Wyrok 1C 746111 ..

--- STRONA 1 --- Sygn. akt 1C 746111 ..__ \_ "‘\  / . ..~ .1 "3 I; '1??m‘ a V .1‘ 1. _ r‘ vQ~g\‘. \M\ . . ‘U ‘‘_. 3'55 ,"1% .' 'R1V WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sqd Okrggowy w Ostrokgce Wydziai w sk+adzie: U3 w v Dnia 15 stycznia 2013 r. I Cywiiny Przewodniczapyz SSO Grzegorz Zabielski Protokolant: st. sekr. sap. Agata ZEHQSKH po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. w Ostrokgce sprawy z powédztwa M. W. przeciwko Skarbu Pafisiwa — Z. K. P. S. A 0 ustalenie naruszenia débr osobistych oraz zadoééuczynienie _ orzeka: 1. Zasa_dza od pozwanego Skarbu Pafistwa — Z. K.P.S. na rzecz powoda M. kwote 600 2% (szeééset z%otych); 2. W pozosta’rej czg,éci powédztwo oddala; 3. Odstgpuje od obciqzenia powoda kosztami procesu. '35 *5“ .1 ‘Q Q} ' >4 Q.‘ 2‘ 71 an/\ ‘A’? *3 _. __ W. 1:1 I "‘L;';',§,_\!|\.l1.|; '1 $5 1 ' " <:»‘?f>"":"% Na°W§““§¢z t 11.1.. , 4;:1 . ~ {ii» Za19° “ < " 5J1’ vi . .. ':,;5/' I 5‘.;_':_' '=:_;I 1" 1! ; /£44  * ‘xx. ;:.£')“~.'\. 5) .. <1 » ,‘/ =1 :**I'.=' . /. --- STRONA 2 --- IC 746111 Uzasadnienie W pozwie wniesionym do Sadu Okragowego w Ostroicgce w dniu 25 iipca 2011r. (data oddania pozwu w administracji zakiadu karnego powod M. W. zqdai stwierdzenia naruszenia jego dobr osobistych (art. 23 k.c. i 24 k.c.) a takze bezprawnego naruszenia art. 3 i 8 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka przez Areszt Sledczy w O. Zadai tez zasadzenia od Skarbu Pafistwa — Aresztu Sleciczego w O. na jego rzeoz zadoééuczynienia w kwocie 150.000 2+  za Eioznane krzywdy (art. 448 k.c.) i za doznane szkody niematerialne (art. 41 EKPCZ). "‘ W uzasadnieniu pozwu powod wskazat, ze w okresie od 26 paidziernika 2007r. do 27 iistopada 2008r. byt osadzony w Areszcie Siedczym w O. Wtym czasie przebywal w celach wieloosobowych, gdzie panowaty nielucizkie warunki. Powierzchnia ceii przypadajaca na jednego osadzonego byta razaco nizsza od minimalnych gwarancji ustawowych zapisanych w art. 110 § 2 k.k.w. Odbiegata tez od obowiazujacego standardu, przewidzianego w art. 3 EKPCZ — 7 m2. Podniosi, 2e miat do dyspozycji 1,5 — 2 mzpowierzchni celi. Wjednej 2 cei musiai przez kilka dni spaé na podtodze. W écisku i tioku przebywai po 23 godziny na dobsg. Wedtug powoda, takze warunki sanitarnohigieniczne byiy bardzo zie. Moiliwoéé kapieli byia zapewniona tylko raz W tygodniu w ciemnym i zagrzybionym pomieszczeniu. Kapiki sanitarne byiy wprawdzie murowane, ale oddzielone od pozostatéj czaéci pomieszczenia  nie drzwiami, iecz kotara z przeécieradta. Tak sytuacja barcizo stresowaia go.__ Dodatkowo zarzucai brak jakichkolwiek zajaf; sportowych i kuEtura|no— oéwiatowych oraz niedostateczna iloéé spacerow. Wskazywat na: niewiaéciwy dobor posiikow, niedostateczna iloéé éroclkow czystoéci, bezpodstawne kontroie jego korespondencji, perrnanentne naruszanie jego nietykalnoéci cielesnej, poprzez ,,macanie" catsgo ciaia. ' W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Pafistwa zastapowany przez Prokuratorie; Generalna Skarbu Pafistwa wniosi 0 oddaienie powodztwa i zasadzenie na jego rzecz od powoda kosztow postapowania wedtug norm przepisanych. Na wstopie z tzw. ostroznoéci procesowej pozwany zaprzeczyi wszeikim okolicznoéciom faktycznym podnoszonym przez powoda, ktorych istnienie nie zostanie przyznane przez niego W sposob jednoznaczny. W pierwszej kolejnoéci pozwany podniost zarzut przedawnienia roszczenia  w zakresie, w jakim wia_2e sie, ono z warunkami osadzenia powoda w pozwanej jednostce penitencjarnej  Areszcie Sledczym w O. w okresie powyzej 3 lat wstecz od daty wniesienia pozwu. Odwoiujap sieg do pogladéw wyrazonych w orzecznictwie, zarzucit, 2e ’nie kazde naruszenie dobr osobistych rodzi prawo do zadania zadoééuczynienia na podstawie art. .448 k.c. Przyznai, ie niewajpliwie do obowiazkow Pafistwa naleiy zapewnienie godziwych warunkow odbywania kary pozbawienia wolnoéci, jednakze z treéci przepisow art. 23 k.c. i 24 k.o'. wynika, Ze nie kazde naruszenie dobra osobistego umozliwia wystapienie z roszczeniami ochronnymi; jest to moiiiwe ciopierotwtedy, gdy dziaianie maruszajacego bgdzie bezprawne. Podniost, Ze pomimo istnienia domniemania bezprawnoéci naruszenia dobra osobistego, ciegzar wykazania,_2e; nastapiio jego naruszenie zgodnie z art. 6 --- STRONA 3 --- k.c. i art. 232 zd. 1 k.p.c.  spoczywa na powodzie. Tymczasem powod nie podjai nawet proby udowodnienia, czy w ogéle jego dobra osobiste zostaiy naruszone. W ocenie pozwanego, zarzuty powoda sq ogolnikowe. Niezaleznie od powyzszego stwierdzit, ze Warunki sanitarne i higieniczne w ceiach mieszkainych w pozwanej jednostce penitencjarnej byiy zgodne z przepisami prawa powoiywanymi W odpowiedzi na pozew. Podczas pobytu w areszcie éiedczym powod nie zgtaszai zadnych zastrzezerfi, co do warunkow bytowych, jak rowniez dotyczacych przeiudnienia. O wieikoéci zaiudnienia cel mieszkainych administracja aresztu informowaia na biezaco Sedziego Penitencjarnego w O. W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakiadu karnego iub aresztu éiedczego mogt umieécié osadzonych na czas okreéiony w warunkach, w ktérych powierzchnia W celi na jedna osobe wynosiia mniej niz 3 m2. Za taki uzasadniony przypadek nalezato uznaé sytuacje zaiucinienia jednostki W O. O powyzszym byt bezzwtocznie powiadamiany sedzia penitencjarny. W trakcie pobytu w areszcie powod miai moznoéé korzystania z codziennych spaceréw, zajeé éwietlicowych, bibiioteki, postug religijnych, jeéiiby Wyrazii tylko Wole uczestniozenia W nich. Dodatkowo W tej jednostce byiy organizowane zajecia kultura|no oéwiatowe, sportowe i kursy nauki zawodu. Udziat W nich byi dobrowoiny. Powod przebywai W ceiach wyposazonych W odpowiedni sprzet kwaterunkovvy. Kontroie nie wykazaiy zadnych nieprawidtowoéci odnoénie Warunkow socjaino — bytowych panujacyoh W pozwanej jednostce. Kontroie osobiste osadzonych W jednostkach penitencjarnych przeprowadzane byiy na podstawie art. 116 § 2, 3 i 4 k.k.w. oraz § 72 ust. 1 pkt 1 rozporzqdzenia Ministra Sprawiediiwoéci z dnia 31 pazdziernika 2003r. Osadzonym byta tez zapewniona odpowiednia i bezpiatna opieka medyczna. Pozwany Wskazywat rowniez, ze Wydawana osadzonym bieiizna poécielowa byte poddawana praniu, dezynfekcji i maglowaniu. Laznia po zakoriczeniu kapieli byia dezynfekowana i myta. Zywnoéé dostarczana przez administracje musiata speiniaé normy zawarte W zarzadzeniu nr 66 Dyrektora Generalnego SW z dnia 06.09.2010r. W sprawie gospodarki Zywnoéciowej W jednostkach organizacyjnych SW. Zdaniem pozwanego, samo osadzenie W warunkach przeludnienia celi nie jest Wystarczajapa przestanka do zqdania zasadzenia zadoééuczynienia. Decyzja W przedmioeie zasadzenia tegoz éwiadczenia, winna byé poprzedzona zbadaniem nasiienia ztej Woii naruszycieia i celowoéci stosowania tego érodka. W konkluzji radca Prokuratorii stwierdzit, Ze administracia pozwanego Aresztu postepowaia zgodnie z przepisami. W przedmiotowej sprawie powéd nie przedstawit dowodow, ze wyzej przedstawiony problem przeiudnienia dotyczyt jego osoby. Administracja podejmowaia wszeikie dziatania, ktore lezaiy w jej gestii, by zapewnié W miare godziwe Warunki powodowi. , Sad Okregowy ustalit nastepujacy stantfaktyczny. Bezspornym miedzy stronami jest, Ze powod przebywai "— jako osoba tymczasowo aresztowana pod zarzutem zabojstwa  W Areszcie Sledczym W O. W okresie od 26 pazdziernika 2007r. do 27 listopada 200812, przy czym W okresie od 9.01 .2008r. do 22.02.2008r. przebywai W szpitalu. W trakcie tegoz pobytu, W okresie od 29.10.2007r. do 4.11.2007r. przebywat w celi nr 11 o pow. 16,16 m2 przy --- STRONA 4 --- zaiudnieniu wynoszacym 120 % przewidzianej iioéci miejsc zakwaterowania (5 osob). W okresie od 12.11.2007r. do 16.12.2007r. przebywai z 8 osadzonymi W oeli nr 5 o pow. 22,95 m2 przy zaiudnieniu wynoszacym 128,57 % przewidzianej iloéci miejsc zakwaterowania (7 osob). W okresach: od 21.01.2008r. Ado 03.02.2008r., od 18.02.2008r. do 02.03.2008r., od 25.03.2008r. do 30.03.2008r., od 26.05.2008r. do 20.07.2008r. przebywat z 5 osadzonymi W ceii nr 202 0 pow. 15,60 m2 przy zaiudnieniu wynoszacym 120 % przewidzianej iloéci miejso zakwaterowania (5 osob). W okresieod 03.03.2008r. do 24.03.2008r. przebywat W tej samej oeli z 6 osadzonymi  przy zaludnieniu wynoszacym 140 % przewidzianej iloéci miejsc zakwaterowania. W okresie od 21.04.2008r. do 25.05.2008r. przebywai z 5. osadzonymi W celi nr 200 0 pow. 15,51 m2 ~ przy zaiudnieniu wynoszapym 120 % przewidzianej iioéoi miejsc zakwaterowania (5 osob). W okresach od 21 .07.2008r. do 24.08.2008r. i od 08.09.2008r. do 28.09.2008r. przebywai z 5 osadzonymi W ceii nr 210 o pow. 15,71 m2 przy zaludnieniu wynoszacym 120 % przewidzianej iloéci miejsc zakwaterowania (5 osob).W okresie od 25.08.2008r. do 07.09.2008r. przebywat z 6 osadzonymi W celi nr 210 0 pow. 15,71 m2  przy zaiudnieniu Wynoszapym 140 % przewidzianej iloéci miejsc zakwaterowania (5 osob). W pozostaiych okresaoh przebywai w warunkach zaludnienia zapewniajaoych zachowanie 3 m2 na jednego z osadzonych w celi. Lacznie w caiym okresie pobytu W pozwanej jednostce W Warunkach przeludnienia W celach przejaywai 258 dni, z tego W okresie od 25.07.2008r. (trzy iata Wstecz od daty oddania pozwu W administracji zaktadu karnego  k 12) 84 dni. W caiym analizowanym okresie zaludnienie W pozwanej jednostce penitenojarnej byto zbiizone Iub przekraczato 100' % przewidzianego zaludnienia W celach, przy czym W okresie od 5.11.2007r. do 11.11.2007r.,od 17.12.2007r. do 20.01.2008r. i od 07.04.2008r. do 14.04.2008r. powod przebywat W oelach mieszkainych W warunkach zaludnienia Wynoszapego 40 60 %, podozas gdy W tym samym ozasie zaiudnienie W caiej jednostoe wynosiio od 96 do 115,73 %. Naiezy podnieéé, 2e Dyrektor Aresztu Sledczego?  na podstawie art. 248 § 1 k.k.W.  informowat na biezapo sedziego penitencjarnego o podjeciu decyzji (Wraz z uzasadnieniem) W przedmiooie umieszczenia przebywajapyoh W tej jednostce osadzonych W ceiach mieszkalnych o powierzchrii ponizej 3 m2 na jednego osadzonego. W trakcie pobytu w areszcie éledozym powéd nie zgiaszai zadnyoh skarg i proéb odnoénie warunkow socjalno  bytowych, przeludnienia panujacego W oeiach mieszkainych, w ktérych przebywai, czy tez niewtaéciwego traktowania ze strony funkcjonariuszy siuzby wieziennej. Jedynie W zwia_zku  najpierw z nieuzywaniem a pozniej z uzywaniern wyrobow tytoniowyoh  Wnosii 0 przeniesienie do innej celi. Poza Wskazanymi Wyzej niedogodnoéciami Wywoiywanymi przez zjawisko przeludnienia panujaoego W, celach, warunki sanitarne i higieniozne panujace W nioh zasadniczo opowiadaty wymogom dotyczacym ich Wyposazenia, W szczegolnoéoi W zakresie tzW. sprzetu kwaterunkowego. Cele, wktorych powod przebywat byiy Wyposazone W oddzielony trwaiq éciankq od pozostatej czeéoi ceii oéwietlony i Wentylowany grawitacyjnie kacik sanitarny. Pdwod miai zapewniony dostep do bielizny i érodkow pozwaiajapych na zachowanie higieny osobistej. Mogi W Wyznaozonych dniaoh korzystaé z iazni. Przebywajac W areszoie miat zachowana --- STRONA 5 --- moznoéé korzystania z codziennych spaceréw, zajeé éwietlicowych, biblioteki (5700 ksia_zek ) i posiug reiigijnych, jeéiiby tylko wyrazii Woie uczestniczenia W nich. W pozwanej jednostce byiy organizowane zajeoia kuituraino oéWiatoWe, sportowe i kursy nauki zawodu, ktorymi byli objeci Wszyscy osadzeni, aczkolwiek udziat W nich byi dobrowolny. Kontroie przeprowadzone W pozwanej jednostce nie Wykazaiy zadnych nieprawidtowoeci odnoénie panujacych W nioh Warunkow sooialno — bytowych. Sedzia przeprowadzajacy kontrole ooenii prace administracji Aresztu Sledczego pozytywnie. Wszeikie decyzje podejmowane Wobeoosadzonyoh zostaiy ocenione, jako trafne, prawidtowe, Wyczerpujapo udokumentowane i uzasadnione. Jedynie pieiwsza z kontroli sanitarnych przeprowadzona éprzez Pafistwowego Powiatowego lnspektora Sanitarnego W 0. w dniu 28.11.2008r.,a wiec juz po opuszczeniu aresztu przez powoda, wykazata pewne nieprawidtowoéci W zakresie Wiaéciwego oznaczenia miesa ijego przetworow oraz niewtaéciwy stan kanalizaoji W podpiwniczeniu kuchni, powodujacy Wydzielanie sie zapachow typowych dia éciekow. Nastepna kontrola (z 30.12.2008r.) uznaia biezapy stan sanitarny za dostateczny. Kwestionowane przez powoda kontrole osobiste osadzonych W jednostkaoh penitenojarnych miaiy swoje uzasadnienie prawne W przepisach art. 116 § 2, 3 i 4 k.k.W. oraz § 72 ust. 1 pkt 1 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 31 pazdziernika 2003r. W sprawie sposobow ochrony jednostek organizacyjnyoh Siuzby Wieziennej. Kontroia korespondenoji pod wzgiedem ochronnym rowniez miata swoja podstawe W obowiazujapyoh przepisach prawa. Powod miat zapewnione Wyzywienie zgodnie z ustalonymi racjami zywieniowymi. Jakoéo i skiad posiikow byiy na biezaco monitorowane. Sposob przygotowywania i Wydawania posiikow byi przedmiotem Wyzej Wymienionej inspekcji sanitarnej. Osadzonym byta tez zapewniona odpowiednia i bezpiatna opieka medyczna. . Areszt Sledczy W 0., z ktorego dziatalnoécia Wiaze sie rqszczenie doohodzone przez powoda zostai zniesiony z dniem 1 pazdziernika 2012r. zarzadzeniem Ministra Sprawiedliwoéoi z dnia 30 Iipca 2012r. (Dz. Urzedowy MS z 2012r. poz. 117), podobnie jak Oddziai Zewnetrzny w P.S. podlegiy Aresztowi Sledczemu W O. Jednoczeénie z mocy tego samego zarzadzenia zostat utworzony Zakiad Karny W P. S. gm. R. Woj. mazowieckie, podlegiy Dyrektorowi Okregowemu Siuzby Wieziennej W B., ktory z mocy § 4 tegoz zarzadzenia przejat majatek ruchomy i nieruchomy dotyohczasowego Aresztu Siedozego W O. Powyzszy stan faktyczny zostal ustalony na podstawie:  faktow powoiywanych przez kazda ze stron, przyznanych przez druga strone, badz uznanyoh za przyznane, wobec niewypowiedzenia sie przez strone co do twierdzefi strony przeciwnej Wskazujacej fakty istotne dla rozstrzygniecia sprawy,  dowodu z przestuchania powoda, W charakterze strony (k 249250), z uwzgiednieniem faktow podanyoh przez‘ niego w ramach przestuohania informacyjnego (k 197198), do ktowoh odwotai sie w swoim zeznaniu,  dowodu z przeetuchania éwiadka P. B, (k 248)  '  dowodu z dokumentow badz ich niekwestionowanych kserokopii Wymienionych W protokole rozprawy (k 249), z uwzgiednieniem sprostowania ziozonego dokumentu (k 258259). ' A . _ --- STRONA 6 --- Sad zwazyt, co nastepuje: PoWodztWo zastugiwato na uwzgiednienie W nieznacznej czesci. Z faktow powotywanych przez powoda na uzasadnienie swoich roszczeri zostata jedynie udowodniona przestanka przebywania powoda W przeiudnionej celi. Wynika to jednoznacznie z tresci dokumentu przediozonego przez pozwanego (k 258259). Powod, a nim ciazyi oiezar udowodnienia tych zarzutow, nie wykazai, ze W okresie pobytu W pozwanej jednostce penitencjarnej nie miat zapewnionyoh innych Warunkow socjalno — bytowyoh przewidzianych przez obowiazujape przepisy, ani~ tego, ze stosowano Wobeo niego niedopuszczaine praktyki w zakresie bezprawnyoh kontroli osobistych, naruszania tajemnicy korespondencji. Wypada podkreslié, iz W odpowiedzi na pozew pozwany przedstawit swoje stanowisko odnosnie faktow powoiywanych przez powoda na uzasadnienie swoich roszczefi. Nie tyiko zaprzeczyt im, aie Wrecz wskazat, ze Warunki odbyvvania tymczasowego aresztowania byiy zgodne z obowiazujapymi przepisami. Zatem, jesli byio inaczej, powod powinien podjaé iniojatywe dowodowa W ceiu wykazania faktow, z ktoiych Wywodzii swoje roszozenia, a tego nie uczynit. Wbrew zaprzeczeniu pozwanego, powod niewatpiiwie wykazat, ze przez znaczaoy okres przebywania W pozwanej jednostce byi osadzony W celach mieszkainyoh W warunkach ich przeiudnienia. Te przypadki nie miaty charakteru incydentalnego, zwazywszy na to, ze W okresie pobytu w jednostce trwajacego 354 dni (po uwzgiednieniu okresu pobytu W szpitaiu) az 258 dni przebywai W oeiach niezapewniajaoych minimum 3 m2 na jednego z osadzonych. Mozna, Wieo z caia pewnosoia przyjaé, ze osadzenie W tych Warunkaoh nie miaio oharakteru Wyjatkowego. Co Wiecej, takowy charakter miato przebywanie W ceii, W ktorej na jednego osadzonego przypadato Wieoej niz 3 m2 powierzchni celi. Jak trafnie Wskazai SN W wyroku z dnia 17 maroa 2010r. iCSK 486/09, LEX nr 599534, nadmierne zageszczenie ceii moze samo W sobie bye kwaiifikowane jako traktowanie niehumanitarne. Do stwierdzenia Wystapienia "szczegoinie uzasadnionego wypadku“ w rozumieniu art. 248 k.k.W. nie Wystarcza ogolnikowe powoianie sie na istniejacy w kraju stan przeiudnienia zaktadow karnych. Sad Najwyzszy odwoiai sie przy tym do pogladow przyjmowanyoh W judykaturze (por. wyroki Sadu Najwyzszego: z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 13 oraz z dnia 2 pazdziernika 2007 r., ll CSK 269/07, OSNCZD 2008, nr 3, poz. 75),,w ktorych trafnie zwrocono uwage, ze wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci jest jednym z podstawowych obowiazkow demokratyoznego paristwa prawnego, wynikajacym z norm prawa miedzynarodowego. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske miedzynarodowego paktu praw osobistych i pubiicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz art. 3 e.k.p.c., kazda osoba pozbawiona WO|nOSCi musi, byé traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci cziowieka. Zasady powyzsze zostaiy reoypowane do poiskiego porzadku prawnego iwyrazone W art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 --- STRONA 7 --- Konstytucji. PraWo do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnosci nieWa_tpiiWie nalezy zaiiozyé do kataiogu dobr osobistych podlegajapych ochronie. Dziatania naruszajace te dobra moga zatem rodzié odpowiedziainosé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 24 i 448 k.c. . Obowiazujapy W okresie pobytu powoda W przeludnionyoh oeiach art. 248 § 1 k.k.W. pozwaiat Wprawdzie dyrektorowi zaktadu karnego (aresztu sledczego) umiesoié skazanego (tymczasowo aresztowanego) W ceii o powierzchni mniejszej niz 3 m2 na jedna osobe, ale tylko W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach i jedynie na czas okreélony. W tym ozasie nie obowiazywatjeszcze przepis art. 110 k.k.W. W brzmieniu nadanym mu przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 pazdziernika 2009 r. o zmianie, ustawy  Kodeks karny Wykonawczy (Dz. U. Nr 190, poz. 1475), polegajacym na dodaniu W tym przepisie § 2a2i i § 5, bedapym nastepstwem koniecznosoi Wykonania wyroku TK 2 dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07, Dz. U. Nr 96, poz. 620.Aktuaina tresé art. 110 k.k.w. realizuje powotany wyrok TK W ten sposob, ze: precyzyjnie okresla przestanki umieszczania skazanych W Warunkach, W ktorych powierzohnia W celi na jedna osobe wynosi ponizej 3 m2, podkreslajac Wyjatkowy charakter takiej deoyzji, okresia maksymainy czas umieszczenia skazanego W tyoh Wyjatkowych Warunkaoh i procedure W przedmiocie umieszczenia skazanych W Warunkach, W ktorych powierzohnia W celi Ana jedna osobe wynosi ponizej 3 m2. W sprawie niniejszej nie zostato Wykazane przez pozwanego, a na nim W tym zakresie spoczywat ciezar dowodu, ze W odniesieniu do powoda zachodzit taki szczegolny przypadek W rozumieniu art. 248 § 1 k.k.W. (ktory utracii moc z dniem 06.12.2009r.) uzasadniajacy stosowanie Wobec powoda przez 258 dni odstepstwa od zasady Wyrazonej W 110 k.k.w.W przedmiotowej sprawie byio bezspornym, ze W stosunku do powoda nie Wydano zadnej decyzji indywiduainej, o ktorej mowa W art. 248"k.k.w. Jest rzecza oczywista, ze przeiudnienie W ceiach iaczy sie z dodatkowymi doiegiiwoéciami bytowymi dnia codziennego (Warunki nociegu, spozywania positkow, korzystania z ubikacji itd.). Stan taki jest szczegoinie dotkliwy, jesli trwa dtuzszy okres. A tak byto W omawianej sprawie. Nadmienié wypada, ze W Wyroku z dnia 22.03.2012r. VCSK 85111, LEX nr 1214612, SN Wskazat, ze date 6 grudnia 2009 r., tj. wejscia W zyoie ustawy nowelizujacej art. 110 k.k.w. nalezy potraktowaé jako cezure ozasowa, od ktorej nalezy zmienié podejécie do oceny kwestii przeiudnienia W polskich zaktadach karnych. Wprawdzie kazdy przypadek trzeba rozpatrywaé indywidualnie, ale jako zasade mozna przyjaé, ze jezeii obecnie doszto  2 uchybiehiem art. 110 § 2 k.k.w.  do naruszenia dopuszozalnej ustawowo normy powierzchniowej na jednego skazanego, to tym samym mogto to doprowadzié W sposob samoistny do naruszenia jego dobr osobistych. W takim zaé razie  co do zasady  nie ma teraz koniecznosoi Wykazywania innych ozynnikow, ktore uwzgledniane dopiero kumulatywnie z faktem przebywania W celi o powierzchni ponizej 3m2 W okresie jednorazowo ponad 14 dni, a tacznie ponad 28 dni dawatyby skazanemu podstawe do wystapienia z roszozeniem o oohrone dobr osobistych.  . 1 --- STRONA 8 --- W niniejszej sprawie, zwazywszy na dtugotrwatosé przebywania przez powoda W przeiudnionych ceiach, mozna z caia stanowczosoia stwierdzio, ze ohoo miato to miejsce przed 6 grudnia 2009r. nastapito naruszenie dobra osobistego powoda tylko przez sam fakt przeiudnienia cel, W ktorych powod przebywat, bez potrzeby odwotywania sie do innych czynnikow, o ktorych mowa W wyzej zaprezentowanym pogladzie Wyrazonym przez SN. Umieszczenie powoda W tyoh oelaoh nie nosito znamion Wyjatkowoéci i juz ta okolicznosé pozwaia na przyjecie bezprawnosci dziaiania pozwanego, ktorej nie moze uohyiio konieoznoso realizacji przed administracje aresztu siedczego nakazow przyjecia do pozwanej jednostki osob tymczasowo aresztowanyoh. a  Pozwany nie zdoiat  W ooenie Sadu — skutecznie obalio domniemania bezprawnosci naruszenia dobra osobistego, ktére W sprawie niniejszej niewatpiiwie wzmacniato sytuaoje dowodowa powoda, co zreszta przyznat sam pozwany (k 113). Pozwany podniost zarzut przedawnienia roszczenia W odniesieniu do okresu powyzej 3 lat Wstecz od daty Wniesienia pozwu. Pozew zostai oddany W administracji aresztu sledczego W dniu 25.07.2011r. (k 12), zatem zarzut dotyczy okresu poprzedzajapego 25 lipca 2008r. (a wiec pobytu W okresie od 26 pazdziernika 2007r. do 24 iipoa 2008r) Ten zarzut powinien byé zatem oceniony na grunoie art. 442‘k.o., dodanego ustawa z dnia 16.02.2007r. o zmianie ustawy — kodeks cywilny, ktora Weszta W zycie 10.08.2007r. Zgodnie z tresoia §1 tegoz artykuiu  roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwoionym ulega przedawnieniu z upiywem tat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziat sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze termin ten nie moze bye dtuzszy niz dziesieo lat od dnia, W ktoiym nastapito zdarzenie Wywoiujace szkode. W mysl §3 tegoz artykuiu  razie wyrzadzenia szkody na osobie, przedawnienie nie moze skoflczyé sie Wczesniej niz z upiywem lat trzeoh od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziat sie o szkodzie i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia. Powod ziozyi oswiadczenie, ze 0 swoich prawach a takze doznanych krzywdach i szkodach niemateriainych dowiedziat sie do innego osadzonego i Fundacji Pro Pubiico Bono. Wtedy tez miat dowiedzieé sie 0 powstaiej szkodzie, a takze o osobie zobowiazanej do jej naprawienia. Powyzsze Wyjasnienie nie moze jednak skutkowaé przyjeciem, ze bieg przedawnienia rozpoczat sie W dacie Wskazanej przez powoda, aibowiem brak éwiadomoéci odnoénie mozliwosci wystapienia ze stosownymi roszczeniami nie moze uzasadniaé rozpoczeoia biegu przedawnienia dopiero z chWiIa_ uéwiadomienia sobie tej moziiwosci. Okoiicznosé, ze powod byi nieswiadomy moziiwoéci dochodzenia swoich roszczefi nie ma Wptywu na rozpoozecie biegu przedawnienia i moze byé jedynie oceniana W konteksoie postrzegania przez niego dolegliwoéci zwiazanych z naruszeniem jego dobra osobistego. , Zgodnie z trafnym pogladem wyrazonym w wyroku Sajdu Najwyzszego z dnia 21 pazdziernika 2011 r. iV CSK 46111, i_EX.nr 1084557  Wedtug art. 4421 § 1 k.c., jak i obowiazujaoego do 10 sierpnia 2007 r. art. 442 k.c., dla uznania, ze rozpoczat sie --- STRONA 9 --- bieg trzyietniego przedawnienia konieczne jest, aby poszkodowany dowiedziat sie zarowno 0 szkodzie, jak i osobie zobowiazanej do jej naprawienia. Oba te elementy musza bye spetnione iapznie. W orzecznictwie Sadu Najwyzszego utrwaiony jest pogiad, ze o "dowiedzeniu sie o szkodzie" mozna mowio Wtedy, gdy poszkodowany "zdaje sobie sprawe z ujemnych nastepstw zdarzenia Wskazujacych na fakt powstania szkody"; inaczej rzeoz ujmujac, gdy ma "sWiadomos<': doznanej szkody" (por. uchwate sktadu 7 sedziow SN z 11 lutego 1963 r., Ill PO 6162, OSNCP 1964, nr 5, poz. 87). Zatem uzyskanie Wiedzy o mozliwosci wystapienia z takim zadaniem nie jest przesianka rozpoozecia biegu przedawnienia. Natomiast  W ocenie Sadu  nie, sposob przyjaé, ze o wyrzadzonej mu krzywdzie Wskutek naruszenia dobra osobistego przez umieszczenie W przeludnionej celi powod dowiedziat sie dopiero W okoiicznosoiaoh przedstawionyoh W pismie (k 3), aibowiem swiadomosé dolegiiwosci Wywotanych Wskazanymi Wyzej okoiioznosciami miat juz z chwiia umieszczenia go W takiej celi, skoro Wiazato sie to z podnoszonym przez niego dyskomfortem. Zgodnie z pogiadem ugruntowanym W judykaturze, dowiedzeniem sie o szkodzie jest moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawe z ujemnych nastepstw zdarzenia Wskazujacych na fakt powstania szkody, gdy ma swiadomoso doznanej szkody (Wyrok SN z 16 marca 2005r., ll CK 538/O4, LEX nr 402286). Nie sposob tez przyjaé, ze nie miai zadnej Wiedzy odnosnie osob odpowiedziainyoh za ten stan rzeczy. Jak Wskazano Wyzej nieswiadomosé moziiwosoi domagania sie zadoséuczynienia nie jest prze,sianka Wstrzymujaoa rozpoczecie biegu przedawnienia. Zasada jest, ze rozpoozecie biegu przedawnienia jest niezaiezne od swiadomosoi uprawnionego co do przystugujacego mu roszczenia. Taka_ regute daje sie Wywiesé W sposob posredni z tresci art. 442 § 1 k.c. (Wyrok SN z 17 maja 2006r., I CSK 176105, LEX nr 191138). W sprawie niniejszej nalezato przy tym rozstrzygnaé, czy mozna  przy uwzgiednieniu przedawnienia  rozdzieiié okres, W ktorym trwat stan naruszajapy dobra osobiste powoda. W orzecznictwie przyjeto, ze jezeii nastepstwem czynu niedozwoionego jest kiika zdarzen kolejno nastepujacyoh W ozasie, a pozostajapyoh W zwiazku przyczynowym z tym ozynem i szkoda iub krzyWda_, to W ceiu okresienia poczatku biegu trzyietniego terminu przedawnienia (art. 442 § 1 k.c.) nalezy rozwazyé Wzajemny stosunek tych zdarzen: czy sa one ze soba tak scisie zwiazane, ze stanowia tylko elementy jednej szkody Iub krzywdy, czy tez maja samodzieiny byt i stanowia odrebne szkody Iub krzywdy, wyroste W roznyoh przedziaiach czasowych. W pierwszym Wypadku punktem odniesienia dia okreslenia biegu trzyietniego terminu przedawnienia jest zdarzenie poozatkowe, a dalsze zdarzenia stanowia tylko powiekszenie tej samej szkody. W drugim Wypadku poszczegolne zdarzenia maja W odniesieniu do szkody samodzieiny byt i wyznaczaja Wtasny trzyietni termin przedawnienia. A ' (Wyrok SN z 31 pazdziernika 1974r., II CR 594174, OSNC 1975112/175). W ocenie Sadu W sprawie niniejszej zdarzenia naruszajace dobra osobiste powoda miaty samodzielny byt i kazdorazowo taczyiy sie z umieszczaniem powoda W celi --- STRONA 10 --- Warunkach jej przeiudnienia, stad okres przedawnienia naiezy liczyé od kazdego przypadku umieszczenia powoda w przetudnionej ceii. Przestepujao do ustalenia Wysokosci zadoséuczynienia za okres nieobjety zarzutem przedawnienia nalezy podkreslié, ze zadoséuozynienie ma charakter kompensaoyjny. Musi Wiec przejawiaé okresiona Wartosé ekonomiczna, ale nie bedaca zarazem Wartoscia nadmiernaw stosunku do doznanej krzywdy. Jak trafnie zwazyt Sad Apelacyjny We Wrootawiu W wyroku z 28 maroa 2012r., I ACa 162112, LEX nr 1164092, przy ocenie, jaka suma jest, W rozumieniu art. 448 k.c., odpowiednia tytuiem zadoséuczynienia za doznana krzywde spowodowana naruszeniem dobr osobistych, nalezy mieé na uwadze rodzaj dobra, ktore zostato naruszone oraz charakter, stopien nasiienia i czas trwania doznawania przez osobe, ktorej dobro zostato naruszone, ujemnych przezyé psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda). Dia ooeny tej nie jest tez bez znaczenia stopieri Winy osoby naruszajacej dobra osobiste, cel ktoiy zamierzata ona osiagnaé podejmujac dziaianie naruszajace te dobra i korzyso majatkowa, jaka W zwiazku z tym dziataniem, uzyskata tub spodziewata sie uzyskaé. W sprawie niniejszej nie mozna przypisai: pozwanemu ztej Woii, Wyrazajacej sie W swiadomym riaruszaniu godnosci powoda poprzez umieszczanie go W przeludnionej oeii. Administracja Aresztu Siedozego musiata realizowaé orzeczenia Sadu nakazujape przyjecia osob tymczasowo aresztowanych do tej jednostki, przy uwzgiednieniu zasad rozmieszczania osadzonych W celaoh Wedtug kategorii wieku, uprzedniej karainosci, uzywania Wyrobow tytoniowych, zaleoen psychologicznyoh i lekarskich, Wskazan organu dysponujacego majaoych na oelu zabezpieczenie prawidtowego toku postepowania karnego i potrzeby zabezpieczenia bezpieczenstwa W areszcie siedczym. Jednakze W uchwaie siedmiu sedziow Sadu Najwyzszego z dnia 18 pazdziernika 2011 r., Iii CZP 25111 (OSNC 2012, nr 2, poz. 15), stwierdzono Wprost, ze odpowiedzialnosé Skarbu Panstwa na podstawie art. 448 k.c. za krzywde wyrzadzona naruszeniem dobr osobistyoh poprzez umieszczenie osoby pozbawionej Woinosoi W celi o powierzohni mniejszej niz 3 mg na osadzonego jest niezalezna od Winy. Powéd nie wykazat, ze byt gorzej traktowany niz inni osadzeni. W ozasie pobytu W przedmiotowej jednostoe penitencjarnej nie zgiaszat uwag i zastrzezefi. Nie Wystepowat z roszczeniami W stosunku do Skarbu Panstwa z tytutu osadzenia go W Warunkaoh przeiudnienia az do uswiadomienia mu tej mozliwosci przez innego osadzonego. Moze to dowodzio jedynie faktu nieodczuwania przez niego nadmiernych dolegliwosci zwiazanych z odbywaniem tymczasowego aresztowania W Warunkach przeiudnienia panujaoego W celach. Przy ocenie godziwych Warunkow odbywania kary nalezy mieé tez na Wzgiedzie poziom zyoia spoieczenstwa. Nie do przyjecia jest argumentacja sprowadzajapa sie do oozekiwafi, iz te Warunki musza odbiegaé od Warunkow zycia znaozacej czesoi polskioh rodzin, ktoryoh naweti nie stat‘: na zapewnienie racji zywnosoiowych przyjetych W zaktadaoh karnych, zewzgledu na Wystepujacy problem zwyktego ubostwa. Obowiazkiem Paristwa jest nietylko Wywiazanie sie z przyjetych na siebie zobowiazafi W zakresie zapewnienie godnych Warunkow odbywania kary . . A --- STRONA 11 --- pozbawienia Wolnosci, aie tez zapewnienie odpowiedniej pomocy osobom przebyvvajapym na Wolnosci, ktorzy 2 przyczyn niezaieznych od siebie nie moga uzyskiwaé Wystarczajacych dochodow pozwalajacych na utrzymanie swojej rodziny na godziwym poziomie. Nie trzeba przypominaé, ze Polska jest paristwem ciagle borykajapym sie z usunieciem Wszystkich nastepstw poprzedniego niewydolnego systemu gospodarczego. W mysl zasady soiidaiyzmu oiezar nadrobienia zalegtosci W stosunku do panstw wysoko rozwinietych Wyznaczajaoyoh standardy zyciowe, musi byé rownomiernie roztozony na Wszystkie grupy spoteczne. Nie mozna oczekiwaé, ze Panstwo zapewni osobom odbywajacym kare pozbawienia Wolnosci Warunki odpowiednie do tych panujacych W krajach Wysoko rozwinietych, a pozostatyoh obywateiom przestrzegajqcym porzadek prawny nie zabezpieczy Warunkow pozwaiajapych na zaspokojenie elementarnych potrzeb. Jest oczywistym, ze pobyt W zaktadzie karnym wiaze sie z doiegliwosciami. Osoba trafiajaca do takiego zaktadu musi mieo te okolicznosé na uwadze i nie moze oczekiwaé, ze Panstwo zapewni mu Warunki znacznie odbiegajape od tych, W ktorych zyje znaczaca ozesé spoteczenstwa. Niemniej jednak W sprawie niniejszej zostato stwierdzone ponad Wszelka Wajtpliwoso, ze pobyt W okresie nieobjetym przedawnieniem W przeludnionej oeii nr 210, naruszyt dobro osobiste powoda. Niezapewnienie powodowi minimalnej powierzchni W celi W ozasie odbywania tymczasowego aresztowania Wiazato sie z nadmiemymi ograniczeniami i doiegiiwosciami, W szczegolnosci W zakresie: Warunkow noclegu, spozywania posiikow, zatatwiania potrzeb fizjoiogicznyoh. Te dolegiiwosoi zostaiy spotegowane tym, ze ten stan trwat zbyt dtugo. Jednak zwazywszy na to, ze powod nie Wykazai, aby Wystapiiy jeszoze inne czynniki zwiekszajace poozuoie krzywdy Sad uznai, ze zasadzona kWota 600 zt W petni zrekompensuje mu poczucie krzywdy Wywotane opisanymi zdarzeniami.  W ocenie Sa_du, zasadzona kwota uwzgiednia bogaty dorobek orzeoznictwa przy rozstrzyganiu anaiogicznych sporow. Wypada dodaé, ze Sad nie zasadzit odsetek od uwzglednionego roszozenia, albowiem powod nie zgtosit takiego zadania. ich zasadzenie bytoby orzeozeniem ponad Zadanie W rozumieniu art. 321 § 1 k.p.c. W pozostaiych zakresie powodztwo polegato oddaieniu, takze W zakresie ustalenia naruszenia dobr osobistyoh  W tym przypadku z uwagi na niewykazanie przez powoda interesu prawnego W rozumieniu art. 189 k.p.c. W zadaniu ustalenia naruszenia tych dobr. W orzeoznictwie zgodnie przyjmuje sie, ze rzeczony interes prawny nie zachodzi, jesii osoba zainteresowana moze Wytoczyo powodztwo 0 zasadzenie, czyii W tym konkretnym przypadku 0 usuriiecie skutkow naruszenia tych dobr. Wowczas okoiicznoso naruszenia tych dobr jest przestanka rozstrzygniecia o zadaniu usuwajapym skutki ich naruszenia. W sprawie niniejszej powod Wystapit z roszczeniem pienieznym majacym swoje zrodto W zdarzeniu naruszajacym jego dobra osobiste. Nie Wykazat przy tym, ze z faktu naruszenia dobra osobistego moze Wyptynaf; jeszcze Wiecej roszozen, stad nie miat interesu prawnego W dodatkowym zadaniu potwierdzenia, ze takowe naruszenie. nastapito. 1 --- STRONA 12 --- O kosztach prooesu Sad orzekt na podstawie art. 102 k.p.c., odstepujap od obciazenia powoda kosztami zastepstwa prawnego przypadajaoymi na rzecz pozwanego z tytutu zastepstwa przez radce Prokuratorii Generalnej. Zasadzenie zwrotu kosztow oznaozatoby de facto koniecznoso Wytozenia przez powoda znacznie Wyzszej kwoty  od tej, ktora Sad zasadzit na jego rzecz. Trzeba tez podkreslié, ze Wysokoso zadoséuozynienia zalezata 0d oceny Sadu na grunoie stanu faktycznego przedstawionego przez powoda. Inna sprawq jest, ze powod zgtosit przedmiotowe zadanie zupetnie bezrefieksyjnie, ohoé powinien Wiedzieé, ze nieuwzglednienie go moze skutkowao zasadzeniem zwrotu kosztow zastepstwa procesowego na rzecz przeciwnika procesowego iiczonych od wartosci nieuwzglednionego roszozenia.  (DU3‘.1:; C3‘ : 67$1 I/"“""“ kl ma,» ,, 1 '.,<.=* at _“__. 1.‘ I r€'_ <1 £ Naorygi E 3 3 3 .;1~18 11131611 42' 1, \"fit<T \ “'~<,rJ 4:“U1 $ . _ . {<1 ‘”*~5<"il.{*..‘.é..‘i1