Wyrok 111 c 06

--- STRONA 1 --- Na pudstawie usta' zd ' 6.09.2 1 . Sygn. akt 111 c 06:09 00 iniormacfi publiczngjfiz. Pi? 02 pD2P11r0;:O2t;n . W W Y R 0 K W IMJENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKEEJ . """"‘”°""°““'1  ........... ' 0/0". ‘".£‘23,Z‘i“a?/"” .............. E;g.1lin%i.§agn§.r§a.Z9.1.Q..!I9.l<“ . ' 55¢“ M/Z: é,)£( Said Okrsggoxvy W Warszawie , Wydziafi III Cywilny W sldadzie Przewodnicmcy SSO Jolanta Skotarek Protokolant st. sekretarz sqdowy Anna Przytula p0 rozpoznaniu W dniu 18 marca 2010 r. W Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa W.K. A przeciwko Skarbowi Pafistwa  Centralnemu Zarzqdowi S%u2by WiQz.iennej W W. 0 zap%atq powédztwo oddaia; , _. 1. zasqdza 0d powoda WK. na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa Centralnego Zarzqdu smzby Wiagiiennej W W. kwotq"," 200 2% (siedem tysiQcy dwieécie z%0tych) tytuhim zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego; 2. nieuiszczone koszty procesu przejmuje na rachunek Skarbu Pzuistwa Sygn. akt III C 76109 UZASADNIENIE . W pozwie, ktéry Wp}ynaJ do tutejszego Sqdu W dniu 23 stycznia 2009r., powéd W.K. Wni6s% 0 Z£1S£1dZ6l‘liB 0d pozwanego Skarbu Pafistwa  Centralnego Zarzqdu Siuiby Wiegziennej W W. kW0ty 800.000 2% tytuiern zadoééuczynienia za naruszeniejego ddbr osobistych W zwiqzku 2 przebywaniem W Aresztach §ledczych B. , G., S. oraz Areszcie §ledczym W R., a takie W Zaldadach Karnych W B. i P., a nadto 0 zasa_dzenie 0d pozwanego na rzecz. powoda kosztéw procesu, W tym kosztéw zastqpstwa procesowego Q20zew  Fr. 24, profokéf rozprawy z dn. 10. 03.2010 .1».  k. 13 7). ' Pozwany Skarb Pafistw  Zarzqd S%uZby Wiegziennej W W. Wni6s% ostatccznie 0 oddalenie powédztWa W cakméci oraz 0 zasaglzenie 0d pawoda kosztéw postgpowania, W tym kosztéw zastcgpstwa procesowego Wedlrug norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska procesowego pozwany Wskazywad na bezpodstawnoéé powédztwa, a nadto poclnosik zarzut przedawnienia czqéci roszczenia, powoiuj go siqna trzyletni termin przedawnienia roszczenia powoda Qoisnzo procesowepozwanego  k. 2930, protokdf rozprawy z _ a'n.18. 03.2010 r.  k. I38). Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: W.K. W okresie od 26 stycznia 1998 r. do 10 Wrzeénia 1998 r. przebywa1W Areszcie §ledczym B., nastggpnie W okresie od ll Wrzesinia 1998 r. do 20 paidziernika I998 r. by} osadzony W Areszcie §ledczyrn G., W okresie zaé 0d dnia 20 paidziernika 1998 r. do 24 lutego 1999 r. W Areszcie §ledczym S., z kolei od dnia 24 lutego 1999 r. do 03 marca1999 r. W Areszoie Sledczym w R., od 03 marca 1999 1". do 19 listopada 1999 r. przebywrfl W Zak%adzie Karnym W B., a 0d 19 listopada 1999 r. do 21 marca 2000“r. W Zakliadzie Karnym W P., natomiast 0d dnia ll lipca 2003 r. do 11 stycznia 2005 r. oraz 0d 04 kwietnia 2007 r. do dnia Wyrokowania przeb}/wa% W Areszcie $ledczym B. Obecnie pozwany odbywa karg za czyn z art. 289 § 3 k.k., lecz toczq siq takie inne sprawy karne zjego udzialzem m.in. zwiqzane 2: pobiciem funkcjonariuszy Policji. /okoffcznosié bezsporna, pisma Wiceprezesa Sqdu Okrqgowego Warszawa Praga W Warszawie  k. 37538, czqficiowo zeznam'a."s'wiadka MK. k. 108Z09, powoda W.K. k. 109MW We Wszystkich Wskazanych wyiej jednostkach panowaio bliiej nieokreélonc, okresowe przeludnienie powodujapa przekroczenie normy 3' m2 powierzchni najednego osadzonego. Kiedy W.K. przebyWa% W Areszcie §ledczym B." zdarza{y siq takie okresy, ii W celi 4*qsobowej bylm osadzonych szeéé osdb. O przeludnieniu panu_jacc'y1n W Areszcie §1ledczym B. i koniecznoéci umieszczania osadzonych W celach, ktérych powierzchnia przypadajagsa nei 0s0bQ byhl. 1nniej'sza*ni2 3 mg by% pdinformowany Wlraéciwy sqdzia penitencjarny. Ponadto Areszt $iedczy W B. by} wizytbwany przéz st;dziego penitencjarnego Sqdu Okrggowego Warszawa  Praga W WarszaWie. Dziaialnoéé administracji Wizytowanego aresztu W latach 2005 i 2007 zostefla oceniona pozytywnie. _  . I okolicznoéé bezsporfla, pfsma Wiceprezesd Sqdu Okrrggowego Warszalva— Praga w Warszawie  k. 3738, --- STRONA 2 --- czgéciowo Zeénanflipowoda K.k. I09U0 oraz dwfadka M K.  k. 108I09, K. W — k. 126, A.G. k. 126127/'    .  ' ' Cele, W kto'ry‘oh"'przel0y\va} W.K. , Wyposaione byly standardowo. Znajdowaly siq W nich piotrowe %c'>_2_ka, szaflci oraz stolik _Wraz_z taboretarni. Poza tym znajdowai siq nich W kqcik sanitarny WYPOSEIZOHY W sedes i umywalukq. kqoik ten by? oddzielony od reszty celi éciankzii kotarq. W ce_li byia zimna Woda. Moziiwoéé k2Lpicli_ (prysznica)_._by%a.z_apeWniona W iaini, ktora nie miaia Wyodrqbnionych kabin prysznicowych. Osadzeni otrzymywaii zgodnie z ustalonymi rozporzqdzeniem Ministra Sprawiedliwoéci przydziaiy slrodkow ozystoéci i érodkowhigienioznych. W celach znajdowaiy siq okna zabezpieczone kratami, W razie potrzeby rnozna je byio ucliylaé. W przypadku Wystqpienia W oeli jakiejé usterki, jest ona zgiaszana funkcjonariuszowi, a nastopnie usuwana. W oelach tez niejednokrotnie byio brudno. Obowiagek zapewnienia porzqdku W celi obciqiai osqdzonych. W.K. miai mozliwoéé odbywania codziennego godzinnego spaceru, korzystania zajcgo kulturalno  oéwiatowych i sportowych, co W pewien sposéb lagodziio niedogodnoéci spowodowane z przeludnieniem panujqcym W celach, W ktorych by} osadzony. Nadto aresztanci czy tot odbywajqcy karq pozbaWienia Wolnoéci W powyzszych jednostkach rnieli zapewniony dostop do opieki medycznej. /okolicznoié bezsporna, pisma Wiceprezesa Sogdu 0kTQgOW@g0 Warszawa Praga w Warszawie — k. 3 738, czqficfowo zezm:m:'a: .s‘wr'aa'ka M K.  k. 108109, K. W. k. 126, A. G. k. I26J27 orazpowoda W.K.  k. 109MW Powyiszy stan faktyczny Sqd ustalil W oparciu 0: bezsporne twierdzenia stron, ozqéciowo zeznania powoda W.K. siuchanego W charakterze strony oraz siwiadkow M.K. , K. W. i A. G., ktoryrn zdaniem Sqdu W czqéci zgodnej z innymi Wiarygodnymi dowodami w postaci WW. dokumentow, istotnymi dla rozstrzygniqcia niniojszej sprawy, naleiaio daé \\='i8.l'Q. Sqd odmowii wiaryjedynie zeznaniom poWoda z zakresie, Wjakim Wskazywm‘, it byi osadzony W celach czteroosobowych, gdzie Jqcznie przebywaio nawet 12 osob (k. 109). Powyiszc okolicznoéoi nie znalazly bowiem potwicrdzcnia W dowodaoh zgromadzonych W niniej szej sprawie  W ocenie Sa_du  miaiy one na celu jedynie Wzmocnienie argumentaoji strony powodowej _zmierzajapej W kierunku sidonienia Sqdu do uwzglqdnionia przedmiotowego powodztwa. Sqd zwaiyl co nastlgpujez W ocenie Sqdu poWodztWo W niniej szej sprawie nie zashlgiwaio ono na uwzglodnienie. Zgodnie z treéciq art. 23 k.c. dobra osobiste cziowieka, jak W szozegolnoéoi zdrowie, Wolnoéé, czeéé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek, tajemnica korespondenoji, nietykalnoéé mieszkania, tWorczo§é naukowa, artystyczna, Wynalazcza i racjonalizatorska, pozostajq pod ochronq prawa cywilnego niezaleiznie od oohrony przewidzianej W innych przepisach. Natomiast art. 24 § 1 zdanie 3 k.c. przewiduje, fie ten czyje dobro osobiste zostaio naruszone mote Zagdaé zadoééuczynienia pieniqinego lub zapiaty odpowiedniej sumy pieniqinej na col spoleozny. Moiliwoéé zassgdzenia zadofiéuczynienia pienicgznego W przypadku naruszenia dobra osobistego reguluje art. 448 k.c., zgodnie z ktorym W razie naruszenia dobra osobistego sqd moie przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiedniq sumo pienigznq tytuiem zadoééuczynienia pienioinego za doznanq krzywdo lub na jego Zqdanie zasqdzié odpowiedniq sumo pieniqznq na Wskazany przez niego cel spoieczny, niezaleznie od inn)/ch érodkow potrzebnych do usuniqcia skutkow naruszenia. Wobeo treéci powyiszych przepisow W pierwszej kolejnoéci ustalié nalezaio czy ijakie dobra osobiste powoda zostaiy naruszone przezjednostki penitencjarne, ktore reprezentuje pozwanyjako organ nadrzodny. PoWod uzasadniaj qc swoje iqdanie Wskazai, Ze osadzono go w przeludnionych i zaniedbanych ceiaoh, niezapewniajqcych intymnoéci przy wykonywanychAczynnoéciach higienicznych, odpowiedniej Wentylacji, co naruszyio jego godnoéé, czeéé oraz prawo do intymnoéci. Fakt, ii W.K. byi osadzofiy W celach, ktore nie czyniiy zadoéé przewidzianej ustawowo normie gwarantujqoej osadzonemu przynajmniej 3 m2 powierzchni na osobo (art. I10 § 2 k.k.W.), W przedmiotowej sprawie nie budzii waJpiiWoéoi Sqdu, by} on przyznany takze przez strono pozwana, .  ' . ' W ocenie Sqclu niezaupewnienie przez Paristwo osadzonym W jednostkach penitencjarnych roinimalnyoh norm powierzchniowych nie mote byé stanem zasiugujqcym na alprobato. Niewaitpliwie osadzenie powoda W celaoh nadmiernie przeludlnionyoh; W Wari.1n_kach nie zapewniajqcych intyronoéoi przy Wykonywanych czynnoéciach higienioznych stanowiio naruszénie jego dobr osobistyohuw postétoi godnoéci osobistej, ktorej --- STRONA 3 --- zgodnie z art. 30 Konstytucji RP oohrona i poszanowaniejest oboWiag.kiem Wifldl publicznyoh. Odbywanie kary pozbawienia Wolnoéei ezy tez érodka zapobiegawczego tymozasowego aresztowania W WW. Warunkach, Wedtug Sqdu, stanowito taicze naruszenie prawa do intymnoéci powoda. Nie moinajednak takiego naruszenia dobr osobistycli traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeoiwko poWodoWi. Warunki W jakich przebywat powod W rownym stopniu dotyczyt innych osadzonych W WW. aresztaoh éledczych i zaktadach karnyoh. Mimo uznania, it Warunki W ktorych by! osadzony powod naruszyiy jego godnoéé, to skala tego naruszenia nie przybrata takiej formy, ktora Wediug Sqdu uzasadniaiaby zasqdzenie zadoééuezynieliia, ozy W ktorej moina byioby 1noWic': o niegodziwyoh, nieludzkich Warunkach, jak WSi{&Z}/Wfiifl strona powodowa. Podnieéé przy tym nalezy, Ze przeludnienie W ceiach nie bylo drastyozne, z reguty W ceii przebywato o jednego, dwoch osadzonych wiecej niz Wynikaio z normy poWierzol1nioWe_j (vide zaznania éwiadkow K. W. i A. G.). W tym miejscu podkreélié rowniei. naleiy, i2 pomimo Wskazanych Wyzej niedogodnoéoi powod miai zapewnione miejsce do spania, bezpiatnq opieke medycznau wyiywienie zgodnie z przewidzianymi norrnami, a takze mozliwoéé uczestniozenia W zajeciach kulturalno  oéwiatowych oraz sportowych. W tym kontekéoie mozna zwrocié uwage na okolicznoéé, iz powéd mimo Wszystko miai iepsze Warun_ki nit znaczna, ozeéé osob przebywvajapych na Wolnoéci, ktore, W przeciwiefistwie do powoda, respektujq normy prawa karnego, a ktore czesto bez swojej Winy Zyjqw niedostatku i ubostwie. Sqd meriti W peini podziela poglqd Wyraiony przez Sqd Najwyiszy W Wyroku z dnia 2 paidziernika 2007r. W sprawie H CSK 269102, zgodnie 2 ktorym samo osadzenie» W przeludnionej ceii nie jest wystarczajqoa podstawq do uwzglednienia Zafiaiiia zasqdzenia zadoééuozynienia. Takie W orzeczeniach Europejskiego Trybunaiu Praw Cziowieka najezeéeiej zWraeano uwage na 2to Warunki sanitame, niehigienioznoéé i brak prywatnoéei przy korzystaniu z urzqdzeri sanitarnych, permanentnq niemozliwoéé zaspokojenia potrzeby snu spowodowasiq niewystarczaj qcq iloéciq toiek jak i nieustannie zapalonym éwiatiem ezy pa11uja.c}/m hatasem, niedostateczne oéwietlenie uniemozliwiajqoe czytanie, ziq Wentylacje, Warunki prowadzape do rozprzestrzeniania sie ohorob bqdi brak moiliwoéci leozenia. Przy czym Trybunat uwzgiedniai skumulowany efekt tych Warunkow, a takie speeyficzne zarzuty podnoszone przez skarzqcych. Zda11iem_Sqdu poWod popetniajqe przestepstwo musiai liczyé sicg z tym, i2 kare za swoj czyn bedzie odbywai W Wiezieniu, W ktorym Z oczywistyoh WzgledéW nie ma komfortu. Sacd Najwyiszy W Wyroku z dnia 28 lutego 200'Fr. nie uzaleznit moziiwoéci zasqdzenia 2adoééuczynienia od potwierdzenia faktu osadzenia W Warunkaeh metraiowyoh odbiegajqcyoh od normy Wskazanej W art. 110 § 2 k.k.W. Moziiwoéé taka zostaia boWie1n poiqozona 2 jednoczesnym naruszeniem takich podstawowyoh standardowjak zapewnienie kazdemu osadzonemu odclzielnego miejsca do spania albo oddzielenia WQZifl sanitarnego od ogolnej przestrzeni celi. W przedmiotowej zaé sprawie brak byio podstaw do przyjecia, i2 poWod W takieh Warunkach odbywat kare pozbawienia Wolnoéci. Sam bowiem powéd twierdzit, ii kazdy osadzony przebywaj trey W oeli miat WiElSl"l'6 ioiko, a Wezei sanitarny oddzieiony byt zastonkq (vide k. 110). Reasumujap, zdaniem Sgdu brak jest podstaw do zaszgdzenia na rzeoz powoda jakiejkolwiek kwoty zadoéémzynienia za naruszeniejego dobr osobistyoh, ktore Wiqzalo sie 2 Warunkami odbywania kary. Warto W tyni miejscu zwrooié uwage, iZ W judykaturze ugruntowzmy jest poglqd, zgodnie z ktorym sqd nie ma obowiqzku zasqdzenia zadoééuczynienia W kazdym przypadku naruszenia dobr osobistyoh (vide Wyrok Sqdu Najwyiszego z dnia l9.04.2006r., II PK 245/05, OSNP 200%’?W101). Zasqdzenie zadoééuczyliienia ma charakter fakultatywny i od ooeny sqdu opartej na anaiizie okoiioznoéci konkretnej sprawy zaleiy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formie (pot. Wyrok Sacdu Apelacyjnego W sprawie I ACa 833106). Podstawowym kryterium decydujqcym 0 moiiiwoéci zasqdzenia zadoééuczynienia powinien byé m.in. stopiefi Winy naruszyoiela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W Wyroku Sqdu Najwyiszego z dnia l2.12.2002r. w sprawie V CKN 158lf00 stusznie Wskazano, ii decyzja o zasqdzeniu zadoééuczynienia winna byé poprzedzona ta_k2e zbadaniem nasilenia ztej Woli naruszycieia i celowoéci zastosowania tego érodka. Odnoszap sio do kWesti_i winy, to to przestanke odpowiedziainoéci za niezapewnienie osadzonym warunkow metraiowych zgodnyoh z art. I 10 § 2 k.k.W. upatrywaé naleizy poza jednostkami organizaoyjnymi, ktore bezpoérednio odpowiada. za Warunki W jakich powod odbywat kare. Jednostki te. bowiem pomimo przepeinienia, nie mogiy odmowié przfyjecia skazanego. Warto tei pamietaé, ii gospodarka przédmiotowyoh jednostek penitencjarnyoh oparta jest na ustawie budietowej, a zatem érodki, ktorymi one dy'sponujaL mojq byé przeznaczane precyzyjliie na oele, na ktoreje otrzymano i W Wysokoéci, ktorej one same nie okreélajet. Na marginesie nalezy jeszoze zWroeié_ uwage, ii podnoszony przez pozwanego zarzu: przedawnienia oporty na art. art. 442! § .1 k.c., zgodnie 2' ktorym roszezenie o naprawienie szkody Wyrzqdzonej czynem --- STRONA 4 --- niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktoryrn poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia, jest niezasadny. Naleiy bowiern podkreslié, 2e do roszczenia powoda ma zastosowanie dziesiecioletni termin przedawnienia oparty o przepisy oz:géci ogolnej Kodeksu cywilnego (por. art. 118 k.c.). Ergo przedawnionejest roszczenie powodajedynie W zakresie Zadafi zwiazanych z naruszeniemjego dobr osobistych przez Wskazane W stanie faktycznym jednostki penitencjarne przed dniem 22 stycznia 1999 r. (data nadania pozwu do tut. Sqdu to 22 stycznia 2009 r.  k. 5). Majae powyisze okolicznosci na uwadze Sad uznat, i2 mimo naruszenia dobr osobistych powoda brak byio podstaw do zasadzenia Zadanego zadoééuczynienia, dlatego tea oddalil powodztwo. W O kosztach postepowania natomiast Sad orzeki zgodnie z zasada odpowiedziainosci za wynik procesu Wyraiona W art. 98 § 1 k.p.c. W zw. § 6 pkt 7 rozporzqdzenia. Ministra Sprawiedliwosci 2 dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie opiat za czynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoptaconej pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego z urzedu. Wskazaé sie bowiem powinno, i2 okolicznoéé, Ze powod jest pozbawiony Wolnosci i przebywa w pozwanym areszcie siledczym automatycznie nie ozyni zasadnym odstapienia od obciaiania kosztami postepowania W caiosci, tym bardziej, 2e powod korzystal jui 2 dobrodziejstwa zwolnienia od opiaty sqclowej. W pkt 3 Wyroku Sad nieuiszczone koszty sadowe przej ai na rachunek Skarbu Pafistwa, bowiem powod, jak Wyiej Wskazano, by} zwolniony na mocy postanowienia z dnia 1 1 lutego 2009 r. (k. 10) W czesci od kosztow sadowyeh (por. art. 100 ust. 2 i art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowych W sprawach oywiinych).