Wyrok 1c 692/10 1 0 dome WYROK w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Ha o

--- STRONA 1 --- Sygn‘ akt I C 1056108 Ma pudstawla ustawy 2 dnia 6.04.2091 r. 6 cioslegpie WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dn informagqi puf311¢,};|]@fD2_%_l, 112 pug. 1196 2 19:122. Im Dnia 24 paidziernika 201 1 roku przakazano lnformacia publinzflfi W Tfiimle sad OlqQggwy W warszawie wydziag 1 cywjlny dokumenlui b w iurmle przetworznna} w skiadzle aw M00. _ Przewodniczqcy: sso Bozena Ch%0pecka g11§*;;.;,.;..,§;‘;.;;;;‘;.;;;;,‘;1;;,".;".;a;;""""""""" Protokoiant: sekretarz sqclowy Pawc% Ponikowski  M fitfiyii P0 rvzpoznmiu W dniu 06 paidzifimika 2011 wku W Warszflwie ........2‘:........j........................................... Ha mzprawie ' adres wntoskodawcy sprawy zpowédztwa H. L., W. Z., M. P. i P. Z. przeciwko Skarbowi Pafistwa — Wojewodzie (...), Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi ' 0 odszkodowanie I. zasqdza od Skarbu Pafistwa — Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz: 1. H. L. kwotg 606 666,66 21 (szeééset szeéé tysiQcy szeééset szeéédziesiqt szeéé ztotych szeéédziesiqt szeéé groszy), 2. M. P. kwotg 606 666,66 2% (szeééset szeéé tysiqcy szeééset szeéédziesiqt szeéé zlotych szeéédziesiqt szeéé groszy), 3. W. Z. kwotq 303 333,33 2% (trzysta trzy tysiqce trzysta trzydzieéci trzy ztote trzydzieéci trzy grosze), 0 4. P. Z. kwot@303 333,33 21 (rrzysta trzy tysiqce trzysta trzydziezici trzy ztote trzydzieéci trzy grosze); 11. W po20sta%ym" zakresie powédztwo oddala, 111. znosi koszty postqpowania miqdzy stronami, ’ IV. nieopiacone 0p%aty od pozwu przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. UZASADNIENIE. W dniu 3 iistopada 2008r. powodowie H. L., W. Z., P. Z. iM. P. wniefili pozew przeciwko Skarbowi Pafistwa — Wojewodzie (...) oraz Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi 0 zasqdzenie tytulem odszkodowania kwoty3.900.000 2%., W tym na r2ec2 H. L. kwotg 1.300.000 2%., M. P. kwotq 1.300.000 2%. oraz dla W. Z. iP. Z. pa 650.000 2%. H. L. Wni65% 0 zasqdzenie na jego rzecz kosztéw procesu. W uzasadnieniu powodowie wskazali, 22 wnoszq 0 oclszkodowanie 2 tytu%u zabrania Ziemi 0 powierzchni 6,5 ha we wsi C" . W piémie procesovvym 2 dnia 12 lutego 2009r. powédka M. P. wniosla o zasqdzeiiie na jej rzecz kwoty 6.890.000 2%. (k74). W dnitl 16 gruclnia 2010r. powéd H. L. z1"n0dyfikowa%p0w6dztw0 w ten sposéb, 2e wni6s% 0 zasqdzenie kwoty 606.666,66 2%. 2 tytulu odszkodowania za nieruchomosié oraz kwott; 220.896 2%. 2 tytu%u utraconych korzyéci, "w p020sta%ym zakresie cofnaj p0W0dZtW0 bez zrzeczenia sin; roszczenia (k229). Powéd W. Z. wniésl 0 zasqdzenie polowy 2 kwot zqdanych przez powoda H. L. (1:229). Powéd P. Z. wniési 0 zasqdzenie polowy 2 kwoty Zqdanej przez M. P. (k229). Pozwany Skarb Pafistwa ~ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi mstgpowanf przez Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwa wniés% 0 oddalenie powédztwa w ca%oéci i zasqdzenie na rzecz puzwanego kosztéw postqpowania, w tym kosztéw zastqpstwa. procesowego wed%ug norm przepisanych na rzecz Skarbu Palistwa — Pl'01(1l1‘&1ZOI‘i1 Generalnej Skarbu Pafistwa. Pozwany p0c1ni6s% Zarzut przedawnienia roszczeniaf Sad ustalii nastqpujqcy stan faktyczny. Powodowie sq spadkobiercami F. L.. F. L. 2mar% 12 grudnia l995r., spadek po nim nabyiy dzieci M. P., E. Z. i H. L. p0 113 czqéci 1<a2de 2 nich. Spaclek po 2rnar%ej E. Z. nabyli ma; W. Z. i syn P. Z. p0 ‘/3 czqéci kaidy 2 nich (K2627'). 1/ Na poclstawie przepistfiw dekretu PKWN z dnia 6 wrzeénia 19441". 0 przeprowadzeniu reformy roinej (D2. U. 2 451‘. nr 3, p02. 13) dokumentem nadania ziemi nr 159 z 1946r. (bez. dokiadnej daty) przydzielono F. L. 6,5 ha ziemi we wsi C. (obecnie C.). Woj ewédzka Komisja Ziemska w W. decyzjq z dnia 19 kwietnia 19501". stwierdzi%a niewaznoéé powyzszego dokumentu naclania (k69).  ' Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzjq 2 dnia 15 wrzeénia 2008r. stwierdzil, ze decyzja 2 dnia 19 kwietnia 1950r. z0sta%a wydana 2 razqcym naruszeniem prawa, jednak nie stwierdzit jej niewaznoéci gdyz wywoiaia nieodwracalne skutki prawne (k6 9).  Wartoéé rynkowa prawa w%asn0:§ci przedmiotowej nieruchomoéci gruntowej wynosi 1.820.000 2%., 23$ Wartoéé utraconych korzyéci jakie mozna by uzyskaé z w%adania nieruchomoéciq za 1ata 19592009 wynosi 662.688 2%. (k161180) Powyzszy stan faktyczny zosta% ustaiony w oparciu 0 dokumenty ztoione do akt sprawy, ktére nie by%y kwestionowane przez strony postqpowania. Wartoéé nieruchomoéci zosta%a ustalona w oparciu 0 opiniq bieg%eg0 B. S., ktéra zostala sporzqdzona rzetelnie i wyczerpujqco. Biegia rzeczowo wy_§a§ni%a wszelkie wqtpliwoéci stron zwia_zane ze sporzqdzeniem opinii i dlatego te2 Sad uzna%, Ze wartoéé nieruchomoéci odpowiada wanoéciom rynkowym. ' Biorqc powy2sze pod uwagg naleiy stwierdzié, co nastegpuje. W pierwszej kolejnoéci stwierdzié nalezy, 2e w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 160 k._p.a. Zgodnie bowiem 2 art. S ustawy 2 dnia 2004 roku 0 zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektérych ustaw IDZ. U. Nr 162, p02. . 1692! wprowadzajqcej nowe regulacje dotyczqce odpowiedzialnoéci za szkody wyrzqdzone w zwiqzku 2 wykonywaniem w1ad2y publicznej, zmiany nia. wprowadzone nie majq zastosowania do zdarzefi 'i stanbw prawnych powstaiych przed wejéciem w zycie ustawy. Jak wyp0wiedzia% sit; zaé Sa_d Najwyzszy w uchwale peinego skladu Izby Cywilnej 2 dnia 31 marca 2011 roku H11 CZP I 12/10, LEX numer 751460! do l'0SZCZ6fi 0 naprawienie szkody wyrzqdzonej ostatecznq decyzjq aclministracyjnq wyclanq przed dniem 01 wrzeénia 2004 roku, ktérej niewaznoéé lub wydanie 2 naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono zaréwno przed,ja1< i po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a. Jezeii ostateczna wadliwa decyzja administracyj na 20sta%a wydana przecl dniem wejécia w tycie Konstytucji, odszkodowanie przysiugujqce na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. nie obejrnuje korzyéci utraconych wskutek jej wydania, choéby ich utrata nastapi%a po wejéciu w Zycie Konstytucji. W kunsekwencji stwicrdzié nalezy, 2e w myéi tej uchwaly w omawianych przypadkachnie zachodzi koniecznoéé wyczerpania administracyjnego trybu dochodzenia odszkodowania przewidzianego w art. 160 § 4 k.p.a. --- STRONA 2 --- Biorac powyzsze pod uwagg w niniejszej sprawie nale2y przywo%aé brzmienie art. 160 § 1 kpa. Przepis ten stanowi, 2e stronie pr2ys%uguje odszkodowania 2a'wydanie§ decyzji 2 naruszeniem § 1 art. I56 kpa, niezaleznie od tego czy w wyniku tegonaruszenia c10sz%o do unieWa2nienia decyzji, 'c2y te2' dos2%o do stwierdzenia, 2e zostala ona wydana 2 naruszeniem prawa. Przepis ten stanowi samodzielnai wy%ac2na podstawq odpowiedzialnoéci za szkody spowodowane wydaniem clecyzji 2 naruszeniem art. 156 § I kpa. Poclstawa pravnia zadania dochodzonego przez powodéw w niniejszym post:gpowaniu jest witgo przepis art. 160 kpa. Przepis § 3 tego artyktihl wskazuje, 26 odszkodowanie pr2ys%uguje od organu, ktéry wydai clecyzjq 2 naruszeniern przepisu art. 156 § 1 kpa, chyba 2e wing 2a. powstanie okoliéznoéci wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postqpowania dotyczacego tcj decyzji; W tym ostamimprzypadku roszczenie 0 odszkodowanie shlzy w stosunku do strony winnej powstania tych okolicznoéci. Zgodnie 2 treécia art. 160 § 4 kpa 0 odszkodowaniu przyslugujacym od organu wymienionego w § 1 orzeka organ administracji publicznej, ktdry stwierdzi% niewaznoéé decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 Kpa albo stwierdzii, W rnyél art. 158 § 2 kpa, 2e 2osta%a ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa. Powolany przepis w éwietle orzecznictwa Sadu Najwyzszego stanowi samodzietna podstawq odpowiedzialnoéci za szkoclq spowoclowana wydaniem decyzji niewaznej i Stwierdzeniem niewaznoéci takiej decyzji (tak W wyroku SN 2 16 Wrzeénia 1985:". IV CR 290385). _ Jednoczeénie stosowanie omawianej uchwa1y SN 2 dnia 31 marca 2011r. czyni caflcowicie niezasadnym podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia W oparciu 0 art. 442 kc, gdyz stosownie do § 3 art. 160 k.p.a. roszczenie 0 odszkodowanie przedawnia siq z up%ywem lat 3 od dnia, w ktérym sta%a siq ostateczna decyzja stwierdzajqca niewaznoéé decyzji Wydanej z naruszeniem art. 156 k.p.a. albo decyzja, W ktérej organ stwierd2i% w myél art. 158 k.p.a. , 2e zaskarzona decyzja 2osta%a wydana 2 naruszeniem przepisu art. 156 k.p.a. Jednoczeénie zgodnie 2 art. 160 § 2 k.p.a. do oclszkodowania stosuje sig przepisy k.c. 2 wyiaczeniem art. 418 k.c. W ocenie Sada termin, 0 ktérym mowa w art. 160 k.p.a. stanowi Iex specialis w stosunku do art. 442 § 1 14.0., ktéry na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania /tak min. Sqd Najwyzszy w wyroku z dnia J 6 Zrpca 2009 roku, 1 CSK 499/08, Lex numér 528228}. Przechodzac do oceny zaistnienia przeslanek odpowiedzialnoéci strony pozwanej wywodzone} 2 faktu wydania decyzji 2 dnia 19 kwietnia 1950r. stwierdzajacej niewaznoéé aktu nadania ziemi, stwierdzié nalezy, ze rzeczq strony powodowej byto wykazanie bezpoéredniego, normalnego zwiazku przyczynowego pomiqdzy powstaia szkoda a wydana clecyzja adrninistracyjna, dotknigta wada. Jak wynika 2 utrwaionego orzecznictwa Sadu Najwyzszego wydanego na gruncie art. 160 kpa, stwierdzenie wydania clecyzji 2 razacym naruszeniem prawa przesadza jedynie 0 bezprawnoéci i winie funkcjonariusza pafistwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynnoéci ftak Sqd Najwyiszy w wyroku z dnia 3 maja 198.5 r., II CR 1'21/85, OSNC 1986, nr 4, poz. 53/. Przechodzac do oceny merytorycznej zasadnoéci powédztwa, Sad rozwazyl istnienie wszystkich pr2es%anek odpowiedzialnoéci pozwanego Skarbu Pafistwa, do ktérych zalicza siq wydanie wadliwej decyzji administracyjnej (kttfirej niezgodnoéé 2 prawern 2osta%a stwierdzona w odpowiednim trybie), powstanie w majatku powodéw szkody i jej wysokoéé, a takze adekwatny zwiazek przyczynowo  skutkowy pomirgdzy wadliwa decyzja a s_2koda. W sprawie niniejszej zastosowanie znajduje art. 361 § 1 i 2 k.c., ktéry stanowi, i2 zobowiazany do odszkodowania ponosi odpowiedzialnoéé tylko za norrnalne nastqpstwa d2ia%ania lub zaniechania, 2 ktorego szkoda wynik%a. W powyzszych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, ktére poszkodowany poniésl, oraz korzyéci, ktére mogiby osiagnaé, gclyby mu szkody nie wyrzadzono. W ocenie Sadu powodowie mogli sir; domagaé odszkodowania, obejmujacego szkodq rzeczywista (damnum emergens), ale ju2 nie utracone korzyéci (lucrum cessans), co wynika 2 wfw uc11wa%y SN 2 dnia 31 marca 20111‘. W ocenie Sadu, w majatku powodow powstala _s2koda polegajaca na utracie okreélonego skiadnika majatkowego w postaci nieruchomoéci roinej i w tym zakresie powédztwo zostalo uwzglqdnione. Wartoéé nieruchomoéé Sad pr2yja% na kwotq 1.820.000 2%., zaé zasadzona kwota powodorn odpowiada ich udzialom spadkowym po zmarlym F. L.. W pozostaiym zakresie powédztwo 2osta%o oddalone. O kosztach postqpowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Sad wziai pod uwagq, Ze w przypadku roszczeri o odszkodowanie ostateczna kwota roszczenia wynika 2 wyliczefi bieglego, a wiqc pierwotne Zadanie mo2e byé znacznie zawyzone, co nie powinno obcia2aé strony powodowej przy rozliczeniu kosztéw, skoro powédztwo zostaje uwzgladnione w c2cgéci. --- STRONA 3 --- Sygn. 1c 692/10 1 0 dome WYROK w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Ha o@dr1rw1@_v§‘?t‘>' = 911“ §~E9'?°° "98 I 511;_zm _ _ : _1J"]‘1,.poZ.1‘1 P Dma 20 wr2e§n1a 2012 r. _ _ _ dotmm{fl$iis§g.i:JiiEz1ii?§r%zas]s pubiluzne, w1\'JTi'l't_tG Sad Okregowy w Warszawle I Wydziai Cywiiny P dohumerflu lu w iarmte przetrmrzene] w skladzie n&S1QPl1_1%1CYm: _ Q/u%%\ X . ___________________ P‘Z=W°d"1°Z@°Y= SS9 1a°°1< B4141‘  """"""|"'i'§"1"e2';.;i;'»;;.'"[email protected] Protokolant: sekr. sadowy Aneta Wesolkowska ' , mu po rozpoznanlu w dnlu 17 Wrzeénla 2012 1'. w Warszawie na rozprawle .... ...........é.&}ég wni0sko‘jaYES;"""""""" sprawy 2 powodztwa H. M. i M. M.  przeciwko Skarbowi Pafistwa  Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o zapiate . 1. zasqdza od Skarbu Pafistwa — Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz H. M. kwote 1 553 160 21 (ieden milion pieéset pieédziesiat trzy tysiape sto szeéédziesiqt 2%otych) 2 odsetkami ustawowymi od 21 wrzeénia 2012 1'. do dnia zaplatyg 4 2. zasadza od Skarbu Pafistwa — Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Ila 1'2ec2 M. M. kwote 1 035 440 2% Qeden milion trzydzieéci pied tysiecy czterysta czterdzieéei ziotyeh) 2 odsetkami ustawowymi od 21 wrzeénia 2012 r. do dnia zapiaty; . A 3. w po2osta%ej czeéci powédztwo oddala; 4. zasadza od Skarbu Paristwa — Ministra Transportu, Budownictwai Gospodarki Morskiej na rzecz H. M. i M. M. kwoty po 2 600,46 2% (dwa tysiace szeséset 2%otyeh i 46!100) tyTu%em zwrom kosztow postqpowania; 5. zasadza od H. M. i M. M. na r2ee2 Skarbu Pafistwa — Sadu Okregowego w Warszawie kwoty po 674,38 2% (szeééset siederndziesiat cztery 2%ote i 38.’ 100) nakazujac éciagnieeie tej kwoty 2 zasqdzonego na r2_ec2 powoddw roszczenia. UZASADNIENIE A Wudniu 26 kwietnia 2010 r. H. M. i M. M. wnieéii o zasqdzenie od Skarbu Paristwa — Ministra Infiastruktury kwot: H. M. — 2 028 576 2% zgodnie 2 posiadanym przez niego udziaiem 3E5 czeéci, M. M.  1 352 384 2} zgodnie 2 posiadanym przez niego ud2ia%em 215 czeéei, 2 ustawowyrni odsetkami (od dnia wniesienia powodztwa do dnia zapiaty) tytu%em odszkodowania w zakresie szkody rzeczywistej i utraconych korzyéei 2 tytuiu sprzedazy lokali 0 numerach (...) w budynku przy ulicy (...) w W.. Powodowie 2rod%a szkody upatiywali w decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej 2 17 maja 1955 1'. utrzymujacej w mocy or2ee2enie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.W.nr (...) 2 10 rnarca 1955 odmawiaj ace dotyehozasowemu w%aécicie1owi przyznania prawa w%asnos§ci czasowej do gruntu 1_1ieruchomosci (...)po%o2onej przy ul. (...). Stanowi%o ono podstawe do spr2eda2y Iokali w budynku na rzecz osdb trzeeieh. Pozwany Skarb Paristwa reprezentowany przez Ministra 1l'1f1'EiS1II'|.li€1I1.lI'}’ i zastepowany przez Prokuratorie Generalna Skarbu Panstwa wni6s% o oddalenie powddztwa ora2 o zasadzenie kosztéw postepowania wediug norm przepisanyeh, w tym kosztow zastepstwa proeesowego na rzeez Skarbu Paristwa  Prokuratorii Generalnej Skarbu Paristwa (k.81 — odpowied2 na pozew). Pozwany podi1i6s% 2ar2ut przedawnienia i wskazal, 2e powodowie nie Wykazali, aby na skutek Wadliwej deeyzji poniesli szkode, nie udowodnili jej wysokoéci. Sad Okregowy ustalil nastepujaey stan faktyczny: do dnia wejécia w Zycie dekretu 2 dnia 21 paédziernika 1945 roku o w%asnosci i u2ytkoWaniu gruntow na obszarze m_. Warszawy (DZ. U. Nr 50, p62. 279) nieruchomoéé po%o2ona w W.pr2y ul. (...)o2n. nr hip. (...)P., o pow. 1882 m2 stanowiia w%asno§(: S. Z.. Powodowie sq nastepeami prawnymi przedwojennego wlaéeieiela nieruehomoéci 2 wy%ac2eniem wykupionych lokali nr (...), nabyli uc12ia%y wynoszace odpowiednio: H. M.3!5 i M. M215. (k. 41 zaéwiadezenie). Przedmiotowa nieruchomoslé zosta%a objeta dziataniem dekretu 2 dnia 26 paidziernika 1945 roku o wiasnosei i uzytkowaniu gruntow na obszarze rn. st. Warszawy i przeszia na wiasnoéé Gminy m.W., a od 1950 roku 2 chwila likwidacji gmin na wiasnoéé Skarbu Paristwa. Nastepnie powyzszy grunt, sta% sie w%asno§ciaDzie1nicy Gminy W.— (...). Zgodnie 2 przepisami ustawy 2 dnia 25 rnarca 1994 r. o ustroju rniasta (...) Wars2awy niniejsza nieruchornoéé staia sie wiasnoécia Gminy W. (...), 2a§ na moey przepisow ustawy 2 dnia 15 marca 2002 roku o ustroju miasta (...) Warszawy przedmiotowa niemchomoéé stanowi%a wiasnosié rniasta (...) W.. W dniu 16 Iutego 1949 roku petnomocnik dotychczasowego wtaéciciela 2102)/1 wniosek o przyznanie prawa w%asno§ci czasowej. Prezydium Rady Narodowej IT1. Worzeczeniem z dnia 10 marca 1955 roku, odmowiio ustanowienia takiego prawa i stwierdziio, 2e budynki znajdujqce sie na gruncie przeszty na wiasnosé Skarbu Pafistwa. Orzeczenie to zostaio utrzymane w mocy deeyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z 17 maja 1955 r. Decyzja 2 13 iistopada 2006 r. Minister Budownictwa stwierdzil niewainoéé orzeczenia Prezydiurn Rady Narodowej 2 10 marca 1955 r. ora2 decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej 2 17 rnaja 1955 r. Po ponownym rozpoznaniu wniosku decyzja Ministra Budownietwa zostaia utrzymana w mocy. ‘ Deeyzja 2 4 lipca 2008 r, Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji stwierdzii niewaznoéé decyzji Wojewody (...)2 10 wrzeénia 1991 r. stwierdzajacej nabycie przez Gmine D.(...)2: mocy prawa w dniu 27 znaja 1990 r. nieodpiatnie nieruchomoéei po%o2one_j w W.pr2y uiiey (...)2 wy%ac2eniem 6 lokali sprzedanych . Prezydent rn. W.decy2ja 2 26 stycznia 2009 r. ustanowii na rzecz powodéw prawo uiytkowania wieczystego gruntu przy ul. (...)w W.. . .. Decyzja 2 31 sierpnia 2009 r. Minister Infrastruktury zwrocii wniosek 11. M.o przyznanie odszkodowania za szkode wyrzadzona w zwiqzku 2 wydaniem clecyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej 2 17 rnaja 1955 r. utrzymujaeej w mocy orzeezenie Prezydiurn Rady narodowej w m. _W.2 10 marca 1955 r. odmawiajace przyznania prawa w%asnosei ezasowej do gruntu nieruchomoéei (...)pr2y ui. (...). W uzasadnieniu wskazano, i2 wlaéciwy do rozpoznania sprawy jest sad powszechny, Deeyzja 2 tej samej daty Minister Infrastruktuty umor2y% postepowanie w sprawie 2 wniosku M. M.wska2ujae, i2 nie byi on strona postepowania zakoriczonego deeyzja ministra Budownictwa 2 29 maia 2007 r.