 31.10.2008r. do 27.11.2008r.) - W dniach 06.11.2008 r. oraz 21 .11.2008r przebywał¿,(_W niej 3 _osobj¿ Powód W deklaracji przyjęcia do jednostki z dnia 16 pażdziernika 2006r., zadeklarował się jako osoba paląca, natomiast W deklaracji z dnia 25 kwietnia 2007r. jako osoba niepaląca. Wtrakcie pobytu dokonywał jednak zakupów artykułów tytoniowych W większych ilościach, Zapałek oraz lufki szklanej (k.126-128). W celach, W których przebywał znajdowały się osoby Zarówno palące, jak również niepalące. Sale mieszkalne, W których przebywał powód przeznaczone były dla dwóch, trzech, '1 )
--- STRONA 5 ---
czterech Iub pieciu skazanych. Okresowo jednak, za zgodq Sedziego Penitencjarnego, W oelach tych przebywaio Wieoej osob. Jednak takie sytuacje zdarzaiy sie rzadko i nie trwaiy diuzej niZ trzy tygodnfe. O Wszystkich sytuacjach Wymagajqcych zmniejszenie powierzchni przysiugujqcej skazanym, zgodnie z obowiqzujqcymi Wowczas przepisami, byi informowany Wiasciwy Sqd Penitencjarny. Zdarzaiy sie takze okresy, W ktorych przebywaio W nich mniej osob ni2 przewiduje to norma. Warunki socjalno — bytowe skazanych W pozwanej jednostce sq dobre. Dyrektor jednostki podejmowai rézne dziatania W oeiu zmniejszenia negatywnych skutkow przeiudnienia. W tym celu przeprowadzono W jednostce szereg remontow roznych pomieszczefi gospodarczych, ktore przystosowano do zaiudnienia jako oele mieszkalne dla osadzonych. Ceiem mieszkalne, W ktorych przebywai powod, zapewniajq odpowiednie, godziwe Warunki bytowe i sq Wyposazone W spmet kwaterunkowy zgodny z obowiqzujqcym rozporzqdzeniem Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 17.10.2003 roku W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonych W zakiadach karnych i aresztach sledczych. Na osobach osadzonych ciqzy obowiqzek dbania 0 ozystosé W celach, o ich odpowiednie Wietrzenie oraz uzytkowanie W sposéb niezmierzajqcy do ich dewastacji. Kazdego roku pozwana jednostka przeprowadza remonty cel zarowno doraine, jak i kompieksowe. We Wszystkich celach znajdujq sie okna, ktore zapewniajq dostep swiatia dziennego i éwiezego powietrza. W kazdej celi znajdujq sie kratki Wentylacyjne zapewniajqce obieg powietrza pomiedzy celq a korytarzem. Powod mogi posiadaé W celi Wentylator W celu poprawy przepiywu powietrza, jednak nie zwrocii sie z takim Wnioskiem do Dyrektora Aresztu Sleciczego W — We Wszystkich celach mieszkainych kqciki sanitarne sq oddzielone od reszty pomieszczenia — zjednej strony scianq, a 2 drugiej piytq nieprzeiroczystq, samo Wejscie stanowiq drzwi przesuwne aibo odpowiednia przesionka. Sciana i ptyta oddzieiajqca kqcik sanitarny od reszty celi sq Wysokosci 1,85 m. W pozwanej jednostce nigdy nie byio plagi insektow, areszt jest poddawany staiemu monitoringowi na Wypadek insektow czy gryzoni. W dniu 27 listopada 2007r. powéd, ze Wzgledu na dobre zachowanie, zostai zatrudniony Wpozwanej jednostce jako porzqdkowy oddziaiu. Powod pracowai na tym stanowisku do dnia 11 grudnia 2007r. Nastepnie zatrudniony zostai na stanowisku pomoc W Warsztacie gospodarczym gdzie pracowai do dnia 17 stycznia 2008r. Nastepnie Dyrektor Aresztu Sledczego W zatrudnii powoda na % etatu na stanowisku murarz, na ktorym pracowai W okresie od 18 stycznia 2008r. do 21 lipca 2008r. Zatrudnienie pozwalaio powodowi na zarobkowanie oraz na przebywanie poza celq do kilkunastu godzin dziennie, a takze pozwalaio na codzienne kqpiele i korzystanie Z innych dogodnosci. Nadto strona pozwana, ze Wzgiedu na dobra opinie osadzonego, zapewniia mu, a co za tym idzie opiaciia moziiwosé uczestniczenia W kursie zawodowym 0 specjainosci posadzkarz. W dniu 21 iipca 2008r., podczas kontroli W trakcie powrotu z kursu ,,posadzkarz" Znaieziono u powoda nieiegainie posiadane karty teiefoniczne, nadto powod zachowywai sie nieregulaminowo Wobec przeiozonych. W zwiqzku z tym zdarzeniem powod zostai Wycofany Zzatrudnienia oraz 2 kursu zawodowego. Ostatecznie jednak Dyrektor Aresztu Siedczego 4 czterech lub pięciu skazanych. Okresowo jednak, za zgodą Sędziego Penitencjarnego, w celach rych przebywało więcej osób. Jednak takie sytuacje zdarzały się rzadko i nie trwały dłużej niż trzy tygodnie. O wszystkich sytuacjach wymagających zmniejszenia powierzchni przysługujące-j skazanym, zgodnie z obowiązującymi Wówczas przepisami, byl informowany Właściwy Sąd Penitencjarny. Zdarzaly się także okresy, W których przebywało W nich mniej osób niż przewiduje to norma. Warunki socjalno - bytowe skazanych W pozwanej jednostce są dobre. Dyrektor jednostki podejmował różne działania W celu zmniejszenia negatywnych skutków przeludnienia. W tym celu przeprowadzono W jednostce szereg remontów różnych pomieszczeń gospodarczych, które przystosowane do zaludnienia jako cele mieszkalne dla osadzonych. Celem mieszkalne, W których przebywał powód, zapewniają odpowiednie, godziwe Warunki bytowe i są Wyposażone W sprzęt kwaterunkowy zgodny z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości Z dnia 17.10.2003 roku W sprawie warunków bytowych osób osadzonych W zakładach karnych i aresztach śledczych. Na osobach osadzonych ciąży obowiązek dbania o czystość W celach, o ich odpowiednie wietrzenie oraz użytkowanie W sposób niezmierzający do ich dewastacji. Każdego roku pozwana jednostka przeprowadza remonty cel zarówno doraźne, jak i kompleksowe. We wszystkich celach znajdują się okna, które zapewniają dostęp światła dziennego i świeżego powietrza. W każdej celi znajdują się kratki wentylacyjne zapewniające obieg powietrza pomiędzy celą a korytarzem. Powód mógł posiadać W celi wentylator W celu poprawy przepływu powietrza, jednak nie zwrócił się z takim wnioskiem do Dyrektora Aresztu Śledczego W _ We wszystkich celach mieszkalnych kąciki sanitarne są oddzielone od reszty pomieszczenia - zjednej strony ścianą, a z drugiej płytą nieprzeźroczystą, samo Wejście stanowią drzwi przesuwne albo odpowiednia przesłonka. Ściana i płyta oddzielająca kącik sanitarny od reszty celi są wysokości 1,85 m. W pozwanej jednostce nigdy nie było plagi insektów, areszt jest poddawany stałemu monitoringowi na Wypadek insektów czy gryzoni. W dniu 27 listopada 2007r. powód, ze względu na dobre zachowanie, został zatrudniony wpozwanej jednostce jako porządkowy oddziału. Powód pracował na tym stanowisku do dnia 11 grudnia 2007r. Następnie zatrudniony został na stanowisku pomoc W warsztacie gospodarczym gdzie pracował do dnia 17 stycznia 2008r. Następnie Dyrektor Aresztu Śledczego W- zatrudnił powoda na % etatu na stanowisku murarz, na którym pracował W okresie od 18 stycznia 2008r. do 21 lipca 2008r. Zatrudnienie pozwalało powodowi na zarobkowanie oraz na przebywanie poza celą do kilkunastu godzin dziennie, a także pozwalało na codzienne kąpiele i korzystanie Z innych dogodności. Nadto strona pozwana, ze względu na dobra opinię osadzonego, zapewniła mu, a co za tym idzie opłaciła możliwość uczestniczenia W kursie zawodowym o specjalności posadzkarz. W dniu 21 lipca 2008r., podczas kontroli W trakcie powrotu z kursu ,,posadzkarz" Znaleziono u powoda nielegalnie posiadane karty telefoniczne, nadto powód zachowywał się nieregulaminowo wobec przełożonych. W związku z tym zdarzeniem powód został wycofany Zzatrudnienia oraz z kursu zawodowego. Ostatecznie jednak Dyrektor Aresztu Śledczego 4
--- STRONA 6 ---
9 W_przyWr0ci1 powoda na kurs, ktory powod uk0r'1czyiW dniu 29 iipca 2008i. z Wynikiem bardzo dobrym. W dniu 27 listopada 2008r. powod zostai przetransportowany do Zakiady Karnego Us nasteonie do Zakiadu Karnego WW ktorym nadal przebywa. Dowoo‘ : notatki siuzbowe 2 dnia 12.11.2008/6 K3032, Wydruk orzeczenia osadzonego K3337, zaswiadczenie 0 ukoriczeniu kursu K38, zarzqdzenie nr 41/2007 Dyrektora Aresztu Siedczego W zdn. 02.11.2007r. W sprawie umieszozenia osadzonych W Warunkach, ktorych powferzchnia mieszkaina Wynosi mmej ml"? 3 metiy na osobe K3941, informacje z dn. 27.12.2006r. K42, 29.09.2008r. K43, 30.06.2008r. K44, 25.03.2008r. K45, 28.12.2007r. K46, 28.09.2007r. K47, 29.06.2007/1 K48, 13.03.2007r. 0.49, 10.00.2006,: K50, sprawozdanie 2 Wizytacji AS W_P!70DF0W00Z0/'91 dfliavti 27 200920077 K5158, sprawozdanie z Wizytacji AS Wz Wmesnia 2006r. K 5963 , informacja 0 powodzie K 64, zarzqdzenie nr 3/2008 Dyrektora Aresztu Sledczego W_K6569, zarzqclzenie Dyrektora Aresztu 2 cm. 01'.08.2008r. K71, rejestr zatrudnienia powoda K7273, rejestr flnansowy powoda K 74 A wj/Kazy dokonywanych zakupow K120128, dekiaracje K129133, informacja — K134, historia rozmieszczenia K135, Wykaz pomieszczeh K137140, dokumenty Waktach DD — 051010/40/08/S, zeznania swiad/<0 _K 235, przesiuchanie stron K9495 Ustalajqc powyzszy stan faktyczny, Sqd dai Wiare dokumentom, albowiem ich prawdziwoéo nie budziia Wqtpiiwosci i nie zostaia skutecznie zakwestionowana przez powoda. Za Wiarygodne Sqd uznat dowody przedstawione przez strone pozwanq, bowiem przedstawiajq one spojne,.»....».». stanowcze i przekonujqce zobrazowanie sytuacji. Sqd dai Wiare zeznaniom powoda W tej czesci, W ktorej spojne sq one z zebranym W sprawie materiaiem. Sqd nie dai Wiary zeznaniom powoda Wczesci, W ktorej twierdzii on, iz nie pali papieroséw. Przeczq jego twierdzeniom dokumenty przedstawione przez pozwanq — Wykaz dokonanych zakupow oraz dekiaracja Wypeiniona przy przyjeciu do jednostki. Nie zasiugujq na Wiare takze twierdzenia powoda 0 znacznym przeiudnieniu pozwanej jednostki. W jednostce tej Wystepowaio znaczne przeludnienie, jednak 2 Wykazu cel, W ktorych przebywai powod nie Wynika, Ze przebywai on przez caiy okres osadzenia W Warunkach przeludnienia. Wrecz przeciwnie, momenty gdy ceie, W ktorych powod znajdowai sie byiy przeludnione zdarzyiy sie pieciokrotnie i to na czas nie diuiszy niZ trzy tygodnie. W niektoryoh Z tych okresow powod byi zatrudniony W pozwanej jednostce, Wiec Wiekszoso dnia spedzai W pracy poza celq, korzystai takze z dodatkowych udogodnieh dia osob zatrudnionych. Zeznania sWiadka_ okazaiy sie pizydatne Wyiqcznie W czesci dotyczqcej ustalenia Wyposazenia cei mieszkalnych. Swiadek przebywai W innym oddziale ni2 powod, a zatem jego zeznania W kwestii dotyczqcej tego czy powod byi osobq niepalqcq, nie sq Wiarygodne. 5 `¬ w- przywrócił powoda na kurs, który powód ukończył W dniu 29 lipca 2008r. z wynikiem bardzo dobrym. W dniu 27 listopada 2008r. powód został przetransportowany do Zakłady Karnego Da następnie do Zakładu Karnego W-W którym nadal przebywa Dowód : notatki służbowe z dnia 12.11.2008r. /‹.30-32, wydruk orzeczenia osadzonego k.33-37, zaświadczenie o ukończeniu kursu k.38, zarządzenie nr 47/2007 Dyrektora Aresztu Śledczego Lir- zdn. 02.11.2007r. w sprawie umieszczenia osadzonych W warunkach, których powierzchnia mieszkałna wynosi mniej niz 3 metry na osobę k.39-41, Informacje z dn. 27.12.2006/1 k.42, 29.09.2008r. k.43, 30.06.2008r. k.44, 25.03.2008r k.45, 28.12.2007r. k.46, 28.09.2007r. k.47, 29.06.2007r. k.48, 13.03.2007r. M9, 18.09.2006r. i‹.5o, sprawozdanie z wizytacji As wínfżenrowadlvriei fffiiaßłi 27-- 28ł09~2007r- k,5i-58, sprawozdanie z wizytacji AŚ w-z września 2006r. k. 59-63 , informacja o powodzie k. 64, zarządzenie nr 3/2008 Dyrektora Aresztu Śledczego w_k.65-69, zarządzenie Dyrektora Aresztu -2 dn. 01.08.2008r. k.71, rejestr zatrudnienia powoda k.72-73, rejestr finansowy powoda k. 74 A wykazy dokonywanych zakupów k.120-128, deklaracje k.i29-133, informacja _ M34, historia rozmieszczenia k.135,, wykaz pomieszczeń k.137-140, dokumenty waktach DD - 051010/40/O8/S, zeznania świadka _K 235, przesłuchanie stron /‹.94-95 Ustalając powyższy stan faktyczny, Sąd dał wiarę dokumentom, albowiem ich prawdziwość nie budziła wątpliwości i nie została skutecznie zakwestionowana przez powoda. Za wiarygodne Sąd uznał dowody przedstawione przez stronę pozwaną, bowiem przedstawiają one spójne,-....~.„„ stanowcze i przekonujące zobrazowanie sytuacji. Sąd dał wiarę zeznaniom powoda W tej części, w której spójne są one z zebranym W sprawie materiałem. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda wczęsci, w której twierdzil on, iż nie pali papierosów. Przeczą jego twierdzeniom dokumenty przedstawione przez pozwaną - wykaz dokonanych zakupów oraz deklaracja wypełniona przy przyjęciu do jednostki Nie zasługują na wiarę także twierdzenia powoda o znacznym przeiudnieniu pozwanej jednostki. W jednostce tej występowało znaczne przeludnienie, jednak 2 wykazu cel, W których przebywał powód nie wynika, że przebywał on przez cały okres osadzenia w warunkach przeludnienia. Wręcz przeciwnie, momenty gdy cele, w których powód znajdował się były przeludnione zdarzyły się pięciokrotnie i to na czas nie dłuższy niż trzy tygodnie. VV niektórych Z tych okresów powód był zatrudniony w pozwanej jednostce, więc większość dnia spędzał W pracy poza celą, korzystał także z dodatkowych udogodnień dla osób zatrudnionych. Zeznania świadka- okazały się przydatne wyłącznie W częsci dotyczącej ustalenia wyposażenia cel mieszkalnych. Świadek przebywał W innym oddziale niż powód, a zatem jego zeznania w kwestii dotyczącej tego czy powód był osobą niepalącą, nie są wiarygodne. 5
--- STRONA 7 ---
‘I 1.1 \ 8 L n i t 1} .1,‘ it Ti I r._ k_"_" ._:_ i J __ ..__\'.' L Sqd zwaiyt, co nastepuje: W ustaionym stanie faktycznym powodztwo nie zasiugiwaio na uwzglednienie. Prawidiowe rozpoznanie roszczenia o ochrone dobr osobistych Wymaga przede Wszystkim ustaienia i dokonania oceny, czyi jakie dobro osobiste Zqdajqcego ochrony zostaio naruszone, awdalszej koiejnosci stwierdzenia bezprawnosci dziaiania sprawcy bqdi tez Wystqpienia okolioznoéci bezprawnosé te Wyiqozajqcych. Nalezy mieé przy tym na Wzgiedzie. i2 orzepis art. 24 § 1 Kc. posiuguje sie konstrukcjq domniemania bezprawnosci, co oznacza, iz oiezar dowodu obaienia tego domniemania spoczywa na pozwanym. Na dochodzqcym ochrony ciqzy jedynie obowiqzek Wykazania faktu naruszenia Iub zagrozenia jego dobra osobistego. Do okolicznosci Wyiqczajqcych bezprawnoso naruszenia dobr osobistych zalicza sie: dziaianie W ramach porzqdku prawnego, Wykonywanie prawa podmiotowego, dziatanie W obronie uzasadnionego interesu, zgode pokrzywdzonego. Przepis art. 23 k.c. nie zawiera definicji dobr osobistych, a ogranicza sie do stwierdzenia, 2e dobrami osobistymi cziowieka sq W szczegoinoscii zdrowie, Wolnosé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko Iub pseudonim, tajemnica korespondencji, nietykalnosé mieszkania, tworozosé naukowa, artystyczna, Wynaiazcza, i racjonalizatorska. Katalog dobr osobistych Wymienionyoh Wpowyzszym przepisie jest otwarty. Przy ocenie czy doszto do naruszenia dobra osobistego decydujqce znaczenie ma nie tylko subiektywne odczucie osoby Zqdajqcej oohrony prawnej, iietojakq reakcje Wywotuje Wspoteczehstwie to naruszenie. Nie mozna jednak caikowicie Wykiuczyf: subiektywnego odczucia osoby Zqdajqcej ochrony prawnej, zalezy tojednak od istoty zdarzenia, na ktore powoiuje sie osoba uwazajqca, 2e jej dobra osobiste zostaiy naruszone. Stanowisko to Wielokrotnie pojawiaio sie Worzecznictwie sqdow i prezentuje je roWnie2 Sqd rozpoznajqcy niniejszq sprawe (por. orzeczenie Sqdu Najwyzszego z dnia 19 maja 2004 roku I CK 636/03). Zgodnie z art. 24 §1 zdanie 3 Kc. ten czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dziataniem moze zqdaé miedzy innymi zadoséuczynienia pienieznego na zasadach przewidzianych W kodeksie cywilnym, a zatem W oparciu o tresé art. 448 k.c., ktory Wprost takq mozliwosé przewiduje. Przestankq odpowiedzialnoéci przewidzianej Wart. 448 Kc. jest jednak nie tylko bezprawne, alei zawinione dziaianie sprawcy naruszenia dobra osobistego (por. Wyrok SN z dnia 12 grudnia 2002 r. V CKN 1581/2000, Wyrok SN z dnia 24 stycznia 2008r. 1 CSK 319/2007, LexPoionica nr 1810861, Wyrok SN Z dnia 19 stycznia 2007r. III CSK 358/2006 LexPolonica 1912546). Powod Zqdajqc ochrony prawnej podnosii, Ze jego dobra osobiste zostaiy naruszone nie samym faktem pozbawienia go Wolnosci, ale Warunkami W jakich przebywai, W szczegoinosoi dotyczyio to przeludnienia panujqcego W celach oraz niezapewnienia Warunkow godnego Odbywania kary. Znajqc giobalny problem jakim W ostatnich czasach byi fakt przeiudnienia panujqcy 6 1 1.1 \ tt Ł n l -i i ij ii zł I ›',_ z_il_'I .__Ÿ_ i .i __ ..__×'.' L Sąd zważył, co następuje: W ustalonym stanie faktycznym powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Prawidłowe rozpoznanie roszczenia o ochronę dóbr osobistych wymaga przede wszystkim ustalenia i dokonania oceny, czyi jakie dobro osobiste żądającego ochrony zostało naruszone, awdalszej kolejności stwierdzenia bezprawności działania sprawcy bądż też wystąpienia okoliczności bezprawność tę wyłączających. Należy mieć przy tym na względzie. iż przepis art. 24 § 1 k.c. posługuje się konstrukcją domniemania bezprawności, co oznacza, iż ciężar dowodu obalenia tego domniemania spoczywa na pozwanym. Na dochodzącym ochrony ciąży jedynie obowiązek wykazania faktu naruszenia lub zagrożenia jego dobra osobistego. Do okoliczności wyłączających bezprawnośó naruszenia dóbr osobistych zalicza się: działanie W ramach porządku prawnego, wykonywanie prawa podmiotowego, działanie W obronie uzasadnionego interesu, zgodę pokrzywdzonego. Przepis art. 23 k.c. nie zawiera definicji dóbr osobistych, a ogranicza się do stwierdzenia, że dobrami osobistymi człowieka są W szczególności: zdrowie, Wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza, i racjonalizatorska. Katalog dóbr osobistych wymienionych wpowyższym przepisie jest otwarty. Przy ocenie czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie ma nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ile tojaką reakcję wywołuje wspołeczeństwie to naruszenie. Nie można jednak całkowicie wykluczyć subiektywnego odczucia osoby żądającej ochrony prawnej, zależy tojednak od istoty zdarzenia, na które powołuje się osoba uważająca, że jej dobra osobiste zostały naruszone. Stanowisko to Wielokrotnie pojawiało się worzecznictwie sądów i prezentuje je również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2004 roku l CK 636/03). Zgodnie z art. 24 §1 zdanie 3 k.c. ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać między innymi zadośćuczynienia pieniężnego na zasadach przewidzianych W kodeksie cywilnym, a zatem W oparciu o treść art. 448 k.c., który wprost taką możliwość przewiduje. Przesłanką odpowiedzialności przewidzianej wart. 448 k.c. jest jednak nie tylko bezprawne, alei zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego (por. wyrok SN z dnia 12 grudnia 2002 r. V CKN 1581/2000, Wyrok SN z dnia 24 stycznia 2008r. 1 CSK 319/2007, Le›‹Polonica nr 1810861, Wyrok SN Z dnia 19 stycznia 2007r. lll CSK 358/2006 Le×PoIonica 1912546). Powód żądając ochrony prawnej podnosił, że jego dobra osobiste zostały naruszone nie samym faktem pozbawienia go wolności, ale warunkami W jakich przebywał, W szczególności dotyczyło to przeludnienia panującego W celach oraz niezapewnienia warunków godnego odbywania kary. Znając globalny problem jakim W ostatnich czasach był fakt przeludnienia panujący 6
--- STRONA 8 ---
‘Y ._......i...¢u.:u'ni< I | A _ .. ,.....w.~..‘.=,.=_»>.s.:=1..=. Wroznych zakiadach karnych i aresztach sledozych to przy przyjeciu, Ze faktycznie W okresie pobytow powoda We Wskazanych jednostkach byiy sytuacje przeiudnienia stwierdaie naiezy, Ze pobyty W ceiach o metrazu nizszym niZ 3 m2 na jednego osadzonego przewidzianym przepisem art. 110 § 2 KKW. nie stanowity dziatania bezprawnego, albowiern nie majqc moiliwosci odmowy przyjecia osoby, Wobec ktorej Sqd orzeki o pozbawieniu Wolnosci, pozwany ciziaiai Wtrybie okresionym W art. 248 § 1 KKW. Dziatania pozwanego oelem pozyskania dodatkowej powierzchni, nie mogiy bye rowniez prawnie obojetne W stanie faktycznym sprawy, jako Ze Trybunai Konstytucyjny W Wyroku 2 26 maja 2008 r. SK 25/07 OTK—A 2008 nr 4, poz. 62 uznajqc art.248 § 1 k.k.W. za niezgodny z art. 40, 41 ust. 4 i an. 2 Konstytucji RP postanowii na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji odroczye termin utraty mocy obowiqzujqcej zakwestionowanego art. 248 § 1 k.k.W., biorqc pod uwage sytuacje faktycznq W polskim Wiezienniotwie, tj. permanentne przeiudnienie W zakiadaoh karnych i brak miejsca do odbywania kary pozbawienia Wolnosci. Decyzja ta byia spowodowana nie tyie potrzebq dokonania zmian W przepisach prawnych, iie koniecznosciq podjecia Wielu dziaian natury organizacyjnej, W celu Wyeliminowania przeiudnienia W zakiadach karnych. Z tego Wzgiedu sam fakt przebywania powoda (okresowo) W przeludnionej celi, W Warunkach panujqcych W pozwanej piacowce nie stanowii o bezprawnosci dziaiania pozwanej i sam przez sie nie megt skutkowae uwzgiednieniem powodztwa na podstawie art. 24 k.c. i art. 448 kc. Wjakimkoiwiek zakresie. Ochrona z art. 24 k.c., o kterq Wystqpii powod, dotyozy bowiem Wyiqcznie dziatan bezprawnych, gdy co do zasady przedmiotem ochrony — dobrem osobistym — moze bye rowniez godnose cziowieka, W tym godnoée osoby tymczasowo aresztowanej, czy pozbawionej Woinosci. Jak trafnie przyjqi Trybunai Konstytucyjny art. 41 ust. 4 Konstytucji nakazuje humanitarne traktowanie kaidego pozbawionego Wolnosci. Traktowanie ,,humanitarne" to nic tyiko niestosowanie tortur i zakaz traktowania okrutnego, nieludzkiego i ponizajqcego. Traktowanie humanitarne musi bowiem uwzgiedniae minimalne potrzeby kazdego cziowieka 2 uwzgiednieniem przyzwoitego poziomu Zycia W danym spoieczenstwie. Wymaga to od Wtadzy publicznej pozytywnych dziatan W celu zaspokojenia tych potrzeb, tak2e W stosunku do oseb pozbawionych Wolnosci. Zaden akt miedzynarodowy nie ustala konkretnych norm powierzchniowych, jakie powinny obowiqzywae W zaktadach karnych. Nie mogq bye jednak obojetne dla krajowego porzqdku prawnego, akty prawa miedzynarodowego Wiqzqce Polske. Za najwazniejsze mozna uznae miedzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych otwarty do podpisu W Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966r. (Dz. U. 21977 r. Nr 38, poz. 167), Konwencje o ochronie praw cziowieka i podstawowych Wolnosci, sporzqdzonq W Rzymie dnia 4 iistopada 1950r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), Konwencje W sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego, nieiudzkiego Iub ponizajqcego traktowania aibo karania, przyjetq przez Zgromadzenie Ogoine Narodow Zjednoczonych z dnia 10 grudnia 1984 r. (Dz. U, Nr 63, poz. 378), Europejskq Konwencje o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu Iub ponizajqcemu traktowaniu aibo 7 *Y .¬„....|...-‹u.su'mŁ‹ ł | i. _ . - ,...-„ „„_'‹.-.ł.=„,‹_«,z.z.z=z..=, wróżnych zakładach karnych i aresztach śledczych to przy przyjęciu, że faktycznie W okresie pobytów powoda we wskazanych jednostkach były sytuacje przeludnienia stwierdzić nalezy, że pobyty W celach o metrażu niższym niż 3 m2 na jednego osadzonego przewidzianym przepisem art. 110 § 2 k.k.W. nie stanowiły działania bezprawnego, albowiem nie mając możliwości odmowy przyjęcia osoby, wobec której Sąd orzekł o pozbawieniu wolności, pozwany działał wtrybie określonym w art. 248§ 1 k.k,w. Działania pozwanego celem pozyskania dodatkowej powierzchni, nie mogły być również prawnie obojętne W stanie faktycznym sprawy, jako że Trybunał Konstytucyjny W wyroku 2 26 maja 2008 r. SK 25t07 OTK~A 2008 nr 4, poz. 62 uznając art.248 § 1 k.k.W. za niezgodny z art. 40, 41 ust. 4 i an. 2 Konstytucji RP postanowił na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji odroczyć termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego art. 248 § 1 k.k.w., biorąc pod uwagę sytuację faktyczną W polskim więziennictwie, tj. permanentne przeludnienie W zakładach karnych i brak miejsca do odbywania kary pozbawienia Wolności. Decyzja ta była spowodowana nie tyle potrzebą dokonania zmian W przepisach prawnych, ile koniecznością podjęcia Wielu działań natury organizacyjnej, W celu wyeliminowania przeludnienia W zakładach karnych. Z tego względu sam fakt przebywania powoda (okresowo) W przeludnionej celi, W warunkach panujących W pozwanej placówce nie stanowił o bezprawności działania pozwanej i sam przez się nie mógł skutkować uwzględnieniem powództwa na podstawie art. 24 k.c. i art. 448 kc. wjakimkolwiek zakresie. Ochrona z art. 24 kc., o którą wystąpił powód, dotyczy bowiem Wyłącznie działań bezprawnych, gdy co do zasady przedmiotem ochrony - dobrem osobistym - może byc również godność człowieka, W tym godność osoby tymczasowo aresztowanej, czy pozbawionej wolności. Jak trafnie przyjął Trybunał Konstytucyjny art. 41 ust. 4 Konstytucji nakazuje humanitarne traktowanie każdego pozbawionego wolności. Traktowanie ,,humanitarne" to nic tylko niestosowanie tortur i zakaz traktowania okrutnego, nieludzkiego i poniżającego. Traktowanie humanitarne musi bowiem uwzględniać minimalne potrzeby każdego człowieka z uwzględnieniem przyzwoitego poziomu życia W danym społeczeństwie. Wymaga to od władzy publicznej pozytywnych działań W celu zaspokojenia tych potrzeb, także W stosunku do osób pozbawionych Wolności. Żaden akt międzynarodowy nie ustala konkretnych norm powierzchniowych, jakie powinny obowiązywać W zakładach karnych. Nie mogą być jednak obojętne dla krajowego porządku prawnego, akty prawa międzynarodowego wiążące Polskę. Za najważniejsze można uznać międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych otwarty do podpisu W Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966r. (Dz. U. 21977 r. Nr 38, poz. 167), Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzoną W Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm), Konwencję W sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 10 grudnia 1984 r. (Dz. U, Nr 63, poz. 378), Europejską Konwencję o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo 7
--- STRONA 9 ---
karaniu, sporzqdzonqw Strasburgu W dniu 26 listopada 1967 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 46, poz. 238 zo zrn). Nadmierne zageszczenie W oeii zostaio najszerzej poddane anaiizie przez Europejski Trybunai PraW Cztowieka na tie art. 3 Konwencji o ochronie praw cziowieka i podstawowych Wolnoéci. Traktowanie nieiudzkie zostaio przy tym okreslone jako zie traktowanie, ktore jest zarnierzone, stosowane nieprzervvanie przez diuzszy czas. jesli spowodowaio u ofiary obrazenia oiaia aibo intensywne cierpienie fizyczne Iub psychiczne. ETPC uznai, ze samo diugotrwaie przebywanie W przepeinionych celach, W Warunkach uwiaczajqcych iudzkiej godnosci, stanowi Wystarczajqcq potrzebe uznania art. 3 Konwencji, W postaci traktowania ponizajqcego (por. Wyroki ETPC 2 20 stycznia 2005 r, Mayzit przeciwko Rosji — Nr 63378/00 z 9 marca 2006 r., Ceubauer przeciwko Chorwaoji Nr 73786/01, oraz z 28 marca 2006 r., Meinik przeciwko Ukrainie Nr 72286/01). Jednoczesnie W orzecznictwie ETPC podkresiiio, Ze oierpienie i ponizenie muszq Wykraczae poza nieunikniony ich element zwiqzany 2 danq formq, zgodnego z prawem traktowania Iub karania (Wyroki ETPC z 25 kwietnia 1978 r. Tayer przeciwko Zjednoozonemu Kreiestwu — Nr 5856/72, Goeriny przeciwko Zjednoczonemu Krolestwu Nr 161/1989). Oceniajqc Warunki uwiezienia Trybunai uwzgiedniai skumulowany efekt tych Warunkow, a zatem rewniez, ale nie Wytqcznie, przeiudnienia celi (zob. Wyrok ETPC z 15 1ipca 2002 r. Koiasznikow przeciwko Rosji nr 47095/95). W sprawach rozpatrywanych przez ETPC najczesciej zwracano uwage (generalnie przy przeludnieniu cei) na zte Warunki sanitarne, niehigienicznose i brak prywatnosci przy korzystaniu z urzqdzen sanitarnych, permanentnq niemozliwose zaspokajania potrzeby snu spowodowanq niewystarczajqcq liczbq iozek, jak i nieustannie zapaionym swiatiem, niedostateczne oswietienie uniemozliwiajqce czytanie, ziq Wentylacje celi, szczegeinie uciqzliwq dla oseb niepalqcych osadzonych 2 palqcymi, czy Warunki prowadzqce do rozprzestrzeniania sie chorob, bqdz brak mozliwosci leczenia. Podobnq linie orzeczniczq zaprezentowai Sqd Najwyzszy, czego przykiadem sq Wyroki z 28 lutego 2007 r. V CSK 431/06 (OSNC 2008, nr 1, poz. 13) czy 2 02 pazdziernika 2007r. ll CSK 269/07, (OSNC —— ZD 2008 nr 3, p02. 75), a to oznacza, ze samo czasowo kretkie osadzenie W ceii, W Warunkach, W ktorych powierzchnia na jednq osobe Wynosi mniej niz 3 m2 moze nie bye bezprawne (przystosowaniu regulacji z art. 248 § 1 k.k.W. i speinieniu Wymogow celnych, Wskazanych W art. 110 k.k.W.). Tym samym, moze ono nie naruszae godnosci W rozumieniu art. 23 k.c., jako dobra osobistego, nie stanowiqc dziaiania bezprawnego, przy braku innych okoiicznoéci, ktore te godnose naruszaiy. Godnose cziowieka podlega ograniczeniom, ktore sq niezbedne (konieczne) W demokratycznym panstwie prawnym. Zarowno przepisy Konstytucji, jak iprzepisy prawa miedzynarodowego, ktore zostaiy ratyfikowane przez Poiske dozwalajq na pozbawienie Woinosci, choe tylko na zasadach i W trybie okreslonym W ustawie. Takq ustawq jest obowiqzujqcy kodeks postepowania karnego i kodeks karny Wykonawczy. Odbywajqcy kare bozbawienia Wolnosci musi liczye sie 2 pewnymi ograniczeniami swobod i praw, mieszczqcymi sie 8 karaniu, sporządzonąw Strasburgu W dniu 26 listopada 1967 r. (Dz, U. z 1995 r. Nr 46, pcz. 238 zc zm). Nadmierne zagęszczenie W celi zostało najszerzej poddane analizie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka na tle art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Traktowanie nieludzkie zostało przy tym określone jako złe traktowanie, które jest zamierzone, stosowane nieprzerwanie przez dłuższy czas, jeśli spowodowało u ofiary obrażenia ciała albo intensywne cierpienie fizyczne lub psychiczne. ETPC uznał, ze samo długotrwałe przebywanie W przepełnionych celach, W warunkach uwłaczających ludzkiej godności, stanowi wystarczającą potrzebę uznania art. 3 Konwencji, W postaci traktowania poniżającego (por. wyroki ETPC 2 20 stycznia 2005 r, l\/layzit przeciwko Rosji _ Nr 63378/00 z 9 marca 2006 r., Ceubauer przeciwko Chorwacji - Nr 73786/01, oraz z 28 marca 2006 r., Melnik przeciwko Ukrainie Nr 72286/01). Jednocześnie W orzecznictwie ETPC podkreśliło, że cierpienie i poniżenie muszą wykraczać poza nieunikniony ich element związany 2 daną formą, zgodnego z prawem traktowania lub karania (wyroki ETPC z 25 kwietnia 1978 r. Tayer przeciwko Zjednoczonemu Królestwu - Nr 5856/72, Goeriny przeciwko Zjednoczonemu Królestwu Nr 161/1989). Oceniając warunki uwięzienia Trybunał uwzględniał skumulowany efekt tych warunków, a zatem również, ale nie Wyłącznie, przeludnienia celi (zob. wyrok ETPC z 15 1ipca 2002 r. Kołasznikow przeciwko Rosji nr 47095/95). W sprawach rozpatrywanych przez ETPC najczęściej zwracano uwagę (generalnie przy przeiudnieniu cel) na złe Warunki sanitarne, niehigieniczność i brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, permanentną niemożliwość zaspokajania potrzeby snu spowodowaną niewystarczającą liczbą łóżek, jak i nieustannie zapalonym światłem, niedostateczne oświetlenie uniemożliwiające czytanie, złą wentylację celi, szczególnie uciążliwą dla osób niepalących osadzonych 2 palącymi, czy warunki prowadzące do rozprzestrzeniania się chorób, bądż brak możliwości leczenia. Podobną linię orzeczniczą zaprezentował Sąd Najwyższy, czego przykładem są Wyroki z 28 lutego 2007 r. V CSK 431/06 (OSNC 2008, nr 1, poz. 13) czy z 02 pażdziernika 2007r. Il CSK 269/07, (OSNC -_ ZD 2008 nr 3, p02. 75), a to oznacza, że samo czasowo krótkie osadzenie W celi, W warunkach, W których powierzchnia na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m2 może nie być bezprawne (przystosowaniu regulacji z art. 248 § 1 k.k.w. i spełnieniu wymogów celnych, wskazanych W art. 110 k.k.W.). Tym samym, może ono nie naruszać godności w rozumieniu an. 23 k.c., jako dobra osobistego, nie stanowiąc działania bezprawnego, przy braku innych okoliczności, które tę godność naruszały. Godność człowieka podlega ograniczeniom, które są niezbędne (konieczne) W demokratycznym państwie prawnym. Zarówno przepisy Konstytucji, jak iprzepisy prawa międzynarodowego, które zostały ratyfikowane przez Polskę dozwalają na pozbawienie wolności, choć tylko na zasadach i W trybie określonym W ustawie. Taką ustawą jest obowiązujący kodeks postępowania karnego i kodeks karny wykonawczy. Odbywający karę pozbawienia wolności musi liczyć się 2 pewnymi ograniczeniami swobód i praw, mieszczącymi się 8
--- STRONA 10 ---
W granieach prawnych reguiujqcych odbywanie kary pozbawienia Woinosci W danym zaktadzie karnym. Ochrone 2 an. 24 Kc. mozna bowiem przyznae tylko W przypadku dziatan bezprawnych, zas bezprawnose Wytqcza dziatanie majqce uznanie W przepisach prawa (por. Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 04 czen/vca 2003r. I CKN 480/01, LEX nr 137619), naWet gdy Trybunat Konstytucyjny uznat, za celowe usunieeie W przysztosci okreslonej regulacji prawnej porzqdku prawnego. Oeena, czy nastqbiio naruszenie dobra osobistego nie moze bye jednoznacznie dokonywana Wedtug Wiary W indywiduainq Wrazliwoée osoby, ktora uznaje sie dotknieta okreslonyrn zachowaniem, czy dziaianiem innej osoby (por. Wyroki Sqdu NajWy2szego zdnia 21 Wrzesnia 2006 r. I CSK 118/06, OSNC 2007, nr 5, po2.77 i 2 dnia 05 kwietnia 2002r., II CKS 953/00, LEX nr 55098), stosowanie obiektywnych kryteriow oceny — czy W stanie faktycznym sprawy, na skutek przebywania W przeludnionej celi cioszio do naruszenia dobr osobistych powoda musiato prowadzie do Wniosku, 2e powed nie powinien uzyskae ochrony prawnej, nawet gdyby to sie Iqczyto 2 okolicznosciami ustalonymi przez Sqd. Powed nie udowodnit bowiem, zgodnie 2 regutq 2 art. 6 k.c., gdy2 nie znalazio to odzwierciedlenia W ustaleniach Sqdu. by poza przebywaniem W przeludnionej celi, Warunki odbywania kary pozbawienia Wolnosci naruszaiy jego godnose i to W stopniu Wymagajqcym udzieienia mu ochrony prawnej. Nie stanowito takiego naruszenia umieszczenie sanitariatew W celach mieszkainych, 2Wiqzane jest to bowiem 2 koniecznq dolegliwosciq 2 jakq Wiqze sie pobyt Wzamknietym zakiadzie. Rzekome uciqziiwosci tj.: brak Warunkew sanitarnych, brak Wentylacji, zagrzybienie i zawilgocenie rowniez nie stanowiq naruszenia godnosci osadzonego powoda W zakresie udzieienia mu pomocy prawnej przewidzianej W ad. 24 k.c. Powed zatem nie Wykazat W sposeb Wystarczajqcy, aby te okolicznosci dotyczqce pobytu W pozwanej jednostce, spowodowaty takie naruszenia jego debr osobistych, ktore Wymagaiyby ochrony prawnej. Zapewnienie przez prawo godziwych Warunkew odbywania kary pozbawienia Wolnosci jest jednym 2 podstawowycb Wymagan demokratycznego panstwa prawnego, jednakze osadzenie skazanego W celi W Warunkach, W kterych powierzchnia na jednq osobe Wynosita mniej niz 3 m2, przy speinieniu przesianek okreslonych W art. 248 § 1 k.k.W., byto W dacie osadzenie powoda zgodne 2 prawem. Stosownie bowiem do tresci art. 30 Konstytucji RP, przyrodzona I niezbywaina godnose cztowieka jest nienaruszaina, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiqzkiem Wiadz publicznych, gdy obowiqzek ten powinien bye realizowany przez Wiadze publiczne przede Wszystkim tam, gdzie Panstwo dziata W ramach imperium, realizujqc swoje zadania represyjne. Wykonywanie tego obowiqzku W sposeb nalezyty ma jednak miejsce Wtedy, gdy nie prowadzi do Wiekszego ograniczenia praw cziowieka i jego godnosci, ni2 Wynika to 2 zadan ochronnych icelu zastosowanego érodka (por. Wyrok Sqdu Najwyzszego 2 dnia 02 pazdziernika 2007r. II SCK 269/07, LEX nr 315849). W ka2dym Wypadku o naruszeniu godnosci skazanego 2 prawern do ochrony prawnej, mo2na mowie Wtedy, gdy cierpienia i upokorzenie przekraczajq Konieczny 9 w granicach prawnych regulujących odbywanie kary pozbawienia Wolności W danym zakładzie karnym. Ochronę z an. 24 k.c. można bowiem przyznać tylko w przypadku działań bezprawnych, zaś bezprawność wyłącza działanie mające uznanie W przepisach prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 04 czen/vca 2003r. l CKN 480/01, LEX nr 137619), nawet gdy Trybunał Konstytucyjny uznał, za celowe usunięcie W przyszłości określonej regulacji prawnej porządku prawnego. Ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego nie może być jednoznacznie dokonywana według Wiary W indywidualną wrażliwość osoby, która uznaje się dotknięta określonym zachowaniem, czy działaniem innej osoby (por. wyroki Sądu Najwyższego zdnia 21 września 2006 r. l CSK 118/06, OSNC 2007, nr 5, poz.77 i z dnia 05 kwietnia 2002r., ll CKS 953/00, LEX nr 55098), stosowanie obiektywnych kryteriów oceny - czy w stanie faktycznym sprawy, na skutek przebywania W przeludnionej celi doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda musiało prowadzić do wniosku, że powód nie powinien uzyskać ochrony prawnej, nawet gdyby to się łączyło z okolicznościami ustalonymi przez Sąd. Powód nie udowodnił bowiem, zgodnie z regułą z art. 6 k.c., gdyż nie znalazło to odzwierciedlenie W ustaleniach Sądu. by poza przebywaniem W przeludnionej celi, Warunki odbywania kary pozbawienia wolności naruszały jego godność i to W stopniu wymagającym udzielenia mu ochrony prawnej. Nie stanowiło takiego naruszenia umieszczenie sanitariatów W celach mieszkalnych, związane jest to bowiem z konieczną dolegliwością z jaką wiąże się pobyt wzamkniętym zakładzie. Rzekome uciążliwości tj.: brak warunków sanitarnych, brak wentylacji, zagrzybienie i zawilgocenie również nie stanowią naruszenia godności osadzonego powoda W zakresie udzielenia mu pomocy prawnej przewidzianej W an. 24 k.c. Powód zatem nie wykazał W sposób wystarczający, aby te okoliczności dotyczące pobytu W pozwanej jednostce, spowodowały takie naruszenia jego dóbr osobistych, które wymagałyby ochrony prawnej. Zapewnienie przez prawo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia Wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, jednakże osadzenie skazanego W celi W warunkach, W których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 mz, przy spełnieniu przesłanek określonych W art. 248 § 1 k.k.w., było W dacie osadzenie powoda zgodne z prawem. Stosownie bowiem do treści art. 30 Konstytucji RP, przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych, gdy obowiązek ten powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim tam, gdzie Państwo działa W ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne. Wykonywanie tego obowiązku W sposób należyty ma jednak miejsce wtedy, gdy nie prowadzi do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż Wynika to z zadań ochronnych icelu zastosowanego środka (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 02 pażdziernika 2007r. ll SCK 289/07, LEX nr 315849). W każdym wypadku o naruszeniu godności skazanego z prawem do ochrony prawnej, można mówić wtedy, gdy cierpienia i upokorzenie przekraczają konieczny 9
--- STRONA 11 ---
1 f l element cierpienia wpisanego W odbywanie kary pozbawienia Wolnosci, zwtaszcza przy biernosci zakiadu karnego, ktery nie dba o poprawe Warunkew odbywania kary i godzi sie na przepeinienie cel, nie dba o zwiekszenie ich ilosci, 0 remonty, o polepszenie Warunkew racjonalnycb, 2yWienioWych, czy Wreszcie kuituralnych. Takiego zas zachowania nie mozna byio przypisae jednostce, W ktorej osadzony byt powod, zwiaszoza przy podejrnowanych przez niq Wtasnych dziaianiach zmierzajqcych do zniwelowania przeiudnienia cel I poprawy Warunkew W nich panujqcycb. Poziom dolegliwosci powoda 2Wiqzany 2 czasowym przebywaniem W przeludnionych ceiacn, bez zamierzenia by go przez to ponizye i upokorzye, nie prowadzii zatem do ponizajqcego traktowania jego osoby W stopniu uzasadnionym dla osoby pozbawionej Woinosci, potrzebq sqdowej ochrony jego godnosci i to poprzez przyznanie odpowiedniego zadoseuczynienia pienieznego (por, Wyrok ETPC 2 dnia 04 paidziernika 2005 r. Savbam v Moldavia nr 3456/105 LEX nr 157851). Pozostaje faktem, i2 pozwana jednostka W okresie przebywania W niej powoda, poza normami powierzchni przypadajqcej na kazdego osadzonego, ktore reWnie2 W jego przypadku byiy okresowo zanizone, spetniata Wymagane Warunki okreslone W przepisach dla odbywania kary pozbawienia Wolnosci. Z przyczyn niezaleznych niejednokrotnie od Wiadz tej jednostki (co sama przyznawata) Warunki W poszczegolnych celaeh stanowity niedogodnose dla przebywajqcych W nich osob pozbawionych Wolnosci, przy czym powod nie dowiedi, 2e niedogodnosci te Wystepowaty W celach, W kterych przebywat. Powyzsze niedogodnosci mozna bytoby uznae za bezprawne, gdyby byty to dziatania celowe, o znacznym stopniu dolegliwosci dia osoby osadzonej (a ku temu brak dowodew) Iub polegajqce na tolerowaniu takiego stanu bez zadnych Widocznych reakcji. Strona pozwana podejmowaia jednakowoz stosowne dziatania byte dolegliwosci niwelowae. Cele byiy Wizytowane, Wszelkie usterki mozna byio zgtaszae I byty one usuwane na biezqco. Tyiko dziaiania stwarzajqce niegodziwe, ponizajqce dla kazdego osadzonego Warunki Iub ich toierowanie przez dIu2s2y okres uznane sq za bezprawne, rodzqce prawo do ochrony godnosci na podstawie art. 24 k.c., a to W stanie faktycznym sprawy nie miaio miejsca. Zdaniern Sqdu poziom dolegiiwosci doznanych przez powoda nie megi naruszae jego godnosci jako osoby osadzonej W pozwanej placewce, ocenianej W sposob obiektywny i bez uzasadnionych emocji. Wobec powyzszego stwierdzie nalezaio, 2e nie zostaio Wykazane przez powoda W rozpoznawanej sprawie, aby doszto do naruszania jego debr osobistych poprzez bezprawne dziaiania 2e strony pozwanej jednostki organizacyjnej Skarbu Pafistwa I powodztwo naiezaio oddalie. -¬| f r element cierpienia wpisanego W odbywanie kary pozbawienia Wolnosci, zwłaszcza przy bierności zakładu karnego, który nie dba o poprawę warunków odbywania kary i godzi się na przepełnienie cel, nie dba o zwiększenie ich ilości, 0 remonty, o polepszenie Warunków racjonalnych, żywieniowych, czy Wreszcie kulturalnych, Takiego zaś zachowania nie można było przypisać jednostce, W której osadzony był powód, zwłaszcza przy podejmowanych przez nią własnych działaniach zmierzających do zniwelowania przeludnienia cel i poprawy Warunków W nich panujących. Poziom dolegliwości powoda związany z czasowym przebywaniem W przeludnionych celach, bez zamierzenia by go przez to poniżyć i upokorzyć, nie prowadził zatem do poniżającego traktowania jego osoby W stopniu uzasadnionym dla osoby pozbawionej wolności, potrzebą sądowej ochrony jego godności i to poprzez przyznanie odpowiedniego zadośćuczynienia pieniężnego (por, wyrok ETPC z dnia 04 pażdziernika 2005 r. Savbam v l\/loldavia nr 3456/105 LEX nr 157851). Pozostaje faktem, iż pozwana jednostka W okresie przebywania W niej powoda, poza normami powierzchni przypadającej na każdego osadzonego, które również W jego przypadku były okresowo zaniżone, spełniała wymagane Warunki określone W przepisach dla odbywania kary pozbawienia Wolności. Z przyczyn niezależnych niejednokrotnie od władz tej jednostki (co sama przyznawała) warunki W poszczególnych celach stanowiły niedogodność dla przebywających W nich osób pozbawionych Wolności, przy czym powód nie dowiódł, że niedogodności te występowały W celach, W których przebywał. Powyższe niedogodności można byłoby uznać za bezprawne, gdyby były to działania celowe, o znacznym stopniu dolegliwości dla osoby osadzonej (a ku temu brak dowodów) lub polegające na tolerowaniu takiego stanu bez żadnych widocznych reakcji. Strona pozwana podejmowała jednakowoż stosowne działania by te dolegliwości niwelować. Cele były wizytowane, wszelkie usterki można było zgłaszać i były one usuwane na bieżąco. Tylko działania stwarzające niegodziwe, poniżające dla każdego osadzonego warunki lub ich tolerowanie przez dłuższy okres uznane są za bezprawne, rodzące prawo do ochrony godności na podstawie art. 24 k.c., a to W stanie faktycznym sprawy nie miało miejsca. Zdaniem Sądu poziom dolegliwości doznanych przez powoda nie mógł naruszać jego godności jako osoby osadzonej W pozwanej placówce, oceniane] W sposób obiektywny i bez uzasadnionych emocji. Wobec powyższego stwierdzić należało, że nie zostało wykazane przez powoda w rozpoznawanej sprawie, aby doszło do naruszania jego dóbr osobistych poprzez bezprawne działania ze strony pozwanej jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa i powództwo należało oddalić.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy W Gliwicach#ak III C 339/O8 J#art. 24 § 1 Kc.#art. 23 k.c.#art. 24 §1 zdanie#art. 448 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 110 § 2 KKW.#art. 248 § 1 KKW.#art.248 § 1 k.k.W.#art. 190 ust. 3 Konstytucji#art. 248 § 1 k.k.W.#art. 24 k.c.#art. 448 kc.#art. 41 ust. 4 Konstytucji#art. 110 § 2 k.k.W.#art. 248§ 1 k.k#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 24 kc.#art. 3 Konwencji#art. 110 k.k.W.#art. 6 k.c.#art. 30 Konstytucji