Wyrok 111 C 186509 WYROK W IMIENIU RZRCZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na podsiawie ustawy 2 dnia 8.09.2001 r. 0 dost

--- STRONA 1 --- Sygn. akt 111 C 186509 WYROK W IMIENIU RZRCZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na podsiawie ustawy 2 dnia 8.09.2001 r. 0 dostgpie Dma 19 “ycznla 201° Y°k“_ do inlormacji publicznei Dz. U. 112 poz. H93 2 péin. zm. Sqd Okrggowy w Vk'arszaw1e Wydziai I11 Cywilny w skladzic: przekazano ;n;O,maq'e pubncznal W femlie Pfzewfldlliczflcyi 550 1°30!“ Kl'l1°Zk°""'5ka dokumentu lub w lormie przetworznnej  Protokolant: sekretarz sgdowy Ilona Lodowska pa ruzpoznaniu w dniu 19 stycznia 2010 roku W Warszawic sprawy _____ N_____H 2 powédztwa S. M. imiai nazwisko wnifzskodawcy  przcciwko Skarbowi Paflstwa  Ccntralnemu ZarZa_c10Wi S1u2by _ ‘if Wiqziennej, zastqpowanemu przez Prokuratorig Gcncra1nqSkarbu Pafistwa _ — 7/CDC‘) U Ddszkodowanic ........................ .€é;;s..\un.i.éEKé.déwcy ............... I. powédztwo oddala; II. oplatg sqdowq przejmuje na rachunck Skarbu Pafistwa; III. nie obciqga powoda S. M. pozoslalymi kosztami proccsu. Sygn. akt 111 c 736/09 UZASADNIENIE 1* Powéd S. M. pozwem 2. dnia 23 czcrwca 20091, wnicsionym przeciwko Skarbowi Paflstwa  Centralnemu Zalzqdowi Sluzby Wiqzienncj clomaga1 sig zasqdzenia na swojqrzecz kwoty 700 000 21 tytuicm zadoééuczynicnia za naruszcnic godnoéci osobistej. W uzasadnicniu pozwu powéd wskazaf, it w oluesie przebywania w rdznych zaldadach karnych doznal nicludzkiego, niehumanitamcmu i niczgodnemu z prawcm traktowaniem. Powéd w szczcgélnoéci wskazujc, ii puzwany ponosi odpowiedzialnosié za nadmicrnc przcludnienie w celach micszkalnych, niezachowanifi standardu pewierzchniowego najednego osaclzonegu (Zaklady Kama: B., S., P., S., G.), niczapevmienie podstawowego sprzqtu Icwatcrunkowcgo tj. Innicjsza iloéé taboretéw i szafek niz osadzonych oséb, nicluclzkici ponizajqcc Iraktowanie lj. brak warunkéw do utrzymania higieny osobistcj, braku prywatnosici przy korzystaniu z pomieszczefi sanitarnych, zle warunki bytowc, zle oéwietlenie, brak zajqé sportowych i éwietlic. _ Pozwany wniési 0 oddalenie powédztwa, podnoszqc, i2 w cclach w ktérych przebywal powéd okrcsowo wystqpuwalc przeludnicnie powodujqcc przckroczcnic normy 3 m kw najccinego 0sadzoncgo,jcdnakZc zgoduie z przepisem art. 248 § 1 kkw 0 kaidej takiej sytuacji informowany byl odpowieclni sgdzia penitencjamy. Nadlo pozwany podniésl zarzut przedawnienia roszczefi sprzcd trzcch lat od wniesienia pozwu oraz stosownie do oéwiadczenia powoda z dnia 10 wlzeénia 20091‘. niniejszy pozcw nie dotyczy mszczefi zwiqzanych z pobytcm pownda w Zakladzie Karnym w S. po dniu 12 sierpnia 2009r. Szgd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny. S. M. przcbywal kolcjno w 11ast§puj SLO}/C11 aresztach élcdczych izakladach kamych: 0?.10.200015.02.2001 Areszt Sleclczy (. . . ), 25.03.200207.11.2002 Arcszt §ledczy (... ), 03.09.200314.04.2004 Areszt §1edc2y (. ..), 23.05.2004 Zaldad Karny P., 23.05.200421.10.2004 Zaklad Kamy S., 21.10.200402.02.2005 ArcsztS1cdczy(...), 28.12.2005 Zaldad Kamy S., 28.12.200518.05.2006 Areszt Sledczy (. . .), 18.05.200619.02.2005 Zaklad Kamy S., 19.07.200528.09.2005 Arcszt Slcdczy (.. . ), 28.09.200622.11.2006 Zaldad Kamy Sztum, 22.11.200627.06.2007 Areszt Sledczy (... ), 2?.06.2007='02.102007 Arcszt 8ledczy (...), 02.10.200725.01.2008 Areszt Sledczy (. . . ), 25.01.200807.05.2009 Areszt S1::dczy(...), 07.05.2009»12.08.2009 Areszt 8]cdczy G., ad 12.08.2009 Za1<1ac1 Kamy S.. W jcdnostkach pellitencjamych, w ktérych przebywal powéd W wyzej wskazanyc11 okresach powierzchnia w ccli przypadajqca najednq 0501); niejcdnokrotnic wynosila l‘flI"l1C_j nit 3 1n kw. Icdnakic za kaidym razem dyrektorjcdnostki skladal infomacjq £10 wlaécivwago sqdziego pcnitfincj arnfigo, zaé Dyrcktnr Okrqgowy Sluiby Wiqzicrmcj inf0nnowa1Dyr:‘:kl0ra Gencralncgo Shlzby Wiqgziennej 0 zaluclnicniu W poclleglych jednostkach pcllitcncjarnych. Ponadmwskazaue wyzej jednostki penitencj ame, w kiérych przebywaf powéd w wyzcj wskazanych okrc>sac11_ by1y wizytuwane przez sqdziéw wizytaturéw ds. penitc11cjar11ych, ktérgy nic dopatrzyli siq istomycl} nieprawidlowoéci. W jcdnpstkach tych mialy réwnici micjscel kontrolc (.. . ). Wszystkic celc micszkalnc wZak1ac1zic Kamym w S., w Areszcie Sledczym (...), w Arcszcic Slcdczym (. . . ), a takzc W Arcszcie Sledczym (. . .) sq wyposaionc w odpuwicdni sprzqt kwatcrunkuvql, zgodnic z wym0gami01<1'e§'»l0nymi W art. 1 10 § 2 1<.k.w., do C::1 lrlicszkalnycll zapewniony jcst doplyw éwiezcgo powietrza. Kazda cela oéwictlonajcst zgodnie z normami oraz posiada sprawna_ instalacjq wcntylacyjnograwitacyjus, W sklad kazdej celi wchodzi wydzielony i zapevmiajqcy intymnoéé kapik sanitamy wyposazony w WC oraz clostqp do biczqcej wody. Zgodnic z regulaminem organizacyjn0~porza51k0wym osadzeni majqprawo do korzystania z cieplej kapieli w iaini raz w tygodniu. Ponadto majq moziiwoéé korzystania z zajqé kulturalnooéwiatowych i sponowych. Ponadto Sad ustalil, iz powéd w czasie osadzcnia w Zakladzie Kamyrn w S. korzystal z nauki w formach szkolnych w latach szkolnych: 2004/2005 uczqszczal 11a (...), 200552006 u<:z¢SZ.(:Za1 na (. .. ), 200612007 uczqszczal na (. . . ), 200912010 uczqszczai rm (. .. ). Nadto wskazaé naleiy, it powéd w momencie osadzania go w poszczegélnych jednostkach pcnitencjamych zapoznawany byl z rcgulalnincln, ktdry przcwidywal m. in. moiliwoéé skladania skarg na warunki bytuwe w celach, jcdnak nigdy nie skorzystai 2 tcgo uprawnicnia. Powyzszy stan faktyczny ustalony zostalo na podstawie zebranych w sprawic dokumenléw, niekwcstionowanych przez zadnq 2: strcm, w szczegélnoéci pisma dyrektora Zakiadu Kamcgo W S. z dnia 15 wrzcénia 2009 r., dot. pobytu powoda w tej jednostcc; sprawozdania z wizytacji przeprowadzanej w ZK w S. od 23 iistopada 2006 r. do 22 grudnia 2006 r.; 3 protokoidxv kontroli sanitamych przeprowadzonych w ZK w S. w 2006 r.; 3 pisma dyraktora ZK w S. do Wydzialu Penitencjarnego iNadzoru Sqdu Okrqgowego w G. clotyczqce przekroczenia normy powierzchni mieszkalncj na jcdncgo wiqinia; pisma dyrektora Aresztu Sledczego (. . . ) 7. dnia 1 paidziemika 2009 r., dot. pobytu powoda. w tej jcdnostce; 10 pism dyrektora AS (. . .) do Wydzia1'u Penitencjanlego Sqdu O1u‘Qg0weg0 W W. dotyczqce pzzekroczenia normy powierzchni mieszkainej na jednego wiqinia wraz z zalapzuikami; sprawozdania 2. wizytacji przeprowadzonej w A8 (. . .) w paidzicrniku i Iistopadzie 2007 r.; sprawuzdania 2: wizytacji przeprowadzonej w AS (. . .) we wrzcéniu i paidzicmiku 2008 r.; pisma dyrcktora Aresztu Sledczego (. . .) 2 dnia 15 wrzeénia 2009 r., dot. pobytu powoda w tej jednostce; pismo dyrektora AS (. ..) do Wydzialu Penitencjamego i Nadzoru Sqdu Okrggowcgo (.. .) qotyczqce przckroczenia normy powicrzchni lnicszkalnr:_j na jednego wiqinia wraz Z 2a1apzniki61n§ sprawozdania Z wizytacji przeprowadzonej W AS (. . .) w lipcu 2007 r.; sprawozdania z wizytacji przcprowadzoncj w AS (. ..) w sierpniu 2008 r.; 4 protokohiw kontroii sanitarnych przeprowadzonych w AS (. .. ) w lalach 20062007; pisma dyrektora Aresztu Sledczcgo (. . .) z dnia 15 wrzeénia 2009 r., dot. pobytu powoda w tcj jcdnpstce; sprawozdania z wizylacji przeprowadzonej w A3 (. ..) w paidzicrniku 2008 r.; 5 pism dyrektora AS (...) do Wydzialu Penitcncjamego i Nadzoru Sqdu Okrggowego (.. .) dotyczape przelgroczenia nanny powicrzclmi mieszkalnej najednego wigznia wraz 2 za1qc2.nikami. ' Z uwagi na fakt, ii powéd wnosil 0 rozpoznanie sprawy pod jego nicobccnoéé, Sqd zaniechai Cloprowadzania go na rozprawg cclem przcsluchania w charakterzc strony. _ Sad zwa2y1 co nastqpujc. ‘ A _ . Powfidztwo podlega oddalcniu.  ‘ ’ ' Zgodnie z treéciq art. 23 kc. do débr nsobistych zalicza sig przede wszystkim zdrowic, wolnoéé, czcslé, swobodg sumienia, nazwisku lub pseudonim, wizerunek, taj::n1nicq korespondencji, nictykalnoéé micszkania, twdrczdslé naukowq, art;"stycz'naL wynalazczq i racjonalizalorskq. --- STRONA 2 --- Jak wynika z treéci pozwu powod doinaga sic; ochrony swojej czci. Wediug pogiqdéw orzecznictwa i judykatury czeéé ma dwa aspekty; zewnqtrzny rozumiany jako dobre imie i wewnetrzny rozumiany jako godnoslé osobista. Dla porzqdlal, nalezy wyjaénié, i2 na podstawie przopisow nie da Sie stWierdz.i¢ jednoznaoznie, czy naruszenie czci musi sie wiqzaé znaruszeniem godnoéci osobistej i Clobrego imienia lqcznie, czy tez wystarczy aby naruszenie dotyczyio tylko jednego z dwdch wyniienionych aspektdw. W Ocenie Sqclu bardziej prawdopodobna jest jednak druga koncepcja, czyli ze wystarczajapejest naruszenie jecincgo tylko z dwoch aspektow skladajqcych siq na pojgcie czci. Odnoénie godnoéci osobistej to jest ona si'e1"q_osobow|3§ci, ktora konkretyzqje sic; w poczuciu wfasnej wartoéci i oczekiwaniu szacunku ze strony innych, natomiast dobre imie zwiaganejest 2 relacjami tejze 0S0by w érodowisku wjakim przebywa ijej Oceny przez to érodowisko. Oba aspekty czci ksztaltowanc Sqprzez szereg réznych okolicznoéci, w tym uwarunkowania historyczne i kulturowe. Postaeie i rozmiar poczucia wlasnej godnoéci zalezqponadto od cech psychiki i caioksztallu osobowoéci dane go czlowieka. Przy czym, przy ocenie czy doszio do naruszenia dobra osobistego przyjmujc sie zawsze kryteria obiektywne, oparte o tzw. opinig publicznq bedapej odzwierciedleniem poglqcléw powszechnic przyjetych i akceptowanych w spoieczefistwic oraz na zasadach doéwiadczenia zyciowego. Przyjecie takich kryleridwjest wazne szezegélnie w przypadku godnoéci osobistej, ktéra z uwagi na zwiqzane z niq przezycia psychicznc oceniana musi byé w wiekszym oderwaniu od czyrmika indywidualnego. Moziiwoéé zasqdzenia zadoééuczynienia pienieznego w przypadku naruszenia dobra osobistego przewiduje art. 448 1<.c, stosownie do ktdrego razie naruszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zosiaio naruszone, odpowiedniqsume tytulern zadoééuczynienia pienieinego za doznanq krzywde lub na jego zqdanie zasqdzié odpowiedniq Slime pienieznq na wskazany przez niego cel spoieczny, niezaleznie ed innych érodkéw potrzebnych do usuniecia skutkéw naruszenia. Przenoszqc powyisze no grunt niniejszej sprawy wskazaé naleiy, ii okoiieznoéé, ie S. M. odbywai kare pozbawicnia wolnoéci co do zasady W celach, kldre nie spelnialy nonny 3 m kw powierzehni na jednego Osadzonego, w éwietle przedstawionych dowodéw nie budzi wqtpliwoéci. Niezapewnienie, bowiem przez Pafistwo osadzonym w jednostkach penitencja.mych minimalnych norm powierzchniowych nie mote byéétaneni, ktdry Z3510 guje na aprobate. Niewqtpliwie zatem, zdaniem Sqdu, Ofiadlenie powoda W celacli nadmiernie przeiudnionych, W warunkach niezapewniajqcych intymnoéci przy wykonywanych ezynnoéciach higienicZnyc11 stanowi naruszenie débr osobistych powoda W postaci jego godnoéci. Powyzszego nie mozna jcdnak traktowaé jako ataku represji skierowanego indywidualnic przeciwko powodowi. Mimo uznania, 1'2 warunki w ktorych przebywai powéd liaruszyiy jego godnoéé osobistq, to skala tcgo naruszcnia nie przybraiajcdnak takiej formy, w ktorej mozna by mowie 0 niegodziwych, nieludzkich warunkach, co dopiero uzasadnialoby iqdanie zasqdzenia zadoééuczynienia. Wskazaé naiezy, iz przeludnienie w celach nie byio drastyczne ijedynie okresowo przcbywalo w jeclen celi wiecej osadzonych nii wynikalo to z normy powierzclmiowej. Zwrocié jednakie nalezy uwagg na fakt, i2. pomimo wskazanych niedogodnoéci powéd mial zapewnione micjsce do spania, bezpiatnqopieke medyczna, wyiywienie i mozliwoslé uczestniczeiiia w zajeciach kulturalnooéwiatowych oraz Sp0110\Nych. Mial zfltem lepsze warunki niz znaczna czeéé oséb plzebywajapa na wolnoéci, ktére W plzeciwiefistwie do powoda, respektujqnorniy prawa kamego, a ktére czesto bez swojej winy Zyjqw niedoslalku i ubéstwie. W tym zakresie sluszny sie wydaje byé poglqd Sqdu Najwyiszego wyrazony w wyroku z dnia 2 paidziemika 20071. II CSK 296107, zgodnie 2 ktérym samo osadzenie w przeluduioncj celi nie jest W}'starozaj:1cq podstawq C10 uwzglednienia Zqdania zadfiééuczynienia. Réwrliez w orzeczeniflch ETPC najczeéciej zawracano uwage na zle warunki Siltliiame, nieliigicnicznoéé i brak prywainoéci przy korzystaniu z urzqdzcfl sanitamych, pcnnanentnqmozliwoéé zaspokajania potrzeby snu spowodowana niewystarczajqoq iloéciqidzek jak i nieustannie zapalonym éwiallem czy panujqcym halasem, niedostatecznc oswietlenie unicmozliwiajqce czytanie, ziq wentylacje, warunki prowadzqee do rozprzesuzeniania sie chorob ba_d2 brak moziiwoéci leczcnia. Trybunal uwzglednii skumulowany efekt lych warunkow, a takze specyficzne zarzuty podnoszone przez skariapych. W ocenie Sa_du powéd popelniajap przestgpstwo lnusial sig liczyé z tym, iz kale za swdj czyn bedzie odbywal w wiezieniu, w ktorym Z oczywistych wzgledow nie ma komfortu. Niewqtpiiwym jest, is powéd odbywal jui kale pozbawienia wolnoéci, a zatem mial éwiadomoéé warunkéw pmiujapych w aresztach i zakiadach kamyoh, a mimo to popelnii kolejne przestepstwo. Rowniez Sa_d Najwyzszy w wyroku z dnia 28 luiego 20021". nie uzaleznii rnoziiwosici zasqdzenia zadoééuczynienia od potwierdzenia faktu osaclzenia w warunkaeh metraiowych odbiegajqcych ed nomiy wskazanej w art. I10 § 2 k.k.w. Mozliwoéé taka zostaia bowiem polqczona z jednoczcsnym naruszeniem takich podstawowych standardow jak zapewnienie kazdemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania albo oddzielenia wgzla sanitarnego od ogolnej przestrzeni celi. W niniejszej zaé prawie brak byio podstaw do przyjeeia, iz powéd w lakich warunkach odbywai kare pozbawienia wolnoéci. Reasumujqc, zdaniem Sqdu brak jest podstaw do zasqdzenia na rzecz powodajakiejkolwiek kwoty zadoééuczynienia za naruszeniejego dobr osobistych, ktore wiqzalo sie 2 warunkami odbywania kary. W orzeczniciwie Sqdu Najwyzszego ugruntowany jest poglqd, zgodnie 2 ktorym sqd nie ma obowiqzku zasqdzenia zadoééuczynienia w kazdym przypadku naruszenia débr osobistych (poi. wyrok SN z dnia 19. 04.2006r. I1 PK 245105 OSNP 20075’?81101). Zasqdzenie zacloééuczynienia ma zatem ollarakter faku1iat§*wn§* i od oceny sqdu opartej na analizie okolicznoéci konkrelnej sprawy zalezy przyznauie pokrzywdzonemu ochrony w tej formie (vide wyrok SA w spr. 1 1‘\Ca 833f06). POdS|Ii1WDVVylI1 krylerium decyduj qcym 0 moztliwoéci zasadzenia zadoééuczynionia winien byé min. stopiefi winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie poluzywdzenia poszkodowanego. W wyroku Sqdu Najwyzszego z dnia l2.l2.2002r. V CKN 1581100 wskazano takze, i2 decyzja o zasqdzeniu zadoééuczynienia winna byé poprzedzona takze zbadaniem nasilenia zlej woli naruszyciela i ceiowosici zastosowania tego Srodka. Oclnoszqc sig do kwestii winy to to przeslankq oclpowiedzialnoéci za niezapewnienie osadzonym warunkéw metrazowych zgodnych z art. 110 § 2 k,k.w. upatrywaé nalezy poza _ jednostkq organizacyjnq, ktora bezpoérednio odpowiada za warunki w jakich powdd odbywai kare. Iednostka ta pomimo przepelnienia, nie moie 0C11'l"10WiC przyjecia skazanego, a gospodarke finmisowq prowadzi W oparciu 0 prawo budzetowe. Nic mozna pominqzi faktu, Ze wszystkie jednostki penitencjame pod::_in1owa1y i nadai pode_j1m1ja_, W miare swoich moiliwoéci, dziaiania nlajape na Celu pOpF8\V1€‘T110 wflrimkdw bytowych w celach. Posianowienie 0 kosztach uzasadnia ueéé art. 102 k.p.c. '