Teza / krótkie omówienie
prawid-lowcgo i praworzadnego wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania. Tymczasern twierdzenia faktyczne powoda, w oparciu o które konstruowane jest powództwo, odwołują się nie do zagadnień zwiaza
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
15¢ ' _ iA I . .1??? ~‘§ 1 mi: ‘Fl . <n\ _,¢. I‘ AH 1 _ Sygn. a.1<tI ACa 476/ 12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia. 13 Wrzeénia 2012 r. S . %w1»1>1@. . S Sqd Apdacyjny w S. I Wyd.2:1a.1 Cywllny W sldadzie nastfgpuj apy111: PrzeW0d.niczaccyi SSA Artur Kowalewski (spr.) Sqdziowie: SSA Eugcniusz Skotarczalc SSO dcl. Zbigniew Ciccllanowicz P1‘()101(O18.l11I sckretarz sacddwy Piotr '1“a"rn0vvs1<i p0 _r0z.p0znaniu W dniu 13 wrzeénia 2012 1". na rozprawie W S. sprawy powédztwa D. K. przeciwko S1<a.1‘b0Wi Pelfistwa Zakladowi Karnemu W S., Za1<1ad0Wi Karnemu W N., Zaldadowi Karnc:n11.1 W S. zastcgpowany przez Pr01<u1"at01'iQ Generalnq Skarbu Palistwa l 0 ZE1p1&tQ ' I na skutck apelacji powodz1 W 0d Wyrolcu Sqdu Olqiggowcgo W S. z dnia 26 kwictnia 2012 11, sygn. a1<t 1 C 127/11 uchyla zaskarzéony wyrok i przckazuje sprawcg Sqdowi Okrggowemu W S. do ponownego r0zp0z.nania, pozostawiajqc tcmu Sqdowi rozstricygnicgcie 0 kosztach ])[)StQ[)0W'H"l1i2l apelzmyjnego. ' SSO del. Z. Ciechcmzowicz SSA AA. Kowalewski SSA E. Skotarczak ' 'ćčf' ' _ IA I -. -.¬\.f`ff § -1 \;¬`.: 'Š' . <|` _,~r›. I' AH 'Ê _ |- Sygn. akt I ACa 476/ 12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 Września 2012 r. S . Ŝsfwcisß. . S Sąd Ape1acy]ny W S. I Wydział Cywilny W składzie następujący1n: PrzeWod.nic-zący: SSA Artur Kowalewski (spf.) Sędziowie: SSA Eugeniusz Skotarczak SSO del. Zbigniew Ciechanowicz P1^o*L'o1<olant: sclrretarz sądowy Piotr '1`a'rnows1<i po _rozpoznaniu W dniu 13 września 2012 1". na rozprawie W S. sprawy powództwa D. K. przeciwko Skarbowi Państwa -- Zakładowi Karnemu W S., Zakładowi Karnemu W N., Zakładowi Karnemu W S. zastępowany przez P1'o1<u1'ato1'ię Generalna Skarbu Państwa I o zapłatę " I na skutek apelacji powodzi W od wyroku Sądu Ol<1"ęgowego W S. Z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. a1<t 1 C 127/11 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okrçgowemu W S. do ponownego rozpcoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrżygnięcie 0 kosztach postępowania apelacyjnego. " SSO del. Z. Ciechcmowicz SSA A. Kowalewski SSA E. Skotarczak '
--- STRONA 2 ---
UZASADNIENIE Powod D. K. pozwcm 2 dnia 1 lutcgo 2011 17., uzupcInion}'111 pismem procesoW*y111 2 dnia 11 kWietnia'2011 L2, wniosl przeciwko Skzubowi Pzuistwa — 7,2Lkl'z1c1oWi Kain:zmu W S., Zakladowi Ka1:nernL1 W P. i Zaldzxdowi Ka1:11e1nu W S. pozcw, 0 zaszgdzellie kwoqr 300.000 21. tytulem zadoééuczy11ien.i2L 22. naruszcnizz dobr osobisiych \V zwiqzku zc zlymi waruilkzlini sanitarnymi i Prze1ud.nieniem cal mieszka1ny<:l1, majqcyrni micjscc W czasic pobytu powoda W: Zakladzic K2.1'11yrn.W 5., W ktc'>1y1"n przebywal W okxesachz od 23 ])?l2dZ1€JIJ11i1{f1 199151;. do 5 listopada 199711‘;, od 3 marca 19981:. do 11 maja 19981;, od '14 czctwca 19981. do 4 lutcgo 200017., od 10 hstopada 20031:. do 30 lutego 2004L, od 22 paédziernjka 20041. do 5 listopada 20041., od 29 1nz1rcz1 2005r. do 6 lipca 200511., W Zakliadzic Karnym W P. W okJ:(:sic od 4 lutcgo 200017. do 1 lutcgo 2001 L, Zakladzie Kz11'11}*I"I1 W S. W okrcsach: od 5 Iistopada 2004J1. do 29 1I1£L1TC21 20051.". 01212 od 6 lipca 20051:. do 30 maja2008. Ponadto powod Wniosi o zz1sqc1ze11ic od pozwancgo kos2f;o\v proccsu, 112‘:C12l1l1€ Wyrokowi natychrniastoxvcj W_V1§o11211J1o§ci, p1:7.c]_Jr0Wad2cnic 1ozprawy roW11ic:2 pod 11ic’.obec11o&§é powoda omz 0 Wydanie Wyroku zaorzzntzgo W razic zaistnicnia Pxzeslzlnck. Pozwany Skarb Paristwzx — Zzzlchd Karny W S., ZK W P. iZK S. zastrgpowany przez PJ:0l§uIatoriq_: Gcneralnq Skarbu Pafis‘LWa'W odpowicdzi 1121 pozcw 2 dnia 16 sierpnia 20111:. Wniosl 0 oddalonie PoWodztWa W caloéci i 22‘1S2lcC1ZC1'I|.1C od powoda 1.121 itzecz pozWanego Iiosztow zastq;pstW2L'proccs owcgo Wcdhzg norm p1:zcpisa11yc11. W obszcrnym uzaszzdnieniu PozW211'1y pod1‘Jios1 l11iQC17,}' innymi zarzut przedawnienia przewaziajgcej czcgéci roszczefi za okxes 3 lat przed dnicrn W1rLre.sie11ia pozwu :.1rgu1nentujz;c swoje stanowisko faktem, is upiyng1}’ 3 lata od mo1ne1‘1u1 kicdy pozWzu1§' dowiedzial sig o kxzywdzie (szkodzie) i 0 osobie: zobowizgzancj do llapmwierlizl. I Postanowicnicm 2 dnia 27 nmrca 20121;. Sad Oktcggowy W S. ustz11i1, ii dochodzone roszczenie W spmwic Wiqie siq 2 dzialalnoéciq D;'1‘ckt01:a Ge11e1:21lncgo Shliby Wi;;zie1111ej. W’;'£0kicm 2 dnia 26 1{W16I;I'1i21 2012 1'. Sqd Okxqzgowy W S. oddalil powodztwo W cahnécii rozsttzygnql 0 kosztach postgpowania. Sqd ten ustalil, 2:: powod D. K. pizzebywal W Zakladzie Karnyln W S. W okxesach: od 23 PiL2C1Zi€1'fl11§2. 19971 do 5 listopada 19971.2, od 3 maztca 19981:. do 11 maja 19981., od 14' czcnvca 19981‘. do 41utego 20001;, od 10 listopada 20031. do 30 lutego 20041:., od 22 Paidziernjka 20041:. do 5 Estopada 20041., nadto W dniu 29 mmzca 20051. Powod W zwizgzku czjrnnoéciarni proccsowymi zosta1 przetmnsportowmly do ZK w S. gdzie p1zebywal do dnia 6 Iipca 20051.. Powod przebywal tci Zakladzic 1<21I11'l}'1T1 W N. W oktesie od_4 lutcgo 20001. do 1 lutego 2001 1'. ' 2 UzAsADN1EN11s Powód D. K. pozwcrn 2 dnia 1 lutego 2011 17., uzupe-lnionyni pismem procesow¬jfn1 z dnia 11 kwietnia"20_11 t., wniósł przeciwko Skarbowi Państwa - Żakładowi Karnemu w S., Zakładowi Karnernu w P. i Zakładowi Karneinu W S. pozew, 0 zasąclzenie kwoty 500.000 zł. tytułem zadošćuczj~'nien_ia za naruszenie dóbr osobistych W związku ze złymi warunkami sanitarnymi i przeludnieniem cel mieszlāalnych, mającyrni miejsce w czasie pobytu powoda wz Zakładzie Karnyrniw S., w któryrn przebywał W okresach: od 25 października 1997.11. do 5 listopada 1997rÍ', od Ż) marca 1998r. do 11 maja 1998r., od 14- czerwca 1998r. do 4- lutego 200017., od 10 listopada 2003r. do 30 lutego 2004-r., od 22 października 2004r. do 5 listopada 2004-r., od 29 marca 2005r. do 6 lipca 200511., w Zakładzie Karnym w P. w okresie od 4 lutego 200017. do 1 lutego 2001 r., Zakładzie Karnj-frn w S. w okresach: od 5 listopada 2004-r. do 29 marca 2005r. oraz od 6 lipca 2005r. do 30 maja-2008. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu, nadanie wjfrokowi natychrniastowej wy-konalności, przeprowadzenie rozprawy równiez pod nieobecność powodzi oraz o wydanie wyroku zaocznego w razie zaistnienia przesłanek. Pozwanjf Skarb Państwa - Zakład Karny w S., ZK w P. i-'ZK S. zastepowany przez Prokutatorię Generalna Skarbu Państwaw odpowiedzi na pozew z dnia 16 sierpnia 2011r. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwaproces owego według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu pozwany podniósł między innymi zarzut przedawnienia przeważającej części roszczeń za okres 3 lat przed dniem wniesienia pozwu arguinentując swoje stanowisko faktem, że upłjmę-ły 3 lata od momerlul kiedy pozwany dowiedział się o krzywdzie (szkodzie) i 0 osobie zobowiazanej do naprawienia. I Postanowieniem 2 dnia 27 marca 201211. Sąd Okręgowy w S. ustalił, iż dochodżone roszczenie w sprawie wiąże sie z działalnością Dj-'rektora Generalnego Służby Więziennej. \Y/'yrokicm z dnia 26 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w S. oddalił powództwo W całościi rozsttzygnął o kosztach postępowania. Sąd ten ustalił, ze powód D. K. przebywał W Zakładzie Karnjfin w S. w okresach: od 23 października 1997r. do 5 listopada 1997r., od 3 marca 1998:. do 11 maja 1998r., od 14`cze1wca 1998r. do 4 lutego 2000r., od 10 listopada 20031: do 30 lutego 2004-1:., od 22 -października 2004:. do 5 listopada 2004-r., nadto w dniu 29 marca 2005r. Powód w zwiazku czjrnnościami procesowymi został przetransportowany do ZK w S. gdzie przebywał do dnia 6 lipca 2005r.. Powód przebywał też Zakładzie Karnym w N. w okresie od_4- lutego 2000r. do 1 lutego 2001 1: ' 2
--- STRONA 3 ---
omz W Zakladzie 1<ar11§r1n W S. W okiftiszlcllz od 5 listopada 200417. do 29 ITl2'l1TC£l 2005:. oraz od 6 lipca 20051. do 50 inaja 2008. Z211{12£C1 K2111}' W S. st2111oWi zaklad 1;:11:11}? typu Po1otW:1rtego. Przcludnicnic W cidym WW. ?.?L1{1fLC1Z1€ karnym ut1:zyn1yW:110 sig W 20071:. ml poziomic 125°/0, I121tO11'L1£L51 W 200817. 11:1 poziomic 120%. Pozcw W niniejszej Sp1IFL\V16 zost211 bezsporllie Wniesio11}* W dn_iu 1 lutego 2011 1;. [adnomcjal ZK O. 11:1 k. 4). Czyniqc powyir;'/,c ustalcnia Sqd Olqqggowy stwicltdzil, ic poWodz_tWo okazalo sit; 1'J.1E£Z$LSfLC111£3 W crdoéci. 1 podzic1i1 poglgd sutony pozwancj, ii roszczcnie powoda jest W ptzewaéajgcej czrgéci {/3 $ r‘ ]_:>,1'zedaWnionc, £211. 2:1 czas sprzcd Ltzech lat przed Wytoczcnicin p0Woc1z.LW21, a zatem za okres odd 23 13217:£1Z1E1‘1111§:L 1997 1:. do dniil 1 lutcgo 2008 1;, alhowicm okolicznoéé ta Znajdujc swoje POtW1C_ifC1Z(£I11C W p1tzcpis;1c1': zufig. 442 1<.c. omz ant. 4421 kc. Ta czgéé JIOSZC2€111E1, loom nie ulegla przedawnicniu tal<2e W occnic tcgo Sscdu okaz:.11:1 sir; niezas:xdnzm. An21]_i2ujqc stzlnowisko pelnornocnika powoda nic podzidi1 on poglqdu, ja1<:oby pOC1S[£L\V21 P151‘L\Vi11—'L ltoszczcnja powoda byl Wprost art. 24» 1 k.c. Zd2u1icm S2\_du Olcuqggoxvego, 2 uwagi 11:1 o1<.1:c:s}' pob}'tu W pozW2111}‘ch jednostkac11 pc11itcncjd1tn§»'ch, z ktorylni poWod \X"121,_Z£l1 swojc *x’..z\_c1a11ic {ml okrcs 2?:.10.19971t. — 30.05.2008 1:), W»sp1t£|.Wic ZE1S1.'OS0\V?l1'1j1C 1111211 przcpis art. 417 k.c. Przcs1'z1111~:2; 2:1 tom odPoWicdzi211r10§ci Skarbu Pafistwa 11:1 podstawic powolancgo przepisu jest tj'11<o 1)cZp17aW11o§é 1:o?.u_mi21nu jako d7.ia121r1ic fu111<cjona1tiusza niczgodne z pmwcln, 21 nie Win21 fL111kcjo11211tiL1sza pa1isLWoWc:go. 132u.1aj?gc zatcln p1:*/.1151'21111<(; odpowicdzialnoéci pozW21ncj Sad I Instancji pr2;§rjz1_1, is iWierdzenia poWod:1 2112112121}* odzwicltcicdlcnie W 21313131111Y1I1 materials doWodoWym jcdynic: W zakxcsic czzlsowego ptzeludnienia col, xvyslt<;pL1jqccgo W jednostce W ktorej przebywa1 poWod W okrcsic od 1 111tcgo 2008 1'. do 30 nqaja 2008 1:, p112}T czyln nie sposob nie zauW212jFé, Zc: W piémic dy1:c1<Eio1ta1 '/LK W S. 2 dnia 2 styczllizr 2008 1‘. k. 2'6 sLWie1'dZ2l sio, it: ,,PO\V1CIZZ.C11111€1 11'1_ies21{s1111a lvltzypaciajigca 1m jcdnq osobo W"_\f11OSZQCi=1 120% najprmvdopodobniej nie ulcgnic z1'niani:2 do kofica 1:o1§u 1<z11cnda1tz0Wcgo". Powyisicc, 7.dm1icm tcgo Sygdu, nie oznacza, Z6: powod udoWodni1 msadnosié swojcgo lioszczcnia W Wysokoéci 300.000 21 221 okrcs 1 lutcgo 2008 1. do 30 inaja 2008 1'. Nin: XV}'1£FlZ21.1' on bowiem, 2c W okrcsic od 1 lutego 20081:. do 30 maja 20081. ~ wiécic p1r2cb§“W211 W cell pltzaludnioncj. Obecnic kwcsticg p1fze1udn_1e11ia normuje 1'1N! {'3F‘ N ‘< piizepis mtt. 110 2:1 1<;.1;.W., 1<L'o1:y pitzewidfijc pcwnc odstqgpstwa od msady 3 mg 1121 osobq W celi. Na tej podsttawic Sqd Ok11¢goW'_v zasadniczo przyjzll, ii okolicznoéé W}'stQpoW:1ni21 pewnego p1;zc1ud11ie11i2. W 2211§1':1d21ch louinycln i arcsztach élcdczych jest swoistq nolimq, :1 organizacja oérodkow pr:nitcncj:u:11yc11 mic zawszc jest W stanie z:1pcW11ié osadzo11y111 Waxunkow I1 OI1'1'1‘E11'j7\V11}? C 1'1. Z.deu1i<zm Sqdu O1<_r:<;:go\vcg0, powod nie wvlcazzd tei W}'stzLpic1"1ia u niego z poWod_u P_’L'ZC11.1C1111{I!111£L j111§1C1<O1W1C1{ 1<.1:'/'.yWd‘y, czy tci xvplyunl 1'<3gO faktu 11:1 stan jcgo zdrowia 3 oraz w Zakładzie líarnjrin w S. w olnfesach: od 5 listopada 2004-17. do 29 marca 2005r. oraz od 6 lipca 20051. do 30 maja 2008. Zakład Karnj-' w S. stanowi zakład lāarnjf typu pó-lotwartego. Przeludnienie w całjfrn ww. zakładzie karnym uti:zyn1ywa-io się w 200711. na poziomie 125%, natomiast w 200817. na poziomie 120%. Pozew W niniejszej sprawie zostal bezspornie wniesiony w dniu 1 lutego 2011 r. (adnotacja ZK O. na 181. 4). Czjmiac powyższe ustalenia Sąd Olqęgowy stwieltdził, ze powództwo okazało się niezasadne w całości. l podzielił pogląd strony pozwanej, iż roszczenie powodzi jest w przeważającej cześci Ĺ/3 'E' rs przedawnione, tzn. za czas sprzed trzech lat przed Wytoczeniem powództwa, a zatem za okres od 23 paź-dziernilia 1997 1:. do dnia 1 lutego 2008 1:., albowiem okoliczność ta znajduje swoje potwierdzenie xv przepisach art. 442 lee. oraz ai:t. 4-4-21 k.c. 'fa cześć roszczenia, która nie uległa przedawnieniu takze - W ocenie tego Sądu - okazała się niezasadna. Analizując stanowisko pełnomocnika powoda nie podzieli-l on poglądu, jakoby podstawa, prawna roszczenia powoda byl' wprost art. 24 1 1<.e. Zdaniem Sądu Okręgowego, z uwagi na olożesy pobj-'tu w pozwanj-'ch jednostkach penitencjaifnycli, z którjrrni powód wiązał swoje za_danie (za okres 2Ŝ`›.10.19971:. - 30.05.2008 12), wsprawie zastosowanie miał przepis art. 417 lee. Przes lanlfia zatem odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie powolanego przepisu jest tj-'llāo bezprawność rozumiana jako działanie fuiiltejonariusza niezgodne Z prawem, a nie wina funkcjonariusza państwowego. iåadając zatem pi:zes-lanlcę odpowiedzialności pozwanej Sąd I lnstancji przjrjał, ze twierdzenia powoda znalazły odzwierciedlenie w zebranjfna materiale dowodowywn jedynie w zakresie czasowego przeludnienia cel., występującego w jednostce w której przebjrwal powód w_ okresie od 1 iutego 2008 r. do 30 maja 2008 r., przy czyfin nie sposób nie zauważyć, ze w piśmie dy1:el<to1ża '/LK w S. z dnia 2 stycznia 2008 r. k. T6 stwierdza się, że ,,powie1:zcl111ia rnieszkaina pifzjfpadająca na jedną osobę wşmosząca 120% najprawdopodobniej nie ulegnie zmianie do końca 1:ol<u l<alenda1Yzowego". Powyższe, zdaniem tego Sądu, nie oznacza, że powód udowodni-l zasadność swojego roszczenia W wysokości 300.000 zl za okres 1 lutego 2008 1-. do 30 maja 2008 13 Nie wykazał' on bowiem, że W okresie od 1 lutego 200811. do 30 maja 2008r. ~ wišeíe pirzebj.-'wal W celi pitzeludnionej. Obecnie kwestię pifzeludnienia normuje HN ŰI" N `< przepis art. 110 2a l‹;.l;.xv., l<tó1:y przewiduje pewne odstępstwa od zasady 3 mz na osobę w celi. Na tej podstawie Sąd Olofegowy zasadniczo przyjął, iż okoliczność występowania pewnego przeludnienia w zakładach liamych i aresztach śledczyeh jest swoistą normą, a organizacja ośrodków penitencja1:nj'ch nie zawsze jest w stanie' zapewnić osad-zoiijfin warunków I¬.|. OI1'1'1^ElĹ`jf\V11}7 C ll. Zdaniem Sądu Ol<_f:‹¿:go\vego, powód nie wvkazal też wj-'stapienia u niego z powodu przeludnienia jaliickolwick lciżzywcly, czy też wplywu tego faktu na stan jego zdrowia 3
--- STRONA 4 ---
11 psychicznego i fizycznego, co S1_'€1.110\V1 p1:zes1a111c(;; 117.21s21d11i21jz1c21 z21.sz1,d;:e11ie Z11C1C_}SCL1CZYI1.1(:‘.11i£!.. Argumentacja _stL'o11y PoWodoWcj opicraln sig p1zcde Wszys‘d<i1_n'1"121 ogolnyln Wskazgmiu faktu Przeludnienia. W calyin \V1.Qi7.1LiI11.1.1, podczas jcgo pobytu W pozW1111yc11 jcd11os1;1§21ch PfII111IC1’1Cj2lI1'1YC11. _ . O kosztach procesu Sad orzekl 1121 podstawic zutt. 98 k.p.c. i 6 pkt 7, 19 ust. 1 omz 2 ust. 3 rozporzqdzenia 1\/Ii.nist1f?1 Sprawicdliwoéci 2 dnia 28 \V1iZ6Sl11€L 2002 xoku W spmwic ophlt 221 czynnoéci 21c1Wol<ac1<ie oraz ponoszenia przcz Skmtb Paflstwa l<os'/.toW pomocy p1:sLW11ej udzielonej p1zez adwokata ustzmoxvioiqcgo 2 urzqdu {D2.U. 2 2002 1:, N1? 163, pox. 1348 zc zrnizxnzmmij omz arr. 98 § 1 1<.p.c. » 1 ", Apelacjg; od po\vy2s2r:go W}'1t0ku zloiyl Powéd zaslamfiajqc go W czrgéci pkt 1 i II sentencji Wyitoku i Wnoszqc 0 jego Z1'D.12l11Q poprzcz uw7,g1<;:d11icnic powodzlwa W czdoéci, €‘C&?€111I1l111l]_1C 1.1C1f1Y1€11_1B Zi3.S1§£l1'2011QgO Wytoku do ponowncgo 1TOZP()2l1?L11121 pi21:2 Ssgd I I11st2Ln<:}i. Zarzucii 11a1'usZcnic art. 417 kc polegajqcc na jego 131g;c1n}I111 2:1stosoWzm_iu poprzez rzv' cic od OW1CC1’Z12].1110§C1 dc1.iktoWc' Skmtbu P2r.1‘1sLW21 W svtuzmoi kicdv oWod donm 211 si 1 1 1 . 1 g 9 zadoé<§ucz§I11ie11i£L 221 powstahy R117.ywdcg SPO\1u“O(1O\Vil112[ 11:u?usze11ie1n jogo doblj oso1)istyc11, czcgo 1§0IlSC1€\V€I1Cj:[ by1o uzmulie przcxvaiajqccj czqéci ,1t0szc2c11i21 221 pr2<~:d21Wnio11e, sud. 110 2a kodeksu karneoo Wvko11a.Wczc: 0 o Jtzez 1290 111::11W2 l'*d11ic11io i niezz1stosoW:1111:: omQm1o ii z I33 I g 3 1.1 97 7 1I1El.‘ElE§1I1£l'1l_1 doWodoWego zg1'omadzonc:go W sp1:21Wic Wynikzl fzlkt l“)_EZC1L1C1l11@1]_121 W zakhdach kaxnyizh, W kto1:y‘cb' p1:zc13yWa1 powod odbj="W21j21;c kaxg pozbawicnin \VO1.1'.'£OSC1 W O1{1?CS1C d1u2sz§'1n nii dopuszczajd to przepisy, czy1"n zostaly 1'1z11;L1s7.onc dob_1:21 osobiste powoda oxaz art. 21? l§.p.c. polegajqcc na nic1'o2poz11an_iu zloionego W toku PO51iQPOW'2'L11121 pisltocm 2 dnia 16 Wrzczénia 2011 L, Wniosku doWodoWcg0 o dopuszczcnie i przeprowadzcllic dowodu 2 przcs1uc11:m_i21 1JoWoda W d1odze pomocy p1:z1Wn<:j, Podczas gdy dowod ton bjd niexb@c111y do W};dmzani:1. C1’l9.IIEL1§1I3l.'l.1 i Wysolioéci ponicsionej przcz powoda 1o;zyWdy i na nicrozpoznalliu zloioncgo W pozwie Wniosku o zazqdanic od zakladow karzlych i }_).lIZCPlIO\V21dZ€I]_1C doWodu 7, dokumc11toW i rejestlow OSE1(I1.Z61]i2L s1~:21zsmyc11 W jcdnostlmch pe11it<~:11cj2u'nyc11, Z L1Wzg1c;d11i<:11icn1 lisizyiki 211111111}' rejestL'oW dziaiéw rozmicszczcnia 2 W'yszc2cg61.nié11iem cel i ich 1nc1"_ta2u 017212 iloéci osob W nich osaclzoilych W ’C(l,iII111I'l21C11_OC11D}"Wfl13_1£l przcz powoda Rat}? pozbawicnin Wolnoéci, podczas gdy dowod ton b}'1 I‘.1i(iZ1J(;(.‘1i'1}" do usmlenia naituszcnia pxzcz pozwnncgo dohr oso1Jistyc1'1 powoda. W uzasad11i<:11iu apclacji slcarzqcy zalcwestionowal po1mdto poglzgd Sgdu I i11stz111cji, jakoby roszczenie b_v10 W znacznej mi:zrze PJIZCC121\V1]_101'16, :1 to 2 mvagi 11:1 11ie111ajqtl<oWy chzlrakter roszczc:11 o ochio11<; dobr osobistych, ktorc mic podlcgajq pr2cdmv11io1"1iu. _ @dpoWiedé 1121 :<1pcl21cj<; W imicniu pozwancgo Slmrbu P211isLW:L zloiyla P1;o1o.1r;1tor1a Gonerahla Skmtbu P:1r'1stWa, W11osz21,c.0 oddalcnic apelacji W zzllotcsic 2?LS1(€U_‘261‘3_1.EL plit I o 2522 o Wvroku W ozost:11 "m zakiicsic ozostaiviia :=1.Jc1m:'Q do 117.11:111.01 Sqdu, doma 'a,c sit; P WY g . > P 1/ . 1 _ 1 4 1; psychicznego i lizycznego, co stanowi przesłankę uzasadniajaca zasadzenie zadoscuczynienia. Argumentacja _strony powodowej opierała się przede wszystl<i1_n`na ogólnym wskazaniu faktu przeludnienia -w całym więzieniu, podczas jego pobytu w pozwanych jednostkach penitencjarnych. _ _ O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 kp.c. i 6 pkt 7, 19 ust. 1 oraz 2 ust. 3 rozporządzenia l\/Iinistra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego 7. urzędu {Dz.U. 2 2002 r., =_\lr 163, poz. 134-8 ze zmianami) oraz art. 98 § 1 k.p.c. › ' "., Apelacjç od powyższego wyroku złożył powód zaskarzając go w części pkt Í i II sentencji wyroku i wnosząc 0 jego zmianę poprzez tiwzględilienie powództwa w całości, ewentualnie uchylenie zaskarzonego wyroku do ponownego rozpoznania przez Sad l lnstancji. Źarzucił -naruszenie art. 4-17 kc polegające na jego błędnym zastosowaniu- poprzez rzy" cie od owiedzialności deliktowe' Skarbu Państwa w svtuaci kiedy' owód doma ał si J l › . „ Š ę zadośćuczynienia za powstała krzywdę spowodowana naruszeniem jego dóbr osobistych, czego konsekwencją było uznanie przeważającej części roszczenia za przedawnione, art. 110 2a kodeksu karneüo wykonawcze o o Jrzez 'ego nieuwz l"dnienie i niezastosowanie oinmio iż z Č? A g 3 4.1 S7 7 materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika fakt przeludnienia w zakładach karnych, w których' przebywał powód odbywajzic karę pozbawienia wolności w okresie dłuższym niż dopuszczają to przepisy, czym zostały naruszone dobra osobiste powoda oraz art. 21? k.p.c. polegające na nierozpoznaniu złożonego w toku postępowania pismem z dnia 16 września 2011 r., wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania powoda w drodze pomocy prawnej, podczas gdy dowód ten był niezbędny do wykazania charakteru i wysokości poniesionej przez powoda krzywdj,-' i na nierozpoznaniu złożonego w pozwie wniosku o zaządanie od zakładów karnych i przeprowadzenie dowodu z dokumentów i rejestrów osadzenia skazanych w jednostkach penitencjarnych, z uwzględnieniem ksiażki ziniany rejestrów działów rozmieszczenia z Wyszezegól.nieniefn cel i ich mettazu oraz ilości osób w -nich osadzonych W terminach odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności, podczas gdy dowód ten był niezbędny do ustalenia naruszenia przez pozwanego dóbr osobistycla powoda. W uzasadnieniu apelacji skarżący zakwestionował ponadto pogląd Sądu I instancji, jakoby roszczenie było w znacznej mierze przedawnione, a to z uwagi na niemajątkowy charakter roszczeń o ochronę dóbr osobistych, które nie podlegają przedawnieniu. _ - Odpowiedź na apelację w imieniu pozwanego Skarbu Państwa złożyła Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, wnoszac. o oddalenie apelacji W zakresie zaskarzenia pkt Í o ższe o wyroku w ozostał 'm zakresie ozostawiła anelacę do uznania Sądu, doma 'ac się P W17 'Š . › P Ê! . l _ 1 4
--- STRONA 5 ---
jczdnoczcénic zzxszgdzcnia, nu rzccz pozwaimgo Skarbu Pafistw:1 od powoda liosztéw postflpowarfia apelsuqrjncgo wed1"ug norm pltzcpisanych, w tym kosztéw zastrgpstwa proccsowcgo 1121 rzecz Skarbu Penist?w:»1PIOku1t:1t0.1iii Gc11c1:2111"1ej Skatbu Pafistwa. Na tozpxmvic odwolawczcj W dniu 13 Wltzcénia 2012 r. Sgd Apelacyjny, realizujzgc obowisgzek przewidzimly W art. 67 2 k.p.c., dokona1' ustalcnia, is dochodzone p1zez powoda roszczcnic wings siq 2 dzialalnoéciq nastqpujqcycll jcdnostck oitganizacyjn}‘ch Skarbu PflflStW'fiI Zalikadu I<21If1'lE:§§O W S Zalclnzima l<R1I11t:gO W P. i Zak¢hJ.du Kzuincgo W S.. ]ed11oczc§11ie zwolnil od udzialu W spmwic Dyatcktom Gcncm].nego Sluiby Wig2ie1111ej (k. 153). » 1 I Sqd Apclacyjny zxvaiyl, co nas tgpujcz Apelacja powoda okazala siq; uzasaclniona, skutkujqc l§or1ieczn0:§ci21L wyclailia wyroku O C]f121I£lk1IEZJ_‘?,€ kas:1.to1:yj11}Y1'1'1. ' Pic1.'Ws2o1?zz;d1121_ i wyjaicimvq, 21 zzltcm Z2lS2lC111iCZ2l_ dlzl 1T1OL§T\Vf)W r0zsL1‘z§rg11i<;cia, jest ta czrgéé a1'gu111e11L21cji Sqdu Apclacyjnego, Z ktérej Wynjka, 2e Sad Okrggowy odiegnujzgc siQ 0d analizy Podstaw pr:1\v11yc11 ltoszczcnia v.*y1:21*/'.11ic Sp1tccyz0wanyc11 W pozwie sporz:gclzonym przez powoda oraz dalszych pisrrmcll jcgo pch101110c11ika, 2 11icu2asad11i011_vc11 Wzglrgdéw odstslpiI od przeprowi1dze11ia dowodéw zz1ofc1:o\van}"(:11 Przcz sl;1:o11@ powodowq CZj?I‘li2LC swc ustz1lcnia__ 0 bJ:a1§u podstaw fakLj;cz11ycl1 wpisujqcj*cl1 sir; W podstawlg p1:z1w1}aL iqdania POZWTI czdkowicie nicwc1tyfil<ownlnymi. Ty1ncz;1:scm Lwic1:dze1"1i21 Sqdu I Instancji 0 dyspozjnzji n01my p1awnej, lctéra sankcjomlje Zzgdanie pozwu 1nusi~~ co '\\*}’1'1ik21 2: zurt. 227 ]<.p.c., art. 233 k.p.c. 01:12 art. 212 k.p.c. (W brz1'nie11iu ObO\Vi£1ZUj2‘LCY1_"1'1 spxzed nowclizacji ustawq 2 dnia 16 wrzcénia 2011 1. 0 zmianie ustawjr Kcdcks postrgpowzalwin cywilncgo Olfflz nickt6.17yc11 innych ustaw, Dz. U. 2 dnia 2 Iistopadzi 2011 I.) i 316 1 k.p.c., opicmé sic; 11:1 occnic lnatcttiahl dowodowcgo spmwy co do okolicznoéci, ktéxe pozostajzy poinigdzy stiionnmi spoltllc. Irlnymi s1'0w"}* zlby ubczskutccvnié zlpelacyjny zarzut W'£1dli\JiFCj Iconccniiacji i oceny lnatctialu dowodowcgo (vide art. 227 1§.p.c.} Szgd orzekajqcy ma Obowizgzcli — W razic1 z:List11ic:nia sporu co do faktu, pitzcprowadzié dowodf,' zmvllioskowanc na O Us‘ F)‘ jego okoliczn P0cl1y1aj:;c sic; amd a1:gu1'nc11mcjq apclacji W picxwszcj kolejnoéci nalcizrlo objzyé konttolq instancyj11z1 mmjdalcj ifiqcy zmtzut bT(;:dficg0 pitzyjgcia przcz Said I I11sta11cji p_17zcdz1wnie1‘1ia roszczenin powoda 7.11 Ol<1TCS od 23 paidzk:1rnj_kAa 1997. roku do 1 lutego 2008 1oku. Occna zasadnoéci tag0 stzmowisk:1 S:1_du Okltggowcgo przesqdzala bowicm 0 prawidlowoéci dokonanej przcz ten Sqd lilasyfilmcji c2:1s001.<_r:csu iqdania pozwu 1121 {Q czqg" l¢;tc'>1?:1 pradlcgaIa oddaleniu U'\ P‘ Wsl<ut<~:k up1'yvan.1 tcliminu p1t?.ad:1wr1ic11ia,‘ i 13¢ czqgéé, ktéifej Znsadnoéé Wyraiala sic; W’ spelnieniu 1natc17i:11110p1::Lwnycl"1 PITT/.CS1’é111C1{ \.&'1.“)i;">:111}*cl1 W podstawr; P1ta\v11q 1t0szc7.cni21, ustalollych W oparciu 5 jednocześnie zasądzcnia, na rzecz pozwanego Skarbu Państwa od powoda kosztów postępowania apelacyjncgo według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Paristwa-lłrokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. ¿ a roz Jrawie odwoławcze w dniu 13 września 2012 r. Sąd A ela `n , realizuiąc \T 1 1 „ obowiązek przewidziany w art. 67 2 k.p.c., dokona-1' ustalenia, że docliodzone przez powoda roszczenie wiąże się z działalnością następujących jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa: Zakładu Karnego w S Zal«:ła‹iu Karnego W P. i Zakładu Karnego w S.. jednocześnie zwolnił od udziału W sprawie Dyrektora Generalnego Służby Więzieiiiiej (k. 153). › I 1' Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda okazała się uzasadniona, skutkując koniecznością wydania wyroku o charakterze kasatoryjnym. " Pierwszorzędną i wyjściową, a zatem zasadniczą dla motywów rozstrzygnięcia, jest ta część argumentacji Sądu Apelacjfjnego, z której wynika, że Sąd Okręgowy odzegnując się od analizy podstaw prawnych roszczenia wyra'/'.nie sprecyzowanycli w pozwie sporządzonym przez powoda oraz dalszych pismach jego pełnomocnika, z nieuzasadnionycli względów odstąpił od przeprowadzenia dowodów zaoferowanyeh przez stronę powodową czyniąc swe ustalenia o braku podstaw faktycznych wpisujących się w podstawę prawną żądania pozwu całkowicie nieweryíikowalnymi. Tymczasem twierdzenia Sądu I Instancji 0 dyspozycji normy prawnej, która sankcjonuje żądanie pozwu musi ¬¬- co wynika z art. 227 ]<.p.c., art. 233 k.p.c. oraz art. 212 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zrnianie ustawy ' Kodeks postępowaiua cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z dnia 2 listopada 2011 r.) i 316 1 k.p.c., opierać. się na ocenie materiału dowodowego sprawy co do okoliczności, które pozostają pomiędzy stronami sporne. Innymi słowy aby ubezskutecznić apelacyjny zarzut wadliwej koncentracji i oceny materiału dowodowego (vide art. 227 k.p.c.} Sąd orzekający ma Obowiązek - w razie zaistnienia sporu co do faktu, przeprowadzić dowody zawnioskowane na O Un !')\ jego okołiczn Pocliylając się nad argumentacja apelacji W pierwszej kolejności nalezało objąć kontrolą instaneyjną najdalej idący zarzut błędnego przyjęcia przez Sąd l lnstancji przedawnienia roszczenia powoda za okres od 23 paździeifnika 1997 roku do 1 lutego 2008 roku. Ocena zasadności tego stanowiska Sądu Okręgowego przesądzala bowiem o prawidłowości dokonanej przez ten Sąd klasyfikacji czasookresu żądania pozwu na tę czę" która podlega-la oddaleniu U'\ ..°` wskutek upływu terminu pifzedawnieliia, i tę część, której zasadność wyrazała się w spełnieniu materialnoprawnych przesłanek wpisanych w podstawę prawną roszczenia, ustalonych w oparciu 5
--- STRONA 6 ---
o art. 227 k.p.c. i 211T‘L'. 233 k.p.c. B::z2asad11o§<': tego zarzuiu \Vp_lIOSI.' o?.nz1cz2u§ bowiem 11"1usi21h1, 26 apelacja kontestujsgza oddalenic Zqdflflifl zadoééuczynienia 221 ok._17r:s od 23 pzlidzicrnilm 1997 roku do 1 lutego 2008 roku olmzzda W tej czrgéci I11.(EL1Z£lS€1L111101"L21, hcz pottzeby badania pozostaiych zarzutéw WyWiedzio11ycl1 W zm3l§21177‘,cniu. 1 1 u Anafizujzyc zatem p'1'zcdst2LWio11e W Wm Wzglgdzic stzlnowisko powoda 112Llc:?'.y d:Lé_ Wyraz dezaprobacie fcJ:oWa11ego W apclacji poglqdu, jakoby roszczcnic o zado§éL1czy11ie11ie, litorego mate1:ia11'10pmW11q podstawqg stanowi dyspozycja suit. 4448 k.c., W ogolc nie podleg210 przedawnicniu. _'[cg0 Wadliwoéf: Wynilczila 2 blgdncj, pozbawioncj jzlkicjlcolwick podstawy prmvnej, tezy, ii jcst ono »1TOS?,CZ£tI1iC:1‘I1 nieinajqtkoxvynl. f1‘y1ncmsc1n oczywistyln jest, czego suona. powodowa nic dostrzega, is 2qd:1n_ie pozwu zostalo \V)"1f‘¢'L'),O‘1‘1C w ;_1i<_rliqdzu, :1 wizgc W precyzyjnie okrcélomlej Wzutoéci, co bczspltzccznic kwalifikujc jc jzko 1tos2c;:e11ic .rz.<z' c.ge12w"z}' 1Tlflj?!J_'1§O\V€, ocenionc n21 phlszczyinie art. 44S k.c. W zwiqzku z art. 117 1 k.c. $h1s2nie Z211jL‘.1Tl StEO1'lil pozWa11a Ws'k2iz:1121 W odpowicdzi 1121 apclacjo, powolujqc sir; taliic 1121. OiIZ@CZI11CL\V0 tutcjszego Szidu Apelac§Ij11cgo, 26 do tcgo lfodzaju toszczcfi stosujc sir; tcrminy przed21.Wnien_ia olqeélone W stosunku do st2L1.1oW f2!.1§1.YCZ1'1}’C11 spltzcd 31 gliudnia 200'? 1:01:11, W zutt. 442 k.c., bqdi W odniesioniu do akLL1al11cgo stnnu PlT§1\V11(3g0, W art. 442] k.c. Przytoc7.o11y W apelacji poglqd, jakoby roszczeoia o ochronrg doblf osobistych W ogolc nic podlcgzdy 1"_11:zcd21.W11ic11iu, jest zaé jedynie o ‘Lyle prawdziwy, W j2d<i1".n ob<=:j1".r1uje on_ roszczenia o cha.raktc1:zc I]_1Cl11£lj£i"1;1§O\V§7I1'l, o ktor}'cl1 moWa W aft. 24 § 1 zdaflic 1 k.c. ZW:£2}rWszy zatc2111, is apelacja nit: Z21k'\VCS‘L'1OI10'\V21'1£1 1151;211:113 faI<tycznych Sqdu I instancji W zalotcsie dzuy, 0d 1<1;<3m} liczyé 11211:32y terrrnixl p1:zeda\>vnien_ia (brak z:ufz1.1Lu W tym zakresie poWodi.1jc:, 2:: L1:stzzlcllicm tyin Said _»’\PcIz1cy"j11y jest Z'W1Flv.2FilT_§T:', xoszczellicz powoda obejmujgce okres od dnia 23 pa7'.dzic1?1.1ik21 1997 _iZOI<L1 do dnia 1 lutcgo ZUUS roku 1.1211216 11211622110 22. P12 od21Wnio11c. Z21 04:2ywiécic Wadliwy uznaé naleialo drugi zzutzut zlpciacji pologajqc}' 11:1 11fl1_'L1SZEI'J.11.1 przez Sqd I mstancji dyspozycji art. 110 § 2 a k.k.W., gdyi jak Lifafnic podniosla strona pozwana, zakres czasowy oboWiqz}*W2111ia tego ptfzcpisu rozpoczzyl Sig W dniu 6 gltudnia ZOO9 roku,' a Wig;c po zais 1IJ_1C1l111 faktow, Z ktoltych powod V/‘YXVQC1.Z1111fitC1T1£l11‘1OP1ifl\\’11Q podstawc; swego 2z\_d:111i:1. Nzlwizyzujqc do poWo1a11cj 1121 wstzgpic niniejszycll rozxvaizlfi l<r}'t.ycz.11cj occny pozostalych pog1qd6W pmwnych Sqdu Olmggowcgo zaprczcntowzlnych W pisc1m1§*ch 1not'yWach M‘.3 rozsiizygniocia ostsu1ccz11ic apclacja zostala l<ie.tunkoW0 L1211211121 uzzxsadnionzg, 2 uW:1gi rm nierozpoznanie przez Sqd I Insmncji istoty spmwy W 1ozumicniu art. 586 § 4 l»;.p.c., w tcj jej czgéci, ktoia obej111oWz1I21 roszczenia pO\\»'0(.121 221 0141cs od dnia 2 lutcgo 2008 r. do dnia 3U majs. 2008 1. Konfronmjqc iqdanic pozwu omz jcgo podsmwg p1:mv11z1, ktora. W S1l1I)i_€‘11_{l.Y\\T11}’fI1 Zaloieniu skarigcego 111121_1'2l proWadzi(: .d0 AkQ1ZZ)TSI‘f1CgO dla 111cg0 Jtozstltzyglliggcizl, 2 moL"y\'.vami zasl~:ar2':o11£:go W3'_17okL1 p1‘zest21Wiony1ni W jcgo LIZflS2lE1l1i6111L1, stwicltdzié jcdn0211ac?.11ic: xlaleiy, 26 6 o art. 227 k.p.c. i art. 233 l<.p.c. Bezzasadność tego zarzutu Wprost oznaczać bowiem musiała, że apelacja kontestująca oddalenie żądania zadośćuczynienia za okres od 23 pazdziernika 1997 roku do 1 lutego ŻÜÜB roku okazała W tej części nieuzasadniorta, bez potrzeby badania pozostałych zarzutów Wjfwiedzionjfcli W zaskaifzeniu. W ` I Analizując zatem przedstawione W tym względzie stanowisko powoda nalezy dać Wyraz dezaprobacie ferovvanego W apelacji poglądu, jakoby roszczenie o zadošćuczjfnienie, którego materialnoprawną podstawę stanowi dyspozycja art. 44-8 i<.c., W ogóle nie podlegała przedawnienia. jego Waclliwośč wynikała 2 błędncj, pozbawionej jałcicjlcolwick podstawy' prawnej, tezy, iz jest ono ifoszczenicin niemajątkoxvym. fyinczasein oczywistj_„'1n jest, czego suona powodowa nie dostrzega, że żądanie pozwu zostało Wyifazonc W pimiiądzu, a więc W precyzyjnie określonej Wartości, co bezsprzecznie kwalifikuje je jako roszczeiiie mz' cgeizßvzs' majątkowe, ocenione na płaszczyźnie art. 4-4-S k.c. W związku z art. 117 1 k.c. Słusznie zatem strona pozwana Wskazała W odpowiedzi na apelację, powołując się takze na orzecznictwo tutejszego Sądu Apelacyjnego, że do tego rodzaju roszczeń stosuje się terminy przedawnienia olqeślone - W stosunku do stanów falātýcznycli sprzed 31 grudnia 2007 roku, W art. 4-42 k.c., bądź - W odniesieniu do aktualnego stanu praWncgo, W art. 442] k.c. Przjftoczony W apelacji pogląd, jakoby roszczenia o oclironę dóbr osobistych. W ogóle nie podlegały przcdawnieniu, jest zaś jedynie o tj-'le praWdziWy, W jakim obejmuje on roszczenia o cł1aral<te1:ze nieinaja-„1;koW§]r11, o którj-'ch moWa W art. 24 § 1 zdanie l k.c. Zwazjfwszy zatem, że apelacja nie zal<West'ionoWała ustaleń faktjfcznych Sądu l instancji W zakresie dan-', od której liczyć nalezy termin przedawnienia (brak zarzutu W tym zakresie poWoduje, że ustaleniem tjfin Sąd _›'\pełacy¬jn}-' jest z'Wia„.z.anjf), roszczenie powoda obejmujące okres od dnia 25 pazdziernika l997,1:oI<u do dnia 1 lutego ZÜÜŹŠ roku uznać należało za prz edaWnione. Za oczywiście Wadliwy uznać należało drugi zarzut apelacji polegający na naruszeniu przez Sąd l instancji dy-spoz-y-cji art. 110 Š 2 a k.k.W., gdyż jak trafnie podniosła strona pozWana, zakres czasowy oboWiąz}1Wanía tego przepisu rozpoczął się W dniu 6 grudnia 2009 roku,` a Więc po zais triieniu faktów, z których powód Wýwvodzi mateiżialnopiżawną podstawę swego za_dania. Nawiązując do powołanej na wstępie niniejszych rozważań l<r}-'t.ýcz«11cj oceny pozostalych poglądówf prawnych Sądu Okręgowego zaprezentowanych W piseimij-*eli inotjwvach t\' '#1 rozstrzygnięcia ostatecznie apelacja zostala l<ietunl<oWo uznana uzasadniona, z uwagí na nierozpoznanie przez Sąd I Insraneji istoty sprawy W iozumieuiu art. 386 § 4- l';.p.c., w tej jej części, która obejmowała roszczenia powoda za okres od dnia 2 lutego 2008 r. do dnia 3Ü maja 2008 r. Konfronuijąc zadanie pozwu oraz jego podstawę prawną, która W subiektjfwnym założeniu skarżącego miala prowadzić .do korzjfstncgo dla niego iźozstifzygiiiecia, z rnotjfWami zaskarżonego Wj-'roku przestaWionyn1i W jego uzasadnieniu, stwierdzić jednoznacznie nalezy, że 6
--- STRONA 7 ---
Szrd I instzmcji 01:2okl 0 i1111ym ::oszc2crJiu, 11i2 dochodzonc przcz powoda, 21 zakres rozpozmmia sprawy nie odpowiadaI przedlniotowyin gra.nic0n1 Wytoczonego powodztwa. W‘ szczegolnoéci za. Wadliwc uézmé naloiy mpat:::}=xva11ic, jakoby dochodzonc przez powoda roszczenie podlegalo ocenic 11:1 p1aszczy211ie PIjZCS1fll1€k przewidziallycll W art. 41? k.c. Oczywiécic zaa1{cent0Wa€: nalcéy, ii p0W0d jnko i11.icj21L'01f procesu nic byl zobowiqz:1n}' do Ws1<azm1iz1 normy praWr1cj stanowiqcej podstawq jcgo ?,a_da11i'.1. jcgo powinnoéciq bylo jedynic \VS1{€LZ2lI1i6 okolicznoéci H‘ N O ON =3 faktycz11}r<:h uz:1s21dn_'1aj:1c}*cl1 dochodzonc roszczcnic, zaé Serdu bylo dokonanie jego Wl'a§ciWcj kwalifikruzji prawncj. _}ed11akoW02 2 Lteéci pozwu i dalszych pisrn pifOCCSOW}FCh powoda jedn0z1mcz1'1ie Wynilm, Zr: swojc roszczenia Wywodzil on z fsnktu 11aruszcni'.1 dobr osobistycfi. N1111§flZY‘\V€11O to W sposoh jcc[noxnz1c7,11y wpisaé to roszczcnic W dyspozycjzg art. 448 k.c., :1. Lym sainfnn dolionaé oceny jego '/;:1s;1dn0éci \V}F~1f{CZI11C 11:1 P121s2c2yénic tcgo plTZCPiS11. Ty1nczz1se1n r0zWa2211Li:1 Szgdu Olotggowcgo xostuKy og1:aniczo11c do zmzrlizy powodzim/:1 rm Podstawic przepisu, ktory W ogolc nit: rnog1' mi::6 W sprawic zzlstosowanizl i to hez koniecznoéci dO1{OI'1Y\>V21Il12_1 szczcgohfie poglglniollyclx analiz ukicltunkowzlnych 1121 zdckodowanic rzcczyavistcj p0dstz1Wy fal§t}*::21"u:j powodztwa. Do tego rodzaju Wniosku sa1'110isL11ic prowadzi ooz§rWism skirdjngd konstatacja, is sltaliqcy. W iadncj mic_|:zc_ nit: powo1}‘W111 sig na jz11<ic1<01Wic1< ncgzlrywne konsekwz:11<:je, jakic zzristtniuto — jcgo zdanicm i1iCpJTFL\V1f.1.'10'\Vf)§C1 W Wyko11y"W21niu liar pozbnwicrlirt Wo1_no&§ci (LY11'lCZfi50\VCgO :11:csztoWa11i21} \x»'3P\xr<>h11y dla jego stanu 2droWia. Zgodnie .53._:k. U1 zaé 2 art. 1 k.c., s1;2n1<>\\.'i;rcy11"1 podstawg do1"n21g;1niz1 sic; zacloééuczyllicnig 2:1 doznanq 1<rZyWd:; — W piizyprndlm a.kt11:11i.z:1cji przeshllwk odpowicdzizduoéci 2 art. 417 k.<:. przoslankcg jego zassgdzcrlia stn11oWi us?.k0d?.<:nic ciala lub rozstroj zdrowia, 0 ktoliyrn rnowa W art. 444 § 1 k.c. Jeéli zntrzrn dodatkowo 2\"\>'a').\_,“<5, 7'.c p0dst21\\q=' do11"1aga11iz1 sit; ?.ado§éuc2§I11ie11ia nit2 mogl sta11oWié 1I2'l1§2Cp1T7,CpiS art. 445 2 lt.c., bowicm jogo znkres zlmczn:11ioWy obcjmujc P172}*P21d1<i 1)czprz1W1"1ego pozbawicnizt Wolnoéci (fr mic: }£Lk W nixlicjszcj sprzzwic, I11CPIT21'\ViL11'O\.V(J§C1 W Wykonywaniu kary pozbawienia Wolnoécij, to caczywist}' stajc sir; Wniosck. ii jcdynq 1no21iWz1_ podstawg praWn9, oceny przcdmiotowcgo 17oszczc11in stanowié moglyi pierwszolizcgdnic przcpisy" art. Z5 i 24 k.c. W takim zakrcsic, W jaliirn krcowné znogly 0110 odpoWicd7,ialnoé<': p02Wz111cgo 22. 11£1£IJ.SZC111B dob: os0bist_\_,'ch powoda co do zasady, :1 \V dalszej k0lcj110§ci dyspozycja art. 448 k.c., 0l<.re§1aj2,_ca przesinnki zadoééuc2ynic11in. 2:1 naxtuszcnie (16131: osobistych. Wbre\v stanowisku Sgdu Okrqgowego, powolywmlie sin; przcz powoda na niep11:1Wid10Wo§ci W Z21.1{IiCS1@ kar pozbawienia Wolnoéci, W rladcn sposob nic LI1{iCljl;11"1l§(J\V1JjC badzmia zzrsady OC1pO\V1.("lL1Z12L1I‘lO§C1 pozwancgo WY1'ELC7.111C do przopisu art. 41? 1<:.c. P0‘/,0stajc 0110 bowicrn W 0c2§="Wistoj opozycji do ugruntowancgo jud}'I<;1tu_:tzc s1_:u'1oWisl<a, kc uchybicnia 11<>1t1naLyW11y1n zasadom odbywzmia. kary pozbawicnia Wolnoéci, st2u1oWié mogq podstawg do stwicrdzcnizl, is doszlo do naruszenia dobr 7 Sąd I instancji orzekł o innym roszczeniu, niż docliodzone przez powoda, a zakres rozpoznania sprawy nie odpowiadał przedmiotowym granicom Wytoczonego powództwa. W' szczególności za wadliwe uznać nalezy zapatrywanie, jakoby dochodzone przez powoda roszczenie podlegało ocenie na płaszczyźnie przesłanek przewidzianycli W art. 4-17 k.c. Oczywiście zaakcentować należy, iż powód jako inicjator procesu nie był zobowiązany do wskazania normy prawnej stanowiącej podstawę jego żądania. jego powinnošcią bylo jedynie Wskazanie okoliczności H N O ON zä faktycznych uzasadniających dochodzonc roszczenie, zaś Sądu było dokonanie jego właściwej kwalifikacji prawnej. _jednakowoż z treści pozwu i dalszych pism procesowych powoda jednoznacznie Wynika, ze swoje roszczenia wywodził on z faktu naruszenia dóbr osobistycli. Nakazywało to W sposób jednoznaczny wpisać to roszczenie W dyspozycję art. 4-4-S k.c., a tym samym dokonać oceny jego zasadności wyłącznie na płaszczyźnie tego przepisu. Tymczasem rozważania Sądu Okręgowego zostały ograniczone do analizy powództwa na podstawie przepisu, który W ogóle nie mógł mieć W sprawie zastosowania i to bez konieczności dokonywania szczególnie pogłębionych analiz ukierunkowanych na zdekodowanie rzeczywistej podstawy faktycznej powództwa. Do tego rodzaju wniosku samoistnie prowadzi oczywista skądinąd konstatacja, ze skarżący. W zadnej mie,|:ze_ nie powo-lywał się na jakiekolwiek negatywne konsekwencje, jakie zaistnia-le -- jego zdaniem nieprawidłowości W wykonywaniu kar pozbawienia wolności (tymczasowego aresztowaniaj wywołały dla jego stanu zdrowia. Zgodnie _;__:Ł U1 zaś z art. 1 k.c., s1;a|i<:'wiacyn'1 podstawę domagania się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę - W przypadku aktualizacji przesłanek odpowiedzialności z art. 4-17 k.c. ~ przesłankę jego zasąrizenia stanowi uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, o którym mowa W art. 44-4 § 1 k.c. _jeśli zatem dodatkowo zwazj-fć, ze podstawy domagania się zadośćuczynienia nie mógł stanowić takze przepis art. 4-4-5 2 k.c., bowiem jego zakres znaczeniowy obejmuje przypadki bezprawnego pozbawienia wolności (a nie jak w niniejszej sprawie, nieprawidłowości W wykonywaniu kary pozbawienia wolności), to oczywisty staje się Wniosek, iz jedyną możliwą podstawę prawną oceny przedmiotowego roszczenia stanowić mogły: pieiwszorzędnic przepisy art. 25 i 24- k.c. W takim zakresie, W jakim kreować mogly one odpowiedzialność pozwanego za naruszenie dóbr osobistych powoda co do zasady, a W dalszej kolejności dyspozycja art. 44-8 k.c., olfreślająca przesłanki zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Wbreiv stanowisku Sądu Okręgowego, powoływanie sie przez powoda na nieprawidłowości W zakresie kar pozbawienia wolności, W zaden sposób nie ukieizunkowuje badania zasady odpowiedzialności pozwanego wyłącznie do przepisu art. 4-1? k.c. Pozostaje ono bowiem W oczywistej opozycji do ugruntowanego judykaturzc s1_anowisl<a, ze uchybienia noitmatywnyin zasadom odbywania kary pozbawienia Wolności, stanowić mogą podstawę do stwierdzenia, ze doszło do naruszenia dóbr 7
--- STRONA 8 ---
osobistych (godnoéci) osadzonczgo — tak 111111. Sqd 1\1;1jWy2sz_\' W Wyroku 7. dnia 19 pz1_7'.dzicrni1<a 2011 r., II CSK T21/10, LEX 01: 1102655). . W’ k0nscltWcncji stWicrd2ié 11z1lcrfty, 20 W tej czqgéci, W ktorcj lIOSZCZCJ.l1E3 powoda mic: ulegio przedaW11icniu, Sad Okrqgowy orzukt 0 czymé co nic $[2lI1OWi1'O przcdnliotu procesu, nie ryllto pomijajqc oceng pr2nv112|. tcgo Zqdaniu, alc co W1QCCj ca1l<oWicic 1J£1g21‘L'C1iZLlj2'tC Poddane pod osztd okolicznoéci faktyczlltz i Wnioski dowodowc zmierzajqcc do Wylinzallizl istnicllisl p_:f21\v0tWorcZ}‘C11 pIZ6S:15I11C1{ tcgo 1:0 ' U7 N n N Q >—3 )—' 2“ \Wadliv.';r podstawa pxawna p1tzyjQta za fuildamcnt zaslmriozlcgo 1rozstt2.}rgr1i<;cia, jakkolwiek lnrzesqdzalaby 0 11ic110zp0z11a11iu istoty spmwy W 1:0"/.umic1'1iu zurt. 386 4 k.p.c., tyrp niernniej 2 uwagi na 1tr1<:1?yt01:ycz11y' charakter postgpowania apc12Lcy}nc:g0 — nic $I.‘\V‘ZLIT7/J.12'lbY dostatecznyclx podstaw do uchylcnizl zaslmrioncgo Wyroku, o iic jut. 2g‘lIO11'l€'LC120l1Y W sprawie materiat (_1O\\.’()(_1()\l\="jF po7.\.vz1laijhy orzcc 0 Zqdzmiu pozwu w oP21li<;iu o wi'z1.~§ciwy no1:1:rm1:yW, bztdi tci \>v"§Yn'1ag:<11' 1)?‘ on jcdynic uzupclnicnizt. Tymczzlscm 2 a11;11izy 21kt sP1:21W"§1 \v§Yni1<a, 71c Sitd I I11sta11cji nie przeprowadziI zaoferoWm_1ycl1 przez stxonq powodowq, 21 furldalneiitz111tWc11 dla. \VjF1(2.Z€11'112l praW0tW0.1:czy::l1 p_1?ZCS1f21nC1i roszczcniax, W11ioskoW dowodowych. C0 Wicgccj, ustalcnia faktycznc poczynionc l1£L kanwic tcj spraw}* bcz przcprowadzcniza Postq;poWani£|. d0W0d0Wego W tym 2211(_IICSiC zostaty ustzrlone W sposob dla slmriqccgo n_ic1<01:zysL1'iy, co 11211115221 — jalt stusznie zarzuci1 powod art. 21? 1<.p.c. ‘X/" orzcczcniu 2 dnia 3 p21idzic.1tnik;1 1950 17., C. 223,?5'U, QSNC 1951, nr 3, pox. T2, Sad Najwyiszy patzyjzflc, 22 od_1t7.uccni<: §|:od1¢oW dowocloxvycla 2 powodu dostateczncgo W"y§Wiet1on_i:1 spr:1W_$' dopuszczalne jest tylko W pi'Z}Fp‘Zl(.1.1{1.1, gdj’ Wyjrnéniorle zostaly okolrcznoéci na. korzyéi; strony prowstdzztcej doWod. Poglsrd ten potwierdzit Sad Najxvyiszy W W"yro1§u Z dnin 26 Wr7.c§11i:1 1966 17., TI CZ 314/66 (OSNCP 1967, nr 2, poz.__°>9} \VS1{£tZUi?|_.C, 20 rlicdopuszczzdnc jest porniniqcic za0f12u:oWa11ycl1 érodkow dowodowych 7. powotzmicin 51¢ I121 11' /" '1r'_‘._‘ ,_~,,,,.ld..1',._ C1,‘ _,_1 Wy]asme111e sprrtwy , Jonah ou.n21 cicat)@l1<.z21:~|ow)'c1 OWOL ow plows: .21 W przc §on:u111.1 sq u do Wni0skoW niekorzystnych dla strony powolujgccj dalszc dowody. Tilkifii bowiern pominjecie jest réwnoznacznc 2 pobawicnicrn jedncj ze sU:0n 1110*/'.n0éci udowodnicnia twicrdzefl. Transponujcgc do rcalioxv nillicjsi/.cj sprawy po\\Py2s'/W“ zztprc:2::11t0Wzu1§r W sposob syntetyczm' stun prawny — nalrzéry l<,1?ytycznic odnicéé sic; do tej czgéci rozwazzui Sztdu Olmggowcgo, 2 ktérej Wynika teza, jakoby powod nic wylmza1 p1:zcbyWsL11in W Watunkach, 0 jakich twicrdzil W pozwie. P0Wy*/'.sz:1 k0nl<:luzja Wprost plynie 2 faktu I1i('3JIOZpOZ11£1.l1i21 zloioncgo juf/, W pozwie Wniosku dowodowcgo Sk211‘221C6gO 0 p1'Z(:‘p1fOW"2lL17,C1'l1C dowodu 2 dokurnr.zntow liejestrow osadzcnia. skaz:1.11§,‘ch. Dowod ten 11121 2:153 f11ndan1cntah1e z11nc*./.cnic dln _ustz11cni:a., W jakich W3fUI11i3Ch oszldzony by} poWod, a'1.1sta1cnic to dctc1‘1m'11'ujc: 2 kolei oconcg przrwnzt znrowno samego fzllitu I12LJLL1SZCI1iE1 dobra osobistcgo powoda, jak i|\V dlfugicj kolejnoéci p17zcs1:11"1ki bezpraW11o§<:i, o ktonzj mowzl W art. 24 § 1 k.c. Nit2 przy L}an tak, jzrk \VS1{£t21_1jC W odpowiedzi 8 osobistych (godności) osadzonego _ tak min. Sąd Najwyższj-' w wy_1tol<u 7, dnia 19 pa_ździerni1<a 2011 r., II CSK T21/10, LEX nr 1102655). _ - W' konsekwencji stwierdzić nalezy, że w tej części, w' której roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu, Sąd Okręgowy orzekł o czymś co nie stanowiło przediniotu procesu, nie tj-'Íko pomijając ocenę prawną tego żądania, ale co więcej całkowicie bagateliznjąc poddane pod osąd okoliczności faktyczne i wnioski dowodowe zmierzające do wjfliazania istnienia pmwotworczycli przesłanek tego ro ` U7 N n N Ê ›-3 )-Ü ž`° \5Vad1íwa' podstawa prawna przyjęta za fundament zaslcatzoiiego rozsttzjrgnięcía, jakkolwiek przesąclzałaby o nierozpoznailiu istoty sprawj-' W lrozmniciiiu art. 386 4- k.p.c., tjfrp niemniej - 2 uwagi na inerytoiżyczny' charakter postępowania apclacyjnego - nie stwarzałaby dostatecznjfcli podstaw do uchylenia zaskarzonego wyroku, o ile juz zgroinadzony w sprawie materiał dowodowjf pozwala-ljby orzec o zadaniu pozwu W oparciu o właściwj-' no1:ma1:yw, bądź też Wjfmagal' lājç' on jedynie uzupełnienia. Tymczasem z analizy akt sp1:aw"j' wjfnilca, że Sąd I instancji nie przeprowadził zaoferowanych przez stronę powodową, a fundamentalnjfcli dla wjfkazania prawotwórczyeh przesłanek roszczenia, wniosków dowodowych. Co więcej, ustalenia faktyczne poczjfnione na kanwie tej sprawy bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tyrn zakresie zostały ustalone w sposób dla skarżącego niel<oi:zjfsLnjf, co narusza - jak słusznie zarzucił powód -- art. 21? l<.p.c. W' orzeczeniu z dnia 3 października 1950 r., C. 223,Í5'Ü, OSNC 1951, nr 5, poz. T2, Sąd Najwyższy przyjął, że odrzucenie środlaów dowocłowycla z powodu dostatecznego wyświetlenia spraw;-' dopuszczalne jest tylko w przjrpadku, _gdy wyjaśnione zostały okoliczności na iiorzjfść strony prowadzącej dowód. Pogląd ten 'potwierdził Sąd Najwjrższj-' w w"yroku z dnia 26 września 1966 1:., TI CŻ 314-/66 (OSNCP 1967, nr 2, poz.__°>9} wskazując, ze niedopuszczalne jest pominięcie zaofiarowaiiych środków dowodowych 7. powołaniem się na 11' "" ,1r'_'“._, „_~„,,,.ld..1',._ 6,' _,_1 wyjasineine sprawy , jezeli ocena clc›|,j-cl1‹.¿a:‹'owj-'ci owor ow piowa .zi w prze :onaniu są u - do wniosków niekorzjfstnjfch dla strony powołującej dalsze dowody. Takie bowiem pominiecie jest równoznaczne z pobawieniem jednej ze sU:on możności udowodnienia twierdzeń. Transponując do realiów niniejszej 'sprawy powyżs'/.j-' zaprezentowanjf w sposób Syntetycziiy stan prawny - nalezy l<,1?ytycznic odnieść się do tej części rozważań Sądu Okręgowego, z której wynika teza, jakoby powód nie wykazał piizcbywania w warunkach, o jakich twierdził w pozwie. Powyższa 1‹:0nl‹:luzja wprost płynie z faktu nierozpoznania złożonego już w pozwie wniosku dowodowego skarżącego 0 przeprowadzenie dowodu z dokurnentow ifejestrow osadzenia skazanj-'cl1. Dowód ten ma zaś fundanientalne znaczenie dla ustalenia, w jakich warunliacli osadzony był powód, a' ustalenie to determii1'uje z kolei ocene prawną zarówno samego falitu naruszenia dobra osobistego powoda, jak ilw difugiej kolejności jjifzesłaiiki bezprawności, o której mowa w art. 24- § 1 l(.c. Nie przy tjfin tak, jak wskaziije w odpowiedzi 8
--- STRONA 9 ---
na apelacjg pozxvmy, jz1l<ob_\; dowod ten 2 uwagi 1121 11iep17awidlowo SforinuIowany wni0sck,' nie mogl byé zrcalizowmly. W o<;c1'1ic Szlcdu 1'.\_pcl21c}rj11ego, Z Wniosku togo zgloszonego przez powoda jui w pozwic jasno \vy11ik:11'0, 26 jego iiltencjq jest dostaitczcnic Sqdowi dokumentow, pozWal21j@cy'c11 11:1 ustalenic \vP_1:L111l&ow, w jzlkich odbjfwai kaitg pozbmvicnia \VOh10§Ci. O ile Z'2.§ istilifiy xvqtgpliwoéci co do wlaziciwczj precyzacji tego wniosku (jakkolwick S2111 odwolawczy ich nie dosfizega), to bczwzglrgdnyln obowiqzlticm Sqdu ()k1'<;g0\vcgo bylo zobowizgzanie sttony do jfigo F3 :/A sprecyzo\va11in, zwlaszcza Ii zxmiyé, zc zostal on zloéony W tcj fzlzic proccsu, W ktérej powéd nie korzystal 2 pomocy p1:ofc:sjo1ml11ego pch1o1nocnil<:1. Nic jest bowicm 1‘I1OZ]i'W2. do Z212lkCC]_.'J1.'O'W2111iF£, 11::,'1>'1nszc2‘y'z§11,tc zasady .1t<3w110§ci stron, syumcja, W ktérc} szyd xv ogolc nfi: rozpozlmje zg1oszo11ych pltzcz sLto11c; \vn_ioskc'>w dowodowych, zznizucajig; rownoczeénic tej stornic 11ie\vyk:12:1niL: o1<.1?c:§1o11ycl'1 fnktéw p1t21wotwé1:c2ych, do 1<1myQ11 usttalcnia wnioski te wprost zlnierzaly. Idc11_LY<:2.11c, choc‘, jcszcze bmidzicj jaskmwc (wobcc bezspomczj ,,k1z11¢oWno§ci” wniosku dowodowego) nicprawidlowoéci, zaismialy W przypadku nieprzepltowadzenia dowodu 2 p1'2esh1c11:1nia powoda. Nie2211e7'.nic bowiem 0d oczywistcgo faktu, kc dla ustalenia istnienia krzjmvdy i 1to2m_ia1:u, przcs111chanic p0k1'zywdzo11cgo jest c2y111.1o§ci2L koniecznq, to dowod ten rnial fL111damc11ta111c ?.11ac2n:11ic: t":lkic dla ocezily, czy w ogolc dos:/,1o do 11:LtL1szr:nia dobm osobistego powoda Qmtltz powolimly \V}’1T0k S:1_du Najwyiszcgo 2 dnia 19 pa*Zd%ic1'.nikz1 2011 Opisanc ‘W}TZCj ucl1}'bic:11j.a W g1'o111adze11i1.1 11121tc1.'i2rh| dowodowego, W konfrontzlcji 7: dowodzuni jui w spmwic p1:2cp1?o\vadzon}rrr1i protvadzq do ko1"1l<h12ji, is postgpowanie dowodowe 11:1. okolicznoéci i5L'01'1‘_1(: dla 1707.stltzygniqgcia sprawy \,v§r1I12Lg21 p.177/,c1_:>1:o\v2.c'izcnia prakqrczllic W caloéci. J\11n]i2r1js.15: bowicln tlicéri dokumcntow poWo1£L11§I<:l1 pltzcz Sqd O1{IQgOV?Y W ostanowicniu dowodowwn 7, dnia 26 kwicztnia 2012 '1:. stsvicltdzié nalciv ii xx Inikzl 2 nich bdvnic ¢ .1 9 7) . 1 bczs o1"1‘nT sk2|Ldi_1I1qd fakt os:1c.i.zc11'ia nowoda )0 dniu 2 lute o ZUUS 17. w Zaklzldzic Kain ’I'I1 W O. . I l E F » bgdqcyin ?.a1<:1:1.cIE:1".r1 Lypu po;E'o1w2L1ttcgo (k. 45 — 47). Nic dowodzg one lmtomizlst tog0, is powod oszldzony byl W W'£LJIL11"ll{FLCh p1t2<:1ud11ie1‘1ia, bowiem p0w0l§rW21ne przez ten Szgd pismo Dyrektora Z23.k'121d1.1 Kalltncgo w (Ii. 76:1 2 uwagi na datg jego Wystawicnirx 2 sq'c211i:1 2008 1. samoisttlego dowodu 1121 t:1_ oI<c>1ic'/noéé .~:mnowi<i nic moéc. W’ istocic rzcczy mtcm 11iczasz1dnic pominigtc przez Sad Olcrqgowy dowody, dotyczq ustalcitnia \vs2yst1<_ich istotnych din rozstrtzygniqcizz sprawy faktow. W1 t'a1<:im stnnie 1:2ca:2"y koniccznc stalo sic; xvyclanic wyroku jak w sentencji, bowiern przeprowndzcllicz Lych dowodéw przcv. Sqd Apclacyjnly, dO1{O11FL1T1iC 1121 ustzllcfi f:1kt§»'czn_vch i p1:zeprowz1dzc1'1ic ich oceny pmwllej, pozostawaloby w oczywistej opozycji do 1:02u1nizlnej W n'1i:11?ze 111i=1TJ31Tié11I‘1V.U1 konsi. F1111: rm zasadv d\vuinsta11cv'n0§ci 3oat Jowanias, dowc o. WY . 3 H J . . S Podltrcélcnia xv tym micjscu xv}inagn, Zc jakkolwick p1:zcw212a.j£g:a czgéé IOSZC’Zf31']i21 powoda —_ oce11i:111:1 W aspekcic c7.:1so\vy‘n1 jui 11a Lyln ctnpie postigpowzlnia u?,n211121 zostala za bezzasadllq, :1 to 2 mvelgi 11a s1~iuLcc?.11§' ?.fl1TZUf ptzcdawnicrlizl, nic is't_'11i2111y dostatczczilc podstawy 9 na apelację pozwany, jakoby dowód ten z uwagi na nieprawidłowo sformułowany wniosek, nie mógł być zrealizowany. W ocenie Sądu Apelacyjiiego, z wniosku tego zgłoszonego przez powoda juz w pozwie jasno wynikało, że jego intencją jest dostarczenie Sądowi dokumentów, pozwalających na ustalenie wa1:unków, W jakich odbywał kare pozbawienia wolności. O ile zaś istniały wątpliwości co do właściwej precyzacji tego wniosku (jakkolwiek Sąd odwoławczy ich nie dostrzega), to bezwzglçdnym obowiązkiem Sądu Okręgowego było zobowiązanie strony do jego F3 :in sprecyzowania, zwłaszcza li zważyć, ze został on złożony W tej fazie procesu, w której powód nie korzystał z pomocy profesjonalnego pełliomocnika. Nie jest bowiem możliwa do zaakceptowania, 11a,"j3łaszczyźL1,ie zasady .równości stron, sytuacja, w której sąd w ogóle nie rozpoznaje zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych, zarzucając równocześnie tej stornie niewykazanie określonych faktów p1tawotwó1:czyeh, do których ustalenia wnioski te wprost zmierzały. identyczne, choć jeszcze bardziej jaskiżawe (wobec bezspornej „klarownošci” wniosku dowodowego) nieprawidłowości, zaistniały w przypadku nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania powoda. Niezależnie bowiem od oczywistego faktu, ze dla ustalenia istnienia krzywdy i rozn¬_iaru, przesłuclianie pokrzywdzonego jest czynnością konieczną, to dowód ten rniał fundarnentalne znaczenie takze dla oceny, czy W ogóle doszło do naruszenia dobra osobistego powoda [patrz powołany wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2011 Opisane wyzej uchybienia w grornadzeniu mateiriałti dowodowego, w konfrontacji z dowodami juz w sprawie przepifowadzonyrni prowadzą do konkluzji, ze postępowanie dowodowe na okoliczności istotne dla roz.-strzygniçcia sprawy wymaga przeprowadzenia praktycznie w całości. J\nalizując bowiem treść dokumentów powołanych przez Sąd Okręgowy w ostanowieniu dowodowym z dnia 26 kwietnia 2012 "1:. stwierdzić należy iz xw fnika z nich `edVnie f .I 7 79 _ z bezs orny skądinąd fakt osadzenia Jowoda Do dniu 2 lute o 2008 r. w Zakładzie Karn 'rn w O. . l l ŠŠ l › będącym zakładern typu półoiwartego (k. 45 - 4-7). Nie dowodzą one natomiast tego, że powód osadzony był w warunkach przeludnienia, bowiem powoływane przez ten Sąd pismo Dyrektora Zakładu Karnego w (li. 76) z uwagi na datę jego wystawienia 2 stycznia 2008 r. sainoisttlego dowodu na tą okolic'/,ność stanowić nic może. 'W istocie rzeczy zatem niezasadnie porninięte przez Sad Okręgowy dowody, dotyczą ustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów. W/ tal‹:i¦:n stanie 1:zeczy konieczne stało się wydanie wyroku jak w sentencji, bowiem przeprowadzenie tych dowodów przez Sąd Apclacyjiiy, dokonanie na ustaleń faktycznych i przeprowadzenie ich oceny prawnej, pozostawałoby W oczywistej opozycji do iíozurnianej w miarze materialnyni konst ftue 'ne' zasady dwuinstancyności Jost Jowania-s, dowe o. WY .- 1 ll l . . Š Podkreślenia w tym miejscu wyinaga, ze jakkolwiek przeważająca cześć roszczenia powoda -_¬ oceniana w aspekcie czasowy'n1-- juz na tym etapie postepowania uznana została za bezzasadną, a to z uwagi na skuteczny zarzut przedawnienia, nie istniały dostateczne podstawy 9
--- STRONA 10 ---
pmwne do L1c11y1cnia znslmriollego W1_(1toku jcdynic czg;.§cic>W*o. Obowisgzujqce przepisy relatywizujzg boWie_m treéé Wy1:ok1.1 do zgloszollcgo pltzcz mom; i;;c{a11id, :1 mic do jcgo podstawy faktyczncj. \V sytuzlcji zaé, W ktércj powod Wskazal s1.11na.tycz11r[ kwotg, }£Ll§ic:j domaga sin; Z21 Cid}? okxes WSkaz21ny W pozwic, taki cmgéciowo kz1sat01'yj11y' Wyltok, od'Wo1yW:1lb§r sitg musial W sposob opisowy nie do 1:0szczcni21 Wskazslncgo W pozwic, lccz do jcgo czQé.cioWcj podsmwy f€L1§'LYCZ1‘l€j. Oczywiécic nit: O7.1121CZ21 to, 24: sfcrzy zzlintelfesowzllnia Sqdu I instancji przy ponownym roz oznaniu s rm ’ ob' ‘V bvé Winicn Jchlv zakrcs c7.z1s0\\ Y \vvz11z1c221'z cv Q‘1T€111iCE oWc'>dzLWa V5 ‘v ? . , . . Q : Sad Apclzlcyjny Wy,1:21zi1 bowicm jcdnoznaczny poglad W ?.sLk1fcsic skutcczmoéci zarzutu 1'zedaw1'1ie11ia 2 1<:o»11sckw::nc's1mi mwn /‘mi olmzélonvmi W art. 386 ‘S 6 k. .c. 5 , , ,_, I Z uwagi 11a zakrcs opiszmych wy"2ej uchybicfi, dc)t;yczz1_cy<;l1 zzutowno fazy gr0madzenis.1. materiaku dowodowcgo, jak i Wyrokowania (ustalenizl fzllqyczllcz, occna 1_3lf2L‘\Vl1?L), folimulowzlnic jakichkolwiek szczegolowych zalcccfi clotyczqcych d21lszcgo,pr2cbic_gu proccsu nie jest moiliwe. O Us ks 5‘ Podlucélcnia Wymaga \vs7,zLi<i<:, 2:: czynnoéci Szldu I i11st:|11<:ji, llCZOl1C czasowo do pobytu powoda W Z211;ladzic Kzlitnyirl W S. W olcncsic od 2 lutcgo 2008 1:. do 30 nmjzl ZUOS L, polcgaf: ‘Wil'11'1}T W pierwszej kolejnoéci, na pIZCp1I0VLTfldZ611iU jui Zawniosliowanych p1121:2 stitomg poWodoW21 doWodoW. Pod .lIOZW21g@ poddaé pltzjr tyrn nalci}', :1 to W cclu 2_:|.doééL1czy11ie11ia zasadzie konce11tx21c'i1nate1tiah1 Jroccsowevro, cclowoéé W'Vd€111i21 z211:z.c17.c11ia W Lt rbic art. 207 7 3 k. .c. W ta . F _ P > bIZ1"£1iC11i‘L1 obowi 211'} c Fm s Jrzcd noWc]iZz1r:'i 0W'O;[“£l1'l= W ’7'.C; usttnw ’/. dnizl 16 Wrzeénia 2011 r. 3. '1 } _ J 51 Ol€I€§lflj,€LC 2&5 ])J_'11\VidJ.'0\V2lL 1§O1Cj11UE§é (:2)*n1"|0§'ci nz. P1':L.s7.czy'/',1"1ia: m':' ‘_ge;=2er"2'.r jurydj;'cz11ej Wslmmé trzcba, 2:: W Pic1.'Ws2<:jkolcjnoéci ustalié 113162;’, czy W ogolc doszio do 11z'.1:L1s7.c:ni2L jrdiiegoliolwieli dobm osobistcgo PoWodz1, do czcgo ~~ W éwictle 2Lktu:1].11ego 01:’/.cc?.1'1icLWa §5z1du Nzijwyiszcgo — niezbgdnc jest nic Lylko ustalcnic fakm osadzenia W W:11?unk:1c]_1 $p172ccznycl"1. 2 pmwcrrl, ale townie? dokolmnic itrzlatywizzlcji ticgo faktu do okolicznoéci ko111<_tet11ogo p1:zyp£Ldl§1.1. Dopicro W przypadku Ll5‘lj211C1"li21 tag0 f21kLu aktualizoxvaé sig bcgdf/,ic jnk W kwkclcj sp1t21Wie o och1;o11¢; dob: osobistych — occna, cz}' [>0;".wzmj/ pltzeprowadzil dowod u1n;hylajz1Lcy' bczPLz1W11o:§<‘. sWojego zachoxvania. O ilc zaé dowod taki skutccznic nie zostanic P17<:p1:oW:1dzo11y, roszczenie poWoda :»‘ << &\ )—4 ocenione byé Winno na plaszc " 11c pxzesIs111c:k 2 art. 44S k.c., 2 uW2g1¢_:d111e1"11c111 Zgfoszonego przez pozwancgo mxzutu jmdukycia pmwa podmiotowego 2 art. 5 kc. Dalsze postzgpowanic W sprawie (0 ilc stsm pltmvlly mic ulcgxlie zmianic) winno toczyé sig Z udziaicm jednostek orga11iz;1<:yjnych Skarbu Pafistwa Ws1<z1z21ny<:11 W pos1_'m1oWie11iu W}*d’R.I1}‘I'll na rozprawie W 13 Witzcénia 2012 1: Sqd Apclac}'j11y. uznzzjc b0Wi.<:111 2:1 Wadliwy poglzgd Sqdu Okrzpgowego, jakoby przcpis art. 11 ust. 1 Wpkt 2 ust_21\vy 2 dnin 9_1€W'iC[l].iQ 2010 1:. o Sluibie \X7iQzicrmcj [D2.U. 1117 T9 Z 2010 I1, 1:102. 523 zc zmianarni], stanowil podstawq P1‘I‘21VJl'121L do przyjrgcia, 26: Wh1s§ciW'y1n .1‘!m‘2'0 _/21‘.::»:' jest ,W p1'2cdm_i0t0Wcj spfawic Dyltclitox Gt:11c_1:nl11}' Sluisby \WiQZiE:I1116j. Przcpis tcn krcujc bowicm Zfldfllliil tcgo pochn_ioL11 xvyI'£gcz11'i(: W 'z21l<1:csic Lworzellia 10 prawne do uchylenia zaskarżonego wyroku jedynie częściowo. Obowiązujące przepisy relatywizują bowiem treść wyroku do zgłoszonego przez stronę zadania, a nie do jego podstawy faktycznej. \»\r/F sytuacji zaś, w której powód wskazał sumaryczna kwotę, jakiej domaga się za cały okres wskazany w pozwie, taki częściowo kasatoryjny wyrok, odwoływalby się musiał w sposób opisowy nie do roszczenia wskazanego W pozwie, lecz do jego częściowej podstawy fak-tycznej. Oczywiście nie oznacza to, ze sfera zainteresowania Sądu Í instancji przy ponownym roz oznaniu s rax f ob' 't' być winien Jcłnv zakres c7.aso\\ f xvyziiaczak cv granice owództwa V5 “<3 . z „ , „› › S cl A elac 'n Wvraził bowiem "cdnoznacznf 90 l.d W zakresie skuteczności zarzutu ą Y . J 5 1 3 'í ‹ rzedawnienia z 1‹:onsekwenc'a1n.i rawn fmi określonymi w art. 386 'S 6 k. .ci ' 5 } , ,_, I Z uwagi na zakres opisanych wyżej uchybień, dot;ycza_cycl1 zarówno fazy gromadzenia materiału dowodowego, jak i wyrokowania (ustalenia faktyczne, ocena prawna), foiiinułowanie jakichkolwiek szczegółowych zaleceń dotyczących dalszegoprzebiegu procesu nie jest możliwe. O Us '~¿ 5-* Podkreślenia wymaga wszakże, ze czynności Sądu l instancji., iiczone czasowo oo pobytu powoda w Zakładzie Karnyin w S. W okresie od 2 lutego 2008 1:. do 30 maja 2008 r., polegać winny w pierwszej kolejności, na przeprowadzeniu już zawnioskowanych przez stronę p owodową dowodów. Pod .tozwagę poddać przy tym należy, a to w celu zadośćuczynienia zasadzie konceiitraci rnateriałri Jrocesowevfo, celowość wydania zarzt dzenia w tt fbie art. 207 `- 5 k. .c. w cz . l _ P › brzinieniu obowi zu"} c -'in s Jrzed nowelizaci owozlanz W 'zel ustaw z dnia 16 września 2011 r. Q 1 Ê _ J Êl Określajac zaś 'prawidłowa kolejność czynności na p-laszczy'/',r1ie _ra';'" ,gßr;u':i'rĹ=¬ jurydycznej wskazać trzeba, ze w pierwszej-kolejności ustalić należy, czy w ogóle doszło do naruszenia jakiegokolwiek dobra osobistego powoda, do czego ‹-‹ w świetle aktualnego orzecznictwa Ífiadu Nzijwyzszego - niezbędne jest nie tylko ustalenie faktu osadzenia W warunkacli sprzecznych z prawem, ale również dokonanie relatywizacji tego faktu do okoliczności konkretnego przypadku. Dopiero w przypadku ustalenia tego faktu aktualizować się będzie -- jak w każdej sprawie o ochronę dóbr osobistych ¬ ocena, czy pozwany przeprowadził dowód uchylający bezprawność swojego zachowania. O ile zaś dowód taki skutecznie nie zostanie przcprowadzony, roszczenie powoda N '<' N ř-4 ocenione być winno na płaszc ' ne przesłanek z art. 4-4-S kc., z uwzględnieniem zg-loszonego przez pozwanego zarzutu nadużycia prawa podmiotowego z art. 5 kc. Dalsze postępowanie W sprawie (0 ile stan pifawny nie ulegnie zmianie) winno toczyć się Z udziałem jednostek orgaiiizacyjnycli Skarbu Państwa wskazanych W postanowieiiiu wydanym na rozprawie w 13 września 2012 1: Sąd Apelacyjny. uznaje bowiem za wadliwy pogląd Sądu Okręgowego, jakoby przepis art. 11 ust. 1 .pkt 2 ustawy z dnia 9_ kwietnia 2010 1:. o Służbie \X"ięziennej [Dz.U. 111? T9 z 2010 ri, poz. 523 ze zrnianarrri), stanowił podstawę prawna do przyjęcia, ze właściwym .1“!ra'z}:1`/;¿`.r¿:›:' jest ,w przedmiotowej sprawie Dyrektor Generalny Służby Wřięzieniiej. Przepis ten kreuje bowiem zadania tego podmiotu wy-l'acznie w 'zakresie tworzenia 10
--- STRONA 11 ---
Warunkow W przcdmiocic p1::1Wid1'oWcgo i prawoltzsgdilcgo Wylion}"W':111ia kflli po'zbaW‘ic1"1ia. Wolnoéci i tyllwcmsowcgo z1.17c;;2i;oWm1i21. T)*1nc7.asc1n Lwiexdzcnizz fnlitycznc PoWod21., W oparciu o ktoie kons1;tuoW:u1c jest poWodzLWo, odWo1L1jq sir; nic do ?.z1gad11ic1‘1 z\viz17.z1nycl1 2 ogohlq 0rga11iz:1cj:|. fu11kc:jon0w:111ia palcowck pcnitzcncjzutnych, czego (syntctyzujsgc) Lyczy ten przepis, lecz do lio111<uf<:t11§'::l1 W2L1:1.1t11<oW, W ktoltych by'1 on osadzony W ZilldY\Vifi1U21liZO\V£1I1}TCh W pozwie zakhldach 1=;2ui11yc11. W’ tcj zaé lnatcrii Wlaéciwymi jcd11ostl<21n'1i OlTg*2'LI1iZ£lCYj11Y1'11i $2; to zaklady karma (vide: art. 8 ust. 1 pkt, 3 cyt. ustmvy), kicltowanc PEZC2 dyrektom zal<~1nd11 karncgo, do . 0’ D aw F: N . ‘< ktolxxgo kompctcncji mpcwllicnic plmwidlowcgo i p1f21Wo1:22;dr1c_go W'ykon}PW2mia kar pozbawicnia woEnoén;i i l;y1'1'1u2;1sa>\vcg0 zutcszL"0\va:1iz1 om’/, zapczwnicnic bczpicczc1is1_Wz1 i porzqdkd’ W pozilcglcj jczdnostcc o1rg:111iz:u:yj11cj — zutti. 13 ust. 1 i 2 pkt 2 WW. ustmvy. Marginalnic nadmienié W f."§Y1T1 rnicjscu Wypada, ii toismnc utcgulowania pmwnc zamicszczonc byly W oboWiz1L2ujaLcej_W olctcsic, 1=:to1"y ObCj1T1Llj€L zgloszonc przcz powoda roszczcnia, usmwie 2 dnia. Z6 kwicztrlia 1996 r. o Sluibie \Wi<;zic1111cj (tckst: jcdnolity D21]. 7, 2002 17., mt 207, pox. 1761 ze z117i21n21111i). SSA B. S1{OUilIC2fll'{ SSA A. Kowalewski dcl. SSO Z. Cicchanowicz 1 1 warunków w przedmiocie prawid-lowcgo i praworzadnego wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania. Tymczasern twierdzenia faktyczne powoda, w oparciu o które konstruowane jest powództwo, odwołują się nie do zagadnień zwiazanych z ogólną organizacja funkcjonowania palcówek pcnitencjarnych, czego (syntetyzujac) tyczy ten przepis, lecz do konkretnych warunków, w któlfych był on osadzony w zindywidualizowanych w pozwie zakładach karnych. W' tej zaś materii właściwymi jednostkami oifganizacyjnyrni są te zakłady karne (vicle: art. 8 ust. 1 pkt. 3 cyt. ustawy), kierowane przez dyrektora zakładu karnego, do -'_ 9-' D ›--'. FJ N . `-< którego kompetencji zapewnienie prawidłowego i prawoxżządriego wykonywania kar pozbawienia woiności i l;y1'1'1cz;1so\vego aitcsztowania oraz zapewnienie bezpieczeństwa i porządkti' w podlcg-lej jednostce oirganizzuzyjiiej -- art. 13 ust. 1 i 2 pkt 2 ww. ustawy. Marginalnie nadmienić w tym rniejscu wypada, iz tożsame uregulowania prawne zamieszczone były w obowiązującejuw okresie, który obejmują zgłoszone przez powoda roszczenia, ustawie z dnia 26 liwietnia 1996 r. o Służbie \`5ŠÍięziennej (tekst jednolity Dz.U _ 7. 2002 r., nr 207, poz. 1761 ze z1"nianan'1i). SSA E. Skotarczak SSA A. Kowalewski del. SSO Z. Ciechanowicz l l
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w S. ustalił#a.1#art. 417 k.c.#art. 442 lee.#art. 417 lee.#art. 98 kp.c.#art. 98 § 1 k.p.c.#art. 233 k.p.c.#art. 212 k.p.c.#art. 227 k.p.c.#art. 24 § 1 zdanie#art. 1 k.c.#art. 5 kc.#art. 11 ust. 1 Wpkt#art. 11 ust. 1 .pkt#art. 8 ust. 1 pkt#art. 8 ust. 1 pkt.#art. 13 ust.