§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Postanowienie 11c 633112

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt 11c 633112 ' WYROK Na pudstlgwie qslawy z dnia 5.09.2001 r. 0 duslepie d@1"Y@Ima¢1uwbI1m{=1@1 Dz. U. 112 pnz. 119Szp6i'n.2m. Przekazanu Inicrmacje Publicznq w fermie w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dflkumefllu Mb w form nrzerworznnei Dnia 25 kwietnia 2013 r. Qwimgi W» Kib..o><l.:> ............. Sqd Okrggowy W Warszawie Wydzial II Cywilny """"""" """""" "éE;éékniéskédaim ‘Q w sk%adzie: Przewodniczqcy SSO Iwona Wiktorowska Protokolant: Przemyslaw Mazur ‘ po rozpoznaniu w dniu 23 kwiemia 2013 r. na rozprawie w Warszawie sprawy z powédztwa B. S. (1) przeciwko Skarbowi Pafistwa Ministrowi Sprawiedliwoéci 0 7.185.000 21. i z powédztwa U. S. (1) przeciwko Ministrowi Sprawiedliwoéci 0 3.33 5.000 21. oraz z powédztwa L. S. przeciwko Ministrowi Sprawiedliwoéci 0 1.380.000 21. 1. przekazuje do rozpoznania wg wtaéciwoéci Woj skowemu Sqdowi Okrqgowcmu w W. powédztwo B. S. (1)0 odszkodowanie i zadoééuczynienie w czqéci dotyczapej roszczefi wynikajqcych z 2111.8 ustawy z 23 lutego 1991 r. 0 uznaniu za nie wazne orzeczefl wydanych wobec oséb represj onowanych za dziaialnoéé na rzecz niepodleghago bytu Paflstwa Polskiego (Dz.U Nr 34, poz. 149, 2 péin. zrn.); . 2. oddala powédztwo B. S. (1) w pozostzflej czqéci; 3. odrzuca pozew wniesiony przez powédkg U. S. (1) i znosi postgpowanie w tej czegéci; 4. odrzuca pozew wniesicmy przez powédkg L. S. i znosi postqpowanie W tej cz<g§ci; 5 . nie zasqdza od powédki B. S. (1) na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa Ministra Sprawiedliwoéci zwrotu poniesionych kosztéw postgpowania; 6. nie zasqdza od powédek U. S. (1) i L. S. na rzecz pozwancgo Ministra Sprawiedliwoéci zwrotu poniesionych kosztéw postqpowania. ' (SSO Iwona Wiktorcwska) UZASADNIENIE Powédka B. S. (1) w pozwic skierowanyrn przeciwko Skarbowi Paflstwa Ministrowi Sprawiedliwoéci dochodzila odszkodowania i zadosléuczynienia poczqtkoxvo w kwocie 7.435.000 21., a ostatecznie w piémie procesowym z dnia 28 sierpnia 2012 r. ograniczyh ona powédztwo do kwoty 7.185.000 21. --- STRONA 2 --- Z kolei powédka U. S. (1 ), siostra powédki B. S. (1), dochoclziia ocl Ministra Sprawiedliwoéci oclszkodowania i zadoééuczynienia W kwocie 3.335.000 21. _ Réwniei powédka L_. S. ), p1.'zy1‘0(ii11i.é nsilostra poprzednich powédek, dochodziia od Ministra Sprawiediiwoéci odszkodowania i zadoééuczynienia W kwocie 1.3 80.00021. " Prokuratoria Generalns Skarhu Pa.f1stwa,zastgpiijatca pozwanych, Wnosila 0 ocldalenie powédztwa i 0 zasqdzenie zwrotu kosztéw p0Stt’;p0Wat1iE:1, a W iym 0 zasqdzenie na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa zwrotu kosztéw zastQpstwa procesowego. Na podstawie przeprowadzonego pbstqaowania dowodowego Sqd ustalii W l'OZp€iU'}’Wfl11€j sprawie nastqpuj apy stan fal<tyczny. Ojcem wszystkicll trzech powédek by? S. S. (3). S. S. (3) byi zaangaiowany W dziaialnoéé niepodlegioéciowq i ~ réwniez po zakoriczeniu Wojny — byi zaangaiowany w dziaialnoslé na rzecz niepodlegiego bytu Pailstwa Polskiego. By} on czionkiem najpicrw Narodowej Organizacji (...), a nastzgpnie Narodowego Zjednoczenia (...), W ktfére. przeksztaiciia siq Narodowa Organizacja (...). Oj ciec powédek S. S. (3) zostai skazany wyrokiein Sqdu Garnizonowego w B. z dnia 1'7 wrzeénia ‘1 945 r. za clzialalnoéé na rzecz niepodlcglego bytu Panstwa Poiskiego. P0 zmianach ustrojowych, jakie nastqpiiy W 1989 r., odbyi siqiproces rehabiiitacyjny S. S. (3). Wojskowy Sa_d Okrggowy W W. Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 1999 r. uznai za niewainy Wyrok Sqclu Garnizonowego Z 17 wrzeénia 1945 r., skazuj qcy S. S.za dziaialnoéé niepodiegioéciowac. A Ta chwalebna karts. W 2yciory5ie S. S. (3) spowodowaia wiele negatywnyc11 nastqpstw W Zyciu wszystkich jcgo trzech" cérek. Dotyczy to Wszystkich trzech powédek: B. S. (1), U. S. (1) i L. S.. _ S. S. (3) zawari z matka_ B. S. (1) i U. S. (1)jedynie élub koslcielny i nigdy nie zaiegalizowai tego zwiqzku maiiefiskiego jak wymagaio éwczesne prawn — W llI‘ZQdZ16 stanu cywilnego. Ojciec powéclek pozogtawai z ich matka — W éwietle éwczesnego praWa  W nielegalnym zWi:a.zku. Byia to dla obu dziewczyliek symacja st;/g1':1atyz1'.1ja.ca, W zwiqzku z tym byiy one wytykane palcami W szkoie, czy W érodowisku sqsiedzkim. Z kolei Z matkq trzeciej z powédek L. S. S. S. (3) zawari jedynie: filub cywilny. _ Ojciec powédek S. S. (3) przez caie 'Z§/cie uciekai, ukrywal siq, zmieniai miejsce zamieszkania i prace. Wpiyngio to na sytuacjQ rodzinnq dziewczynek, ktére Zyky W niepehiych rodzinach i spotykaiy sin; z oj cem sporadycznie, a takie na sytuacjq majqtko\vq ich rodzin, lctére Zyiy bardzo skronmie, a powédki nie mogly liczyé na utrzymanie przez ojca, a jeclynie na sporadycznag pornoc z jego strony. ' Sytuacja majagkowa W rodzinach powédek byia gorsza niz W rodzinach Iéwieénikéw. Réwniei nie uksztaltowanie sig WiQZi rodzinnych mifgdzy powédkami a ojcem, co z uwagi na jego nieobecnuéé W ich Zyciu nie byio moiliwe, rzut0W_a10 potem na daisze iycie powédek poprzez brak wzorcéw WiQZi emocjonalnych, z ktérych moglyby one korzystaé W zaiozonych przez siebie rodzinach. Miaio to réwniez dla powédek konsekwencje zzirowotne, negatywnie wpiywaj a_c na ich sytuacjq emocj 0nalna_. Z kolei matka powédek B. S. (1)i U. S.  H. Miutraciia mieszkanie n1(...)w Z., przy ul.(...). H. M. (1) byia naj emcq mieszkania W Z., przy 111.(...). Utraciia ona tqmieszkanie W wyniku decyzji Burmistrza Miasta Z. z,10 lipca 2006 r. 0 wymeldowaniu jej z tego mieszkania. Sprawa byia gioéna i byia opisywana W lokalnej prasie. Decyzja Burmistrza Miasta Z. 0 wymeidowaniu jej z mieszkania nr (...) W Z., przy ul.(...), zostaia uchylona decyzjq Wojewody  (...) z 29 Wrzeénia 2006 r. W ‘nybie instancyjnym. . H. M. (1)zrnar}a (...) . _ W ZWi8,_ZkL1 2 tym Burmistrz Z. umorzyi p0stQp0\vat_1ie W sprawie 0 Wymeldowanie H. M. z zajrnowanego przez. niq micszkania. --- STRONA 3 --- Obie corki H. M. (3): tak B. S. (1), jak i U. S. (1), czujq siq pokrzywdzone decyzjq Burmistrza Z. 2 10 lipca 2006 1'. o Wymeldowaniu matki, a B. S. miaia nawct W zWia_2.ku z tym sprawq kama, B. S. (1) czuje sio pokrzywdzona dziaiainoéciq Wymiaru sprawiediiwoéci W W.. Wyrok Sqdu Rej onowcgo W W., V Wydziai Grodzki, z dnia 23 paidziernika 2009 r. urnorzy} Wobec niej postqpowanie karne W _ tej sprawie. B. S. ma dodatkowo jeszcze pretensje wobec bieglych, ktorzy Wydawali W jej sprawie opinie. Uwaza ona, Ze biegli: J. W., B. R. i S. C. zachowywali sin: nieprofesj onalnie i w zwiqzku badaniem jej oraz Wydawanicm opinii W sprawio karnej naruszyli jej godnoéé i dobre imiQ. Naruszali oni przy tym, jej zdaniem, standardy zawoclowe. Na podstawio poczyriionych ustalefi Sqd zwaiyi, co nastqpuje. Powodki W tej sprawie, dziaiajqc samodzielnie, Wniosly powodztwo, w ktérym drobiazéowo opisaiy swoje Zycie, nie precyzujqc, z ktrfwych faktow i okolicznoéci wywodzq swoje roszczenia. W tych warunkach Sa_d by} zobowiqzany vryartykuiowaé ich zgdania i zidentyfikowaé podstawq faktycznq ich roszczefi , nadajag: im rozsqdnq treéé i W maksymalnym stopniu uwzglqdniaj ap ich intencje.  Nalezy osobno omowié powodztwo B. S. (1), a osobno powodztwa dwu pozostaiych powodek U. S. (1) i L. S.. Powodztwo B. S. spohiiaio Warunki formalne i mogio zostaé rozpatrzone merytoryczriie, natomiast powédztwa U.S. i L. S. z uwagi na brak zdoinoéci sqdowej i zdolnoéci procesowej pozwanego musialy zostaé odrzucone bez merytorycznego I'0ZSl'fZ)/g'I‘li.l‘§C1I:‘I.. Powédztwo B. S. zostalo skierowane przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowancmu przez.Minis1:ra Sprawiedliwoéci. Podmiot pozwany przez r|iq— Skarb Pafiétwa ma osobowoéé prawnq i H co za tym idzie — posiada on zdolnoéé sa_doWq i zdolnoéé procesowq. Powodztwo B. S. spehiiaio Warunki formaine i mogio zostaé, jak juz zaznaczono, rozpoznane merytorycznie. Natorniast powodztwa pozostaiych powodek U. S. (1) i L. S., odmiennie ni2 W przypadku powodztwa B. S: (1), zostaio skierowane przeciwko Ministrowi Sprawiedliwoéoi. Jest to — W fiwietle prawa — zasadnicza roénioa. Minister Sprawiedliwoéci jest jednostkzg organizacyjnq Skarbu Pafistwa i W przociwiefistwie do Skatbu Pafistwa nie posiada on ani osobowoéoi prawnej, ani tez zdolnoéci SE1_d0WE!j, ani zdolnoéoi procesowej. Mate zasadnicze znaczenie z punlctu Widzenia rozstrzygniqcia tej sprawy. Na gruncic przepisu art. 199§1 pkt 3 k.p.c. jezeli jedna ze st1'on nie ma zdolnoéci sqdowej albo joieli powod nie ma zdolnoéci procesowej Sad odrzuci pozow . W éwietle toga przepisu powodztwo Wniesione przez U. S. i L. S. naleiaio odrzucié, poniewai pozwany przez nie Minister Sprawiodliwoéci nie ma zdolnoéci sqdowej. Jednoczeénie braku tego nie moina uzupohiié W rozumieniu art.70 k.p.o., a podjqcie takiej préby prowadziioby do zmiany podmiotu pozwanego. Diatogo tez powodztwo U.S. i L. S. nnaieiajo odrzucié. Rozstrzygniocie W tym przedmiocie opiera sir; na przepisie art. l99§1 plct 3 k.p.c. Jednoczeénie na podstawie przepisu art.71 k.p.c. postegpowanie W tej <:zq§ci nalczaio znioéé. Natomiast powodztwo B. S., bez tego braku, podlega, jak juz wieiokrotnie pisano, merytoryoznemu rozstrzygniegciu. Powédka B. S. Wywodzi swoje roszczenia 0 odszkodowanie i zadoééuczynienie za skazania ojca S. S. (3) 2a dzialahioéé na rzecz niepodlegiego bytu Pafistwa Polskiego. Kwestizg to 1"egu1uje w sposob szczegélny ustawa z 23 lutego 1991 1. o uznaniu za niewazne orzeczefi vvydanych wobec osob Iepresj onowanych za dziaialnoéé na rzecz niepodieglego bytu Pafistwa Polskiego (Dz.U. N1" 34, 1302.149, z péin.zrn.). w myéi 6.11.8 ust.1 tej ustawy osobie Wobec ktorej stwierdzono niewaznoéé orzeczonia przyshlguje od Skarbu Pafistwa odszkodowanie za poniesionq szkodq i zadoééuczynienie za doznanq krzywdq wynikie z Wykonania orzeczsnia. W razie émierci osoby uprawnionej uprawnienie to przechodzi na malionka, dzieci i rodzicéw. Oj ciec powodki B. S. zostai skazany wyrokiem Sqdu Garnizonowego w B. z dnia 1'7 wrzeénia 1945 1'. za dziaialnoéé na rzecz niepodlegiego bytu Pafistwa Poiskiego. Wojskowy Sqci Okrqgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 1999 1". uznai za niewainy Wyrok Sqdu Gamizonowego 2 17 Wrzeénia 1945 r., skazujapy S. S. Za dziaiainoéé niepodlegloéciowq. Powédka mote W1QC ubiegaé siq jako corka zmariego S. S. (3) 0 odszkodowanie i zadoééuczynienie wynikie z wykonania orzeczenia o skazaniu go za dziaialnoéé na rzeoz nicpodlegiego bytu Pafistwa Polskiego, uznanego za niewaino. Wyiqcznie Wlaéciwy do rozpoznania tej czqéci jej zqdania jest Okrqgowy Sqd Wojskowy, ktéry Wydal postanowienie o StW1BI‘dZ6I‘l111 niowaznoéci orzeczonia skazujapego (art.8 usi:.2 ustawy). Dlatego tez powodztwo W tej czqéci nalezaio — zgodnie z art.20O k.p.c. — przekazaé Woj skowemu Sqdowi Okrggowemu W W. do rozpoznania. W pozostaiej ozqéci powodziwo B. S. naleiaio oddalié. --- STRONA 4 --- Poza tyrn powodka B. S. doohodzi odszkodowania i zadosiéuczynienia za decyzjsg Burmistrza Z. z 10 lipoa 2006 r. o Wyrneldowaniu jej rnatki z mioszkania nr (...) W Z., przy ul. (...), za Wyrok umarzaj qcy postqpowanie W sprawie karnoj przeciwko niej W zwiqzku 2. viymeldowaniem matki oraz za nieioga1ne,jej zdaniem, zachowania biegiyoh W toj sprawie. Powodztwo W Iej czqéci naieiaio oddaiié, gdyz Wadliwa decyzja Burmistrza Z. 2. 10 iipca 2006 1". zostala uchyiona W trybie instancyjnym przez Wojewodq (...) i Wyoiiminowana z obrotu prawuego. Powédka Zqda tym samym odszkodowania i zadoééuozynienia za nie isinioj :a.ca_ decyzjq, ktora W trybie instancyjnym zostaia przez Wojewodo (. ..) uchylona i Wyeliminowana Z obrotu prawnego. Zqdanie odszkodowania i zadoééuczynienia W tej czoéci jest \~‘ViQC bezprzodmiotowe. Z kolei Zqdanio przez niq odszkodowania i zadoééuczynienia za Wadiiwy, jej zcianiem, wyrok Sqdu Rejonowogo W Woiominie, V Wydziai Grodzki, z dnia 23 paidziemika 2009 T. umarzajqcy Wobeo niej postopowanie karne W toj sprawio tefz naleiaio oddaiié. Kwestio to reguluje przepis art.4171§2 k.c. W myél tego przepisu jezeli szkoda zostaia W)’l‘ZE1_d22OI1& przez Wydanie prawomocnego orzeczenia jej naprawionia moina Zqdaé po stwierdzeniu we Wiasloiwym postopowaniu jego niezgodnoéci z prawem. W tym przypadku nie ma prejudykatu stwierdzajapego niezgodnoéé zakwestionowanego przez powédko orzeczenia z prawem, a przynajmnisj powodka, na ktorej ciqZy1 obowiqzek dowodowy, nie udowodniia, Ze taki prejudykat istnieje. W braku spoinienia tej przesianki i W tej czqéci powodztwo nalezaio oddalié. 3 ‘ Wreszcie powodka B. S. dochodzi odsflmdowania za nielegaine, jej zdaniem, zachowania biegiych w tej sprawie kamej. B. S. ma dodatkowo jeszcze, jak juz zaznaczono, pretensjc Wobec bicgiych, ktorzy wydawali W jej sprawie opinie. Uwaia ona, Ze biegli: J. W., B. R. i S. C. zachowywali siq nieprofesjonalnie i W zwiqzku badaniem jej oraz wydawaniem opinii W sprawie karnej naruszylijej godnoéé i dobre imifg. I W tej czqéci powrfidztwo nalezaio oddalié. Pozwany Skarb Paflstwa nie ma bowiem co do tej czoéci Zqdania powodki legitymaoji biornoj. Biegli odpo\viadajq za swoje zachowania W zWia_2.ku z wykonywaniem zadafi biegiego. Nio sq oni fimkcjonariuszami pafistwowymi, za ktorych odpowiodzialnoéé ponosi Skarb Pafistwa. Dlatego te2 rovi"niez W tej ozoéoi powodztwo nalezaio oddalié, poniewai oo do tej czqéci Zqdania pozwany Skarb Pafistwa, reprezentowany przez Ministra Sprawiediiwoéoi, nio ma legitymacji biernej. Sqd nio o’ociQZy% powodok zwrotom kosztow postopowania na rzecz pozwanych, mimo, Ze przegraly one ten proces. Zdaniem Sqdu przemawiajq za tym szczogfilnie uzasadnione powody W rozumieniu przepisu art. 1 02 1<.p.c. . W éwietle tego przopisu W Wypadkach szczogolnie ulasadnionych said moze zasqdzié od strony prziegrywajatooj tylko ozoéé kosztow albo nie obcizizaé jej W ogolo kosztarni. Zdaniern Sqdu za nio obcia_Zaniem powodek zwrotem kosztow postqpowaliia W toj sprawie przemawia sytuaoja maj a_tkoWa powodek. Dochody osiqgane przez powodki nie pOZ\\"&]fljE1iIT1 na pokrycie kosztow W tej sprawie boz uszczorbku dla utrzymania koniecznego siebie i ioh rodzin. W zwiqzku z tym zostaiy one nawet zwolnione od ponoszenia kosztéw sqdowych. Podjqcie odmiennej docyzji — W tyoh Warullkach ~ pozbawiio byje ochrony sqdowej Wbrew konstytucyjnemu praW"u. Dodatkowo jeszcze przemawial za tym charakter roszozefi powodek. Powédki dochodzq odszkodowani za poniosione szkody i zadoééuozynionia za doznane krzywdy min. W zwiqzku ze skazaniem ich oj ca S. S. (3) za dziaialnoéé na rzocz niepodlegiego bytu Pafistwa Poiskiego. Chwalebny charakter czynow oj ca powédek i Wagajego dziaialnoéci dla Pafistwa Po1skiogo,jaktez potrzeba objgcia szczogolnq ochronq Pafistwa osob, ktore byiy represjonowane za dziaialnoéé na rzecz niepodieg}o§oiPa1’1stWa i ioh rodzin, dodatkowo jeszoze przemawiajq za nie obciaganiem ich Zwrotem kosztow postegpowania, mimo, Ze przegraiy one W duzej mierze ten proces. V V

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawa#11c 633112#art. 199§1 pkt 3 k.p.c.#art.70 k.p.o.#art.71 k.p.c.#art.8 usi#art.20O k.p.c.#art.4171§2 k.c.