§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Wyrok 116111 c 65x10

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. 116111 c 65x10 " W Y R 0 K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . "'\  dstzr 12 usiawy zdnla 6.03.2001 r. o £5051 I Dma 8 Czerwca 2o[i1]\r:IoI';i1iI'6?k¥11iczne} 02. U. 1121102. 119:3 2 pbzl fin przekazano infmmacig pubticzna w fmmie . dokumentu iub w immie przelwnrzonej Sqd Okrogowy W Warszawle , W}/dz1a1 III Cywllny W skladzie: Przo\&*odmczatcy;X’I,';%%T~ SSO .1olanta Skotarek “ grmfl LL61;/an/m Protokolantz sekretarz sqdowy Dorota Dymowska ‘ H‘ po rozpoznaniu W dniu 27 maj a 2010 r. W Warszawie na rozprawie sprawy 2 powodztwa K.L. przeciwko Skarbowi Pafistwa  Centralnemu Zarzddowi Sluzby Wiqziermej zastqpowanemu przez Skarb Pa1'1stWa Prokuratoriq Generalnq Skarbu Paristwa 0 odszkodowanie 600 000 zlotyoh ‘ _ :0,‘ powodztwo oddala; 1. nie obciaga powoda kosztami procesu strony pozwanej; 2. nie uiszozone koszty procesu przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa Sygn. akt III C 65,/10 Uzasadnienie  Pozwem Wniesionym W dniu 18 sierpnia 2009 roku przeciwko Skarbowi Pafistwa Centralnemu Zarzqdowi Sluzby Wioziennej K.L. domagal siq zasqdzenia na swojq rzeoz kwoty 600.000 21 tytulem zadoééuozynienia za naruszenie dobr osobistych W postaci zdrowia, godnoéci oraz prawa do prywatnoéci i intymnoéci. W uzasadnieniu powod Wskazal, Ze przebywal W przoludnionyoh oelach, W ktorych brak wlaslciwego sprzqtu kwaterunkowego, brak wlaéciwej opieki zdrowomej i dostqpu do lekarstw, dostqpu do zajegc’: kulturalno  osiwiatowych oraz Wlaéciwych Warunkow sanitarnych Qpozew  k. 25v.). W odpowiedzi na pozew pozWany Wniosi 0 oddalonie powodztwa W caioéoi oraz zasqdzenie od powoda kosztow zastqpstwa procesowego (k. 39). V Sqd ustalil nastogpuj qcy stan faktyczny. K.L. przebywai W nastqpuj apych jednostkach penitenoj amyoh:  W Areszoie §1edozym W R.  W okresach: od dnia 17 paidziemika 1999 r. do dnia 10 marca 2000 r., od dnia 17' kwietnia 2001 r. do dnia 3 lipca 2001 1:, od dnia 5 Wrzeénia 2001 r. do dnia 5 listopada 2001 r., od dnia 19 listopada 2003 r. do dnia 7 Wrzoénia 2004 r., od dnia 4 stycznia 2006 r. do dnia 23 marca 2006 r., od dnia 20 kwietnia 2007 r. do dnia 17 maja 2007 r., od dnia 4 paidziemika 2007 r. do dnia 15 lutego 2008 r.;  W Zakladzie Karnym W D.  W okresie od dnia 3 lipca 2001 r. do dnia 5 Wrzeénia 2001 r.;  W Areszcie §1edczym W N. 6 W okresie od dnia 5 Wrzeénia 2001 r. do dnia 25 kwietnia 2002 r.;  W Zakiadzie Karnym W G.  W okresic od dnia 17 maja 2007 r. od dnia 3 paédziemika 2007Ar.;  W Zakladzie Karnym W Z. OZ P.  W okresie od dnia 23 marca 2006 r. do dnia‘20 kwietnia 2007. r., od dnia 15 lutego 2008 roku do chwili zakoficzenia odbywania kary pozbawienia Wolnoéci (bezsporne, pozew  k. 4). We wskazanych jodnostkach K.L. przebywal okresowo W celach, W ktorych powierzchnia mieszkalna byia mniejsza 1112 3 mg na osobo. Cele byly Wyposazone W loika dla kazdego Z osadzonych, toalety i umywalki. Osadzeni mieli zapewnione érodki czyétoéci W postaci mydia, papieru toaletowego, maszynki do go1enia=:.'i>=proszku do prania (bezsporno  pozew, odpowiedi na pozew) ' Podczas pobytu Wj€dI‘10SII(&CI’1 ponitoncj arnych powod miai zapewnionc 162110 i stolek. Cole byly vvyposaiong W odbiomiki telewizyjne (zeznania powoda  k. 63, zeznan.iaéWiad1<a J.B. 'k. 62 63). ' Podczas pobytu W Zakiadzie Karnym W Z. powod przebywai W coli przeznaozonej dla 5 osob, W ktorej przebyWa1o 7 osadzonych. W_tej jednostce penitencjarnej powod Wlasne 1oZko i stolek. Cola byia Wyposaiona W odbiomik telowizyjny. Na terenie Zakladu Karnego funkcjonuje éwietlica. Osadzeni byli --- STRONA 2 --- wyposazani W érodki czystosici (zeznania éwiadka .I.B.  k. 62  63).  Powod przebywai W jednostkaoh penitencjarnych kiikukrotnie, W tym W Wyniku skazania na kayo pozbawienia Wolnoéci za przestqpstwo popeknione W Warunkach art. 64 kodeksu kamego (zeznemia powoda  k. 63). _  . _ 'Sa.d__zWa'2j?1, co nastopuje. "Bezs13om'ym'W niniejszej sprawie by} fakt przebywania przez powoda na terenie kilku jednostek pcnitencjarnych Pflloionych na terenie kraju oraz przeludnienia cel W tychie jednostkach. Powyzsze okoliciooéloi powdd przywolal W treéci swego pozwu, nie byly one kwestionowane przez strong pozwanac Niniejszym pozwem powod dochodzil zadoééuczynienia pieniqznego za naruszenie jego dobr osobistych, jakiminsat godnoéé, prawo prywatnoslci i prawo do imymnoéci. Zrodla naruszenia swoich dobr osobistych powod upatrywal W przebywaniu w celach nie spehfiajapych wymogow metrazowych, braku Wlaéciwego Wyposazenia eel, braku Wlaéciwej opieki medycznej, braku dostegpu do zajqé kulturalno  oéwiatowych, braku Wiaéciwych Warunkow sanitarnych. ' W ocenie Sqdu niniej sze powodztwo jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste czlowieka, jak W szczegolnoéci zdrowie, Wolnoéé, czeéé, sWoboda sumionia (...) pozostajq pod ochrona prawa cywilnego, niezaleznie od ochrony przewidzianej W ilmych przepisach. Z kolei art. 448 k.c. przewiduje, i2 W razie naruszenia dobra osobistego sqd mo2e przyznaé temu czyje dobro zostalo naruszone, odpowiedmq sumo tytulem zadoééuczynienia picnicgznego za dozlimid krzywdq Iub na jego Zqdanie zasqdzié odpowiedniq sumo pieniqdzy na Wskazany przez niego col spoioczny niezaleznie od innych érodkow potrzebnych do usuniqcia skutkow naruszenia. W pierwszej kolejnoéoi Wymaga WIQC rozwazenia okolicznoéé czy i jakie dobra osobiste powoda zostaly naruszone. Odnoszdc sir; do Zro dla naruszenia dobr osobistych powoda W postaci braku Wiaéciwego dostopu do zajoé kulturalno  oéwiatowyoh stwierdzié naloiy, co nastqpuje. Jak Wynika z zeznari éwiadka J.B. W jednostce penitencj arnej W Z. osadzeni majq zapewniony dostqp do éwietlicy (k. 63). PoWod W treéci swoioh Z6ZI1ELfi Wskazal, Ze cele z roguly standardowo Wyposaiono sq W odbiorniki telewizyjne. Wskazaé 'te2 nalczy, Ze powod W trcéci pozwu co prawda poWo1a1 sio na brak dostqpu do zajcgé o charakterze cdukacyjnokulturalnych, jednak nie pop ari tego twierdzonia Zadnymi konkretnymi przykladami. Jako W Zaden sposob nie udowodnione naleialo potraktowaé twierdzenia powoda, i2 doszio do naruszenia dobra osobistogo W postaci jego zdrowia. Co prawda, powod Wnosi1 o dopuszczenie dowodu Z kserokopii ksiagld zdrowia, jednak nie Wskazal okolicznoéoi, na jakie poWo1yWa1 ow dowod. PoW6d nie Wskazai Zadnych konkretnych przykladow, ktore Wskazywalyby na brak dostopu do opieki medycznej. Nie Wskazai, na czym polega utrata lub oslabienie jego zdrowia na skutek pobytu W arosztach éledozych i zaidadach karnych. Sqdowi Wiadomo Z urzqdu, Ze W kafidej jednostce penitencjamej istniejq punkty opieki medycznej oraz oddzialy przystosowano do zapewnienia stosownoj opieki i leczenia. Powod W troéci pozWu, W kolejnych pismach i podczas sldadania zeznafi W trakcie rozprawy nie Wskazal, na czym konkretnie miaioby poiegaé naruszenie dobra osobistego W postaci jego zdrowia i czym siq to przej awia1o, nie Wskazad na sytuacj Q, W ktorej odmowiono mu dostegpu do opieki medycznej lub lekarstw. Fakt, i2 powod cierpi na niedowlad regkioraz, ze przeszedl W przeszioéci ciegzkq operacjq nie stano\viq W Zaden sposob 0 tym, Ze podczas pobytu W jcdnostkach penitencjarnych, doszlo do utraty Iub pogorszenia zdrowia powoda z przyczyn leiapych po stronie tych jednostek. Z tego Wzglqdu W ocenie Sqdu powod nie udoWodni1, jakoby doszlo do naruszenia jego dobra osobistego W postaci jego zdrowia. Okolicznoéé, i2 poW6d odbywal karo W przcludnionych celach jesi W niniejszej sprawio bezsporna, zostaia przyznana przez pozwanego. Zdaniem Sqdu nie zapewnienie przez Pa1'1stWo osadzonym W jednostkach penitencj arnych minimalnych norm powierzchniowych nie moze byé stanem, ktory zashlguje na aprobatq. Niewagcpliwie zatem osadzenié K. L. W colaoh nadmiemie przeludnionych, W Warunkach nie zapewniajapych intymnoéci przy Wykonywanych czynnoéciach higienicznych stanowi naruszenie dobr osobistych powoda W postacijego godnoéci. Powyzszego nie mozna jednak traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeciwko powodowi. Jak bowiem Wynika z akt sprawy, W szczegolnoéci --- STRONA 3 --- zeznari swiadka .1. B. i zeznah powoda niedogodnosci, ktore spotkaly powoda W zwiazku z odbywaniem kary W takim samym stopniu dotyczyiy innych osadzonych._ Warunki to zas byly takio, jak W danej sytuaoji mogla optymainie zapewnié administracja aresztu. Pomimo uznania, i2 Wamnki, W ktorych by} osadzony powod naruszylyjogo godnosé i praWo do prywatnoéci, to gradacja tych naruszefi nie przybrala jednak takiej formy, W ktorej mozna by podziolié twierdzenie powoda o osadzeniu go W niegodziwych, nieludzkich Warunkach, co dopiero W ocenie Sadu uzasadnialoby Zqdanio zasadzenia zadoséuczynienia. W tym miej scu nalezy zwrocié uwago, Ze pomimo Wskazanych wyzej niedogodnosci powod mial zapewnione miejsoe do spania, bezplatne Wyzywienie, bezplatna opieko medyczna (zapewnia j 2; kaida z j ednostek penitonoj amych na terenie kraj u), dostop do swietlicy, bibliotek, ktore funkcjonuja W Wiokszosci jednostek ponitoncjarnych na terenie kraju, dostop do programéw radiowotelewizyjnych. Miai zatem Iepsze Warunki nit znaczna ozosé osob przebywaj qcych na Woinosci, ktére, W przeciwiefistwie do powoda, respektuja normy prawa karnogo, a ktore czosto bez swoj ej Winy 2}/jaw niedostatku i ubostwie, czosto bez szans na znalezienie Wiasnego lokum. Sad rneriti podziela poglad Wyraiony przez Sad Najwyiszy/0 W Wyroku z dnia 2 paédziemika 20071‘. II CSK 269/07, zgodnie z ktoryrn samo osadzenie W przeludnionej ccli nie jest Wystarczajaca podstawa do uwzgiodnienia Zadania zasadzema zadoséuczynienia. Takze W orzeczeniach Europejskiego Trybunaiu Praw Cziowieka naj czosciej zwracano uwago na zie Warunki sanitarne, niehigionicznosé i brak prywatnosci przy korzystaniu z Llrzadzefi sanitamych, permancntna niemoiliwosé zaspokojenia potrzoby snu spowodowana niewystarczajacaiioécia hfiiek jak i nieustannie zapalonym swiatiem czy panuj aocym halasem, niedostateczne oéwietlcnio Lmiemozliwiajace czytanie, Zia Wentylacjo, Warunki prowadzaoe do rozprzestrzoniania sio chorob badi brak mozliwosci Ieczenia. Trybunal uwzglodnial skumulowany efekt tych warunkow, a takie spocyficzne zarzuty podnoszone przez skarzacych. . Zdaniom Sadu KL. popelniajap przostopstwo musiai liczyé sio Z tym, i2 kayo za swoj czyn bodzio odbywal W Wiozieniu, W ktoxym z oczywistych wzglodow nio ma komfortu. Nadto, podkroslenia Wymaga, Ze jak przyznal sam powod na karo pozbawienia Wolnosci skazywany byl kilkakrotnie (k. 63), a zatem byt swiadomy Warunkow panujqcych W zakladach ponitencjarnych. Rowniez Sad Najwyiszy W Wyroku z dnia 28 lutego 2007r. nie uzaleznii mo21iWosci zasadzenia zadoséuczynienia od potwierdzenia faktu osadzenia W Warunkach metrazowych odbiegajacych od norm Wskazanej W art. 110 § 2 k.k.W. Mozliwoslo taka zostala bowiem poiaczona z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardow jak zapewnienic kaidemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania albo oddzielenia Wozia sanitarnego od ogolnej przestrzeni celi. W niniojszoj zas sprawie brak bylo podstaw do przyjocia, i2 powod W takich Wannlkaoh odbywai karo pozbawienia Wolnosci. Powyzsze okolicznosci nie znalazly potwierdzenia W zebranym W sprawie materials dowodowym. Podkreslié nalezy, iZ kazdy z osadzonych miai swoje miejsoo do spania, co Wynika z Z€ZI’1&fi swiadka, jak i z zeznaii samego poWoda (k. 62, 63). Nadto, jak jui podkreélono pozostalo WypOSE1Z€11I6 col realizuje podstawowe standardy i odpowiada obowiazuj qcym przepisom prawnym. _ Reasumuj ac, zdaniem Sadu brak jest podstaw do zasadzonia na rzecz powodajakiojkolwiek kwoty zadoséuo_zynienia,za naruszenie jego dobr osobistych, ktore Wiazalo sio z Warunkami odbywania kaiy. W orzecznictwie Sqdu Najwyzszego ugruntowany jest poglad, zgodnie z ktorym sad nie ma obowiazku zasadzenia zadoséuczynieilia W kazdym przypadku naruszenia dobr osobistych (por. Wyrok SN z dnia 19.04.2006r. I1 PK 245!05 OSNP 200?/7~8/101). Zasadzenic zadoséuczynienia ma zatem charaktor fakultatywny i od oceny sadu opartej na analizie okolicznosci konkretnej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W toj formic (vide Wyrok SA W spr. I ACa 83 3/06). Podstawovtym krytorium decyduj acym o moiliwosci zasadzenia zadoséuczynienia Winien byé m.in. stopicri Winy naruszyoiela, rodzaj naruszonego dobra oraz pocmcie pokrzywdzenia poszkodowancgo. W Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 12.12.2002r. V CK1\I 1581/00 Wskazano takze, iz decyzja o zasadzeniu zadoséuczynionia Wimia byé poprzedzona takze zbadaniem nasiienia zlej Woli'nai'uszycie1a i celowosci zastosowania tcgo srodka. Odnoszac sio do kwestii Winy to ta przesianko odpowiedzialnosci za niozapewnienie osadzonym Warunkdw metrazowych zgodnyoh z art. 110 § 2 k.k:W. upatrywaé naloiy poza jednostkarni organizacyjnymi, ktore bezposrednio odpowiadajq za warunki W jakich powod odbywal karo. Jedriostki te --- STRONA 4 --- pomimo przepeinienia, nie moga odmowié przyjocia skazanego, a gospodarko finansowa prowadza W oparciu o prawo budzetowe. O'1<osztac’h"sado'Wych rozstrzygnioto na podstawie art. 102 k.p.c., zgodnie z brzmieniem, ktorego W Wypadkach szczegolnie uzasadnionych sad mote zasadzic’: od strony przegrywajacej tylko czosé kosztow albo nie obciaiaé je W ogole kosztami. Powyiszy przepis ustanawia zasado shlsznosci, bodaca odstopstweni od zasady odpowiedzialnosci za Wynik procesu. Nie konkretyzuje on pojocia ,,WypadkoW szczogolnie uzasadnjonych", pozostaj ac ich kwalifikacje, przy uwzglodnieniu caloksztaitu okoiicznosci danej sprawy, Sadowi (orzeczenie SN z dnia 20 grudnia 19731, II CZ 210173, niepubl). ' h

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#116111 c 65x10#art. 64 kodeksu#art. 23 k.c.#art. 448 k.c.#art. 110 § 2 k.k.W.#art. 110 § 2 k.k#art. 102 k.p.c.