Wyrok 111 c 1300109 do imormaoii pubiicznej 02. 0. 112 poz. 119

--- STRONA 1 --- Na pudsla12 ustawy 2 dnia 6.09.2001 . d 5 Sygn. akt 111 c 1300109 do imormaoii pubiicznej 02. 0. 112 poz. 119;Z ,°.§§§'1... WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ""“=""a“° *"‘°"mf¢ P“b"=="@ W We  dnkumentu iub w farmie przelwurzonej Dnia 29 aidziernika 2010 r P ' ' imia f """"" ii Said Okrqgowy W Warszawie, III Wydzia1Cywilny W nastqpujapym sk1adzie: _ 1 _ Li£M§¢'>w>‘C€LQ,4// Przewodniczqcy: SSR del. Agnieszka Rafa1ko """""""""""" Protokolant: Marta Krygier p0 rozpoznaniu W dniu 21 paidziernika 2010 r. na rozprawie, W Warszawie sprawy z powédztwa R.D. przeciwko Skarbowi Palistwa reprezentowanemu przez Centralny Zarzqd S1uZbyWiQz.ienne_j o odszkodowanie i zadoééuczynienie A 1.Powédztwo oddala. ~ _ 2.Przyznaje adwokat J.M. wynagrodzenie w kwocie 8.784,00 (osiem tysiqcy siedemset osiemdziesiqt cztery) z1otych, ktora to kwota zawiera podatek VAT, za pomoc prawnzg udziclonq z urzqdu powodowi. 3.Koszty sqdowe od uiszczenia ktorych powéd z0sta1zWolniony przej muje na rachunek Skarbu Pafistwa. odstqpié od obciqiania powoda kosztarni zastqpstwa procesowego pozwanego . Uzasadnienie Pozwem 2 dnia 1 paidzieriiika 2009 r. powéd R. D. wniési 0 zasqdzeiiie od pozwanego Skarbu Pafistwa  Centralnego Zarzqdli Siuiby Wic;2;iennej kwoty 250.000 z1 z odsetkami ustawowymi od dnia Wniesienia poW6dztWa do dnia zapiaty, tytuiem odszkodowania i zadoééuczynienia za bezprawne naruszenie jego dobr osobistych, poWo1uja5: sic; na art.23 i 24 k.c. a takie art. 3 i 8 Europejskiej Konwencji PraW Cziowieka (pozew k. 610). W odpowiedzi na pozew 2 clnia 28 stycznia 2010 r. pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany przez Centrainy Zarzqd S1uZby Wiqziennej, zastqpowany przez Prokuratorig Generaliiq Skarbu Pafistwa Wr_1i6s1 o oddalenie powodztwa oraz 0 zasqdzeiiie od powoda na rzecz pozwanego kosztéw postegpowania Wed1ug norm przepisanych (odpowiecli na pozew 1<.2534). Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: Powod R. D. przebyWa1 W nastQpujqc}=c11jednostkach penitencjarnych: 1. W Areszcie §1edczym M. W okresach: od 10 grudnia 2001 r. do 11 kwietnia 2002 r.; od 25 lipca 2002 r. do 2 Wrzeénia 2003 r.; od 13 lutego 2004 r. do 271ipca 2004 r.; od 28 inaja 2005 r. do 31 maja 2005 r.; od 19 stycznia 2006 r. do 7' lipca 2006 r.; od 27 grudnia 2006 r. do 20 czerwca 2008 r. (pismo Kierownika Dzia1u :’...J Aresztu 8Iedczego M. k.3 842); 2. W Zakiadzie Karnym W L. W okresach: od 16 czerwca 2005 r. do 26 lipca 2005 r.; od 18 Wrzeénia 2008 r. do 4 grudnia 2008 r.; od 13 stycznia 2009 r. do 27 stycznia 200912; od 17 czerwca 2009 r. do 20 lipca 2009 r. (pismo Dyrektora Zak1adu Kamego W L.k.4345); 3. W Zaldadzie Karnym nr W L. WO1{I‘6SflChZ od 4 grudnia 2008 r. do 12 stycznia 2009 r.; od 26 stycznia 2009 r. do 29 kwietnia 2009 r. (pismo Kierownika Dzia1u I. . . J Zak1adu Kamego N1" W L.k.5 8); 4. W Zak1adzie Karnym W K. W okresie od 7 maja 2009 r. do 16 czerwca 2009 r. (pismo Zastegpcy Dyrektora Zaldadu Kamego W K. 14.7980, informacja 0 pobytacii i orzeczeniach k.82);5. W Zaldadzie Karnym w P. W okresie od 2'7 lipca 2004 1". do 5 Iutego 2005 r. (notatka s1uZboWa Kierownika Dzia1u /. . . J Zaldadu Karnego w P. k.92); 6. W Zaldadzie Karnym W P. W okresie od 21 lipca 2009 r. do 5 stycznia 2010 r. (informacja Kierownika Dzia1u;’...fZak%adu Karnego W P. k.1 15). ‘ W niektorych 2 wyzej Wymienionych jednostek penitcncjarnych powéd R.D. przebyWa1 okresowo W celach, W ktérych powierzchnia mieszkalna by1a mniejsza niZ 3 ml na osobo (bezspoine  vide odpowiedi na pozew). 0 Do dnia 1 sierpnia 2008 r. W Areszcie 8ledczym M. nic prowadzono ewidencji zaludnienia col. W celach izolacyjnych i pawilonie szpitalnym norina mieszkalna by1a zapewniona zgodnie z oboWia.zuja_ca normé, W dniach 29 stycznia 2002 r., 3 czerwca 2002 r., 21 paidziernika 2002 r.; 7 lipca 2003 12, 15 grudnia 2003 --- STRONA 2 --- r., 8 Wr_zes§nia 2004 r., 15. maja 2005 r., 30 stycznia 2006 r., 9 maja 2006 r., 31 sierpnia 2006 r., 2 stycznia 20021., 2 kwietnia 20071., 2 Iipca 2007 r., 3 stycznia 2008 r. Sqdzia Penitencjamy zosta1poinformoWany o koniecznoéci osadzania skazanych W celach mieszkalnych poniiej 3 mg. PoW6d przebywajqc W‘A'res'zci'e 81edczyrn M. miai moiliwoéé uczestniczenia W zajqciach kulturalno  oelwiatowych, korzystania z biblioteki, korzystania z zajqé sportowych. Powod W latach 2006  200? bra1 r6Wnie:'»: "ud_zia1 .W zajqciach plastycznych w ramach kolka piastycznego, prowadzonego przez Wychowawcq do spraw kuituralnooéwiatowych. Kqciki sanitarne W Areszcie 81edczym M. by1y oddzielone od ce1i parawanem lub by1y wymurowane i zaopatrzone W drzwi przesuwne. Wentylacja by1a sprawna. Cele byly zaopatrzone w oéwietlenie sztuczne jarzeniowe. W skiad Wyposaienia cei rnieszkalnych wchodzilyz 1c'>ik0 i taboret na kaidego osadzonego, sté1, szafl<a W1SZ3§28, Wieszak écienny, lustro oraz sprzcgt do utrzymania czystoéci. Osadzeni otrzyrnywali niezbqclne érodki higieny osobistej i érodki czystoéci. » Powod podczas pobytu W Areszcie 8ledczyn1 M. dwukrotnie W roku 2007 wyste;p0wa1z zaialeniami na nieW1a§ciWe traktowanie oraz niexxdaéciwq opiekc; medycznq (k.3842 pismo Kierownika Dziahl l....! Aresztu §1edczego M.). W Zaldadzie Karnym W L. W celach znajdoWa1y sir; umywa1ki z zimnq wodq oraz wydzielone éoianami murowanymi i zamykane drzwiami pomieszczenie WC. Powierzchnia WC bl)/1a wydzielona i nie by1a zaliczana do powierzohni mieszkalnej celi. Cele byly wyposaione W wentylacjq, a okna W celach by1y oiwierane do Wewnajcrz. Osadzeni otrzymywaii érodki higieny osobistej oraz mogli korzystaé z zajggé kulturalno  oéwiatowych, 2 _b_ib1ioteki, brali udzia1W zajgciach sportowych. W czasie pobytu powoda W Zaldadzie Karnym W L. W 2008 r. wystgpowalo okresowo przeludnienie. W celach mog1o przebywaé iqoznie z powodem o 2 do 3 oséb Wiggcej, nit przeWidyWa1a to norma. W zwiqzku z przeludnieniem W niektorych celach, o koniecznoéci osadzenia W Warunkach, W ktoryoh powierzchnia ceii na jednq osobrg wynosi1a mniej nii 3 rn , kaidorazowo zawiadamiany by1SQdzia Pe11itencjarny(k.4345 pismo Dyrektora Zak1adu Karnego W L). W Zaidadzie Kamym nr W L. powéd przebywal na oddziale psych iatrycznym, gdzie cele  sa1e chorych nie byiy przeiudnione. Odbywaly sing zajqcia kulturalno  o§WiatoWe i sportowe. W kaidej celi Wqz1y sanitarne by1"y odgrodzone od pozostahaj czqéci pomieszczenia, We Wszystkich celach by1o zapewnione oéwietlenie naturalne dochodzqoe przez okna oraz zamontowane by1o oéwietlenie odpowiednie do czytania (k.5862 pisma z Zaldadu Karnego nr W L. oraz sprawozdania Scgdziego Penitencjarnego Sqdu Okrogowego k.6378). . W Za1<1adzie Karnym W K. p0W6d nie przebywa1 w przeludnionej celi. Kqciki sanitarne by/1y wyposaione zgodnie z obowiaguj apymi przepisami. W celach by1a utrzymywana W1a§ciWa temperatura, odpowiednia do pory roku. Powéd mia1 1no21iW0§6 korzystania z zajqé kulturalno  oéwiatowych i sportowyoh (k. 7991 pisma Z Za1<1adu Kamego W K.). W Zaldadzie Karnym w P. powéd przebywai okresowo W przeludnionych celach, o czym by% zawiadamiany SQdzia Penitencjamy (k. 92 pismo Kierownika Dzia1u r‘. . .1’ Zak1adu Karnego W P., k.931 14 sprawozdania Sqdziego Penitenoj amego). W Zaldadzie Karnym W P. powod przebywa1 W celach, ktére byly W1aéciWie Wyposazone, oéwietlone i posiadalry sprawnq wentylacjq. O zagqszczeniu eel W Zak1adzie Karnym W P. byi systematycznie informowany Sgdzia Penitencjarny (k. 115126 pisma z Zak1adu Kamego W P.). Sqd zwaiyi, co nastgpuj e. Powodztwo nie jest zasadne i jako takie podlegaio oddaleniu. Powod R.D. niniejszym pozwem doch0dzi1 odszkodowania i zadoééuczynienia pienicgznego za naruszenie przez. pozwanego jego dobr osobistych, jakimi sq godnoéé, prawo pryWatno§ci i praW0 do irityrnnoéci. Zrodhi naruszenia swoich dobr osobistych powéd upatryWa1 W przebywaniu W celabh nie spehiiajqcych Wyrnogéw metraiowych, braku Wiaéciwego Wyposaienia cel, braku Wyposaienia col W odpowiednio oddzielone kapiki sanitarne, braku doétqpu do zaj Q6 kulturalno  oéwiatowyoh i sportowych (1<.610). Zgodnie z art.23 k.c. dobra osobiste cz10wieka, jak W szczegélnoéci zdrowie, Wolnoéé, czeéé, --- STRONA 3 --- swoboda surnienia (...) pomstajq pod ochronq prawa cywilnego, niezaleinie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Z koiei art. 448 k.c. przewiduje, ii W razie namszenia dobra osobistego sqd moie przyznaé temu czyje dobro zosta1o naruszone, odpo\viedniq sumo tytu1em zadoééuozynienia pieniqinego za doznana. krzywdq 1ub na jego Zqdanie zasqdzié odpowiedniq sumo pieniodzy na Wskazany przez niego col spo1eczny niezaleznie od innych érodkow potrzebnych do usunigcia skutkow naruszenia. W pierwszej kolejnoéci wymaga rozwazenia okolicznoéé, czy ijakie dobra osobiste powoda zosta1y naruszone. Odiioszap siq do twierdzeri powoda doiyczqcych narusieniajego prawa do intymnoéci poprzez brak W1a§ciWego oddzieienia kqcikow sanitarnych od pomieszczefi mieszkalnych, a takie dotyozapych braku Wentylacji W celach, zlych Warunkéw sanitamych i higienicznych, stwierdzié naleiy, Ze jak wynika z zebranego w sprawie materiaku dowodowego, cele mieszkalne, W ktorych przeb)/Wa1 powéd byiy wyposaione w odpowiedni sprzgt kwaterunkowy, zgodnie z rozporzqdzeniem Ministra Sprawiedliwoéci Z dnia 17 paidziernika 2003 r. W sprawie Wamnkow bytowych osob osadzonych W zakiadach karnych i aresztach éledczych (Dz.U. Nr 186, poz. 1820). Kapiki sanitarne w celach by1y nalezycie oddzielone od ozqsici mieszkalnej, Wentyiacja byla sprawna i kontrolowana przez firmy kominiarskie, cele byly zaopatrzone zgodnie 2; przepisami W sztuczne oéwietlenie jarzeniowe. Nalezy tez podkreélié, Ze Wyposazenia col, W tym kqcikow sanitarnych, odpowiadaly Wymogom konstynuowanym przez przepisy rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 25 sierpnia 2003 roku W sprawie regulaminu organizacyjnoporzatdkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnoéci (Dz. U. or 152, poz. 1493). W kazdym z zakladow karnych, W ktoryoh przebywai powod by1 zapewniony dostop do oferiy zajqé kulturalno  oéwiatowych oraz sportowych, dostcgp do bib1ioteki,.a W lataoh 2006200? powdd W ozasie osadzenia W Areszcie 8Iedczym M. bra1 udzia1 W zajqciach plastycziiyoh (pismo Kierownika Dzia1u :'...:’ Aresztu 81edczego M.  k. 3842, pismo Dyrektora Zak1adu Karnego W L. k.4345, pisma Z Zak1adu Karnego nr W L. k.6061, pismo Zastegpcy Dyrektora Zaldadu Karnego W K.k.7980, pismo inspektora Dzia1'u 1...! zaldadu Karnego W P. k. 116117 oraz wyohowawcy Zak1adu Karnego W P. k. 118119). Okolicznoéé, ii powod okresowo odbywai karq W przeludnionych celach Sqd uznai za bezspornav jako Wynikaj apaczdokumentow zgromadzonych W aktaoh sprawy i nie kwestionowanq przez pozwanego. Zdaniem Sqdu niezapewnienie przez Skarb Pafistwa osadzonym W jednostkach penitencj arnych, przez ca1y okres przebywania w nich, minimainych norm powierzchniowych nie moze byé stanem, ktory zashiguje _na aprobatq. Niewqtpliwie zatem osadzenie poWoda R.D. W celach nadmiernie przeludnionych, W warunkach nie zapewniajqcych dostatecznej intyinnoéci przy Wykonywanyoh czynnoéciach higienioznych, stanowi naruszenie jego dobr osobistych W postaci godnoéci. Powyzszego nie mozna jednak traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeciwko poWodoWi. Jak bowiem wynika z dohiczonej do akt sprawy dokumentacji, niedogodnoéoi, ktore spotkaly powoda w zwiqzku Z odbywaniem kazy, W takim samym stopniu dotyczyiy innyoh osadzonych. Warunki W jednostkach penitencjarnych byly zaé takie, jakie W danej sytuacji mog1a optymalnie zapewnié ich administracj a. 4 Pomimo uznania, i2 warunki, W ktorych by’: osadzony powod naruszyly jego godnoéé iprawo do prywatnoéci, to gradacja tych naruszefi nie przybra1ajedna1< takiej formy, W ktérej moina by podzielié twierdzenieipowoda 0 osadzeniu go W niegodziwych, nieludzkich warunkach, co dopiero W ocenie Safldu uzasadnia1oby Zqdanie zasqdzenia zadoééuczynienia. W tym miej sou naleiy zwrécié uwagq, Ze pomimo Wskazanych Wyiej niedogoclnoéci powod mial‘ zapewnione miejsce do spania, bezp1atnq opiekq medyczna,, dostqp do zajoo kulturalnooéwiatowyoh. Miai zatem lepsze Warunki niZ znaozna czqéé osob przebywajqcych na Wolnoéci, ktore W przeciwiefistwie do powoda respektujq normy prawa karnego, a ktore czqsto bez swojej Winy 2yjat W niedostatku i ubostwie. Sqd meriti podziela poglqd Wyraioii}/I przez Sqd Naj Wyzszy W Wyroku z dnia 2 paidziemika 2007 r. II CSK 269107, zgodnie z ktorym samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest Wystarczajqcq podstawaL do uwzglodnienia Zqdania zasqdzenia zadoééuczynienia. Takie W orzeczeniach ETPC najczqéciefzwracano uwagg na 2.16: Warunki sanitarne, H --- STRONA 4 --- niehigienioznosé i brak prywatnoéci przy korzystaniu z urzqdzefi sanitamych, pennanentnq niemoiliwosé zaspokojenia potrzeby snu spoWodoWana_ niewystarczajqcq ilosciq 16Zek jak i nieustannie zapalonyrn éwiafiem czy panuj apym ha1asem, niedostateczne oswietlenie uniemozliwiaj ape czytanie, 210‘ Wentylacjcg, Warunki prowadzape do rozprzestrzeniania sic; chorob bqdé brak mozliwosoi leczenia. Trybunai uWzg1<;dnia1 skumulowany efekt tych warunkow, a takze specyficzne zarzuty podnoszone przez skariagzyoh. Zdaniem Sqdu R.D. popemiajap przestqpstwo musia1 liczyé sic; 2 tym, ii kart; za sWoj czyn bodzie odbywalr W W’1QZ161'l1l.l, W ktorym Z oozywisiych Wzglodéw nie ma komfortu. Rowniei Sag! Najwyiszy W Wyroku z dnia 28 lutego 2007 r. nie uza1eZni1 moiliwosci zasqdzenia zadoééuczynienia od potwierdzenia faktu osadzenia W Warunkach metraiowych odbiegajqcych od normy Wskazanej W art. 110 § 2 k.k.W. Mozliwosé taka zosta1a bowiern po1qczona z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych stan dardéw jak zapewnienie kazdemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania albo oddzielenia Wqz1a sanitamego od ogolnej przestrzeni celi. W niniejszcj zaé sprawie brak byio podstaw do przyjqcia, ii powod W takich Warunkach odbywa1karrg pozbawienia Wolnosci. Twierdzenia i zarzuty podnoszone przez powoda nie zna1az1y potwierdzenia W zebranym W sprawie materials dowodowym. Podkreélié nalezy, i2 kaidy Z osadzonych mia1swoje miejsoe do spania, ponadto, jakjui podkre§1ano, pozostahfi wyposaienie cel realizuje podstawowe standardy i odpowiada obowiagzuj apym przepisom prawnym. Powod s1uc11any W charakterze strony W drodze pomocy sqdowcj odm6Wi1 sldadania zeznafi bez udzia1u swojego pe1nomocnika (k. 159  160). Koniec oclbywanej przez niego kary pozbawienia Wolnoéci przypada1 na dziefi 4 Wrzesnia 2010 1'. (k. 184), z uwagi na co powod zostai Wezwany na termin rozprawy W dniu 21 paidziernika 2010 r., do osobistego stawiennictwa, celem przeshichania, pod rygorem pominiocia clowodu. Wezwanie pokWitoWa1 W dniu 10 sierpnia 2010 r. (k. 192). Nie staWi1 sio na termin rozprawy, z uwagi na co Sacd pominaj dowocl z przesluchania powoda W charakterze strony, a co za tym idzie powod nie udoWodni1 podnoszonych przez siebie W pozwie twierdzefi. Reasumujqc, zdaniem Sqdu brak jest podstaw do zasqdzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kWoty zadoséuczynienia za naruszenie jego dobr osobistyoh, ktore Wiqza1o sic; z Warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sqdu Najwyiszego ugruntowany jest poglqd, zgodnie 2. ktorym sad nie ma Ob0W1ELZ1(Ll zasqdzenia zadoééuozynienia W kaidym przypadku naruszenia dobr osobistych (por. Wyrok SN z dnia 19.04.2006r. II PK 245/05 OSNP 2007/78/101). Zasqdzenie zadoééuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sqdu opartej na analizie okolicznosci konkretnej sprawy zaleiy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej fo1111ie(vide wyrok SA W spr. IACa 833106). Podstawowym kryterium decydujqcym o moiliwosci zasadzenia zadoééuczynienia Winien byé m.in. stopiefi Winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkoclowanego. W wyroku Sa_du Najwyiszego z dnia 12.12.20021". V CKN 1581./00 Wskazano takze, i2 decyzja o zasqdzeniu zadoééuczynienia Winna byé poprzedzona zbadaniem nasilenia z1ej Woli naruszyciela i celowosci zastosowania tego slrodka. Odnoszqc sio do kwestii Winy, to przes1an1<Q odpowiedzialnoéci za niezapewnienie osadzonym warunkow metraiowych zgodnych z art.1 10 § 2 k.k.W., upatrywaé nalezy poza jednostkami penitencjarnymi. Jednostki te pomimo przepe1nienia nie mogq odméwié przyjgcia skazanego, a gospodarkq finansowq prowadzq w oparciu 0 prawo budzetowe. W odniesieniu do powodztwa W czgsci dotyczqcej okresu odbywania kary w Areszcie §1edczym M. W do dnia '7 lipca 2006 r., W Zakiadzie Karnym W L. do dnia 26 lipca 2005 r. oraz W Zak1adzie Kamym w P. za caiy okres osadzenia powoda, pozwany podnios1 zarzut pfzedawnienia roszczenia (k. 29  30). Jest to zarzut zasadny, zgodnie z art. 4421 § 1 k.c. Charakter roszczenia wskazuje bowiem, i2 o hipotetycznej krzywdzie i osobie obowizgzanej do jej naprawienia powod Wieclzial W czasie ca1ego pobytuW WW. jednostkach penitencjarnych. _ 1 ' Maj qc na uwadze powyisze orzeczono j31<AW sentencji. O kosztach sagiowych rozstrzygniqto na podstawie art. 102 k.;5.o, majaccnauwadze trudriq sytuaojg materialnzi powoda i niemoinosé Wykonywania przoz niego pracy zarobkowej.