Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt 1c 40/12 \ =I\\~)’/‘, , Y. ‘ /1:: , \\§\ /1)’; 5;’ ///%ar~\¢»i\\* >3‘:/{’\F§*‘$ $U§? WYROK W IMIE NIU RZECZYPOS POLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 paidzi Sad Okr¢go ernika 2012r wy w Radomiu I Wydzial w skl ' Cywilny adzlcz Przew odniczqcy: SSO Anna Kieroficzyk Protokolant: prot. sqd. Kamil Winiarski po rozpoznaniu w dniu 10 paidziernika 2012 roku w Radomiu przy udzialc sprawy z powédztw 8 przeciwko W Rejonowemu w Rad P W P _ , Skarbo ' omiu w1 Pafistwa — Sqdowi 0 roszczenia z tytulu naruszenia d6br osobistych oddala powédztw Q zasadza od P Skarbu W na rzecz P Paflstwa k rokuratorii Generalncj wotc 3 600 zl ( trzy tysiace szeééset) zlotych Nlnlelszy dokument wydano na wnlosak tytulcm kosztéw zastepstwa procesowego. zdnla .......... ..‘1..Q, Na oryginule Wlo6cIwy(e) podpls( ) §£vé IQ‘ Rk“Q wrzeénla 2001 Edkh 0 doslgpre do Wm .wsR..2fl1L.......; 2d; l.. 6 WWW “Sm” .1.3 cilflubllcznel (Dz.U.Nr112,poz.1198) //ffqgzwr Y ‘,"" ",. . Q ' ‘Z S‘ Q w §\\b /P’
--- STRONA 2 ---
| I C 40/12 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 9 stycznia 2012 roku skierowanym przeciwko Skarbowi Pafistwa powéd P W wnosil 0 zasqdzenie na jego rzecz kwoty 80 000 ziotych na podstawie art. 448 k.c. oraz 0 stwierdzenie bezprawnego naruszenia jego dobra osobistego przez kuratora zawodowego W P ' ' ' V . W piémie z dnia 2 lutego 2012 roku sprecyzowai, Ze pozywa Skarb Pafistwa — Sqd Rejonowy w Radomiu i W ' ' ' P ' A jako osobe; fizycznzg. Sprecyzowai treéé przeprosin (k.20). W uzasadnieniu swojego Zqdania podai, 2e pozwany W ' ' P jako kurator zawodowy sporzqdzii wniosek 0 zarzqdzenie wykonania kary pozbawienia wolnoéci warunkowo zawieszonej w sprawie K ./ . We wniosku w sprawie K0 / stwierdzii, Ze powéd jest winny w sprawie ' . A / ' Sgdu Rejonowego w Radomiu, przesqdzajqc 0 winie zanim zapadi wyrok. W ocenie powoda kurator zawodowy namszyi jego prawo do domniemania niewinnoéci, gdy2 w sprawie " K .' (na chwilc; skladania wniosku 0 zarzqdzenie wykonania kary orzeczonej w sprawie k / ) nie rozpoczqi sig jeszcze proces sqdowy. Kurator formuiujgc wniosek nie tylko naruszyl prawo do zachowania domniemania niewinnoéci zagwarantowane w art. 42 ustgp 3 Konstytucji RP i art. 6 § 2 konwencji, ale godzii wjego godnoéé osobistq i dobre imic;. Powéd czuje sic; skrzywdzony raiqco niesprawiedliwq ocenq (pozew k.36). W pismach procesowych i na rozprawie popierai swoje Zqdanie, wnosii 0 zasqdzenie odszkodowania w kwocie 80000 ziotych od Skarbu Pafistwa i W i P ' ' . oraz iqdai od kuratora przeprosin, za to, Ze przesqdzii 0 jego winie zanim zapadio orzeczenie w sprawie ' (k.1l2) nadto podnosii, 2e zawarte w odpowiedzi na pozew Zqdanie Nlnlelszy dokumem wydano na wnlosek z dnia...... ..Z.fi.i5!§R...w.|.‘................ ... Onlhln ||cfaw\I 1 dnia R wrvnénla 2001 roku
--- STRONA 3 ---
zasqdzenia kosztéw jest niedopuszczalne w uwagi na jego tmdnq sytuacjq materialnq (k.8493). Pozwany W P ' w pisemnej odpowiedzi na pozew wniosl 0 oddalenie powédztwa (k.52). Pozwany Skarb Pafistwa Sqd Rejonowy w Radomiu reprezentowany przez Prokuratorie; Generalnq Skarbu Pafistwa wnic'>s1 0 oddalenie powodztwa i zasqdzenie kosztow (k.61 65). Sad ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: Powod P W wyrokiem Sqdu Rejonowego w Radomiu w sprawie ' ' /~ zostai skazany na kare; 8 miesigcy pozbawienia wolnoéci z wamnkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat i oddany pod dozor kuratora sqdowego. Okres proby miai trwaé do 18 czerwca 2012 roku. Dozor nad warunkowo skazanym sprawowai kurator zawodowy W " P . Od 4 kwietnia 2008 roku powod odbywa karo pozbawienia wolnoéci w innej sprawie. W kilku procesach zostai skazany na kare iqczna} 6 lat i 7 miesie;cy pozbawienia wolnoéci (zeznania powoda k.112114). Kurator zawodowy w ramach sprawowanego nadzoru ma obowiqzek zwracania sic‘; do sic; do zakiadéw kamych o przysyianie opinii co do sposobu zachowania dozorowanego w zakiadzie kamym (pismo Ministerstwa Sprawiedliwoéci z dnia 10 listopada 2009 roku k.57 — 60, zeznania pozwanego W ' . . P I ' 0 k.113v 114)). W zwiqzku z powyiszym pozwany W i . P zasiognqi opinii z Aresztu 8ledczego w Radomiu. W opinii z dnia 21 paidziemika 2011 roku zostalo zawarte stwierdzenie, Ze w dniu 18 lutego 2011 roku P W dopuécii sie; czynnej napaéci na wychowawce; i Ze zostai zaliczony do kategorii Nlnielszy dokumenk wydano na wnlosek .... w WW us=a'~>' @ ¢"'?.§o!'.i‘§€’?.E.,.,,..
--- STRONA 4 ---
niebezpiecznych. Na podstawie art.172 k.k.w. § 2 i art. 75 § 2 kk kurator sporzadzii wniosek o zarzadzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolnosci (kserokopia wniosku k.54, kserokopia opinii k.55). Takie sformuiowanie wniosku w ocenie powoda naruszy1o jego dobra osobiste w postaci prawa domniemania niewinnosci. Nie zgadza sie ze stwierdzeniem, Ze dopuscii sie tego czynu. Kurator wyciagnai niekorzystne konkluzje, zanim zapadio prawomocne orzeczenie w sprawie . , /' 3. Kwota 80 000 ziotych dochodzona pozwem ma stanowié rekompensate za godzenie w godnosé osobista powoda i jego dobre imie. Powod czu1 sie poniiony przez kuratora, za to, Ze nie miai zachowanego prawa do domniemania niewinnosci. Godnosé osobista jest ,,super wartoscia”, jest niezbywalna od poczecia do naturalnej smierci, nie ma ceny i nie moina jej prze1oZyé na wartosé finansowa (zeznania powoda). Wniosek 0 zarzadzenie wykonania kary jest forma powiadomienia Sadu o naruszeniu porzadku prawnego przez dozorowanego. Sporzadzajac wniosek o zarzadzenie wykonania kary kurator opar1 sie na tresci opinii Aresztu 8ledczego, a nastepnie na podstawie ustalefi w wydziale kamym, co do wniesionego aktu oskarienia przeciwko powodowi. Kurator nie kierowai sie ziymi intencjami w stosunku do powoda, nie miai na celu jego poniZenia. Wykonywai swoja prace zawodowa Zgodnie z litera prawa (zeznania pozwanego k.l13v114). Powyisze ustalono w oparciu o zeznania stron i zaiaczone dokumenty. Stan faktyczny jest bezspomy. Sad zwaiyl, co nastepuje: Powodztwo jest bezzasadne i podlega oddaleniu. Zgodnie z trescia art. 23 k.c. dobra osobiste cziowieka, jak w szczegolnosci zdrowie, wolnosé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko lub Nlnlejszy dokument wydano na wniosek z dma ........ ........
--- STRONA 5 ---
pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworczosé naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochrona prawa cywilnego niezaleznie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. W mysl art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dziaianiem, moie Zadaé zaniechania tego dziaiania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moZe on takze Zadaé, aZeby osoba, ktéra dopusciia sie naruszenia, dopeiniia czynnoéci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, w szczegolnosci azeby z1o2y1a oswiadczenie odpowiedniej tresci i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie moze on rownieZ Zadaé zadoséuczynienia pienieinego lub zapiaty odpowiedniej sumy pienieinej na wskazany cel spoleczny. Natomiast na podstawie art. 448 zdanie pierwsze k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio namszone, odpowiednia sume tytuiem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde lub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia sume pienieina na wskazany przez niego cel spoieczny, niezaleinie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Powéd wystapii z roszczeniem 0 ochrone débr osobistych, ktore w jego ocenie, zostaiy naruszone. Roszczenie swoje wywodzii on z faktu godzenia w jego godnosé i dobre imie w zwiazku z namszeniem zasady domniemania niewinnosci. Powoiai sie na przepisy Konstytucji i konwencji. Zgodnie z art.6 ustep 2 Konwencji o ochronie praw cziowieka i podstawowych wolnosci sporzadzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku, a ratyfikowanej przez Polske w 1993 roku (Dz.U. z 10 lipca l993roku), kaidego oskarionego 0 popeinienie czynu zagrozonego kara uwaza sie za niewinnego do czasu udowodnienia mu winy zgodnie z ustawa. Rowniei art.42 ustep 3 Konstytucji RP stanowi, Ze kaidego uwaia sie za niewinnego, dopoki jego wina nie zostanie Nlnielszy dokument wydano na wnlosak 9 dnia ............... ..
--- STRONA 6 ---
¢ 0 stwierdzona prawomocnym vvyrokiem Sadu. Zasada domniemania niewinnosci wynika rowniez z tresci art.5 § 1 k.p.k. Podniesé naleZy, Ze dyrektywy zawarte w tych przepisach kierowane sa do organéw procesowych, a wiec 0 winie badi niewinnosci decyduje niezawis1y sad. Pozwany kurator sporzadzajac wniosek o zarzadzenie wykonania kary opari sie na opinii Aresztu Sledczego, co do zdarzenia z dnia 18 lutego 2011 roku. Zawarte w opinii Aresztu 8ledczego w Radomiu i powtérzone przez kuratora we wniosku 0 zarzadzenie wykonania kary informacje o osobie i zachowaniu skazanego (powoda) nie naruszaja zasady domniemania niewinnosci, gdyZ nie stwierdzaja winy w rozumieniu przepisow k.k. ale opisuja zachowanie sie osadzonego. Inaczej nie da sie opisaé zachowania sie skazanego, ktory jak wynika z opinii z dnia 21 paidziernika 2011 roku, dopuszczajac sie czynnej napasci na funkcjonariusza s1uZby wieziennej razaco naruszyi zasady regulaminu odbywania kary pozbawienia wolnosci. Oprocz kuratora zawodowego powéd pozwai réwniei Skarb Pafistwa Sad Rejonowy w Radomiu. Art. 417 § l k.c. od strony podmiotowej wprowadza zasade, Ze za szkode wyrzadzona przy wykonywaniu wladzy publicznej odpowiada ta osoba prawna, z ktora zwiazana jest jednostka organizacyjna bez osobowoéci prawnej lub osoba fizyczna wykonujaca uprawnienia wiadzy publicznej. Chodzi tu wiec 0 odpowiedzialnosé: Skarbu Pafistwa, jednostki samorzadu terytorialnego, innej osoby prawnej wykonujacej wiadze publiczna z mocy prawa. Na gruncie przepisu art.23 § 1 k.c. i art. 417 § 1 k.c. podstawowa przeskanka warunkujaca odpowiedzialnosé stanowi bezprawnosé dziaiania lub zaniechania. Okolicznoscia wyiaczajaca bezprawnosé naruszenia dobr osobistych jest dziaianie w ramach obowiazujacego porzadku prawnego, co w niniejszej sprawie miaio miej sce. Niezaleinie zatem od subiektywnego odczucia powoda, powédztwo naleZa1o oddalié z powodu braku bezprawnosci po stronie pozwanych. Nlnlejszy dokument wydano na wniosek z dnia........... .. ..Z[]1I, ............ .. wtryble ustav.$z%nwivr2sén|a 2001 roku 0 dOStepIe do mformacjl publicznej (Dz.U. Nr112, ooz. 1198)
--- STRONA 7 ---
I ~ O kosztach procesu na1eZnych stronie pozwanej orzeczono na podstawie a1t.98 k.p.c., na ktore sk1adaja sie koszty zastepstwa procesowego w kwocie 3 600 ziotych. Przepis ten wyraza w zakresie kosztow procesu zasade odpowiedzialnosci za jego wynik, co oznacza, Ze strona przegiywajaca sprawe zwraca na Zadanie przeciwnika koszty procesu. Dla oceny, czy strona przegraia sprawe, obojetne jest, czy ponosi ona wine za prowadzenie procesu. Sam fakt, Ze sprawe przegra1a, choéby nawet tylko formalnie, kwalifikuje ja jako strone przegrywajaca i obowiazuje do zwrotu kosztow przeciwnikowi (tak Sad Najwyzszy w postanowieniu z dnia 23 lutego 2012 roku Cz 146/11 LEX nr 1147818). Sad nie znalazi podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c .zgodnie z ktérym, w wypadkach szczegolnie uzasadnionych sad moze zasadzié od strony przegrywajacej tylko czesé kosztow albo nie obciaiaé jej w ogole kosztami. Przepis ten stanowi bowiem wyjatek od zasady obciazania kosztami postepowania strone; przegrywajaca proces (art. 98 k.p.c.). Sama okolicznosé, Ze 0‘ ‘ powéd, ze wzgledu na swoja trudna sytuacje Zyciowa i majatkowa, korzysta1 ze zwolnienia od kosztow sadowych nie jest wystarczajaca do przyjecia, Ze w sprawie zachodzi szczegélnie uzasadniony wypadek, o ktorym mowa w art. 102 k.p.c. Zgodnie bowiem z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych, zwolnienie od kosztéw sadowych nie zwalnia strony od obowiazku zwrotu kosztow procesu przeciwnikowi. Zwolnienie od kosztéw sadowych nie moze pociagaé za soba automatycznie konsekwencji w postaci przyjecia, Ze zachodzi "wypadek szczegélnie uzasadniony" w rozumieniu art. 102 k.p.c. (por. postanowienie Sadu NajwyZszego z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, Lex nr 564753). NaleZy mieé przy tym na uwadze, Ze celem instytucji zwolnienia od kosztow sadowych jest zagwarantowanie prawa strony dostepu do sadu, ktére to prawo nie powinno byé ograniczane ze wzgledu na sytuacje materialna strony. Uwzglednienie tego celu odpada w sytuacji, gdy sad rozstrzyga o kosztach procesu miedzy stronami (por. postanowienie Sadu Najwyzszego z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CZ 51/ 1 1, Lex Nlnlelszy dokument wydano na wniosek mm..........?..3..!*.'.\.‘?;.?.Wt......:.._.;....
--- STRONA 8 ---
0 nr 949023). Oceny braku podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. nie zmienia to, 2e obecna sytuacja Zyciowa i majatkowa powoda spowodowana odbywaniem kary pozbawienia wolnosci jest trudna. Powod, podejmujac decyzje 0 wytoczeniu pozwu, powinien by1 uwzglednié mozliwosé ponoszenia konsekwencji procesowych w postaci obowiazku zwrotu kosztow poniesionych przez strone przeciwna w razie przegrania sprawy. Biorac pod uwage powyisze orzeczono jak w punkcie II gim wyroku. Marginesowo U!‘ Os podnie naleZy, ie przywoiane przez powoda postanowienie Sadu Apelacyjnego w Lublinie ( I Acz 683/11), dotyczy iI1I‘16j sytuacji, a mianowicie obciaienia kosztami zastepstwa procesowego przy cofnieciu pozwu. // Na oryginale wlasciwy podpis. 0 Q G W y » ~ 3'19 0* §= izé.‘>,>.'§i" ;(;"=""(W"=>. Z Q /U 0 '\ I. W6 Nlfllelszy d0kument wydano na wniosek z dnia ....... .......... W W916 H$Y%1\\".~' 1 dnia 6 wrzeénla 2001 roku 0 d5‘$.'g:‘p/5 do mormac/i pubiicznel (Dz.U. Nr 112, poz. 1198)
--- STRONA 9 ---
. Sygri. akt | ACa 157/13 4//"2‘,¢;‘'11“ >, \‘.,\1:§/\I WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2013 roku Sad Apelacyjny w Lublinie, I Wydziat Cywilny w sktadziez Przewodniczacy Sedzia SA Danuta Mietlicka Sedzia: SA Elibieta Patrykiejew (spr.) Sedzia: SA Walentyna LukomskaDrzymata Protokolant Sekretarz sadowy Magdalena Szymaniak po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 roku w Lublinie na rozprawie sprawy z powodztwa P W przeciwko W P , Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Prezesa Sa_du Rejonowego w Radomiu, zastepowanemu przez Prokuratorie Generalna Skarbu Pafistwa 0 roszczenie z tytuiu naruszenia débr osobistych na skutek apelacji powoda od wyroku Sadu Okregowego w Radomiu z dnia 24 paidziernika 2012 roku, sygnatura akt I C 40/ 12 I. oddala apelacje; ll. zasadza od powoda P W na mecz pozwanego Skarbu Par'1stwa zastepowanego przez Prokuratorie Generalna_ Skarbu Par'\stwa kwote 2.700 (dwa tysiace siedemset) zlotych tytutem kosztéw postepowania apelacyjnego. 0 W . {QB 7 . t . 4 1 Nu oryglnule Q 3 ' vlla6c1wy(e) p0dP|l(Y) Q 1: J, ‘i|“'~.““‘“'1? Q Nlnlelszy dokument wydano na wniosek . ‘*" QQ zdnla ........ ............ .. W R jj WWP‘?.“.%F%1?/3_“.“.‘?.‘?lYT?F??'??E.?.‘1‘Z1.'°"“
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Rejonowy w Radomiu. Art. 417 § l k.c. od strony podmiotowej wprowadza zasade#1c 40/12#art. 448 k.c.#art. 42 ustgp#art. 6 § 2 konwencji#art.172 k.k.w.#art. 75 § 2 kk#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 448 zdanie#art.6 ustep#art.42 ustep#art.5 § 1 k.p.k.#art.23 § 1 k.c.#art. 417 § 1 k.c.#art. 102 k.p.c#art. 98 k.p.c.#art. 102 k.p.c.#art. 108 ustawy