Postanowienie 887/04 nie uległo zatarciu

--- STRONA 1 --- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r. IV KK 186/11 TEZA aktualna Możliwość wymierzenia kary łącznej w wyroku łącznym na podstawie art. 89 § 1a k.k., zgodnie z art. 4 § 1 k.k., dotyczy skazań za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, popełnione po dniu 7 czerwca 2010 r. 1. 2. 3. UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Michał Laskowski (spr.). Sędziowie SN: Józef Dołhy, Piotr Hofmański. Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie Sławomira R. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 2 sierpnia 2011 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w C. z dnia 28 grudnia 2010 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie faktyczne Wyrokiem łącznym z dnia 28 grudnia 2010 r., Sąd Rejonowy w C. wymierzył skazanemu Sławomirowi R. karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, łącząc kary orzeczone następującymi wyrokami: Sądu Rejonowego w C. z dnia 2 listopada 2005 r. w sprawie K 296/05, którym za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełnione w dniu 28 listopada 2004 r., wymierzono karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby i karę 30 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda, przy czym postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia 5 sierpnia 2008 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, Sądu Rejonowego w C. z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie 783/05, którym za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełnione w dniu 16 września 2004 r., wymierzono karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności, Sądu Rejonowego w C. z dnia 10 marca 2005 r. w sprawie 887/04, którym za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełnione w dniu 7 lipca 2004 r., wymierzono karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby i karę 50 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda. Wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w pierwszej instancji z dniem 18 stycznia 2011 r. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na korzyść skazanego i zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 4 § 1 k.k., polegające na zastosowaniu przez sąd ustawy nowej i orzeczeniu, po myśli art. 89 § 1a k.k., kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności za zbiegające się przestępstwa, za które na mocy wyroków jednostkowych orzeczono kary bezwzględnego pozbawienia wolności oraz karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, mimo że w czasie popełnienia przestępstw obowiązywała ustawa względniejsza dla skazanego, gdyż przepis art. 89 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 czerwca 2010 r., wykluczał możliwość orzeczenia w takiej sytuacji kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności, co obligowało sąd do jego zastosowania. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. W wyroku łącznym Sądu Rejonowego doszło do rażącego naruszenia art. 4 § 1 k.k., co miało istotny wpływ na treść tego wyroku. Możliwość wymierzenia w wyroku łącznym kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, obejmującej jednostkowe skazania na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich IV KK 186/11 - Wyrok Sądu Najwyższego --- STRONA 2 --- Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego. wykonania, została wprowadzona w art. 89 § 1a k.k. w związku z wejściem w życie w dniu 8 czerwca 2010 r. ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz., 1589). Przed dniem 8 czerwca 2010 r. dyspozycja art. 89 § 1 k.k. wykluczała możliwość wymierzenia w wyroku łącznym kary bezwzględnego pozbawienia wolności powstałej z połączenia kar orzeczonych również z warunkowym zawieszeniem ich wykonania. Przyjmowano, iż przepis ten stanowił podstawę do orzekania kary łącznej w wyroku łącznym w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania, ale przez orzeczenie kary łącznej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (por. uchwałę SN z dnia 27 marca 2001 r., I KZP 2/01, OSNKW 2001, z. 5-6, poz. 41: wyrok SN z dnia 8 lutego 2011 r., III KK 414/10, LEX nr 735573). Istniejąca po wprowadzeniu art. 89 § 1a k.k. możliwość orzeczenia w konfiguracji kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, kary łącznej bez warunkowego zawieszenia jest w sposób oczywisty mniej korzystna dla skazanego w stosunku do poprzedniego stanu prawnego. Kara łączna jest instytucją prawa karnego materialnego. W tej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 4 § 1 k.k., który w przypadku, gdy w czasie orzekania obowiązuje ustawa nowa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, nakazuje stosować ustawę nową, jednakże gdy ustawa obowiązująca poprzednio jest względniejsza dla sprawcy, należy stosować właśnie tę względniejszą ustawę. Oznacza to, że możliwość wymierzenia kary łącznej w wyroku łącznym na podstawie art. 89 § 1a k.k., zgodnie z art. 4 § 1 k.k., dotyczyć będzie skazań za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, popełnione po dniu 7 czerwca 2010 r. (zob. wyrok SN z dnia 12 kwietnia 2011 r., V KK 74/11, OSNKW 2011, z. 6, poz. 54; postanowienie SN z dnia 16 grudnia 2010 r., II KK 156/10, R-OSNKW 2010, poz. 2542). W związku z tym orzeczenie w wyroku łącznym kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia za zbiegające się przestępstwa, popełnione przed dniem 8 czerwca 2010 r., za które wymierzono kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, jak i bez warunkowego zawieszenia, stanowi rażące naruszenie art. 4 § 1 k.k. Z powyższych względów zaskarżony kasacją wyrok został uchylony i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. W tym postępowaniu Sąd Rejonowy orzec powinien o karze łącznej z uwzględnieniem zmian dokonanych w treści art. 89 k.k. i wziąwszy pod uwagę reguły wynikające z art. 4 § 1 k.k. Ponadto Sąd ustalić powinien, czy skazanie w sprawie o sygn. 887/04 nie uległo zatarciu, w związku z upływem okresu próby. Na marginesie zauważyć trzeba, że Sąd Rejonowy w C. w dniu 16 stycznia 2009 r. postanowił nie zarządzać wykonania orzeczonej w tej sprawie kary jednego roku pozbawienia wolności właśnie wobec upływu okresu próby i dalszych 6. Dodatkowo już tylko zwrócić trzeba uwagę Sądu Rejonowego w C. na fakt, iż w uchylonym wyroku łącznym nie wypowiedziano się w kwestii kary łącznej grzywny, a także na to, że skazanemu wprowadzono do wykonania kolejną zastępczą karę pozbawienia wolności.