Teza / krótkie omówienie
pobicia przez funkcjonariuszy i umieszczenia W celi jednoosobowej (sygn. Akt IH Pen 259/08), ktore zreszta, zosta}o umorzone W zwiazku z cofnieciem skargi przez powoda. Zarzut naduzycia uprawniefi na skutek przetrzymywan
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
_ /" , n'x' Sygn. 21kt I C 1260/O8 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITE] POLSKIE] Dnia 31 marca 2011 roku Sqd Okrggowy w Radomiu I Wydzial Cywilny w nastgpujqcym skIadzie: Przewodniczqcy: SSO Kazimierz Mazur Protokolantz Renata Poénik po rozpoznaniu W dniu 17 marca 2011 roku wRad0miu przy udziale — na rozprawie sprawy z powédztwa P , przeciwko Skarbowi Pafistwa Aresztowi éledczemu w Radomiu 0 zadoééuczynienie I. powédztwo oddala; II. zasqdza 0d P K na rzecz Skarbu Pafistwa — Aresztu §1edczego w Radomiu kwotq; 3.600 ( trzy tysiqce szeééset) ziotych tytuiem zwrotu kosztéw procesu; III. wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb Pafistwa zalicza na rachunek Skarbu Pafistwa. // Na oryginale wlaéciwe podpisy Sygn. akt I ACa 457/ 11 [wizerunek godla] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2012 r. Sa,d Apelacyjny W Lublinie, I Wydzial Cywilny W skladziez Przewodniczapy — Scdzia SA Walentyna LukomskaDrzymala Scdziaz SA Ewa LauberDrzazga (spr.) Sedzia: SA Danuta Mietlicka Protokolant st. sekr. sad. Izabela Lipska po rozpoznaniu W dniu 17 stycznia 2012 r. W Lublinie na rozprawie sprawy z powédztwa P K przeciwko Skarbowi Pafistwa — Aresztowi Sledczemu W Radomiu 0 zacloééuczynienie na skutek apelacji powoda 0d Wyroku Nlnlelszy dokument wydano na wnlosek ............ w tryble ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku 0 dostgple do lnformac/Ipubllcznel (Dz.U. Nr112, poz.1198)
--- STRONA 2 ---
2;——— Sadu Okrcgowego W oddala ape1acj¢. Radomiu z dnia 31 marca 2011 r., syg / —/ Na oryginale whléciwe podpisy < / \ R Q/”'"\\(7 % 1' 4;" ~_’r:.‘ . G"; “:"»“' all S ' \' Q / I Q11 ':" F I ".‘ ..§$' 9. I 7 .1 *1: * w M')’\*50vv:1 SEKRETAIQ. V I .I N. \ Q D QQ§\ mgr Monikv» Nlnlelszy dtJ%\iunv_=.::? wydano na wnlosek Zm.....H..7..LI_§=_Z013............. w tryble ustaw/ z am: wrzeénla 2001 roku 0 dostgpls do mfcrrnaaii pubflczna) (Dz.U.i\‘r112,poz.1198) 1 > ' c ,,~.4 n. akt I c 1260/08 _
--- STRONA 3 ---
Sygn. aktl C 1260/08 UZASADNIENIE Powod P K pozwem z dnia 3 Wrzeénia 2008 roku (data prezentaty Sa,du) Wniosl 0 zadoééuczynienie od pozwanego Skarbu Pafistwa Aresztu Sledczego W Radomiu na rzecz powoda kwoty 70.000 zlotych za krzywdy moraine i zdrowotne (k. 264). Uzasadniajac swoje stanowisko procesowe P K Wskazal, Ze zostaly naruszone jego prawa nietykalnoéci, godnoéci i czci W nastopujacych okolicznoéciach. W dniu 24 lipca 2008 roku okolo godziny 21.00 zostal pobity, poniiony, zastraszony przez funkcjonariuszy s1uZby Wiegziennej W celi 404 oddzialu IX Aresztu Sledczego w Radomiu poprzez rzucanie na écianc3, uderzenie glowa, 0 éciane, Wykrocanie rak i palcow, uderzanie rekami po twarzy i karku, mowienie, Ze nic jest nawet zwierzociem i nie ma Zadnych praw, éciagnicciu spodni i groieniu, Ze zostanie zgwalcony. W dniu 25 lipca 2008 roku zostala mu zabrana z celi przygotowana do Wyslania korespondencja urzcdowa l skarga do prokuratury rejonowej. Kierownik ochrony W odpowiedzi na zgloszenie jego pobicia bezprawnie odizolowal go Wprowadzajac W tzw. “grupc; indywidualna”, pozbawiajac go prawa uczestniczenia We mszy éwiotej, zajcciach kulturalnooéwiatowych i sportowych, co bylo probe, bezprawnego karania i Wywarcia presji psychicznej. Niedopelnienie obowiazkéwi ze strony administracji Aresztu polegalo na niewystarczajacym zainteresowaniu tymi faktami, braku Wlaéciwej obdukcji lekarskiej, nie poinforinowaniu 0 motywach ewentualnych dalszych badafi, prowokowaniu sytuacji pogarszajacych jego stan zdrowia emocjonalny i Wywolujacych depresjo i rozstroj zdrowia, prowadzacy m. in. do sarnookaleczefi. Powod zarzucil, iz W dniach 2527 lipca 2008 roku bezpodstawnie przetrzymywano go W tzw. “celi zabezpieczajacej” powyiej 24 godzin. Budzono go W nocy i kazano biegaé i spacerowaé W malym dusznym pomieszczeniu W kaluiy moczu, Wybiorczo Nlnlelszy dokument wydano na wnlosek l zdma...... .......... 1 w tryble ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku 0 dostgple do Informac/I publlcznel (Dz.U. Nr112,poz. 1198)
--- STRONA 4 ---
F proponowano mu posilki i napoje, nie Wyjaéniono motywow przetrzymywania go powyiej 24 godzin W sytuacji, gdy caly czas byl spokojny, przetrzymywano go W niehigienicznych Warunkach tego pomieszczenia, przy jednoczesnym braku Wlaéciwej dokumentacji —— rejestracji diwiekéw. Uniemoézliwiono mu W tym czasie powiadomienia bliskich. Nieproporcjonalnie i bezpodstawne naduiyto érodkow W stosunku do powstalej sytuacji. Powod zarzucil, Ze W dniu 28 lipca 2008 roku nie przyjeto jego skarg a takie Wyjaéniefi W rozmowie 2 Dyrektorem Aresztu odnoénie tych zdarzefi, a W dniu zaé 6 sierpnia 2008 r. ukarano jego rodzine tzw. vvidzeniami przez plekse. Powod nadto zarzucil Aresztowi Sledczemu W Radomiu odmowe skierowania go do oérodka diagnostycznego i ewentualnego Wyznaczenia gtzw. “terapii psychiatrycznej”, brak uznania podstaw do zmiany jednostki penitencjarnej ze Wzgledu na jego bezpieczefistwo i przejawy dyskryminacji, brak Wlaéciwych Warunkow socjalnych, bytowych, sanitarnych W celi pojedynczej, niewlaéciwe jakoéciowo jedzenie, niewystarczajacai opieke zdrowotna, brak naprawy aparatu telefonicznego, brak telewizora W ramach zajeé kulturalno oéwiatowych oraz prasy, przetrzymywanie korespondencji urzedowej, utrudnianie otrzymywania artykulow higieny W paczkach, niewlaéciwe przekazywanie paczek Zywnoéciowych, propagowanie treéci komunistycznych W pozycjach ksiajkowych biblioteki Aresztu oraz uniemozliwienie jakiejkolwiek dalszej edukacji i ksztalcenia. Zarzucil takze, Ze W zwiazku z wyslaniem pozwu dotknely go kolejne represje polegajace na ponownym osadzeniu go W pojedynczej celi, bedacej faktycznie “izo1acyjna,”. Podal, fze przed osadzeniem go W celi pojedynczej nie konsultowano tego z nim. Dodal, Ze od dnia 25 lipca 2008 r., kiedy zglosil pobicie, jest izolowany przez ochrone Aresztu, co odbiera jako presje psychiczna. Zabrania mu sie udzialu We mszy éw. Przez czas musial mieé tzw. “grupe indywidualna”. Nikt powoda nie informowal z jakich wzgledow istnieje poWyZsza sytuacja i do kiedy bedzie trWa1a. Pojedyncza cela W,ktc'>rej przebywal od 28 sierpnia 2008 r. faktycznie byla cela, izolacyjna, dla skazanych niebezpiecznych, a Warunki W niej panujace utrudnialy jego funkcjonowanie (pozew k. 24v., 1516) Nlnlelszy dokument wydano na wnlosak . 07 LIS. 2013 Z dnia........................................... w tryble ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku 0 dostgple. do Informacllpubllcznel 2 (Dz.U. Nr112, poz. 1198)
--- STRONA 5 ---
W uzupelnieniu pozwu z dnia 9 Wrzenia 2009 roku (data prezentaty Sa,du) poW6d P K zarzucil pozwanemu Wywieranie presji psychicznej poprzez umieszczenie go W dniu 28 Wrzesnia 2008 roku W pojedynczej celi izolacyjnej dla osob niebezpiecznych, mimo, ie nie by} karany izolatkami ani nie by} niebezpieczny; odbylo sie to bez jego zgody. Nie jest praWda,, ie Wymagal, czy tez prosil o ochrone. Warunki socjalnobytowe panujace W izolatce byly niehiimanitarne, a izolowanie i uniemozliwianie mu udzialu We mszy éwietej, zajeciach kultularnooswiatowych i sportowych bylo dla niego psychicznym znecaniem sie (k. 1010v.) . Pozwem z dnia 18 Wrzesnia 2008 r. powod ostatecznie Wniosl 0 zadoséuczynienie W Wysokosci 80.000 zl za naruszenie godnosci, nietykalnosci osobistcj i wynikajace z tego krzywdy moralne i zdrowotne (k. 1516) Pozwany Skarb Pafistwa Areszt Sledczy W Radomiu W odpowiedzi na pozew Wniosl o oddalenie powodztwa i zasadzenie od powoda na jego rzecz kosztow procesu Wedlug norm przepisanych. Wskazal, Ze powod odbywal kare pozbawienia Wolnosci W Areszcie Sledczym W Radomiu od dnia 30.04.2008 r. i W stosunku do niego nie zostaly naruszone przepisy prawa powszechnie obowiazujacego ani teZ procedury Wewnetrzne obowiazujace W Areszcie, dotyczace warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci przez powoda. Pozwany podal, Ze W dniu 25.07.2008 r. Wobec powoda zastosowano srodki przymusu bezposredniego W postaci uiycia sily fizycznej, zaloienia kajdan i pasa obezwladniajacego oraz umieszczenia W celi zabezpieczajacej. Uiycie tych srodkéw zabezpieczajacych spowodowane zostalo zachowaniem powoda, ktory po uprzednim samouszkodzeniu, podejmowal kolejne proby samouszkodzenia W obecnosci funkcjonariuszy (odpowiedi na pozew k. 61). Sa,d ustalil nastepujacy stan faktyczny: W okresie od 30 kwietnia 2008 roku do 29 Wrzesnia 2009 roku P‘ K odbywal kare pozbawienia Wolnoéci W Areszcie Sledczym W Radomiu. Nlnlejszy dokument wydano na wnlosski 11.1.......P..?..H.?.;.?.‘!?§.................. 3 w tryble ustawy z dnla 6 wrzeénla 2001 roku 0 dostppla do lnformacilinubllcznal I I (Dz.U. Nr112. poz. 198) ’
--- STRONA 6 ---
Podczas swojego pobytu W tym Areszcie Wielokrotnie zmienia} cele rnieszkalne. Poczatkowo przebyvva} W celi Wieloosobowej, a nastepnie W celach jednoosobowych. W okresie od dnia 11.07.2008 roku do dnia 28.08.2008 roku powod przebywa} W oddziale IX W celi nr 404 (jednoosobowej). Od dnia 28.08.2008 roku do dnia 08.09.2008 roku przebyvva} W oddziale VII W celi mieszkalnej nr 303 (jednoosobowej), a od dnia 08.09.2008 roku przebyWa.} W celi nr 319 (wieloosobowej) (zeznania powoda k. 943945, zeznania R R k. 174v.175, akta sprawy 111 Pen 259/os k. 8). W dniu 24 1ipca2008 roku powod P ‘K odmowi} przyjmowania posi}k6W dostarczanych przez administracje Wiezienna, nastepnie zniszczy} gorne oswietlenie celi, W zwiazku z czym o godzinie 19.35 otwierano cele nr 404 W celu naprawienia tego oswietlenia. Oko}o godz. 21.15 ponownie otwierano te cele W celu zwrocenia mu uwagi na niewlasciwe zachowanie i uniemoiliwienie dokonania w}asciWej kontroli zachowania powoda przez oddzialowego. PoW6d Wczesniej chowa} sie za }6Zkiem, nakrywal kocem, czym uniemozliwia} kontrole swojego zachowania. Takie postepowanie powoda by}o niezgodne z obowiazujacymi przepisami i zasadami bezpieczefistwa. Powod swiadornie dokona} tych przekroczefi pomimo tego, Ze doskonale znal obowiazujace przepisy, gdy2 podczas kilkuletniego odbywania kary Wielokrotnie by} zapoznawany z regulaminem i zarzadzeniem dyrektora W postaci porzadku Wewnetrznego oboWiazuj'acego W kaidej jednostce penitencjarnej. W trakcie powyiszego zdarzenia W obrebie celi by} tylko dowodca zmiany M ~ P. ,, ktory WydaWa} polecenia powodowi odnosnie po}02enia sie na }6Zku i poprawnego zachowania oraz W}asnorecznie przerzuci} koc i materac z powrotem na }62ko. Powod W trakcie tych czynnosci nie by} bity, nie ublizano mu, nie sciagano mu spodni, nie grozono mu, nie by}y Wypowiadane s}oWa naruszajace jego godnosé osobista. Nie by}a Wtedy uzyta si}a fizyczna W stosunku do niego, nie by}y mu Wykrecane rece i nie by} rzucany na sciane (notatka s}uZboWa k. 107, raport z przebiegu s}u2by k. 1081 13, zeznania swiadkowz M P dowédcy zmiany k. 262265 k. 674v.675, T S k. 265266, W S 266268v., k. 569v.570v., Z K k. Hlnlelszy dokument wydano nawnlosek zdn1a...U..Z..|:.|.$.'..Z.[i1§............... 4 w tryble ustawy z dnia 6,wrze$n!a 2001 roku 0 dostpplo do lnformac]!publlcznaj . (Dz.U. Nr 112. poz. 1198)
--- STRONA 7 ---
4981499, B R I . k. 499, R J — k. 714v.715, P M k.316v.). W dniu 25 lipca 2008 roku okolo godziny 9.25 powod dokona} samouszkodzenia poprzez naciecie naskorka na twarzy i szyi. Podobnego uszkodzenia dokona} tego samego dnia okolo godziny 18.42. Wowczas to OddZia1Qwy Z L powiadomi} dowodce zmiany, Ze osadzony K P W celi nr 404 dokona} samouszkodzenia poprzez pociecie naskorka na twarzy oraz szyi i nie Wykonuje polecefi, gdyi zas}ania }6Zko recznikiem oraz chowa sie za nim. O godzinie 18.50 otwarto cele nr 404 W obecnoéci dowodcy zmiany i grupy funkcjoriariuszy ubezpieczajacych W celu zabrania osadzonego do ambulatorium. O godz. 19.25 przyby}o pogotowie ratunkowe. Po udzieleniu pomocy lekarskiej na miejscu W ambulatorium, poWc'_>d o godzinie 19.37 powrocil na oddzia} W obecnosci dowodcy zmiany i grupy funkcjonariuszy ubezpieczajacych. Po powrocie na oddzia} IX, powod uderza} g}oWa W sciane, grozi} dokonaniem dalszych samouszkodzefi. Wobec powyiszego o godzinie 19.40 decyzja dowodcy zmiany J W podjeto decyzje o zastosowaniu Wzgledem powoda srodkow przymusu bezposredniego W postaci uiycia si}y fizycznej, za}oZenia kajdanek na czas doprowadzenia do celi zabezpieczajacej, zaloienia kasku ochronnego, za}oZenia pasa obezW}adniaja,cego jednoczesciowego oraz umieszczenia W celi zabezpieczajacej. W ocenie dowodcy zmiany przez kolejne dni tj. do 27 lipca 2008 roku koniecine by}o dalsze stosowanie srodka przymusu bezposredniego Wzgledem P K z uwagi na to, Ze jego zachowanie pozostawalo bez zmian. Powéd trwa} W zamiarze dokonywania samouszkodzefi, nie podejmowa} rozmowy, nie odpowiada} na pytania. W czasie stosowania srodkow przymusu bezposredniego Wielokrotnie umoiliwiano powodowi skorgystanie z toalety. Powod odmawia} przyjecia posi}koW a takze skorzystania z WC (raport z przebiegu s}uZby oddzia}oWego k. 206, raport z przebiegu s}uZby zmiany k. 207208, protoké} zastosowania srodkow przymusuk. 209214, zeznania swiadkowz W W k. 176v.178, W S k. 266268v., k. 569v.570v., psychologa I W k. 673v.674v., lekarza M M k. 260v. 'NInle]szy dokumem wydano na wnlosek z dnla...... .......... 5 w tryble ustawy 2 dnia 6 wrze§nla 2001 roku " 0 dostgple do informacllpubllcznel (Dz.U. Nr 112, poz. 1198) ~
--- STRONA 8 ---
261, 498498v., p}yty k. , czesciowo zeznania A K k. 172v. 173v., p}yty CD z Aresztu Sledczego k. 345). W czasie odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W Areszcie Sledczym W Radomiu powod mia} mozliwoéé kontaktu z rodzina bezposrednio oraz przez kontakt listowny. Pisa} listy, dostawa} przybory toaletowe. Powod mogl korzystaé z zajeé kulturalnooswiatowych zgodnie z zatwierdzonym planem przez Dyrektora Aresztu W dobranej grupie swietlicowej. Pare razy korzysta} z takich zajeé. Nie uzyska} zgody od Dyrektora na uczestniczenie W zajeciach na hali sportowej. Podczas przebywania powoda W celi pojedynczej mia} on dobrana grupe swietlicowa z inna cela mieszkalna, W ktorej znajdowalo sie trzech skazanych. Osoby te uczestniczyly ca}y czas W zajeciach i powod mia} mozliwosé uczestniczenia z nimi W tych zajeciach. Powod nie skarzy} sie na brak materialow pismienniczych i jesli chcia} otrzymaé takie materia}y to W tym samym dniu by}y one udostepniane W postaci kopert i kartek. Powod mia} mozliwosé uczestniczenia We mszach W ustalonym trybie. Od 25 lipca 2008 roku, po zastosowaniu srodkow przymusu bezposredniego, by}a podjeta decyzja, ze powod bedzie odbywa} sam spacery z uwagi na jego postepowanie i zachowanie bezpieczefistwa (dowodz zeznania T N k. 261v.262, R R k. 174v.175 i V.’ S k. 266268v., k. 569v.570v.). W celi mieszkalnej pojedynczej, W ktorej powod jako osadzony odbywal W Areszcie Sledczym W Radomiu kare pozbawienia Wolnosci meble nie sa przytwierdzone do podloza. W celi, ktora by}a przeznaczona jako izolacyjna, meble sa przytwierdzone do pod}oza, W oknie jest krata koszowa, ktora ogranicza ca}koWite otwarcie okna. W tej celi st6} znajduje sie W od1eg}osci 3 m od toalety. Cela taka ma Wymiary 2 na 5 m lub 2 m na 4 m. Kaciki sanitarne W celach pojedynczych izolacyjnych nie sa zabudowane, ale osadzeni przebywaja tam pojedynczo i W zwiazku z tym jest zachowana intymnoéé (doW6d: zeznania swiadka Z M kierownika dzia}u kwatermistrzowskiego k. 1 73v. 1 74v.). Powyzszy stan faktyczny Sad ustali} na podstawiez Z6ZI1&f1 éwiadkowz M P (k. 262265, 1<. 674v.—675), T s (1<. 266 Nlnlejszy dokument wydano na wnlosak =¢.1....!‘..?...l.!5.~ "'3 " .............................. 5 w tryble ustawy 2 dnia 6 wrzeénla 2001 roku 9 d°$f?PIe do informaojlpubllcznal (Dz.U. Nr112. poz. 1198)
--- STRONA 9 ---
266), W S (k. 266268v., k. 569v.570v.), Z K (k. 498v.499), B R (k. 499), R J (k. 714v.715), P M (k. 316v.), A K (k. 172v.—173v.), W W (k. 176v.178), T N (k. 261v.262), R R (1<. 174v.175), z ' M (k. 173v.174v.) T B (k. 316v_.317) psychologa I W (k. 673v.674v.), lekarza M M (k. 260v.261, 498498v) i J S (k. 455455v.), opinii bieglej E B ' (k. 409410), notatki s}uzboWej (k. 107), raportu z przebiegu sluzby (k. 108113), raportu z przebiegu s}uzby oddzialowego (k. 206), raportu z przebiegu sluzby zmiany (k. 207208), protoko}u zastosowania srodkow przymusu (k. 209214), oraz na podstawie dokumentow zalaczonych do akt sprawy: teczki osobopoznawczej akt osobowych P K , akt sprawz III Kow 506/08/S, III Kow 1034/08/S, III Kow 1351/O8/S, III Kow 1629/08, III Pen 190/08, III Pen 216/08, III Pen 259/08 i III Pen 309/08 Sadu Okregowego W Radomiu, akt sprawy II Kp 1163/08 Sadu Rejonowego W Radomiu. Wiarygodnosé tych dokumentow nie budzila Watpliwoéci Sadu i nie by}a przez strony kwestionowana. Zeznania powoda odnoszace sie do zdarzefi z dnia 24 i 25 lipca 2008 r. oraz Warunkow zastosowania Wobec niego srodkow przymusu Sad obdarzy} Walorem prawdziwosci W takim zakresielw jakim korespondoWa}y one z zeznaniami przes}uchiWanych W sprawie Wyzej Wymienionych swiadkow oraz dolaczonymi do akt sprawy dokumentami, odmawiajac zeznaniom powoda Wiarygodnosci W pozostalym zakresie. Sad zwazy} (:0 nastepuje: Zgodnie z trescia art. 23 k.c. dobra osobiste czlowieka, W szczegolnosci zdrowie, Wolnosé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnosé mieszkania, twérczosé naukowa, artystyczna, Wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochrona prawa cywilnego niezaleinie od ochrony przewidzianej W innych P1'Z@PiSa¢h Nlnlejszy dokument wydano na vmlosak U 7 LIS. 2013 ' z dnia........................................... 7 w tryble ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku 0 dostgpla do Informacjl publloznal (Dz.U. Nr112, poz. 1198)
--- STRONA 10 ---
Wed}ug tresci art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dzia}aniem, moze zadaé zaniechania tego dzia}ania, chyba ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on takze zadaé, azeby osoba, ktora dopuscila sie naruszenia, dopelnila czynnoéci potrzebnych do Ausunir;cia jego skutkow, W szczegolnoéci aieby z}ozy}a oswiadczenie odpowiedniej tresci i W odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie cywilnym mo2e on rowniez zadaé zadoséuczynienia pienieznego lub zap}aty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany cel spo}eczny. Jezeli Wskutek naruszenia dobra osobistego zostala Wyrzadzona szkoda majatkowa, poszkodowany moze zadaé jej napravvienia na zasadach ogolnych (§ 2). Zgodnie z trescia art. 417 § 1 k.c. za szkode Wyrzadzona przez niezgodne z prawem dzialanie lub zaniechanie przy Wykonywaniu W}adzy publicznej ponosi odpowiedzialnosé Skarb Pafistwa lub jednostka samorzadu terytorialnego lub inna osoba prawna Wykonujaca te W}adze z mocy prawa. Wedlug art. 448 k.c. Wrazie naruszenia dobra osobistego Sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zosta}o naruszone odpowiednia sume zadoséuczynienia za doznana krzywde. Przy rozpoznawaniu spraw o naruszenie dobr osobistych istotna kwestia jest ustalenie przede Wszystkim, ezy dosz}o do naruszenia dobra osobistego, oraz czy dzialanie pozwanego by}o bezprawne. DoW6d tego, ze dobro osobiste zosta}o zagroione lub naruszone, ciazy na osobie poszukujacej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podja} dzia}anie zagrazajace dobru osobistemu ‘innej osoby lub naruszajace to dobro, spoczywa ciezar dowodu, ze nie by}o ono bezprawne (tak Sad Najwyzszy W Wyroku 2 dnia 17 czerwca 2004 roku V CK 609/03, LEX nr 109404). Wymog zapewnienia przez kazde pafistwo godziwych W8.I'L11‘1k0W odbywania kary pozbawienia Wolnosci jest jednym z podstawowych Wymogow Wsp6}czesnego pafistwa prawa i znajduje swoj Wyraz W normach prawa krajowego i miedzynarodowego. Z ratyfikowanego przez Polske art. 10 ust. 1 Miedzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966 roku (Dz. U. z 1977, nr 38 poz. 167 i 169), Wynika, ze kaida Nlnlejszy dokument wydano na wnlosek I =¢m....!1.Z..L!§=.Z1J.3.... ........ 8 wtuyble ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku . ‘ o dostople do lnformacil publlcznaj (Dz.U. Hr 112. poz. 1198)
--- STRONA 11 ---
osoba pozbawiona Wolnosci bedzie traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci cz}oWieka. Art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cz}oWieka i Podstawowych Wolnosci z dnia 4 listopada 1950 roku (ratyfikowanej przez Polske W 1993 roku — Dz. U. z 1993, nr 61 poz. 284 ze zm.) stanowi, ze nikt nie moze byé poddany torturom ani nieludzkiemu lub ponizajacemu traktowaniti albo karaniu. PoWo}ane powyzej zasady prawa miedzynarodowego sa Wyrazone W art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podniesé nalezy, ze z uwagi na specyfike kary pozbawienia Wolnosci, poszczegolne prawa poWoda jako osadzonego, W tym prawa do dbania o higiene osobista, zazywania kapieli, odbywania spacerow, udzialu W zajeciach resocjalizacyjnych, kontaktow z odwiedzajacymi osobami, czy korzystania z instytucji Warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbywania reszty ka.ry sa, poddane stosownym regulacjom, W szczegolnosci przepisom kodeksu karnego Wykonawczego, Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 17 pazdziernika 2003 roku W sprawie Warunkow bytowych os6b osadzonych W zak}adach karnych i aresztach sledczych (Dz. U. 2003, Nr 186, poz. 1820), Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci Z dnia 25 sierpnia 2003 roku W sprawie regulaminu organizacyjno — porzadkowego Wykonywania kaiy pozbawienia Wolnosci (Dz. U. 2003 Nr 152, poz. 1493), Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 31 pazdziernika 2003 r. W sprawie sposobow ochrony jednostek organizacyjnych S}uzby Wieziennej (Dz.U.03.194.1902) Zdaniem Sadu zebrany W sprawie materia} dowodovvy Wykaza}, ze pozwany przestrzega} stosowania procedur Wynikajacych z poWo}anyc:h przepisow prawa, dlatego tez nie mog}o byé mowy o bezprawnym naruszeniu dobr osobistych powoda. ~ Podniesé nalezy, iz powod P K I sf0rmu}oWa} szereg zarzutow, ktore mia}y swiadczyé o naruszeniu W trakcie odbywania kary pozbawienia Wolnosci W pozwanym Areszcie jego dobr osobistych W postaci nietykalnoéci i godnoéci osobistej. W przewazajaccj mierze zarzuty te odnosza sie do zdarzefi z dnia 24 i 25 Iipca 2008 r. oraz ich nastepstw W postaci zastosowania Wobec Nlnlejszy dokument wydano na wnlossk zdma.... ............. 9 w tryble ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku 0 dostgpla do informaoi! publlcznel (Dz.U. Nr112, poz. 1198)
--- STRONA 12 ---
powoda srodkow przymusu bezposredniego i osadzenia go W celi zabezpieczaj acej . W pierwszej kolejnoéci naleéy Wskazaé, Ze zachowanie powoda niezgodne z regularninem odbywania kary oraz powodujace zagrozenie dla jego zdrowia upoWaznia}o a nawet ob1igoWa}o funkcjonariuszy Aresztu do zastosowania Wzgledem osadzonego srodkow przymusu bezposredniego oraz osadzenia go W celi zabezpieczajacej. Powod W dniu 24 Iipca 2008 r. odm6Wi} przyjmowania posi}k6W dostarczanych przez administracje Wiezienna, nastepnie oko}o godz. 19.35 zniszczy} gorne oswietlenie celi, a okolo godz. 21.15 chowa} sie za }ozkiem, nakrywa} kocem, czym uniemozliwia} kontrole swojego zachowania. Takie postepowanie powoda by}o niezgodne z obowiazujacymi przepisami i zasadami bezpieczefistwa. Powod zachowywa} sie tak pomimo tego, ze doskonale zna} obowiazujace przepisy, gdyz podczas kilkuletniego odbywania kary Wielokrotnie by} zapoznawany z regulaminem i zarzadzeniem dyrektora W postaci porzadku Wewnetrznego obowiazujacym W kazdej jednostee penitencjarnej. Swoim zachowaniem powod naruszy} W szczegolnosei zasady Wynikajace z tresci art. 116a pkt 8 kkw, zgodnie z ktorymi skazanemu nie Wolno samowolnie zmieniaé celi mieszkalnej, miejsca Wyznaczonego do spania, stanowiska pracy i miejsca Wykonywania zleconej czynnosci. W zwiazku z powyzszymi naruszeniami koniecznym by}o dwukrotne otworzenie celi i pouczenie skazanego na temat poprawnego zachowania. W tym zakresie nie sposob daé wiare zeznaniom powoda (k. 68v.70v.), W ktorych twierdzi}, Ze Wydarzenia z dnia 24 Iipca by}y nastepstweni zg}oszenia przez niego administracji Aresztu niesjorawnosci }6zka i W zwiazku z tym na znak protestu spa} na materacu obok Iozka na pod}odze. Z zapisow W zeszycie usterek Wynika, ze W celi nr 404 odnotowano zg}oszenie do dzia}u kwatermistrzowskiego W sprawie zespawania stelazu }6zka. Zg}oszenie zosta}o przyjete przez pracownikow dzia}u kwaterrnistrzowskiego, a naprawe Wykonano W dniu 24 lipca 2008 r. (pismo Aresztu Sledczego W Radomiu k. 349v., kserokopia zeszytu usterek k. 106). Nlnlejszy dokument wydano na wnlosek zdnla...... ........... 10 w tryble ustawy z dnia 6 wrzefinla 2001 roku ' 0 dostppla do lnformacjl publlcznel (Dz.U. Nr112, poz. 1198) '1. L f ~_ \ J 1 .4
--- STRONA 13 ---
Nie sposob tez daé Wiare twierdzeniom powoda, iz W dniu 24 lipca 2008 roku zosta} pobity przez funkcjonariuszy. Jedna z okolicznosci zaprzeczajacych twierdzeniom powoda jest brak konsekwencji W jego zachowaniach. Z jednej strony powod skarzy, ze zosta} pobity przez funkcjonariuszy W dniu 24 lipca 2008 roku, z drugiej zas strony, po doprowadzeniu go do ambulatorium celem Wykonania obdukcji, odmovvi} poddania sie ogledzinom lekarskim. Zeznania funkcjonariuszy s}uzby Wieziennej: Z K (k. 498v.499), B R (k. 499), M P (k. 262265, k. 674v.675) T S (k. 265 266) i R J (k. 714v.715) wskazuja, ze powod nie by} bity, nie ubliiano mu, nie sciagano spodni, nie grozono mu. Zadne s}oWa mogace naruszyé godnosé osobista skazanego nie by}y Wypowiadane. Nie by}a uzyta si}a fizyczna W stosunku do powoda, nie by}y mu Wykrecane rece, nie by} rzucany na sciane. Zaden z osadzonych W celach sasiadujacych z cela powoda nie s}ysza} by poW6d zosta} pobity przez funkcjonariuszy sluzby Wieziennej (zeznania swiadkéwz P M k. 316v., T B k. 316v.317). Osadzony W celi nr 406 oddzialu IX swiadek A K zezna}, Ze spotka} powoda W drodze do ambulatoriumgo i Widzia} u niego obraienia jna twarzy. Wed}ug swiadka by}o to typowe samouszkodzenie. Nie by} on swiadkiem zadnego agresywnego zachowania sic; powoda W stosunku do funkcjonariuszy oraz do kogokolwiek. Innych obrazefi u powoda nigdy nie Widzia}. Powod nigdy nie mowi} mu, 26 funkcjonariusze s}u2by Wieziennej pobili go (k. 172v.173v.). Analiza zapisow ksiazki zdrowia powoda Wskazuje, ze W dniu 25 lipca dokona} on samouszkodzenia i nie zgadza} sie na przemycie ran; brak jest informacji na temat ewentualnych sladow po pobiciu. Jedynie z zeznafi swiadka Iekarz M M ‘j (k. 260v.261) Wynika, iz W czasie badania W dniu 25 lipca 2008 roku powod mia} zasinienie oka tzw. siniak okularowy. Zarowno swiadek W S (k. 266268v., k. 569v. 570v.) W czasie rozmowy z powodem W dniu 25 lipca 2008 roku, jak i swiadek lekarz psychiatra J S (k. 455455v.), ktéry W tym samym dniu dokona} badania powoda, nie Widzieli siniaka na twarzy powoda ani zadnych na niej zmian. Lekarz psychiatra zezna}, ze dokona} badania Nlnlelszy dokument wydano na wnlosek . H 11 w tryble ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku 0 dostgple do informacji publlcznal . . (Dz.U. Nr 112, poz. 1198)
--- STRONA 14 ---
powoda 25 lipca 2008 r. W godzinach przedpoludniowych. PoW6d domaga} sie Wtedy sporzadzenia obdukcji lekarskiej, bo jak twierdzi} zosta} pobity. Swiadek koncentrowal sie W czasie badania na stanie psychicznym powoda; stwierdzi} Wtedy na twarzy powoda rane cieta. Obecnie nie pamieta}, by powod mia} Wtedy siniaka okularowego; gdyby mia} takiego siniaka to by to napisa} W dokumentacji, gdyz opisa} tam rane cieta, twarzy powoda. Na moz1iWe przyczyny powstania rozbieznosci W kwestii zaobserwowania przez Wyzej Wymienionych swiadkow siniaka okularowego u powoda Wskaza} bieg}y Iekarz F B (k. 409410). Poda}a ona, ze siniec okularovvy moze powstaé bezposrednio po urazie, ale moie ujawnié sie takze dopiero po up}yWie kilku godzin. Nie mozna dok}adnie okreslié mechanizmu jednoznacznego powstania sifica okularowego. Takie obrazenie jest skutkiern urazu tepego, zadanego narzedziem tepym, godzacym W okolice oka. Takim narzedziem najczesciej jest reka zwinieta W piesé, ale do obrazenia takiego moze dojsé W Wyniku urazu biernego czyli spowodowanego uderzeniem o otaczajacy przedmiot. W dniu 25 lipca oko}o godziny 9.25 powod dokona} samouszkodzenia poprzez naciecie naskorka na twarzy i szyi. Podobnego uszkodzenia dokona} tego samego dnia oko}o godziny 18.42. Nastepnie uderza} g}oWa W sciane, grozi} dokonaniem dalszych samouszkodzefi. W tej sytuacji podjeto decyzje o zastosowaniu Wzgledem powoda srodkow przymusu bezposredniego W postaci uzycia si}y fizycznej, za}o2enia kajdanek na czas doprowadzenia do celi zabezpieczajacej, zalozenia kasku ochronnego, zalozenia pasa obezW}adniajacego jednoczeéciowego oraz umieszczenia W celi zabezpieczaj acej . Z tresci art. 19 ust. 1. Ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o S}uzbie Wieziennej (Dz. U. z 2010, Nr 79, poz. 523) Wynika, iz funkcjonariusze podczas pe}nienia obowiazkéw s}uzboWych maja, prawo do stosowania wzgledem osob pozbawionych Wolnosci srodkow przymusu bezposredniego Wymienionych W tym artykule. Do srodkow takich naleza m. in. uzycie si}y fizycznej, kasku ochronnego, pasow zabezpieczajacych oraz zastosowania celi zabezpieczajacej. Srodki przymusu bezposredniego Wymienione W ust. 1 ' Nlnlelszy dokument wydano na wnlosek zdnia..... ............ 12 w tryble ustawy 2 dnia 6 wrzeénia 2001 roku 0 dosreplo do lnformacil publlcznal ‘ (Dz.U. Nr 112, poz. 1198) '3 B I A R Q 1. J K 2»
--- STRONA 15 ---
moga byé stosowane, jezeli jest to konieczne oraz Wylacznie W celu przeciWdzia}ania: usi}oWaniu zamachu na zycie lub zdrowie Wlasne lub innej osoby, nawolywaniu do buntu, groznemu nieposluszefistwu lub zakloceniu porzadku mogacych mieé Wp}yW na bezpieczefistwo, niszczeniu mienia Iub ucieczce osoby pozbawionej Wolnosci, a takie W celu odparcia bezposredniego zamachu na konwéj ochraniajacy osobe pozbawiona Wolnosci lub materia}y niejawne W rozumieniu przepisow o ochronie informacji niejawnych (art. 19 ust. 2). Szczeg6}oWe Warunki stosowania srodkow przymusu bezposredniego okresla Rozporzadzenie Rady Ministrow z dnia 27 lipca 2010 r. W sprawie stosowania srodkow przymusu bezposredniego oraz uzycia broni palnej lub psa s}uzboWego przez funkcjonariuszy S}uZby Wieziennej (Dz. U. z 2010 r., Nr 147, poz. 983). Zachowanie powoda W dniu 25 lipca 2008 r. tj. dvvukrotne dokonanie samouszkodzefi, uderzanie g}oWa W sciane oraz grozenie dokonaniem dalszych samouszkodzefi skutkowalo zastosowaniem Wzgledem powoda srodkow zabezpieczajacych, bowiem by}o to konieczne W celu przeciWdzia}ania usi}oWaniu zamachu jego na zycie lub zdrowie. Raport z przebiegu s}uzby oddzialowego (k. 206), raport z przebiegu sluzby zmiany (k. 207208), protokol zastosowania srodkéw przymusu (k. 209214) oraz zeznania swiadkow nie potwierdzaja zeznafi powoda, ktory Wskazywal na liczne niepraWid}owosci zastosowania tych srodkow. Nie sposob zgodzié sie z zarzutami poWoda, iz nie otrzymyvva} Wowczas posi}k6W, nie mog} skorzystaé z toalety i przebywa} W kaluzy moczu. Przecza temu zeznania swiadka M P (k. 262265), ktory Wskaza}, ze W przedsionku celi zabezpieczajacej jest ubikacja. Osadzony ma mozliwosé skorzystania z toalety, gdy zglosi taka, potrzebej Powod z}os1iWie oddaWa} mocz W tej celi. W czasie stosowania srodkow przymusu bezposredniego Wielokrotnie umozliwiano poWodoWi skorzystanie z toalety. Powod odmawia} przyjecia posi}k6W i korzystania z toalety. Powod nie zachoWyWa} sie W czasie pobytu W celi zabezpieczajacej W sposob agresywny, jednakze nie tylko zachowanie agresywne jest. przeslanka do urnieszczenia W celi zabezpieczajacej; takie zachowania bierne moga tym skutkowaé; usi}oWanie I Nlfllfllfizy dokument wydano najwnlosek 13 mo.......l?..Z.1.'.$..293............ W trybleustawy z dnia 6.wrz_e§n|a 2001 roku 0dostapla do informacjipubllcznal ‘(DZ.U. Nr112, poz. 1198)
--- STRONA 16 ---
zamachu na swoje zdrowie jest podstawa do umieszczenia W celi zabezpieczaj acej. Z tresci § 4 ust. 3 poWo}anego Wyzej Rozporzadzenia W sprawie stosowania srodkow przymusu bezposredniego oraz uzycia broni palnej lub psa sluzbowego przez funkcjonariuszy Sluzby Wieziennej Wynika, ze W razie koniecznosci stosowania srodkow przymusu bezposredniego, 0 ktorych mowa W art. 19 ust. 1 pkt 24 i 13 Ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o S}uzbie Wieziennej (Dz. U. z 2010, Nr 79, poz. 523), przez okres kazdorazowo przekraczajacy 24 godziny od rozpoczecia stosowania tych srodkow lub od poprzedniego badania, lekarz po przeprowadzeniu badania przedstawia opinie co do mozliwosci dalszego ich stosowania. Taka opinia zostala Wydana przez lekarza M M (k. 212v.) Wynika z niej, ze osadzony nie zyczyl sobie nic od s}uzby zdrowia oraz ze by} uparty. Odrnawia} zmierzenia cisnienia i jakichkolwiek badafi. Mia} on slady po sarnouszkodzeniu (rany powierzchowne po nacieciu), na brzuchu, przedramieniu reki prawej i 1eWej. Stan osadzonego by} dobry. Brak by} przeciwwskazafi do stosowania srodka bezposredniego przymusu, a dalsze stosowanie celi zabezpieczajacej by}o Wskazane. Z zebranego W sprawie materia}u dowodowego Wynika, iz bezposrednich przyczyn Wystapienia zdarzefi z 24 i 25 lipca 2008 r. nalezy doszukiwaé sie W zaburzeniach osobowosci powoda. Powéd swoim zachowaniem probowal Wymusié na administracji Aresztu korzystne dla siebie rozwiazania. Na powyzsze Wskazuja m. in. zeznania psycholog I W (k. 673v.674v.), ktorej poW6d poda}, ze dokona} samouszkodzenia, bo zosta} pobity przez funkcjonariusza, dowodce zmiany. Chodzi}o mu 0 to, by Wykonaé obdukcje Iekarska, ktora jest mu potrzebna do za}ozenia sprawy. Psycholog uznala, ze by}o to samouszkodzenie instrumentalne, gdyz zgodnie z przepisem art. 119 § 1 kkw jezeli skazany dokona samouszkodzenia W jcelu Wymuszenia konkretnych zachowafi administracji Aresztu, to jest to_ samouszkodzenia instrumentalne, podlegajace odpowiedzialnosci dyscyplinarnej. Jego zachowanie odczyta}a jako manipulacje lub Wrecz symulacje pewnych zaburzefi psychicznych, Nlnlalszy dokumem wydano na wnlosak 14 zidnla...... ........... w tryble ustawy z dnta 6 wrzeénla 2001 roku 9 0 dostople do Informaoil publlcznal lDz.U.Hr112.nn7.11QR\
--- STRONA 17 ---
poniewaz za1eza}o mu bardzo na skierowaniu do oddzialu terapeutycznego dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub uposledzonymi umyslowo W Areszcie Sledczym W Kielcach. Powod robi} Wszystko/zeby przetransportowaé go do tego Aresztu, poniewaz miaiby Wtedy latwiejszy kontakt z rodzina. Powyzsze ustalenia potwierdzaja takze zeznania R R (k. 174v.175), ktory pracuje W Areszcie W Radomiu jako Wychowawca W oddziale IX. Wskaza} on, ze powod przebywa} W celach jednoosobowych by uniknaé sytuacji konfliktowych. W celach takich umieszcza sie osoby, gdy sa Wskazania psychologiczne. W dokumentacji znajduje sie konsultacja psychologa I W 1 ‘ (teczka osobopoznawcza akt osobowych P K ) i jest tam tego typu sformulowanie odnosnie powoda. Jesli chodzi 0 samouszkodzenia to z wypowiedzi powoda swiadek Wiedzia}, ze Wiekszosé tych uszkodzefi mia}a pod}oze instrumentalne, aby zamanifestowaé ca}a sytuacje. Zdaniem Sadu powod nie Wykaza} W niniejszym postepowaniu, aby pozwany swoim dzialaniem naruszy} jego dobro osobiste W postaci godnosci osobistej. Pozbawienie Wolnosci jest kara za sprzeczne z prawem postepowanie. Osoba skazana na tego rodzaju kare musi mieé swiadomosé ograniczefi, jakie Wiaza sie z izolacja i zobowiazana jest do znoszenia rygoru dnia codziennego W jednostce penitencjarnej, zgodnie z obowiazujacymi W tym zakresie regulacjami prawnymi zawartymi W Kodeksie karnym Wykonawczym, stosownych rozporzadzeniach i decyzjach dyrektora jednostki penitencjarnej. W ocenie Sadu dzialania pozwanego byly dokonywane W ramach obowiazujacego porzadku prawnego. Majac powyzsze ad.;~';p@LW0dZtWO powoda uzna} za bezzasadne i dlatego W punkciepierwszym Wyroku orzek} o jego oddaleniu. Orzeczenie o kosztach procesu opartozrina podstawie art. 98 k.p.c. kierujac sie zasada odpowiedzialnosci za wynik procesu. Na zasadzona W punkcie drugim Wyroku od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa Aresztu Sledczego W Radomiu kwote 3.600 z} z}ozy}y sie koszty zastepstwa procesowego Aresztu przez radce prawnego. Wysokosé tych kosztow ustalono ‘ mnlmzy dokumenrwydano na wnlosek 15 zdnia....11..Z..|=1§...Zm3.............. wtryble ustawy z dnia 8 wrzeénla 2001 roku 1 0 dastople do Informac/I publlcznal (Dz.U. Nr112, poz. 1198)
--- STRONA 18 ---
zgodnie z trescia § 6 pkt 6 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002 roku W sprawie op}at za czynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 ze zm.). W zwiazku z tym, iz powod by} zwolniony od op}aty od pozwu oraz Wydatkow, Sad W punkcie trzecim Wyroku Wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb Pauistwa zaliczy} na rachunek Skarbu Pafistwa. . H4 %QV1Y Q/ 1e _ . _ \ A I/<= 111"’ ‘QC \')rYg\nu , ‘éiiuji 7‘_.f,_; ‘.3 ~ ~.. . .,//‘" , . s y) 1‘ J». _ 6EKR£= s:.=.1'..:.>\./11*. ~11*»'<*> "°""“ 2 I '1 ff "‘ F Q? in.,'<7‘.2%y.:_’r;1:'.>i§.1.;" £1::;~\,;.f 8 Q» Nlnlejszy dokument wydano na wnlosek zdmaU7Lis.2013 . . ~ I u 011110000 ,1R‘1W‘§1!;;a1§ra/wdz dinif 6 wrzeénla 2001 mm: pe o nor '/ (092.0. N: 112.1123? 1'1u9b1i)me} 0x96 ‘ .
--- STRONA 19 ---
I ACa 457/11 Uzasadnienie Wyrokiem z 31 marca 2011r. Sad Okregowy W Radomiu oddalil powédztwo P. K , ktory W pozwie Wniesionym przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Areszt Sledczy W Radomiu domaga} sie zasqdzenia kwoty 70.0002} tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie jego débr osobistych. Wyrok Sadu Okregowego zosta} oparty na nastepujapych ustaleniachz Powod W okresie od 30 kwietnia 2008r. do 29 Wrzeénia 2009r. odbywa} kare pozbawienia Wolnoéci W Areszcie Sledczym W Radomiu. Podczas swojego pobytu W Areszcie powod Wielokrotnie zmienia} cele mieszkame. Poczatkowo przebywa} W celi Wieloosobowej, a nastepnie W celach jednoosobowych. , W dniu 24 lipca 2008r. powod odméwi} przyjmowania posiikow dostarczanyeh przez administracje Wieziemia, nastepnie zniszczy} géme oéwietlenie celi, W zWia_zku z czym 0 godzinie 19.35 otwierano cele W (celu naprawienia oéwietlenia. Okolo godziny 21.15 ponownie otwierano to cele W celu zwrécenia mu uwagi na nieW}aéciWe zachowanie Powod Wczeéniej chowa} sie za Iozkiem, nakiywal kocem, czym uniemozliwia} kontrole swojego zachowania. W trakcie powyzszego zdarzenia W obrebie celi by} tylko dowédca zmiany M P ., ktéry Wydawa} powodowi polecenia odnoénie poprawnego zachowania oraz przerzuci} koc i materac na Iozko. W stosunku do powoda nie uzyto si}y fizycznej. W dniu 25 lipca 2008r. oko}o godziny 9.25 powod dokona} samouszkodzenia poprzez naciecie naskorka na szyi i twarzy. Podobnego uszkodzenia dokona} tego samego dnia oko}o godziny 18.42. Wéwczas to oddzia}oWy Z . L powiadomi} dowédce zmiany, 26 powod dokona} samouszkodzenia i nie Wykonuje Nlnlelsfiyqg/dano na wniosek 1 . » z dnia......................................... .. w tryhle ustaxyy z dnia 5 wrzeénla 2001 roku o dostgple do /nformac/I pUbli0Zn6,I (Dz.U. Nr 112. poz. 1198) 0
--- STRONA 20 ---
polecefi, gdyz zasiania }6zko recznikiem i chowa sie za nim. O godzinie 18.50 otwaito cele W obecnoéci dowodcy zmiany i grupy funkcjonariuszy ubezpieczajapych W celu zabrania powoda do ambulatorium, O godzinie 19.25 przyby}o pogotowie ratunkowe. Po udzieleniu pomocy lekaiskiej powéd o godzinie 19.37 powroci} na oddzia}. Po powrocie powod uderza} g}oWa W éciane, grozi} dokonaniem dalszych samouszkodzefi, Wobec czego decyzjq dowodcy zmiany J W zastosowano Wzgledem niego érodki przymusu bezpoéredniego W postaci uzycia si}y fizycznej, za}ozenia kajdanek na czas doprowadzenia do celi zabezpieczajacej, za}oZenia kasku ochronnego, pasa obezwladniajacego jednoczeéciowego oraz umieszczenia W celi zabezpieczajacej. W ocenie dowédcy zmiany przez kolejne dni do 27 lipca 2007r. konieczne by}o dalsze stosowanie érodka przymusu bezpoéredniego wzgledem powoda z uwagi na to, 26 jego zachowanie pozostawa}o bez zmian. Powéd trwa} W zamiarze dokonywania samouszkodzefi, nie podejmowai rozmowy, nie odpowiada} na pytania. W czasie stosowania srodkow przymusu bezposredniego Wielokrotnie umozliwiano powodowi korzystanie z toalety. Powéd odmawia} przyjmowania posi}k<'>W, a takze korzystania z WC. 2 W czasie odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W Areszcie Sledczym W Radomiu powod mia} mozliwoéé kontaklu z rodzina, pisa} listy dostawa} przybory toaletowe. Mog} korzystaé z zajeé kuIturah1o oéwiatowych, mia} mozliwoéé uczestniczenia W mszach. W ocenie Sadu Okregowego powod nie Wykaza}, aby pozwany swoim dzialaniem naruszy} jego dobro osobiste W postaci godnoéci. Z zebranego W sprawie materiahi dowodowego Wynika, ze pozwany przestrzega} obowiqzujapych procedur. Zachowanie powoda niezgodne z regulaminem odbywania kary i powodujape zagrozenie dla jego zdrowia upoWaznia}o, a nawet 0bligoWa}o funkcjonariuszy Aresztu do zastosowania Wzglqdein niego srodkéw przymusu bezpoéredniego oraz osadzenia go W celi zabezpieczajacej. Sad Okregowy nie da} wiary twierdzeniom powoda, iz W dniu 24 lipca 2008r. zosta} pobity przez funkcjonariuszy i uzywano W stosunku do niego s}6W naruszajapych jego godnoéé osobistq. Nlnlalszy dokumem 0 rza Wfilfififiit ‘ [1 7 LIS. Z zdnla......................................... .. 2 wtryble ustawy z dnia 6 wrzeénia 2001 roku 0 dostgple do informacji pub!/cznoj (Dz.U. Nr 112, poz. 1198) .< _ma;(423.5 /10
--- STRONA 21 ---
Od tego Wyroku powéd z}ozy} apelacje. W opisowej apelacji podtrzyma} Wszystkie zarzuty podnoszone przed Sqdem Okregowym i zarzuca} uniemozliwienie mu osobistego udzia}u W rozprawach, a nadto nie Wziqcie pod uwage Wszystkich okolicznoéci W ktorych dosz}o do naruszenia jego praw osobistych. Powod Wnosi} ponadto o ponowne przes}uchanie éwiadkow A K , T B , M M , I W oraz Dyrektora Aresztu Sledczego W Radomiu, poWo}anie bieg}ych sadowych urologa, psychologa, psychiatre. Sad Apelacyjny zwazy}, co nastgpuje: Apelacja nie ma uzasadnionych podstaw. Powéd na rozprawie przed Sa,dem Okregowym W dniu 3 Wrzesnia 2009r. sprecyzowa} swoje zadania oswiadczajac, iz chodzi mu o okres od 24 lipca 2008r., a W szczegélnosci izolowanie go od pozostalych Wieiniow, przetrzymywanie W celi pojedynczej, pobicie przez siuzbe wiezienna W dniu 24 lipca 2008r., niedopehiienie obowiazkow W zwiazku z faktem zg}oszenia pobicia, naduzycia uprawniefi W zwiqzku z umieszczeniem powoda W celi zabezpieczajacej W dniach od 25 do 27 lipca 2008r., pozbawienia prawa do zajeé kulturalno oéwiatowych, sportowych, religijnych, Warunkéw bytowych W celi 303 (kapik sanitarny umieszczony za blisko od sto}u, z}a Wentylacja, std}, krzesla, }c'>Zko przytwierdzone do podioza, Wewnatrz krata koszowa uniemozliwiajapa otwarcie okna), a takze umieszczenie go na przelomie kwietnia i maja 2008r. W celi Wieloosobowej, gdzie na osadzonego przypadalo mniej, niz Wymagane 3m2 . Sad Apelacyjny podziela stanowisko Sadu Okregowego, iz powod nie udowodnil, aby pozwany swoim dzia}aniem naruszy} jego dobra osobiste. Twierdzenie powoda, i2 W dniu 24 lipca 2008r. zosta} pobity przez fiinkcjonariuszy Aresztu Sledczego nie znajduje potwierdzenia W materiale dowodowym sprawy. Osadzeni W celach sasiadujacych z cola powoda nie potwierdzili tego faktu. Swiadek P M zezna}, iz nie slysza} zeby powod zosta} pobity, éwiadek T B s}ysza} krzyki, szamotanine, ale oéwiadczy}, ze nie Wie czy powod zosta} pobity. Swiadek A K zezna}, iz jak Wraca} Nlnlejszy dokumem wydano na wmosek 3 zdnia.....U..7..L|.$...Z.U1;i ............. wtryble ustawy 2 dnia 8 wrzeénla 2901 roku 0 dostgpledo informacji publicznej (Dz.U.Nr1i2,poz.1198) /106
--- STRONA 22 ---
z ambulatorium, a powéd by} prowadzony do ambulatorium, to Widzia} u powoda obrazenia W postaci pociecia twarzy i by}y to typowe samouszkodzenia. Innych obrazefi u powoda nie Widzia}. Powéd twierdzi, 26 dokona} W dniu 25 lipca 2008r. samouszkodzenia po to, aby uzyskaé obdukcje W zwiazku z pobiciem go W godzinach Wieczomych 24 lipca 2008r. Nalezy jednak zauwazyé, iz 25 lipca 2008r. powod dokona} samouszkodzenia, po raz pierwszy oko}o godziny 9.25 i po raz drugi oko}o godziny 18.42, W zwiazku z czym dwukrotnie by} doprowadzany do ambulatorium. W ksiazce zdrowia powoda pierwszy Wpis z 25 lipca 2008r. pochodzi od lekarza J 8 , ktory stvvierdzi} samookaleczenia na twarzy. Brak jest opisu innych obrazefi. J S I przes}uchany W charakterze éwiadka zezna}, iz gdyby Widzia} inne obrazenia u powoda, to by zapisa} to W ksiazce. Drugi zapis z tego samego dnia pochodzi od lekarza M M , ktora stwierdzi}a u powoda zaczerwienienie i Wybroczyny na szyi Woko} karku oraz krvviak okularowy oka lewego, lekkie otarcie naskorka tej okolicy. Brak godziny tego badania nie pozwala na Wykluczenie, iz mia}o ono miejsce W godzinach Wieczornych po drugim okaleczeniu. Niezaleznie od tego nalezy stwierdzié, iz nawet gdyby przyjqé, iz oba badania by}y robione W tym samym czasie, co mog}oby éwiadczyé, ze siniec powsta} 24 lipca 2008r., to nie mozna Wykluczyé, iz by} Wynikiem samouszkodzenia, skoro powod dokonuje samouszkodzefi W celu Wymuszenia konkretnych zachowafi funkcjonariuszy. Twierdzenie, Ze pozwany nie przeprowadzi} postepowania Wyjaéniajacego W zwiazku ze zg}oszeniem pobicia jest niezgodne z praWda,. Postepowanie takie zosta}o przeprowadzone, skargi powoda by}y rozpoznawane, otrzymywal odpowiedzi na skargi od Okregowego Inspektoratu S}uzby Wieziennej W Warszawie, toczy}o sie postepowanie przed Sqdem Okregowym HI Wydzia} Penitencjarny W Radomiu ze skargi powoda na administracje Aresztu Sledczego W Radomiu W przedmiocie pobicia przez funkcjonariuszy i umieszczenia W celi jednoosobowej (sygn. Akt IH Pen 259/08), ktore zreszta, zosta}o umorzone W zwiazku z cofnieciem skargi przez powoda. Zarzut naduzycia uprawniefi na skutek przetrzymywania powoda W celi zabezpieczajapej przez okres przekraczajqcy 24 godziny nie znajduje uzasadnienia. I Nlnlelszy dokument wydano na wmosek zdnla.... ............ 4 wtlyble ustawy 2 dnia 8 wrzeénla 2001 roku 0 dostgple do informacjipubllcznal , (Dz.U.N:112,poz.1198) ,1/)6
--- STRONA 23 ---
Stosownie do art. 19 ust 1 pkt 15 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Sluzbie Wieziennej (Dz. U. Nr 207, poz. 1761 z 2002r. ze zm.)funkcjonariusze podczas pehiienia obowiazkow sluzbowych byli uprawnieni do stosowania Wzgledem osob pozbawionych wolnoéci érodkow przymusu bezpoéredniego W postaci uzycia si}y fizycznej, umieszczenia W celi zabezpieczajacej, za}ozenia kasku ochronnego, za}ozenia kajdan lub prowadnic, za}ozenia pasow obezW}adniajacych lub kaftana bezpieczefistwa. Stosownie natomiast do § 4 ust. 3 rozporzadzenia Rady Ministrow z dnia 20 listopada 1996r. W sprawie szczego}oWych Warunkow stosowania srodkéw przymusu bezpoéredniego oraz uzycia broni palnej lub pasa s}uzboWego przez funkcjonariuszy S}uzby Wieziemej oraz sposobu postepowania W tym zakresie (Dz.U. Nr 136, poz. 637) W razie koniecznoéci stosowania érodka przymusu bezpoéredniego, o ktérych mowa W Wyzej poWo}anym art. 19 ust. 1 pkt 25 ustawy 0 S}uZbie Wieziennej, przez okres przekraczajacy 24 godziny, lekarz, po przeprowadzeniu badania, przedstawia opinie co do mozliwosci dalszego ich stosowania. Z tresci protokohi zastosowania érodkéw przymusu bezposredniego Wzgledem powoda z 25 lipca 2008r. Wynika, iz Wszystkie Wymogi jakie na funkcjonariuszy s}u2by Wieziennej naklada powyzsze rozporzadzenie, w}acznie z opinia lekarza, zosta}y spe}nione. Zachowanie powoda poWodoWa}o zagrozenie dla stanu jego zdrowia, co upowaznia}o funkcjonariuszy do zastosowania érodkow przymusu bezpoéredniego. Material dowodowy zebrany W sprawie nie potwierdzi} rowniez zarzutu pozbawienia powoda prawa do zajeé kulturahio oéwiatowych, sportowych, religijnych. Fakt udzia}u powoda W mszach i zajeciach kulturalno oéwiatowych potwierdzili nie tylko funkcjonariusze zeznajacy W charakterze éwiadkow, ale réwniez swiadek, Wspc'>}osadz0ny A K , ktory zezna}, ze spotka} sie z powodem W koéciele 23 krotnie, Wczeéniej spotyka} sie z powodem, bo mia} te sama grupe éwietlicowa. Odnoénie celi nr 303 nalezy stwierdzié, iz jest to cela mieszkahia jednoosobowa Wyposazona W sprzet kwatemnkowy zgodnie z oboWiazuja_cymi normatywami. Z informacji o czynnoéciach przeprowadzonych z upowaznienia Rzecznika praw Obywatelskich W Areszcie éledczym W Radomiu W dniach 1518 grudnia 2008r. Wynika, iz wizytacja cel mieszkalnych nie Wykaza}a wiekszych uchybiefi. Nlnlejszy dokumem wydano na wnlosflk 1¢.1a...!!..Z..L!.5.N13..................... w tryble ustawy 2 dnia 6 wmasxaia 2001 roku 5 0 dostop/e do ioformacii publlcznej (Dz.U.Nr112,p0z.1198) 4010
--- STRONA 24 ---
Fakt osadzenia powoda na prze}omie maja i czerwca 2008r. W celi nr 661,W ktérej powierzchnia przypadajaca na jednego skazanego Wynosi}a mniej niz 3m: zosta} natomiast przyznany przez pozwanego. Pozwanemu nie mozna jednak przypisaé bezprawnosci dzia}ania, albowiem by}o to zgodne z owczeénie obowiazujacym art. 248 § 1 kkw. Odbywalo sie to na podstawie Wewnetrznego zarzadzenia W sprawie wyznaczenia dodatkovvych miejsc zakwaterowania, o czym informowano sedziego penitencjamego. Samo osadzenie W przeludnionej celi nie stanowi samoistnej podstawy do zasadzenia zadosiéuczynienia albowiem sam ten fakt nie narusza godnoéci osobistej. PoWo}yWanie sie przez powoda na Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 28 lutego 2007r. V CSK (OSNC 2008/1/13) jest chybione albowiem Wyrok ten dotyczy innego stanu faktycznego. Powéd, W niniejszej sprawie, poza samym faktem przeludnienia celi nie Wskazuje na to, by pozosta}e Warunki panujace W celi nie odpoWiada}y obowiazuj acym normom. Stosownie do art. 448 kc sad, Wbrew stanowisku powoda, nie ma obowiazku, lecz moze przyznaé zadoséuczynienie temu czyje dobro osobiste zosta}o naruszone. W ocenie Sadu Apelacyjnego naganne zachowania powoda (uszkadzanie sprzetu W celi, uniemozliwianie kontroli zachowania, odmawianie przyjmowania posi}kéW, samookaleczanie) powoduja, iz brak jest podstaw do udzielenia mu ochrony. Za bezzasadny nalezy uznaé zarzut uniemozliwienia powodowi osobistego udzialu W rozpmwach. Powod W okresie od 2 gmdnia 2008r. do 16 marca 2011r. uczestniczy} W dziewieciu rozprawach, na ktore by} doprowadzany, bra} W nich czynny udzia}, sk}ada} Wnioski, zadawa} pytania éwiadkom. Sad Apelacyjny oddali} wnioski dowodowe powoda zawarte W apelacji jako spoinione (art. 381 kpc) i nieprzydatne dla rozstrzygniecia, zas _ponoWiony Wniosek 0 ustanowienie adwokata z urzedu odrzuci} albowiem nie zasz}y zadne nowe okolicznoéci, ktore uzasadnialyby jego uwzglednienie. Sad Apelacyjny nie znalaz} rowniez podstaw do zmiany zaskarzonego Wyroku W czesci orzekajacej o kosztach procesu i nie obciazania nimi powoda. Nlnlelszy dokumen: v.vdano na wnlosak zdnla......1]...7...L.|.5....2.[.1.1.11............ w tryble ustawy 2 wrzeénia 2001 roku 0 dostgple do :'=i!OfH1<1Cj/publlczno)‘ 5 (01.0. m 1: 2. poz. 1198) /10
--- STRONA 25 ---
W sprawie nie zachodzi szczegolnie uzasadniony przypadek o jakim mowa W art. 102 kpc. Powod by} zwolniony W niniejszej sprawie od op}aty od pozwu oraz Wydatkéw, ktore ponios} Skarb Pafistwa. Wystepujac ze sporem powinien jednak liczyé sic; z obowiazkiem pokrycia kosztéw obrony pozwanego. Fakt, ze aktualnie powod nie ma srodkow na pokiycie tych kosztow nie oznacza, ze nigdy nie bedzie ich mia}. Powod bedzie odbywa} kare pozbawienia Wolnosci co najmniej do 2030r., jest cz}oWiekiem m}odym, moze pracowaé i zgromadzié stosowne érodki. Brak jest rowniez podstaw do zastosowania art. 102 kpc W postepowaniu apelacyjnym. Sad Apelacyjny podziela stanowisko Wyrazone przez Sad Najwyzszy W postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2011r. II CZ 51/11 LEX nr 949023), zgodnie z ktérym sam stan majatkowy czy sytuacja finansowa powoda nie stanowi okolicznosci Wy}acznie decydujacej 0 zwohmieniu od kosztéw procesu W pe}nym zakresie. O ile bowiem taki stan moze uzasadniaé zwolnienie strony ca}koWicie lub czeéciowo od kosztow sadowych, co Wiaze sie z zagwarantowaniem jej prawa do sadu, to W przypadku kontynuowania przegranego W pierwszej instancji procesu strona powinna liczyé sie z obowiazkiem pokiycia kosztow obrony strony przeciwnej. Oddalenia Wniosku o ich zasadzenie od strony korzystajacej ze zwolnienia od kosztow sadowych nie uzasadnia przy tym czasovvy brak mozliwoéci ich Wyegzekwowania od tej strony. Z tych Wzgledéw i na podstawie art. 385 kpc i art. 108 § 1 kpc Sad Apelacyjny orzek} jak W sentencji. L .. .. ,, , i Q31 $_\l 9 H .1’: I 60 <. Q42 \a*'~? '94 0 0 M ‘Q '...'»\ L‘ 0 ‘Q1 , *~?'1:~'€‘~:',;..r , N0 aryginuie, ‘: S§i£E'iF»b~T*1i7 1351i.*CP‘.~'\/Y‘ w1u£c1wy(e) podp|s(Y) ,9 0/;S_ F118?‘ tZ¥ra3!5> ,_, *1) Nlnlejazy dekumenz wydana no wnloaak z dnia..... ........... wtryble ustawy z dnia 8 wrzeénla 2001 roku o dostapie do informacji publlcznel (Dz.U. Nr112, poz. 1198) 011
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sad Okregowy W Radomiu oddalil powédztwo P. K#21kt I C 1260/O8 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITE#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 417 § 1 k.c.#art. 448 k.c.#art. 24 k.c.#art. 10 ust. 1 Miedzynarodo#Art. 3 Europejskiej#art. 116a pkt 8 kkw#art. 19 ust.#art. 19 ust. 1 pkt#art. 119 § 1 kkw#art. 98 k.p.c.#art. 19 ust#art. 248 § 1 kkw.#art. 448 kc#art. 381 kpc#art. 102 kpc.#art. 102 kpc#art. 385 kpc#art. 108 § 1 kpc