§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zmiany celi W zaleinosci od stosunku do palenia tytoniu oraz skarg odnoszapych sie do zlych Warunkow lokalowych. Naleiy zwrocié uwage, Ze W nastepstwie stosownego Zqdania powod zos

Postanowienie 1c 658/10

zmiany celi W zaleinosci od stosunku do palenia tytoniu oraz skarg odnoszapych sie do zlych Warunkow lokalowych. Naleiy zwrocié uwage, Ze W nastepstwie stosownego Zqdania powod zostai umieszczony W celi dla osob niepalqc

Teza / krótkie omówienie

zmiany celi W zaleinosci od stosunku do palenia tytoniu oraz skarg odnoszapych sie do zlych Warunkow lokalowych. Naleiy zwrocié uwage, Ze W nastepstwie stosownego Zqdania powod zostai umieszczony W celi dla osob niepalqc

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- 4 Sygn. akt 1c 658/10 ‘ "4 V 1 “ ; ‘ . 1; ji 1/3 § W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 czerwca 2011r. Sqd Okrcggowy WJ6l6l’1i€jGOI‘ZC Wydzia{ ICywilny w skkadzie nastqpuj apyln: Przewodniczapy : SSO Anna Grzelak Protokolant : Ewa Gargula po rozpoznaniu W dniu 9.06. 2011 r. WJ61BI1i€j Gérze sprawy z powédztwa przeciwko Skarbowi Pafistwa — 0 Zaphlteg * I. oddala powédztwo, II. zasqdza od powoda na rzecz pozwanego kwoteg 7200,00 zi tytulxem zwrotu kosztéw zastqpstwa proccsowego. . W11 --- STRONA 2 --- i 1 i i \ Sygn.aktIC658/10 UZASADNIENIE Powod wniosl 0 zasqdzenie od strony pozwanej Skarbu Pafistwa  ' kwoty 300.000 zi wraz z ustawowyini odsctkami od dnia orzeczcnia wyroku z tytuiu zadoééuczynienia, zasqdzenia na rzecz Domu Dziccka kwoty 30.000 21 wraz Z ustawowymi odsetkami od dnia orzeczenia wyroku oraz zasadzenia od strony pozwanej kosztéw procesu. W uzasadnieniu wskazai, ie w trakcie wywiadu personalnego przeprowadzonego w chwili osadzenia w Areszcie $ledczym —p0dal, is jest osobq nie alqcq tytoniu i poprosii 0 celg dla niepalqcych. Mimo to zostal osadzony w celi nroddzhz trzema osobami, ktore byiy czynnymi palaczarni. W celi brakowaio éwieiego powietrza, gdyfz nie mozna byio otworzyé okna, a na zewnqtrz okna znajdowala sig pleksa, ktora dodatkowo utrudniala dopiyw tlenu. Nastqpnie zostai przeniesiony do 6ososbowej celi nroddz W ktérej powéd byl jedynq osobq niepalqcq. Wielokrotnie zwracal siq 0 przeniesienie do celi dla niepalqcych, jednak jego proéby byly rozpoznawane negatywnie. W konsekwencji od wrzeénia 2006r. sam zaczqi palié wyroby tytoniowe, aby ostatecznie rzucié ten naiog w kwietniu 2009r. Dodal, Ze aktualnie jest osaclzony w celi dla niepalqcych co jest korzystne dla jego zdrowia. Biorap pod uwagq, Ze na skutek strony sggzwanej zosta} umieszczony w celi dla osob palqcych i sam zaciaii palié, jegdiqdanie zadoéétfizyniqni jest vyfipelni zasadne. W piémie procesowym z dfia=}13.03.2009r. powéd zmlznii poizvodztwo i iqdal kwoty 1.000.000 zi z tytulu zadoééuczynienia. W odpowiedzi na pozew Skarb Pafistwa — Areszt $iedczy _v~/niosi 0 oddalenie powodztwa i zasqdzenia od powoda kosztow postqpowania. W uzasadnieniu strona pozwana twicrdziia, Ze powéd nigdy nie zglasza administracji Aresztu Sledczcgo woli osadzenia W celi dla osob niepalqcych wyrobéw tytoniowych. W aktach cz<géé B brak jest informacji 0 oéwiadczeniach dotyczqcych chqci przeniesienia do innej ccli. Jednoczeénie strona pozwana twierdzila, Ze w zwiqzku Z nagannym zachowaniem powoda zastosowano wobec niego kary dyscyplinarne, co zadaniem pozwanej, mogio stanowié przyczym;; wystqpienia z przedmiotowym powodztwem. Wyrokiem z dnia 23 grudnia 20031: Sqdu Okrqgowego w Jeleniej Gorze w sprawic 0 sygn. akt I C 665/09 oddalii powodztwo i zasqdzii od powoda na rzecz strony pozwanej kwotq 7.200 21 tytuiem zwrotu kosztow postopowania. Na skutek apelacji powoda Sqd Apelacyjny we Wroclawiu wyrokiem z dnia 09 kwietnia 20l0r. W sprawie 0 sygn. akt I ACa 261/10 uchylii zaskarzony wyrok i przekazai sprawe; do ponownego rozpoznania Sqdowi Okrqgowemu w Jeleniej Gérze. W uzasadnieniu Said Apeiacyjny wskazai na nie wyjaénione przcz Sqd orzekajapy rozbieznoéci miedzy treéciq kserokopii notatki z dnia 05.06.2006r. zaiqczonej przez strono pozwanq i przez powoda, ktéra dotyczyla mi:gdzy innymi stosunku powoda do palenia tytoniu. W konsckwencji przy ponownym rozpoznaniu sprawy zadaniem Sqdu I instancji winno bye’ poréwnanie oryginalu notatki z dnia 05.06.2006r. z treéciq kserokopii notatek przedloionych przez strony i ich ocena, a ewentualnie stosownie do tej oceny powoianic dowodu 2 opinii bieglego. 1 I r ( --- STRONA 3 --- Sqd ustalii, nastqpujqcy stan faktyczny: Powod po przctransportowaniu go z Zakladu Ka1"nego ‘ przcbvwai W okresie od 05.06.2006r. do 29.04.2009r. W Dziaie Penilencjarnym Aresztu §lcdcze'go . Powod byl przyjmowany do pozwancgo arcsztu przcz wobec ktorcgo przyznai, Ze pali tylofi. grypsuje. naiczy do podkultury przcstqpczej i byi uprzcdnio karany. (dowod: zeznania éwiadka _ k.299299v. ml} 7v) Dnia ()5.06.2006r., po przctransportowaniu zaiozono mu akta czqéé A. Powod podai, Ze jest osobq palqcq. Takicgo zapisu dokonano W aktach W dzialc eWidencyjny‘Y'Pov»=od zoslai umicszczony W celi nr  oddzia’1u'i byla to cela dla osob palqcych. W dniu rz 'b ici powoda do zakladu jui w celi przeprowadzil z nim rozmowq Wychowawca E (rozmowa po przetransportowaniu k. 56). Wowczas tei powod podal, Ze nie pali i tak tci zostalo zapisane W notatce. W paidzicrniku 2009r. wychowawcat stwierdzii, 72 powod caiy czas pali papierosy, co Wynikaio te7. 7. rozmow wstcgpncj przeprowadzonej przy przyjqciu do aresztu. Wowczas Wychowawcaj dokonal korekty swego zapisu dokonanego na podstawie rozmowy po rzetransportowaniu (k. 56) i przerobil zapis nie paii, na ,,grypsujqcy pali” Zmiany dokonalk, poniewai powod mowii mu. ze mu bardzo dobrze W celi dla palqcych, Ze chce byé W celi 7. uczestnikami podkultury przcstqpczej. Kazdy skazany kiedy stwierdzi, Ze istnicje zagroienie jcgo iycia lub zdrowia moie to zgiosié. zawsze zostanic przeniesiony do celi dla osob nicpalqcych. ceie takie sq W Areszcie S"iedcz§'m (dowod: akta osobowe czqéé B k. 5257, W tvm rozrnowa p0 przetransportowaniu 1<. 56, ZcZnania_ k.237v 1 251,—1<.23s_. fl ‘<1 238238*’~— k'299'299")' W okresie osadzenia W jednostce penitencjamej Wflpowod przebywai W kilku roinych celach. W toku przeprowadzonych przcz w"ychoWa\=vc:1')W rozméw 2 osadzonym W dniach 0.109.2006r., 29.09.2006r.. 08.03.2007r.. 3i.07.2007r., 21.01.2008r., 30.01.2008r.. 12.0l.2009r., 27.01.2009r.. 13.03 .2009r.. 23.03.2009r., 14.04.2009r., 160420091. i l7.04.2009r. nic domagal siq przeniesienia go do celi dla osob niepalqcych. Powod miai staiy kontakt Z VQlCi’10\\"8\\’C9.X1'1i i mogi zgiaszaé im swoje uWagi_ Wnioski i zqdania. Powod Wyrazai swoje zadowolenie Z faktu umieszczenia go W ceii. W ktorej przcbywajq osadzeni, ktorzy r('>wnie2 naieiq do podkultury przestqpczej. Dostawal pozwoienia na Widzenia ze swojq konkubinq, ktora przvnosiia mu aczki mi dzy innymi 2 anykuiami tytoniowymi. W poiniejszym okresie kilkakrotnie Zmieniai swojc stanowisko W zakresie paicnia papierosow, co byio uwarunkowane od tego z kim W danym okresie chciai byé osadzony W ccli. Natomiast kiedy konkubina powoda przcstaia go odwiedzaé, powod przestal paiié. Na proébe; powoda. zostai on umieszczon ' W celi dla osob niepalatcych. W ktorej przebywa aktuainie. Dnia 0S.l1.20i0r. t —na spacerze paiii papierosy. (dowodz notatka Z. Ciflifl 0s.06.20061». 1.54, zcznania — 11.2371 1 251, _1<238=_“ 23g'238‘"'> W okresic od 20061. do 2009r. W Areszcic Sledczym W_Z]1kijdO\‘\'£1iy siq ccle zarowno dla osob palqcych tyto1i,jak i niepalatcych. W przypadku deklaracji osadzoncgo 0 ro2pocz<gciu lub zaprzestaniu paienia oraz zwviqzanego z tym zamiaru odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W odpowiednicj do tego rodzaju ccii, by} on przenoszony do celi zgodnej Z jego stosunkiem do tytoniu. 2 F k 41</~m>»_ ( --- STRONA 4 --- T E 1 i 1‘ (dowod: zeznania swiadka k. 46v47, —k. 237v i 251. _1< 233, k 23843“ _ k. 299299V). Przed osadzeniern w Areszcie §ledczym W  powéd przebywai w Areszcie §ledczym_ gdzie zadeklarowai, 7.6 jest osobq palqcq tytofi i umieszczono go W celi dal osob palqcych. Po uplywie miesiqca poinformowai o rzuceniu naiogu, ale nie rzeniesiono go do celi dla osob niepalqcych. Nastepnie przebywai W Zakladzie Karnym w h gdzie mimo okreslenia siebie jako osoby niepalqcej zostal na jeden miesiqc mnieszczony W celi dla osob palqcych. Przcciwko obydwu jednostkom penitencjarnym Wystqpii z roszczeniem odszkodowawczym z tytuiu umieszczenia go WbreW jego woli W celi dla osob palqcych tytofi. W jednym, jak i drugim przypadku powodztwa oddalono. (dowodz przesiuohanie powoda k. 286v287v). Sqd zwaiyl, co nastepuje: Podstawe faktycznq dochodzonego roszczenia stanowilo naruszenie dobr osobistych powoda spowodowane umieszczeniem go W celi dla osob palqcych tytofi, W sytuacji gdy byi on osobq niepalqcq, W nastepstwie czego powéd sam zaczqi palié i palii przez okres 33 miesiecy. Podstawq prawnq Zqdania powoda byi przepis art. 24 k.c. Zgodnie Z jego tresciq ten, czyje dobro osobiste zostaje zagroione cudzym dziaianiem, moie Zqdaé zaniechania tego dziaiania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on takie Zqdaé, aicby osoba, ktora dopusciia sie naruszenia, dopeiniia czynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegolnoéci azeby ziozyla oswiadczenie odpowiedniej tresci i W odpowiedniej formic. Na zasadach przewidzianych W kodeksie moze on rowniei Zqdaé zadoééuczynienia pieniqinego lub zapiaty odpowiedniej sumy pienieznej na wskazany cel spoieczny. Jak zas stanowi § 2 Wskazanego artykuiu, jeZe1i Wskutek naruszenia dobra osobistego zostala Wyrzqdzona szkoda majqtkowa, poszkodowany moie Zqdaé jej naprawienia na zasadach ogolnych. Przepis Wymienia przeslanki i érodki sqdowej ochrony dobr osobistych. Przeslankami ochrony dobr osobistych, ktorc muszq bye’ speinione iqcznie, sq: po pierwsze, istnienie dobra osobistego; po Wtére, zagrozenie lub naruszenie tego dobra; po trzecie W koficu, bezprawnoéé zagrozenia lub naruszenia. Dodatkowo dla ochrony majajkowej przewidzianej W art. 448 k.c. konieczna jest rowniei Wina osoby naruszajqcej dobro prawne. Postepowanie cywilne ma kontradyktoryjny charakter, czego Wyrazem jest przede Wszystkim dyspozycja art. 232 k.p.c., okreslajqca obowiqzek stron do Wskazywania dowodow dla stwierdzenia faktow, z ktorych Wywodzq skutki prawnc, co Z kolei jest potwierdzeniem reguiy art. 6 k.c., Wyznaczajqcqj sposob rozioienia oieiaru dowodu. Podkreslié naleiy, is zasady art. 6 k.c. i 232 k.p.c. nie okreélajq jedynie zakresu obowiqzku zgtaszania dowodow przez strony, ale rozumiane muszq byé przede Wszystkim i W ten sposob, Ze strona, ktora nie przytoczyia Wystarczajqcych dowodow na poparcie swych twierdzefi ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygniecia, o ile cicgiar dowodu, co do tych okolicznoéci na niej spoczywal. Nie jest przy tym rzeczq Sqdu poszukiwanie za strone dowodow przez niej niewskazanych, majatcych na celu udowodnienie jej twierdzefi (por. wyrok SN 2 dnia 17.12.l996r., OSN 1997, poz. 76). Zgodnie 2 powyzszym istnienie dobra osobistego i jego naruszenie udowodnié musi powéd dochodzqcy ochrony. Natomiast na tym, kto podjaj dzialanie zagrazajape dobru osobistemu inriej osoby lub naruszajqce to dobro, spoczywa cieiar dowodu, ie nie bylo ono bezprawne (tak Wyroku Sqdu Najwyiszego z dnia l7 czerwca 2004 r., V CK 609/03). 3 --- STRONA 5 --- Zdaniem S W okresie osadzenia W jednostce penitencjarnej nie doszio do naruszenia jego dobr osobistych W postaci godnosci osobistej. Treéé zeznafi swiadkow _ i_ ktéffi Sad 066119, 'ako W pelni Wiarygodne  Wskazuje, Ze W dniu przyjecia do Aresztu Sledczego W — ht; dnia 05.06.20061~. powod roinie okreélai swéj stosunek do palenia tytoniu. W rozmowie z okreélii go jako pozytywny, natomiast W rozmowie po przetranspor stwierdzii, Ze jest osobq niepalqcq. W sposob Wyrainy i jednoznaczny deklarowal zas, podczas rozmow z funkcjonariuszami sluiby Wieziennej, cheé osadzenia W celi Z osobami grypsujqcymi. Nie przeszkadzalo mu przy tym osadzenie W celi dla osob palqcych pod Warunkiem, 2e bedq to osoby nalezqce do podkultury przestepczej. W konsekwencji powéd zostal umieszczony W celi z osobami palqcymi i grypsujqcymi jednoczesnie, Z czego Wyraiai swoje zadowolenie Wobec Wychowawcow. Sqd miai nadto na uwadze fakt, i2 powod przebywal uprzednio W kilku piacowkach penitencjamych i znane byly mu zasady obwiqzujqce przy osadzaniu, Wiedzial o istniejqcym podziale na cele W zaleinosci od stosunku do palenia tytoniu i 0 mozliwosci zmiany celi. W Areszcie §ledczym W _ stosownie do postanowiefi rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 26.ll.1996r. okreslania zasad dopuszczalnoéci uzywania Wyrobow tytoniowych W obiektach zamknietych podleglych Ministrowi Sprawiedliwoéci (Dz. U. nr 149 poz. 658) istnial podzial na cele dla osob palapych i niepalatcych, a deklaracje osadzonych W tym zakresie byly zawsze uwzgledniane. Nawet W okresie najwiekszego przeludnienia W oelach w latach 20062008 byia mozliwoéé przeniesienia poszczegolnych Wieiniow do innych cel. Powod rowniez miai peinq moiliwosé zrniany charakteru celi na cele dla osob niepalqcych, jednak takich proéb swym Wychowawcq nie zgiaszal, brak jest bowiem odpowiednich informacji W notatkach sluzbowych przeprowadzonych po rozmowach z powodem. Sqd nie dai Wiec Wiary W °ZQ§Ci= W ktérej Wskazywal on na zgloszenie Wychowawcy zamiaru przeniesienia sie do innej celi, relaeji powoda nie potwierdzii nadto Zaden ze swiadkow zeznajqcych W toku postepowania. Regulacje ustawowe przyznajq zaé skazanemu (oraz innym uprawnionym osobom) prawo skiadania Wnioskow, skarg i prosb do wszystkich "organow Wykonujqcych orzeczenie". a takie prawo ich przedstawienia, W nieobeonoéci innych osob, administracji zakiadu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Sluzby Wieziennej, sedziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich (art. 6 § 2 k.k.W. i art. 102 pkt 10 k.k.W.). Dotyczy to W szozegolnosoi wnioskow w przedmiocie zmiany celi W zaleinosci od stosunku do palenia tytoniu oraz skarg odnoszapych sie do zlych Warunkow lokalowych. Naleiy zwrocié uwage, Ze W nastepstwie stosownego Zqdania powod zostai umieszczony W celi dla osob niepalqcych, a administracja strony pozwanej nie czynila Zadnych przeszkod w tym wzgiedzie. Zdaniem Sqdu, gdyby Wiec powod W istocie Wystqpil z prosbq przeniesienia do innej celi We Wczeéniejszym terminie, prosba taka byiaby z pewnoéciq uwzgledniona. Naleiy zwaiyé, Ze sam fakt palenia papieroséw moie byé oceniany nagarmie 7. roZnych punktow Widzenia np. zdrowotnych, cstetycznych czy sanitarnych, a umieszczenie osadzonego W celi dla osob palqcych w sytuacji W gdy nie pali on tytoniu, moze nosié znamiona dzialania naruszajqcego jego dobra osobiste. Nie oznacza to jednak, Ze stycznosé powoda z tego rodza' ac' zasiuguje automatycznie na ochrone przewidzianq W art. 24 k.c. Zgoda Wylqczala bowiem bezprawnoéé zachowania sie strony pozwanej naruszenia dobra osobistego. Zgoda powoda byla aktem woli stanowiqcym wyraz jego éwiadomoéci co do przyslugujqoego mu prawa Wypowiedzenia sie oraz zamiaru zamanifestowania na zewnqtrz skorzystania z tego prawa. Przy czym zgoda W tym zakresie nie musiala sie Wyrazaé przez dosiowne Wyraienie woli przez powoda na pismie, rnogla byé ona doroztuniana, mogla Wiec charakteryzowaé sie tylko barakiem sprzeciwu. Poszkodowany miai bowiem peinq mozliwoéé swobodnego wyrazenia zamiaiu przeniesienia sie do innej celi 4 \ 1 1 --- STRONA 6 --- t 1 1 ~. 1 5 i 1 1 1 1 i > i s ‘lawanas _... 2. czego nie korzystai, a gdy takie Zqdanie juz zglosii zostaio ono uwzglednione. W opinii Sqdu to jego bezczynnosé oraz cheé pozostawania W towarzystwie osob na1eZacych do podkultury przestepczej utrwaliiy istniejacy stan rzeczy W postaci odbywania przez powoda kary pozbawienia Wolnoéei W celi przeznaczonej dla osob palacych. W konsekwencji nie doszlo do naruszenia dobr postaci godnosci 0sobistej_ nie sposob bowiem ocenié zachowania strony pozwanej jako bezprawnego. Sad zwaiyl rowniei, ie powod dochodzii roszczefi majatkowych Z tyrulu osadzenia W celach dla oséb palacych Wobec dwoch poprzednich jednostek penitencjarnych, W ktorych przebywai. W obydwu prz adkach powodztwa podlegaly oddaleniu. Jednoczeénie zeznania éwiadkéw it W 1 Wwskazuja Md kilkakrotnie zmieniai swoje stanowisko W kwestii rodzaju celi W j iej chcial byé osadzony, W zaleinoéci od tego z jakimi osobarni chcial utrzymywaé kontakt. Powyzsze zdaniem Sadu s'Wiadczy, i2 powod W sposob instrumentalny przedstawiai funkcjonariuszom sluzby wieziennej swoj stosunek do papieroséw i W zaleznosci od preferencji towarzyskich. Wykorzystywal W tym celu istniejqce regulacje prawne oraz pozytywne nastawienia funkcjonariuszy placowki penitencjarnej, co w poiniejszym okresie stanowiio podstawe roszczefl odszkodowawczych. Sad mial réwniez na uwadze odpowiedzialnosé strony pozwanej na podstawie art. 417 § 1 k.c. W zw. z art. 445 k.c. W tym Wzgledzie jednak nie zisciia sie przeslanka niezgodnego z prawem dziaiania lub zaniechania przy Wykonywaniu Wladzy publicznej, powod nadto nie Wykazal poniesionej szkody, stad roszczenie powoda oparte na tej podstawie rowniez podlegaloby oddaleniu jako niezasadne. Zgodnie z zalecenjami Sadu odwoiawczego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sad I instancji Winien byi dokonaé porownania oryginaku notatki 2 dnia O5.06.2006r. 2 trescia kserokopii notatek przedloionych przez strony i stosownie do te' oceny powoiaé ewentualnie dowod z opinii bieglego. Jak wynika 2 zeznafi swiadkai sporzqdzona przez niego notatka Z dnia 05.06.2006r. zostala przez niego poprawiona W paidzierniku 2009r., kiedy éwiadek spostrzegl, Ze powod Wbrew Wczesniejszemu stanowisku pali papierosy. Zdaniem Sadu Wiarygodnoéé zeznafi _ co do Zmiany zapisow notatki nie budzita Wqtpliwoéci i nie byia W tym zakresie kwestionowana przez strony procesu. Zbednym byio Wiec powoianie dowodu z opinii biegiego, gdyZ povwzsze Wqtpiiwosci zostaly juZ dostatecznie Wyjasnione (art. 217 § 2 k.p.c.). Wobec dostateoznego Wyjasnienia spornych kwestii w tym zakresie zbednym bylo rowniei przeprowadzenie dowodéw z dokumentow zawnioskowanych przez powoda W piémie z dnia 09.12.20llr. Oddaleniu podlegai takze ponowny Wniosek dowodowy powoda W czesci przesluchania Wskazanych przez niego swiadkow, zdaniem Sadu, strona powoiywaia go jedynie dla zwloki. Biorac pod uwage pow}/Zsze, zdaniem Sadu, powodztwo podlegalo oddaleniu, 0 czym orzeczono W pkt. I sentencji Wyroku. Orzeczenie 0 kosztach procesu (punkt II sentencji Wyroku) znajduje oparcie W generalnej Zasadzie odpowiedzialnoéci za Wynik procesu ustanowionej W alt. 98 § 1 i 3 k.p.c. Stanowi ona bowiem, Ze strona przegrywajqca sprawe obowiqzana jest zwrocié przcciwnikowi na jego Zqdanie koszty niezbedne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Skoro powod przegrai proces siusznym bylo obciazenie go kosztami, jakie strona pozwana zmuszona byla poniesé dla Zapewnienia celowej obrony. Do kosztow tych zaliczono koszty zastepstwa procesowego W kwocic 7.200 zi 0&1! U./1 4/ _ ' Usgw /[D1/0:57 we/t *1! I07 C, 1,111.,.11.fi1~~<¢v1 ' Q ( AL. Pk. YWM --- STRONA 7 --- 1 1 '1 1' I Sygn. akt I AC3 940/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 wrzeénia 2011 r Sad Apelacyjny we WrocIawIu — WydziaI I Cyvvilny w skIadzIeI Przewodniczqca: SSA Elzbieta Lipiriska Sedziowie: SSA Walter Komorek SSA Dariusz KIOdnickI (spr.) Protokolant: Joanna Skuza po rozpoznaniu w dniu 29 wrzeénia 2011 r. we WrocIaWIu na rozprawie spravvy z powodztwa przeciwko Skarbowi Pafistwa  Aresztowi Sledczemu w_ 0 zaptate na skutek apelacji powoda od wyroku Sadu Okregowego w Jeleniej Gorze z dnia 9 czeiwca 2011 r. sygn. akt I C 658/10 oddala apelacje. UZASADNIENIE nI6sI 0 zasqdzenie na jego rzecz od Skarbu Pafistvva  Aresztu Sledczego w_ kwoty 300.000 zI oraz na rzecz Domu Dziecka _ kwoty 30.000 zI wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapIaty oraz kosztami procesu. Na uzasadnienie swojego Zadania wskazaI, I2 administracja Aresztu Sledczego w—bezprawnie, naruszajac rozporzadzenie Ministra Sprawiedliwoéci umieéciIa go w celi z osobami palapymi pomimo tego, 2e w czasie wywiadu personalnego zdekIar0waI sie jako osoba niepalqca I wnosiI 0 umieszczenie go w celi dla niepalacych. Powod wskazaI ponadto, Ze administracja aresztu zignorowata jego proéby 0 przeniesienie do ceIi dla niepalqcych, a takie poiniejsze --- STRONA 8 --- 1 1 Sygn. akt I ACa 940/ll 2 skIadanego przez niego wnioski w tym przedmiocie, co spow0dowaIo, Ze sam rowniei zaczqI palié. W odpowiedzi na pozew Skarb Panstwa  Areszt Sledczy w — wniosI o oddalenie powodztwa w caIoéci i zasadzenie od powoda kosztow procesu, w tym kosztow zastopstwa procesowego wedIug norm przepisanych. Odnoszqc sie do zgIoszonych zadan wskazaI, ze powod, wbrew swoim twierdzeniom, nigdy nie zgIaszaI administracji aresztu woli osadzenia go w celi dla osob niepalacych. W czasie pobytu w areszcie przebywaI w roznych celach i byI pod staIq opiekq wychowawcow, a zatem jego wnioski o przeniesienie do celi z osobami niepalqeymi znalaztyby odbicie w jego aktach osobowyeh. W piémie z dnia 13.06.2009 r. powod rozszerzyI powodztwo w zakresie dochodzonego na swojq rzecz zadoééuczynienia do kwoty 1.000.000 zI. Wyrokiem z dnia 23.12.2009 r. sygn. akt I C 665/09 Sad Okrogowy w Jeleniej Gorze oddaIiI powédztwo i zasadziI od powoda na rzecz strony pozwanej kwote 7.200 zI tytuIem zwrotu kosztow postepowania. Na skutek apelacji powoda Sad Apelacyjny we WrocIawiu wyrokiem z dnia 9.04.2010 r. sygn. akt I ACa 261/10 uchyIiI zaskariony wyrok i przekazaI sprawe do ponownego rozpoznania Sadowi Okregowemu w Jeleniej Gorze. W uzasadnieniu niniejszego rozstrzygniecia w pierwszej kolejnosci wskazaI na Istniejqca rozbieznoéé pomiedzy treéciq kserokopii notatki z dnia 05.06.2006 r., sporzqdzonej z rozmowy 2 powodem po przetransportowaniu go do pozwanego aresztu, przedIo2onej przez strone pozwanq (k. 56), a treéciq kserokopii notatki przedstawionej przez apelujacego (k. 144), co podwa2aIo wiarygodnoéé twierdzen strony pozwanej, I2 powod w dacie jego przyjecia do aresztu deklarowaI sie jako osoba palqca tyton. Sqd zwrociI przy tym uwage, ze ta notatka byIa jedynym bezposrednim dowodem w niniejszej sprawie na ta okolicznoéé. Dodatkowo wskazaI na uchybienia procesowe, ktore miaty miejsce w toku postepowania przed Sqdem I Instancji. W ramach udzielonych wytycznych, co do przebiegu dalszego postopowania, Sad Apelacyjny podal, Ze przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sad I instancji winien przeprowadzié postepowanie dowodowe z oryginaIow akt osobowych powoda, celem porownania treéci notatki z dnia 05.06.2006 r., z przeprowadzonej z powodem rozmowy po jego przetransportowaniu do pozwanego aresztu, z treéciq kserokopii notatek przedstawianych przez strony w trakcie niniejszego postepowania. --- STRONA 9 --- Sygn. akt 1 ACa 940/11 3 Stosownie do dokonanej oceny w tym zakresie, po ustosunkowaniu sie przez strong pozwanq, co do ewentualnego fafszerstwa tego dokumentu, winien podjaé decyzje w zakresie przeprowadzenia dowodu na ta okolicznoéé z opinii bIegIego. Ponadto wskazaI, ze wyjaénienia wymaga, czy zostaIa sporzqdzona, a jezeli tak to 0 jakiej tresci, druga notatka zwiqzana z przyjeciem powoda do aresztu, 0 ktorej w swoich zeznaniach mowiI éwiadek _ Sad Okregowy winien byI rowniez rozwazyé zasadnoéé przeprowadzenie dowodu z zeznan wychowawcow pracujacych w pozwanym areszcie, ktorzy mieli kontakt z powodem na okolicznoéé tego, czy powod zgIaszaI zastrzezenia Iub skargi z zwiqzku z umieszczeniem go w celi dIa palqcych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sad Okrogowy w Jeleniej Gorze wyrokiem 2 dnia 9.06.2011 r. sygn. akt I C 658/10, oddaIII powodztwo oraz zasadziI od powoda na rzecz pozwanego kwote 7200 zI tytuIem zwrotu kosztow zastepstwa procesowego. Powyzsze orzeczenie oparte zostaIo 0 nastepujqcy stan faktyczny: Powod po przetransportowaniu go z ZakIadu Karnego w— przebywaI w okresie od 05.06.2006 r. do 29.04.2009 r. w Dziale Penitencjarnym Aresztu Sledczego w_ Powod byI przyjmowany do pozwanego aresztu przez_ wobec ktorego przyznaI, ze pali iyton, grypsuje, nalezy do podkultury przestepczej I byI uprzednio karany. Dnia 05.06.2006 r., po przetransportowaniu zaIozono mu akta czeéé A. Powod podaI, ze jest osoba palqcel. Takiego zapisu dokonano w aktach w dziale ewidencyjnym. Powod zostaI umieszczony w celi nroddzIaIu.I byIa to cela dla osob palajcych. W dniu przybycia powoda do zakIadu juz w celi przeprowadzII z nim rozmowe wychowawca Wowczas te2 powod podaI, ze nie pali I tak tez zostaIo zapisane w notatce. W pazdzierniku 2009 r. wychowawca _ stwIerdzII, 2e powod caIy czas pali papierosy, co wynIkaIo tez z rozmowy wstepnej przeprowadzonej przy przyjeciu do aresztu. Wowczas wychowawca _ d0konaI korekty swego zapisu dokonanego na podstawie rozmowy po przetranspovtowaniu I przerobit zapis ,,nie pali", na ,,grypsuja1cy paII". Zmiany dokonat _ poniewaz powod mowII mu, ze mu bardzo dobrze w celi dla palacych. ze chce byé w celi z uczestnikami podkultury przestepczej. W okresie osadzenia w jednostce penitencjarnej w_powod przebywaI w kilku roznych celach. W toku przeprowadzonych przez wychowawcow --- STRONA 10 --- Sygn. akt I ACa 940/ I 1 4 rozmow z osadzonym w dniach 01.09.2006r., 29.09.2006r., 08.03.2007r., 31.07.2007r., 21.01.2008r., 30.01.2008r., 12.01.2009r., 27.01.2009r.. 13.03.2009r., 23.03.2009r., 14.04.2009r., 16.04.2009r. I 17.04.2009r., nie domagaI sie przeniesienia go do celi dIa osob niepalacych. Powod miaI staIy kontakt z wychowawcami I mogt zgtaszaé Im swoje uwagi, wnioski I zadania. Powod vwrazaI swoje zadowolenie z faktu umieszczenia go w celi, w ktorej przebywaja osadzeni, ktorzy rowniez naleza do podkultury przestepczej. DostawaI pozwolenia na widzenia ze swoja konkubinq, ktora przynosIIa mu paczki, miedzy innymi z artykuIamI tytoniowymi. W pozniejszym okresie — kilkakrotnie zmienIaI swoje stanowisko w zakresie palenia papierosow, co byIo uwarunkowane od tego z kim w danym okresie chcIaI byé osadzony w celi. Kiedy konkubina powoda przestaIa go odwiedzaé, powod przestaI palié. Na proébe powoda, zostaI on umieszczony w celi dla osob niepalacych, w ktorej przebywa aktualnie. Dnia 08.11.2010 r._na spacerze paIiI papierosy. W okresie od 2006 r. do 2009 r. w Areszcie Sledczym w_ znajdowaIy sie cele zarowno dla osob palacych tyton, jak I niepalacych. W przypadku deklaracji osadzonego o rozpoczeciu Iub zaprzestaniu palenia oraz zwiazanego z tym zamiaru odbyvvania kary' pozbawienia wolnoéci w odpowiedniej do tego rodzaju celi, byI on przenoszony do celi zgodnej z jego stosunkiem do tytoniu. Przed osadzeniem w Areszcie Sledczym w—powc'>d przebywaI w Areszcie Sledczym gdzie zadekIarowaI, ze jest osoba palaca tyton I umieszczono go w celi daI osob palacych. Po uptywie miesiaca poInformowaI 0 rzuceniu naIogu, ale nie przeniesiono go do celi dla osob niepalacych. Nastepnie przebywaI w ZakIadzIe Karnym w gdzie mimo okreélenia siebie jako osoby niepalacej zostaI na jeden miesiac umieszczony w celi dIa osob palacych. Przeciwko obydwu jednostkom penitencjarnym wystapII z roszczeniem odszkodowawczym z tytuIu umieszczenia go wbrew jego woli w celi dla osob palacych tyton. W jednym, jak I drugim przypadku powodztwa oddalono. W oparciu 0 tak ustalony stan faktyczny Sad I Instancji uznaI powodztwo za niezasadne. Zdaniem Sadu w okresie osadzenia w jednostce penitencjarnej w— nie doszIo do naruszenia jego dobr osobistych w postaci godnosci osobistej, gdyz jak wynika materIaIu dowodowego — powod, ktorego stosunek do palenia tytoniu byI niejednoznaczny i zmienny, --- STRONA 11 --- ‘Ir  Sygn. akt I ACa 940/I I 5 w sposob wyrazny I jednoznaczny dekIarowaI cheé osadzenia w celi z osobami grypsujacymi. Nie przeszkadzaIo mu przy tym osadzenie w celi dla osob palacych pod warunkiem, ze beda to osoby nalezace do podkultury przestepczej. W konsekwencji powod zostaI umieszczony w celi z osobami palacymi i grypsujacymi jednoczeénie, z czego wyrazat swoje zadowolenie wobec wychowawcow. Sad Okregowy oceniajac, czy doszIo do naruszenia dobr osobistych powoda mIaI nadto na uwadze fakt, Iz przebywaI on uprzednio w kilku placowkach penitencjarnych I znane byty mu zasady obowiazujace przy osadzaniu. Wiedziat o Istniejacym podziale na cele w zaleznoeci od stosunku do palenia tytoniu I o mozliwoéci zmiany celi. Sad Okregowy daI wiare twierdzeniom strony pozwanej, ktora wskazywaIa, Iz W Areszcie Sledczym w _ stosownie do postanowien rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 26.11.1996r. w sprawie okreélania zasad dopuszczalnosci uzywania wyrobow tytoniowych w obiektach zamknietych podlegIych Ministrowi Sprawiedliwoéci (Dz. U. nr 149 poz. 658) istnIaI podziaI na cele dla osob palacych I niepalacych, a deklaracje osadzonych w tym zakresie byIy zawsze uwzgledniane, nawet w okresie najwiekszego przeludnienia w celach w Iatach 20062008. Powod rowniez miaI peIna mozliwoéé zmiany charakteru celi na cele dla osob niepalacych, jednak takich proéb, ktore nie zostatyby uwzglednione, swym wychowawcom nie zgIaszaI. Kiedy zgIosII stosowne Zadanie, zostaI umieszczony w celi dla osob niepaIacych, a administracja strony pozwanej nie czyniIa zadnych przeszkod w tym wzgledzie. Zdaniem Sadu I Instancji, gdyby wiec powod w Istocie wystapII z proéba przeniesienia do innej celi we wczeéniejszym terminie, proéba taka byIaby z pewnoscia uwzgIednIona. W konsekwencji Sad Okregowy przyjaI, ze dorozumiana zgoda powoda wyIaczaIa bezprawnosé dziaIania strony pozwanej polegajacego na umieszczeniu go w celi dla osob palqcych w sytuacji, gdy nie paIiI on tytoniu, ktore mogIoby nosié znamiona dziaIania naruszajacego dobra osobiste powoda jako osadzonego. Sad Okregowy WskazaI ponadto, ze zgodnie 2 zaleceniami Sadu OdwoIawczego zweryfIkowaI treéé kserokopii notatki z dnia 5.06.2006 r. zaIaczonej przez strone pozwana I przez powoda. Sad daI przy tym wiare zeznaniom éwIadka_ ktory zeznaI, Iz sporzadzona przez niego notatka z dnia 05.06.2006 r. zostata przez niego poprawiona w pazdzierniku 2009 r., kiedy to spostrzegI, Ze powod wbrew wczesniejszemu stanowisku pali papierosy. W tej sytuacji Sad Okregowy oceniI, Iz --- STRONA 12 --- Sygn. akt I ACa 940/1 I 6 zbednym byIo powotanie dowodu z opinii biegtego, gdyz powyzsze watpliwoéci zostaty juz dostatecznie wyjaénione (art. 217 §2 k.p.c.). Wobec dostatecznego wyjaénienia spornych kwestii w tym zakresie zbednym byIo rowniez przeprowadzenie dowodow z dokumentow zawnioskowanych przez powoda w piémie z dnia 9.12.2011 r. Orzeczenie 0 kosztach procesu Sad Okregowy opart na generalnej zasadzie odpowiedzialnoéci za wynik procesu ustanowionej w art. 98 § 1 I 3 k.p.c. Apelacje od powyzszego wyroku wwviodt powéd, wnoszac o jego zmiane w pkt I I II, ewentualnie o uchylenie I przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I Instancji. Wniost ponadto 0 dopuszczenie materiatu dowodowego dotaczonego do apelacji I wyznaczenie obroncy z urzedu. Zaskarzonemu orzeczeniu powod zarzucit btedne ustalenie stanu faktycznego w sprawie przez Sad I Instancji, ktoty uznaI, ze byI zadowolony z przebywania w celi z osobami palacymi. WskazaI, ze nigdy dobrowolnie, ustnie, czy pisemnie nie wyrazII zgody na przebywanie w jednym pomieszczeniu z osobami palqcymi. W odpowiedzi na apelacje strona pozwana wniosta o jej oddalenie. Sad Apelacyjny zwazyl, co nastepuje: Apelacja nie zastugiwata na uwzglednienie. Przed przystawieniem do omowienia podniesionych w jej ramach zarzutow, wymaga wyjaénienia decyzja 0 oddaleniu przez tut. Sad na rozprawie w dniu 29.09.2011 r., zgIoszonego przez powoda wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentow ztozonych wraz z apelacja oraz odrzuceniu jego ponownego wniosku o ustanowienie petnomocnika z urzedu. Co do pierwszego z tych postanowien, zostato ono oparte na art. 381 k.p.c. Przepis ten stanowi, ze sad drugiej instancji moze pominaé nowe fakty I dowody, jezeIi strona mogta je powoIa¢ w postepowaniu przed sadem pienrvszej Instancji, chyba ze potrzeba powotania sie na nie wynikta pozniej. Majac na uwadze, ze przedmiotowy wniosek dotyczyI dokumentow z Iistopada 2009 r., powod winien byI wykazaé, Ze zachodzity przeszkody do zawnioskowania 0 przeprowadzenia z nich dowodu, na wczeéniejszym etapie postepowania, czy tez podaé argumenty na uzasadnienie tezy, ze potrzeba ich --- STRONA 13 --- Sygn. akt I ACa 940/I I 7 powotania wynikta poznij. Wobec nievvykazania tych okolicznosci wniosek ten zostat oddalony. Z kolei wniosek o ustanowienie dla powoda adwokata z urzedu, podlegat odrzuceniu. Jak vvynika z brzmienia art. 1172 k.p.c. w razie oddalenia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona nie moze ponownie domagaé sie ustanowienia adwokata Iub radcy prawnego, powotujac sie na te same okolicznoéci, ktore stanowity uzasadnienie oddalonego wniosku (§1). Ponowny wniosek o ustanowienie adwokata Iub radcy prawnego, oparty na tych samych okolicznoéciach, podtega odrzuceniu. Na postanowienie o odrzuceniu wniosku nie przystuguje zazalenie (§2). Jak wynika z akt niniejszej sprawy pierwszy wniosek powoda o ustanowienie dIa niego petnomocnika z urzedu w niniejszej sprawie zostaI oddalony postanowieniem Sadu Okregowego w_z dnia 26.10.2009 r. sygn. akt I C 665/09 (k: 45), a wniesione przez niego na to postanowienie zazalenie zostato oddalone postanowieniem tut. Sadu z dnia 9.06.2010 r. sygn. akt I ACZ 790/10 (k: 216). Powod wnoszac ponownie o ustanowieniu dla niego petnomocnika z urzedu, nie zawarI jakiejkolwiek argumentacji, ktora uzasadniataby jego uwzglednienie, co skutkowaIo wydaniem postanowienia 0 jego odrzuceniu, w oparciu 0 powyzsza regulacji, na rozprawie w dniu 29.09.2011 r. W éwietle powyzszych okolicznoéci podstawa rozstrzygniecia apelacji byI stan faktyczny ustalony przez Sad Okregowy, ktory w ooenie Sadu Apelacyjnego znajdowat petne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, przy czym brak byIo podstaw do uwzglednienia zarzutow pozwanego, co do btedow w zakresie odnoszacym sie do przebiegu postepowania, ktore miatyby uzasadniae jego twierdzenie, ze byI on niepetny. W pien/vszej kolejnoéci wskazaé natezy, ze Sad Okregowy trafnie uznat, ze wnioski powoda 0 przeprowadzeniu dowodu z zeznan osadzonych z nim swiadkow, w trakcie jego pobytu w Areszcie Stedczym w—ZakIadzIe Karnym w— w Zaktadzie Karnym we—jak rowniez w Areszcie Sledczym W  podlegaty oddaleniu w oparciu o art. 217 §2 k.p.c., bowiem okolicznoéci na ktore zostali oni zawnioskowani, byty badz to niesporne, badz tez nieistotne dla rozstrzygniecia niniejszej sprawy, a w znacznej czeéé zostaty one dostatecznie wyjaénione, w éwietle pozostaIego materiatu dowodowego. W szczegolnoéci nie jest Istotnym to, czy powod przebywajac z osadzonymi w Innych zaktadach karnych paIII, --- STRONA 14 --- Sygn. akt I ACa 940/11 8 skoro nie ma to bezposredniego zwiazku z ta sprawe w szczegolnosci, gdy sam dektarowat, ze w przesztosci jego stosunek do palenia sie zmieniat. Rowniez to, czy palit w Areszcie Sledczym w_zostaIo dostatecznie wyjasnione min. w oparciu o jego zeznania, z ktotych wynika, ze przy przyjeciu do tej placowki deklarowat sie jako osoba niepalaca, ale w pozniejszym czasie mIaI okresy, kiedy wracaI do natogu. Ponadto, co zostanie szerzej wyjasnione ponizej, fakt, Ze nie paIiI I deklarowat wowczas wobec pracownikow strony pozwanej swoj stosunek do natogu, nie przeklada sie na jej odpowiedzialnosé uzasadniajaca zadanie pozwu. Majac na uwadze tresé rozp. Ministra Sprawiedliwosci z dnia 26.11.1996 r. w sprawie okreélenia zasad dopuszczalnosci uzywania wyrobow tytoniowych w obiektach zamknietych podlegajacych Ministrowi Sprawiedliwosci (Dz.U. Nr 140. poz. 658 z pozn. zm.), obowiqzujacego do dnia 16.05.2011 r., dziatanie strony pozwanej polegajace gas niezapevynjgjniu osobie osadzonej w zaktadzie karnym, deklarujacej niepalenie tytoniu, przebywania w srodowisku wolnym od dymu tytoniowego, moze stanowié naruszenie dobra osobistego tej osoby jakim jest jej zdrowie I zycie. Ponadto jest to dziatanie bezprawne, poniewaz wymienione przepisy nakazywaty umieszczanie osadzonych niepalacych w wydzielonych celach. Zgoda podmiotu prawa osobistego na naruszenie sfery dobra osobistego uchyla jednakze bezprawnosé tego naruszenia. Jest aktem woli stanowiacym vwraz swiadomosci uprawnionego, co do przystugujacego mu prawa wypowiedzenia sie oraz zamiaru zamanifestowania na zewnatrz skorzystania z tego prawa. Jak stusznie wskazat Sad Okregowy, nie musi sie to wyrazaé przez zachowania dostowne, moze byé dorozumiana, w tym rowniez poprzez brak sprzeciwu. Sad I Instancji ocenit, 2e zachowanie powoda, ktory w czasie odbywania kary pozbawienia wolnoéci w zaktadach karnych, w tym u strony pozwanej, wielokrotnie wyrazat zmienny stosunek do tytoniu, deklarujac sie przemiennie jako osoba niepalaca I palaca, w zwiazku z czym byI osadzany zarowno w celach dla palacych, jak i dla niepatacych, byIo przejawem dorozumianej zgody na naruszenie sfery jego dobra osobistego. Sad Okregowy ustaIiI bowiem, ze w dniu przybycia powoda do pozwanego zaktadu powod podat, ze nie pali tytoniu I tak tez zostato zapisane w notatce. Powod na swoje zyczenie zostat umieszczony w celi oddziatu I z osadzonymi przynalezacymi do podkultury przestepczej. Byta to cela dla palqcych, jednak jak vvynika zeznan _ wychowawcy zastepczego powoda, powodowi to nie --- STRONA 15 --- Sygn. akt I ACa 940/ 1 1 9 przeszkadzaIo I wyrazat zadowolenie z osadzenia go w wyrnienionej ceII. W Paidliemiku 2009 I WV¢h°WaWCa _po stwierdzeniu, ze powod wbrew ztozonej dektaracji, caty czas pali papierosy, dokonat korekty swego zapisu dokonanego na podstawie rozmowy po przetransportowaniu (k. 56) I przerobit zapis ,,nIe pali”, na ,,grypsujacy paII". Majac na uwadze powyzsze okolicznosci wynikajace z materiatu dowodowego zgromadzonego w sprawie, a zwtaszcza z zeznan funkcjonariuszy stuzby wieziennej, Sad Apelacyjny podzielit ocene Sadu I Instancji w kwestii dorozumianej zgody powoda na przebywanie w celach dla osob palacych. Podkreélenia wymaga, ze powod w dacie przyjecia do pozwanej jednostki penitencjarnej byI osoba wielokrotnie karana I przebywaI wczesniej w Innych zaktadach karnych, w zwiazku z czym byI obeznany zarowno ze swoimi prawami, jak I z podziatem cel oraz mozliwoscia Ich zmiany w zaleznosci od ztozonego oswiadczenia 0 niepaleniu badz paleniu tytoniu. Powod korzystat z tej mozliwoéci, w zaleznosci od aktualnych preferencji towarzyskich I aktualnym stanowisku do palenia tytoniu, czy to deklarowanym, czy to faktycznym. Najistotniejsza w sprawie okolicznoécia jest jednak to, ze powod nie zgIaszaI sprzeciwu, co do osadzenia go w vvvv. celi dIa palacych I ani ustnie, ani pisemnie nie domagaI sie przeniesienia do celi dIa niepalacych. Analizujac catoksztatt okolicznosci niniejszej sprawy, natezy uznaé w slad za ocena Sadu Okregowego, ze gdyby powod nie akceptowaI przebywania w celi dla palacych I faktycznie chciat ja zmienié, jako osoba obeznana ze swoimi prawami, niewatpliwie wyartykutowatby swoje zadania, domagajajc sie ich przestrzegania. Brak jest tymczasem jakiegokolwiek sladu, czy to w notatkach sporzadzanych z przeprowadzonych z nim przez wychowawcow rozmow, czy tez w pismach kierowanych przez niego do administracji aresztu, ze wnosII on kiedykolwiek w spornym okresie o przeniesienie do innej celi, co czyni wiarygodnymi zeznania éwiadkow funkcjonariuszy stuzby wieziennej. W okolicznosciach niniejszej sprawy zasadne zatem byIo przyjecie, ze powod chcac przebywaé w celach z osadzonymi nalezacymi do podkultury wieziennej akceptowat to, ze beda to cele dla patacych. W momencie, gdy wyrazII wole przeniesienia do celi dla niepalacych, bez Zadnych probtemow zostat w takiej celi umieszczony. Jak wynika z ustalonego w sprawie materiatu dowodowego, zasada w pozwanej jednostce penitencjarnej jest to, ze cete sa przeznaczone dIa osob niepalacych, a palacy sq grupowani w osobnych dla nich celach. --- STRONA 16 --- Sygn. akt I ACa 940/11 10 ’ Podsumowujao, nie budzi w ocenie Sadu Apelacyjnego watpliwosci, ze powod w czasie objetym sporem akceptowat przebywanie w celach wraz z osobami palacymi, a jego obecne stanowIsko podyktowane jest Interesem procesowym ukierunkowanym na uzyskanie wysokiego zadosouczynienia. Zauwazyé takze nalezy, ze w pozniejszym okresie stanowisko powoda W kwestii palenia tytoniu byIo niejednoznaczne, bowiem deklarujac niepalenie I przebywajac w ceII dla niepalacych, na spacerze palII papierosy. Powyzsze potvvierdza uzasadnione watpliwoéci, co do wiarygodnoéci jego twierdzert sktadanych w toku sprawy. Odnoszac sie do zadania zmiany zaskarzonego wyroku w zakresie obejmujacym zasadzenie od niego na rzecz strony pozwanej kosztow zastepstwa procesowego, nalezy wskazaé, ze zgodnie z art. 108 ustawy 0 kosztach sadowych w sprawach cywilnych. przyznane stronie zwolnienie od kosztow sadowych, nie zwalnia jej z obowiazku zwrotu kosztow procesu przeciwnikowi. Zatem, skoro strona pozwana w niniejszym postepowaniu zazadata tych kosztow, zachodzita podstawa Ich zasadzenia. Brak byIo rowniez podstaw do uznania, ze Sad Okregowy dopuscit sie naruszenia art. 102 kpc., poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi wyjatek od reguty wynikajacej z art. 98 §1 kpc, zgodnie z ktora strona przegrywajaca sprawe obowiazana jest zwrocIc': przeciwnikowi na jego zadanie koszty niezbedne do celowej obrony. Stanowiac odstepstwo od zasady odpowiedzialnoéci za wynik procesu jest rozwiazaniem szczegolnym, niepodlegajacym wyktadni rozszerzajacej, wykluczajacym stosowanie wszelkich uogolnien, wymagajacym do swego zastosowania wystapienia wyjatkowych okolicznosci. Ustawodawca nie skonkretyzowat pojecia ,,wypadkc'>w szczegolnie uzasadnIonych", pozostawiajqc Ich kwalifikacje, przy uwzglednieniu catoksztaltu okolicznoéci danej sprawy, sadowi meriti. Jak wskazano juz wyzej, za taka wyjatkowa okolicznoso nie moze bye uznane to, ze Sad zwoInII powoda z ponoszenia kosztow sadowych, w swietle przedtozonego przez niego oswiadczenia majatkowego. Wola ustawodawcy byIo udzielenie wsparcia osobom ubogim w ponoszeniu kosztow procesu jakie wiaza sie z wytoczeniem powodztwa, jedynie w zakresie optat I wydatkow sadowych. Gdyby brak srodkow finansowych I majatku, wedtug stanu na dzien wyrokowania, miatby kazdorazowo uzasadniaé nieobciazenia strony przegrywajacej obowiazkiem Ich zwrotu na rzecz wygrywajacego, znalaztoby to niewatpliwie swoj wyraz w stosownych uregulowaniach prawnych. Ponadto nalezy mieé na uwadze, ze zasadzenie od powoda zwrotu kosztow procesu na rzecz strony pozwanej w sytuacji. --- STRONA 17 --- I t Sygn. akt 1 ACa 940/11 11 ) j gdy jak twierdzi nie ma jakiegokolwiek majatku na Ich zaptate, w zadnym stopnIu nie moze wptynaé obecnie na zaspokojenie jego usprawiedliwionych potrzeb. Brak jest przy tym szczegolnych okolicznosci, ktore miatyby przemawiaé za tym, aby w przysztosci, gdy jego sytuacja materialna ulegta poprawie, miatby tych kosztow nie zwracaé. Uwzglednienie odmiennego stanowiska, oznaczatoby akceptacje takiego stanu rzeczy, w ktorym osoby ubogie, nie Iiczac sie z kosztami strony przeciwnej mogtyby wytaczaé powodztwa, bez jakichkolwiek obaw o negatywne dIa nich na przysztosé konsekwencje finansowe. Majac powyzsze na uwadze, Sad Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddaIII apelacje powoda. "’j':‘a471_r::~~;~ .>~— ~ I fl Kw

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sad Apelacyjny we WrocIawIu — WydziaI#1c 658/10#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 232 k.p.c.#art. 6 k.c.#art. 6 § 2 k.k.W.#art. 102 pkt 10 k.k.W.#art. 417 § 1 k.c.#art. 445 k.c.#art. 217 § 2 k.p.c.#art. 217 §2 k.p.c.#art. 381 k.p.c.#art. 1172 k.p.c.#art. 108 ustawy#art. 102 kpc.#art. 98 §1 kpc#art. 385 k.p.c.