Wyrok 11 Ca 440/12 551

--- STRONA 1 --- ‘ Sygn. akt 11 Ca 440/12 551:; 11» B \ i¢;i\l* 4 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 Iipca 2012 roku Sad Okrcgowy w Szczecinie II Wydzial Cywilny Odwolawczy _  W skiadzie: Przewoclniczapy: SSO Agnieszka BednarekMoraé (spr.] Sgdziowiez S0 Dorota Garm~at~Kubeczak S0 Elzbieta Wofiniak Protokolant: Malgorzats. IdzikowskaChrzaszczewska pa rozpoznaniu. na rozprawie W dniu 12 lipca 2012 roku w Szczecinie sprawy z powédztwa L H przeciwko  \ W I 0 zaplatq: na. skutek apelacji wniesionej przez pozwanego od wyroku Sa,cIu Rcjonowego W Goleniowie ' z dnia 2.3 gnldnia 201 1 roku, sygn. akt I C 202/10 oddaia apelacjg. ’ rim firyg%'a2=..?:§ aarfiaficfm * Za 2.1;<;~ci :1 <3 17:6; >_\ |__> . \_, _§_n' ' \=... :. 1’. M M. U ,,.,... =>\.==== ; »' . i ! --- STRONA 2 --- " Sygn. akt I1 Ca 440/12 Qzasadnienie Wyroklem z dnia 23 grudnia 2011 r., sygn. akt I C 202/10, Sad Rejonowy wfioieniowie zasqdzii ocl pozwanego ....__..“  ' w ....,,._ @ na rzecipowoda | 1 kwotq 1.200 zi z ustawowymi od dnia 23 grudnia 2011 r. do dnia zapiatyr (pkt |.), zaé w pozostalym zakwesie powddztwo oddaiii (pkt IL). Nadto, Sad odstqpii od obciqienia powoda kosztami postgpowania w sprawie (pkt ll|.). §gd Reionowpopari swole rozstmggnigcie na nast1qg_q;|gg1;h0y§1,'§l_enlach faktvcznych i rozwaianiach Qrawnych: > ' przebywa+ w w ‘ 2 od 11 stycznia 2008 r. do dnia 31. sierpnia 2010 r. _ Powod przebywai w roinych ceiach w pawilonie F, E, C i D. W celi nr 31 o powierzchni 10,92 mg na ocidziaie XIV w pawiionie D wspolnie z powodem przebywali I ' ' w okresie ocl 2B Iistopada 2007 r. do 03 Iutego 2009 r., ' 1 od 20 sierpnia 2008 r. do 03 lutego 2009 r. oraz  ' od 20 sierpnia 2008 r. do 03 lutego 2009 r. W pozostalym celach powéd mial zapewnione 3 mg powierzchni mieszkalnej celi, Iiczonej wraz z powierzchniq ceii zajqtq pod sprzqt kwaterunkowy znajdujqcy siq w ceii. Sad ustalif, fie w trakcie pohytu powoda w I w dochodzito do sytuacji, w ktorej Iiczba osadzonych przebywajqcych w tym zakfadzie przekraczaia jego pojemnoéé. Skutkowaio to bra kiem moiliwoéci zapewnienia 3 m2 powierzchni celi mieszkalnej na osadzonego. W stosunku do powocia taka sytuacja miaia miejsoe w okresie od 20 sierpnia 2008 r. do 03 lutego 2009 r., gdy powéd przebywai w jednej celi nr 31 o powlerzchni 10,92 mz jeszcze z trzema innymi osadzonymi: " ‘ , _, Z ustalefi Sqdu I instancji wynika, 29 podczas przebywania w powyiszej celi utrudnione byio poruszanie sing po celi. Jeéeii jeden z osadzonych chciai przejéé, pozostali musieli leieé. Powéd przez to stresowa% siq, nie miai’ zapewnipnej intymnoéci. Cele, w ktorych odbywa’r karq pozbawienia wolnoéci powod byiy wyposaione w odpowiedni sprzqt kwaterunkowy zapewniajqcy clla kaidego osadzonego miejsce do spa nia i spoiywania posifl<c‘:w tj.\+o2ka, stot, szafkq, taboret dla kaidego osadzonego. W kaidej celi znajdowaf sie wyodrqbniony ka1cik_ sanitarny, w zafeinoéci od pawiionu byi to kqcik murowany [uh np. w pawilonie C i D kqcik oddzielony od reszty celi za pomocq konstrukcji metalowej I zasiony 2 foiii. We wszystkich celach byiy przewody wentylacyjne. Co poi’ roku przewody wentyiacyjne byiy poddaiwane kontroli kominiarsklej. Temperature w celach wynosfla min. 20° C. W --- STRONA 3 --- ~ 'razie zglaszania przez osadzonych skarg na zbyt nlskq temperature w celach, pracownik dziaiu kwatermistrzowskiego dokonywai‘ pirometrem pomiaru temperatury w celi i podejmowal odpowiednie dziaiania korygujqce w kotfowni. Ponadto na proébe osadzonego m6g{ on dostafi dodatkowy trzeci koc. W celach byf odpowiedni dostep do éwiatia dziennego i sztucznego, umoiliwlajqcy prace, czytanie. Z ustalefi Sqdu Rejonowego wynika, fie w .= w = _ prowadzona byfa dziatalnoéé kuItura|no oéwiatowa w postaci radiowezla, biblioteki centralnej, punktow bibliotecznych w kaidym pawilonie, kolportaiu prasy, wystaw, koncertow I konkursow. Kaidy z osadzonych mia’r prawo do godzinnego spaceru codziennie, ponadto kaicly 2 osaclzonych mégi zgiosié cheé udziafu w zajeciach sportowych. Zapewniona byia réwniei opieka duszpasterska, moina byfo korzystaé ze éwietlicy, gdzie byftetewizor. Sqd I instancji ustalif, is pawilon F byi pawiionem nowowybudowanym, w ktérym cele wyposaione byh; W okna PCV. W pawilonie E okna byfy rownieé szczelne. Najstarszy jest pawiion D, by’ra tam najstarsza stolarka okienna, jednakie na bieiqco byiy dokonywane naprawy nieszczelnoéci. Gdy osadzony zglosif nieszczelnoéé, byh; wydawane uszczelki I naprawione natychmiast wszelkie ubytki w szybach. W celach pojawiai sie grzyb na écianach. Jego przyczynq by/10 zatykanie przez osadzonych przewodow wentyiacyjnych. ' W ocenie Sqdu Rejonowego powodztwo okazafo sie byé czeéciowo zasad ne. Sad meriti zaznaczyl, I2 powéd dochodzonego roszczenia upatrywai w naruszeniu jego débr osobistych, poprzez umieszczenie go w pozwanym zakfadzie karnym w przeludnionych ceiach oraz w warunkach uwiaczajqcych ludzkiej godnoéci i zasaciom humanitarvzmu. Tym samym, Sad uznai, 2e podstawe powédztwa stanowii przepis art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Sqd I instancji zauwaiyh 2e W Okolicznoéciach badanej sprawy powod wskazywai, ii przeiudnienie miaio niiejsce w celi nr 31 na oddziale XIV w pawilonie D, natomiast na oddziaie F powéci przyznaf, I2 cela miaia powierzchnie 12,50 ml i powéd przebywai w niej w cztery osoby, jeclnak zdaniem powoda, nie hyio w tej celi po 3m2 powierzchni uiytkowej, albowiem czeéé powierzchni celi zajmowaly rneble. Natomiast co do celi nr 30 powod wskazat, ii byfa to ceia 4 osobowa i powéd przebywafw niej jeszcze z trzema osadzonymi, jednakie na celi tej kqcik sanitarny nie byi obudowany, byio zimno, panowai pofmrok, b'yi grzyb na écianach. Sqd I instancji za wykazane uznai twierdzenia powoda, I2 przeluclnienie miaio miejsce w celi nr 31, w ktorej powocl przebywafi u pozwanego, w okresie od 20 sierpnia 2008 r. do O3 lutego 2009 r. Okolicznoéé ta zostafa przez pozwany zaklad karny przyznana w piémie procesowym 2 dnia 15 czerwca 2011 r. ' Dale], Sqd ten wskazaf, ii nie podzielii poglqdq powoda, zgodnle z ktérym zakfad karny miaf obowiqzek zapewnicf osadzonemu minimum 3 m2 powienchni uiytkowej, na ktére' nie znajdowaiy sie iadne sprzety J 2 --- STRONA 4 --- Rwaterunkowe (tj. ie powierzchnia celi zajeta przez sprzety kwaterunkowe nie jest wliczana w powierzchnie ceii obiiczanq na podstawie art. 110 k.k.w.). W tym zakresie, oclwoiujqc sie do treéci art. 110 § 2 |<.k.w. Sqd Rejonowy zauwaiyi, ie ten przepis nie stanowi 0 powierzchni wolnej od sprzetéw kwaterunkowych, ale ogolnie o powierzchni ceii. Z kolei ze zd. 2 tego przepisu wynika, fie na zakladzie karnym ciqiy obowiqzek wyposaienia celi_ w odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniajqcy skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higiem/, dostateczny dopiyw powietrza i odpowiedniq do pory roku temperature, wediug norm okreéionych dla pomieszczefi mieszkainych, a takie oéwietlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Tym samym, za chybione Sad uznai twierdzenia, ie gdy cela jest wyposaiona w odpowiedni sprzet kwaterunkowy, osadzony musi miedzopewnione co najmniej 3 ma‘ powierzchni celi nie zajetej pod sprzet kwate runkowy. ' . _ Z tych tei wzgledow, Sad uznal, ii co do celi nr 30 0 powierzchni 12,50 m2 nie moina byio méwié o przeludnleniu, skoro w celi tej, co przyznai sam powod, przebywaio w sumie 4 osadzonych. To samo odnosiio sie do celi ria oddziale F o powierzchni 12,50 m2, w ktdrej powécl odbywai kare pozbawienia woinoéci jeszcze z trzema innymi osadzonymi. Jednakie Sqd zauwaiyi, fie przeludnienie wystqpiio w celi nr 31 w pawilonie D, gdzie powéd w okresie od 20 sierpnia 2008 r. do 03 iutego 2009 r. odbywai kare wraz 1 trzema innymi osadzonymi, podczas gdy cela nr 31 byia celq osobowq i miaia powierzchnie 10,92 ma. W tym zakresie Sqd I instancji odwoiai sie do treéci przepisu art. 248 § 1 k.i<.w. w brzmieniu Obowiqzujqcym do dnia 06 grudnia 2009 r., ktéry stanowil odstepstwo od zasady wyraionej W art. 110 § 2 k.k.w. oraz zaznaczyi, ie w okolicznoéciach niniejszej sprawy, pozwany zakiad karny nie wykazai, aby osadzenie powoda przez okres 6 miesiecy W przeludnionej celi byio uzasadnione w éwietle w/w przepisu art. 248 k.k.w. Dale], Sad Rejonowy podniési, ie za niewykazane uznai twierdzenia powoda, ii warunki panujqce w celach rowniei w sposéb niehumanitarny wpiywaiy na naruszenie jego prawa do godnoéci i intymnoéci. Zawnioskowani przez pozwanego éwiadkowie jednoznacznie zeznaii, ii ceie w pozwanvm zakiadzie karnym wyposaione byiv w odpowiedni system wentylacji, okna w wiekszoéci sq szczelne, natomiast w sytuacji nieszczelnoéé, byiy podejmowane odpowiednie dziaiania naprawcze i uszczelnianie, w celach jest odpowiedni sprzet kwaterunkowy (co zresztq wynikaio rownieé 2 twierdzefi samego powoda, ktéry w fakt przeludnienia wywodzii z tego, ii powierzchnia cei byia zajeta przez iéika, stoiy, taborety i szafki), kqcik sanitarny byl w kaidej celi wyodrebniony, jeéli nie murem, to kotarq foiiowq na stelaiu, byi rowniei zapewniony dostep siwiatia sztucznego i dzlennego w ceiach. » ' _ Nadto, za niewykazane Sad uznai réwniei zarzuty powoda w przedmiocie niewydzielenia kacika sanitdrnego ad reszty celi. Z zeznafi §Wiadka A wynikaio bowiem, ii w celach w pawilonie D I C, w 3 . r i i i --- STRONA 5 --- lktérym przebywai powéd, kaciki sanitarne nie byiy co prawda murowane, ale byiy wydzieione za pomocq foliowej kotary zamontowanej na metalowym steiaiu. Tymczasem powod nie naprowadzii iadnych dowodéw na okolicznoéé tego, czy rzeczywiécie taki sposéb wydzielenia kacika sanitarnego bid jedynie prowizoryczny i nie speiniai swojej roii w zapewnieniu minimum intymnoéci przy zaiatwianiu potrzeb fizjologicznych.  Za nieuzasadnione Sad! instancji uznaf réwniei zarzuty powoda odnoénie braku haleiytego, zgodnego z przepisami, wyposaienia cel. W tym zakresie Sad wskazal na treéé § 28 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie reguiarninu organizacyjno ponqdkowego odhywania karv pozbawienia wolnoéci (Dz. U Nr 152, poz. 1493 ze zm.) i zaznaczyi, ie same twierdzenia powoda przeczyiy temu, aby oeie w pozwanym zakiadzie karnym byiy nieodpowiednio wyposaione {w pismach procesowych powod wrecz podnosii, ie 2 uwagi na sprzet kwatetunkowy w postaci stoiow, krzesei, taboretéw i idiek, by? pozbawiony mlnimalnej powierzchni uiytkowej w celi). Ponadto Sad wskazai, ie powod nie wskazal iadnych dowodow na okolicznoéé tago, ii w celach w ktérych przebywai brakowato jakiegokolwiek sprzetu kwaterunkowego oraz, fie same twierdzenie powoda w tym zakresie byiy ogolnlkowe. Sad dodai tei, ie twierdzenia te byiy przy tym sprzeczne z zeznaniami éwiadka . Za bezprzedmiotowe Sad uznai rowniei twierdzenia powoda, ii W celi nie byio odpowiedniego éwiatia, 2e byio ponuro, albowiem twierdzenia te staiy w sprzecznoéci z zeznaniami éwiadka i a nadto powod sam, podczas swoich zeznafi powiedziai, it w ceii byio tak jasno, jak na sali rozpraw, na ktérej by! przesiuchiwa ny. Poza tym okolicznoéci tej nie potwierdzii iqdnymi dowodami. Sad za przyznane uznai twierdzenia powoda 0 wystepowaniu grzyba w celach w pawilonie D, gdyi okoIIczno§é ta przyznai sam pozwany. Dodai przy tym, ie z uwagi na powyisze pominqi wnioskowany przez powoda dowod o przeprowadzenie ogledzin w celach u pozwanego stosownie do treéci art. 229 |<.p.c. Jednoczeénie za wlarygodne Sad uznai twierdzenia pozwanego, ii pojawianie sie grzyba w ceiach byio spowodowane dziaianiami samych osadzonych, ktorzy zatykajt1 przewody wentylacyjne. Dale} Sad I instancji zaznaczyi, Ze wobec nie naprowadzenia przez powoda iadnych dowodéw przeciwnych na powyisze oko|icznoéci,'mim0 pouczenia przez'Sad 0 art. 6 k.c., art. 232 k.p.c., art. 444 k.c., art. 4145 k.c. i art. 24 k.c., za wiarygodne uznai zeznania éwiadkéw ' .  i W konsekwencji, Sad podai, fie uwzglednieniu podlegaio jedynie roszczenia powoda w zakresie naruszenia jego débr osobistvch przez pozwanego poprzez osadzenie go w przeludnionej celi nr 31 przez okres 6 miesiecy. W tym zakresie, odwoiujac sis; do treéci art. 24 k.c. oraz stanowiska Sqdu Najwyiszego 2 driia 18.10.2011 r., ill CZP 25/11 i z dnia 17.03.2010 r., ii CSK 486/09, oraz Trybunaiu Konstytucyjnego Z dnia 26 rrlaja 2008 r., SK 25/07, a takie majac na wzgledzie treéé: Konwengji o ochronle praw cziowieka i podstawowych woinoéci sporzadzonej w Rzymie dnia 04 listopada 1950 r. (D2. U. 2 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), Miedzynarodowego . . 4 --- STRONA 6 --- Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1996 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167, 169), Europejskiej konwencji o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu lub poniiajacemu traktowaniu albo karaniu sporzadzonej w Strasburgu w dniu 26 listopada 1987 r. (Dz. U. 2 1995 r. Nr 46, poz. 238 ze zm.), art. 110 k.k.w. w brzmieniu do dnia 06 grudnia 2009 r., Sad Rejonowy wskazai, ie na gruncie prawa polskiego, Zadanie zasqdzenia zadoééuczynienia na podstawie art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. moglo uzasadniafi umieszczenie osadzonego w przeludnionej celi, jako naruszajace dobra osobiste skazanego: godnoéé i prawo do intymnoéci. _ "Podkreélii tei, ie powod miai prawo do obywania kary pozhawienia wolnoéci w warunkach przewidzianych prawem. Nadmierne zageszczenie w celi moie samo w sobie byé kwalifikowane jako tra ktowanie niehumanitarne, a w razie wyjatkowej kumuiacji roinych niedogodnoéci  nawetjako tortura. W konsekwencji, Sad uznai, 2e Skarb Pafistwa poprzez wykonywanie karv pozbawienia wolnoéci w sposob sprzeczny z prawem dopuécii sie czynu niedozwoionego w rozumieniu art. 417 § 1 k.c. Zaznaczyi przy tym, ie przeludnienia cel nie moina byio usprawiedliwiaé duia liczba ‘przestepstw czy ograniczona iioéciq miejsc w zakiadach penitencjarnych. Obowiazkiem Paristwai howiem jest takie zorganizowanie systemu penitencjarnego, aby zapewnif: szacunek dia godriozici osob osadzonych i to be: wzgledu na trudnoéci finansowe czy logistyczne. Dodai tei, ie ciqiar dowodu, 2e warunki w zakiadzie karnym odpowiadaiy obowiazujacym normom i nie doszio do naruszenia dobr osobistych powoda spoczywai na stronie pozwanej (art. 6 w zw. z art. 24 k.c.). Nadto wskazai, ie po ustaleniu podstaw odpowiedziainoéci, do Sadu naleiy ocena, czy zakres i stopiefi naruszenia débr osobistych uzasadniajq przyznanie zadoééuczynienia pienieinego i w jakiej wvsokoéfi, przy zachowaniu zasady, 2e przyznana ochrona powinna byé dostosowana do charakteru i rodzaju na ruszonego dobra osobistego oraz stopnia i zakresu naruszenia. Majac powyisze na uwadze, Sad Rejonowy uznal, is przez umieszczenie powoda w celach o powierzchniach mniejszych, nit 3 ml naruszono dobro osobiste skariacego w postaci godnoéci i prawa do intymnoéci (art. 23 k.c.). Wskazai tei, ie w jego ocenie naleiato zgodzié sie 2 powodem, ii przebywanie przez okres 6 miesiecy w przeiudnionej ceii, w kténej nie rniai zapewnionego minimum 3 m2 powierzchni celi, musiaio rodzié niedogodnoéci zwiazane chociaiby z poruszaniem sie po celi. Nadto zaznaczyi, 2e diugotrwaioéé takiego stanu rzeczy musiaia uzasadniaé zasqdzenie na rzecz powoda zadoééuczynienia w oparciu o art. 448 k.c. Jednoczeslnie Sa_d podnidsi, fie iadanie zasqdzenia od Skarbu Paristwa kwoty zadoééuczynienia wysokoéci 50.000 zi byio przesadnie wygérowane tak 2 uwagi na sposéb i okoiicznoéci naruszenia dobra osobistego. Jak bowiem zauwaiyt, powierzchnia ceii byia mniejsza jedynie w niewielkim stopniu od powierzchni wymagane] (powéd miai zapewnione 2,73 mZ1.Ponadto Sad dodai, ie powéd nie wykazai, aby na skutek przebywania przez okres E miesiecy w przeludnionej celi odniosi jakiegoé szczegolnego rodzaju uszczerbek na zdrowiu. Nie 5 --- STRONA 7 --- naprowadzif tei iadnych dowodow wskazujacych na to, ii obecnie Ieczy sie psychiatrycznie, co podnosii w swoich zeznaniach I ie te schorzenia pozostaja w zwiazku pnyczvnowym z umieszczeniem go w ceii przeludnionej. ~ Z tych tei wzgiedéw, Sad I instancji stanqi na stanowisku, fie kwota zadoééuczynienia adekwatnq do wykazanego okresu przebywania vw przeludnionej celi (6 miesiecy) oraz sposobu i okolicznoéci zwiazanych z naruszeniem dobra osobistego powoda, tj. godnoéci, a w szczegolnoéci wyjatkowo niewielkim przekroczeniem dopuszczalnych norm rninimainych powierzchni celi, bvia kwota 1.200 zi, tj. kwota 200 zt za kaidy miesiac przebywania w celi przeludnionej. D odsetkach Sad orzeki stosownie do iadania powoda ad dnia wvrokowania na mocy art. 481 k.c. Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztow, Sad opari na przepisie art. 102 k.p.c., zaznaczajac pray tym, ie w tym zakresie kierowat sie sytuacja majatkowa I rodzinnq powoda. Apelacje od powyiszego orzeczenia vvywiodi pozwany, zaskariajqc je W caioéci. Apeiufacy zarzucii wyrokowi: 1. sprzecznoslé istotnych ustalefi faktycznych Sadu z treécia zebranego w sprawie materiaiu dowodowego, przez uwzglgdnienie roszczenia w zakresie naruszenia jego débr Osobistych przez pozwanego poprzez osadzenie go w przeludnionej celi nr 31 przez okres 6 miesiecy, 2. naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodow przez przyjecie, 2e krotkotrwaly pohyt powoda w celi przeiudnionej nieznacznie jest xwstarczajaca przesianka stwierdzajaca naruszenie jego dobr osobistych, Wskazujac na powyisze, strona pozwana wniosia 0: 1. zmiane zaskarionego wyroku i oddalenie powodztwa w caioéci, 2. zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postepowania sadowego, w tym kosztow zastepstwa procesowego wediug norm przepisanych za obie instancje. Ewentualnie za§, w pnzypadku zaistnienia okoiicznoéci ,, o ktorych mowa w art. 386 § 4 k.p.c. 0: 3. uchylenie wyroku w caioéci i przekazanie sprawy Sadowi I Instancji do ponowrlego rozpoznania, przy jednoczesnym pozostawieniu temu Sadowi rozstrzygniecia w przedmiocie kosztow postepowania, w tym kosztdw zastepstwa procesowego wediug norm przepisanych. I W uzasadnieniu apelacji, pozwany pod niosf, ie jak siusznie ustaIiiSad I instancji, powod przebywai w celi przeludnionej w okresie od 20 sierpnia 2008 r. do 03 Iutego 2009 r. i W okresie tym miai zapewnione jedynie 2.73 m2. W ocenie apeiujacego, ten niewielki stopieii przekroozenia w dopuszczalnym metraiu na jednego osadzonego, nie mogl wpiywaé na codzienne iycie powoda, tym bardziej, 2e jak sam Sad zaznaczyi, powéd nie wykazai, aby odniési jakieé szczegéiny uszczerbek na zdrowiu. Dale], apelujacy podniési, ii w przywoianym 6 --- STRONA 8 --- przez Sad Rejonowy orzeczeniu Sadu Najwyiszego (2 dnia 18.10.2011 r., III CZP 25/11), Sad stwierdzii, 2e umieszczenie w celi o mniejszej powierzchni moie, ale nie stanowi przesianki stwierdzenia naruszenia ddbr osobistych. Nadto wskazai, 2e zasadzenie na rzeoz powoda zadoééuczynienia byio sprzeczne 2 zasadami wspoiiycia spolecznego. W tym tei zakresie odwoiai sic do stanowiska judykatury iwyrok Sqdu Najwyiszego 2 dnia 15.04.2004 r., IV CK 284/03; wyrok Sadu Okregowego w Warszawie 2 dnia 25.02.2009 r., I C 330/08 i in.). Sad Okr__g_gowv zwiaiyl, co nestq_g,uie: Ape Iacja pozwanego okazafa sie nieuzasadniona. Sad Odwoiawczy na wstepie wskazuje, ii w peini podziela ustalenia faktyczne i przekonywujacq argumentacie prawna zawarta w orzeczeniu Sadu Rejonowego, a ponadto, ii nie dopatrzyi sie w postepowaniu Sqdu pierwszoinstancyjnego przekroczenia granic swobodnej oceny dowoddw, czy tei jakichkolwiek innych uchybieii prawa materialnego, czy procesowego. Zgodnie 2 zasada swobodnej oceny dowodow wyraiona w przepisie art. 233 § 1 k.p.c., sad ocenia wiarygod noéé i moc dowodow wediug wiasnego przekonania, na podstawie ,,ws2echstronnego rozwaienia zebranego materiaiu", a zatem, jak podkresila sie w orzecznictwie, 2 uwzglednieniem wszystkich dowodow przeprowadzonych w postepowaniu, jak rowniei wszeikich okolicznoéci towarzyszacych przeprowadzaniu poszczegolnych dowodow i rnajqcych znaczenie dla oceny ich mocy i wiawgocinoéci (vide wyrok Sadu Najwyiszego 2 dnia 17 Iistopada 1966 r., II CR 423/66, uzasadnienie wyroku SN z dnia 24 ma rca 1999 r., I PKN 632/98 i in.). Jak ujmuje sie w Iiteraturze, moc dowodowa oznacza site przekonania uzyskanq przez sad wskutek przeprowadzenia okreéionych érodkow dowodowych na potwierdzenie prawdziwoéci Iub nieprawdziwoéci twierdzefi na temat okolicznoéci faktycznych istotnych dla rozstrzygniecia sprawy. Zaé wiarygodnoéé decyduje o tym, czy okreélony érodek dowodowy, ze wzgledu na jego indywidualne cechy i obiektywne okolicznoéci, Zasiuguje na wiare. Przyjmuje sie jednoczeénie, 2e ramy swobodnej oceny dowodow muszq byé zakreélone wymaganiami prawa procesowego, doéwiadczenia iyciowego, reguiami Iogicznego myélenia oraz pewnego poziomu éwiadomoéci prawnej, wediug ktorych sad w sposéb bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozwaia materiai dowodowy ja ko caioéé, dokonuje wyboru okreéionych érodkow dowodowych i waiac ich moc oraz wiarygodnoéé odnosi ie do pozostalego materialu dowodowego (vide uzasadnienie wvroku SN 2 dnia 20 marca 1980 r., II URN 175/79; uzasadnienie wyroku SN z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98 i in.) Dla skutecznoéci zarzutu naruszenia wyiej wymienionego przepisu nie wystarcza, zatem stwierdzenie o wadliwoéci dokonanych ustaiefl faktvcznych, odwoiujqce sie do stanu faktycznego, ktory w przekonaniu skariacego odpowiada rzeczywistofici. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujacychl postepowanie sadu w tym zakresie. W szczegolnoéci skariacy powinien wskazaé, jakie kryteria oceny naruszyi sad przy ocenie 7 --- STRONA 9 --- dkonkretnych dowodow, uznajac brak ich wiarygodnoéci i mocy dowodowej tub niesiuszne Im je pm/znajac. Zwalczanie swobodnej oceny dowodow nie mote, wiec polegaé II tyiko na przedstawieniu wiasnej, korzystnej dla skariacego wersji zdarzefi, ustalefi stanu faktycznego opartej na wiasnej ocenie, lecz konieczne jest przy posiuieniu sie argumentami wyiacznie jurydycznym wykazywanie, 2e wskazane w art. 233 § 1 k.p.c. kryteria oceny wia rygodnoeici I rnocy dowoddw zostaiy naruszone, co miaio wplyw na wvrok sprawy Ianalogicznie Sad Apeiacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lipca 2008 r., VI ACa 306/08). Przenoszac powyisze rozwaiania teoretyczne na grunt niniejszej sprawy zauwaiyé tizeiaa, fie Sad Rejonowy prawidiowo dokonai oceny przeprowadzonych w niniejszej sprawie dowodow. _ ' Przede wszystkim wskazaé naleiy, ii bezsprzecznym wsprawie byio, ii powod przebywai w celi przeludnionej. Wprawdzie, okolicznoéci tej pozwany poczatkowo zaprzeczai, podnoszac, ii nigdy nie miala miejsca taka sytuacja. Jednakie ostatecznie —vicIe pismo z dnia 15 czerwca 2011 r. I<. 79  przyznai {vide 229 k.p.c.), 2e w okresie od 20 sierpnia 2008 r. do 03 Iutego 2009 r. (a wiec niemal pizez 6 miesiecy}, wraz 2 gaowodem, w celi trzyosobowej nr 31 na oddziale XIV pawiionu D, o powierzchnl 10,92 mz, przebywaii: h ' ' ' ' , :.i ' _ a tym samym, ii na kaidego z w/w osadzonych we wskazanym okresie przypadaio mniej (2,73 ml) nii ustawowe minimum powierzchni (3 mg —\ide art. 110 k.k.w.). Dale], wskazaé naleiy, I2 w toku postepowania strona pozwana nie wykazaia, mimo, 2e to na niej, stosownie do treéci art. 6 k.c. i art. 227 I<.p.c. w tym zakresie spoczywai cieiar dowodu, aby powyiszy stan miai swoje uzasad nienie w rozumieniu art. 248 k.k.w. (W brzmieniu obowiazujacym do dnia 06 grudnia 2009 r.), a wiec, 2e zachodziiy szczegoinie uzasadnione wypadki. Co wiecej, w oparciu 0 iekture akt sprawy, w tym w szczegélnoéci pism pozwanego oraz zeznafi zawnioskowanych przez niego éwiadkow, Sad Okregowy uznai, 2e pozwany w ogole nie wyjaénii przyczyny, dla ktérej w w/w okresie, wraz z powodem, w trzyosobowej celi przebywah; nie dwie, Iecz trzy osoby. ' Z tych te2 wzgleddw, Sad II instancji uznai, ie w peini zasadnie Sad Rejonowy stanai na stanowisku, ii no pierwsze, powéd przez okres niemai 6 miesiecy przebywai w przeludnionej celi oraz, po drugie, 2e dziaianie strony pozwanej w tym zakresie byio bezprawne. W tym miejscu, koniecznvm ,jawi sie zaznaczenie, ii twierdzenie strony apelujacej, jakoby zasady wspéiiycia spoiecznego — w tym odczucie spoiecznej sprawiediiwoéci, stanowiiy wystarczajaca podstawe dla usprawiediiwienia opisanego stanu rzeczy, sa chybione. W ocenie bowiem Sadu Odwoiawczego, okolicznoéé, ii powod przebywai w pozwarwm zaidadzie karnym w ramach Orzeczonej wyrokiem karnym kary pozbawienia wolnoéci za popeinione przestqpstwo, sama w sobie nie usprawiedliwiaia osadzenia go w celi nie speiniajlacej ustawowych kn/teriow. Co wiecej, takie dziaianie nie mogio zostaé uznane 2a zgodne 2 prawem. Do obowiazkow bowiem cywilizowanego pafistwa naieiy ' a --- STRONA 10 --- fzapewnienie osadzonym w jednostkach penitencjarnych takich warunkow, ktone nie godza  w stopniu wyiszym, aniieli jest to uzasadnione okoiicznoéciami It]. faktem odbywania przez nich kary izolacyjnej) — ich prywatnoéé, godnoéci, intymnoéci i humanitarnego traktowania. Innymi siowy, do cywilizowanego pafistwa naleiy zapewnienie nie jaklchkolwiek warunkéw dla odbywania przez skazanych kary pozbawienia wolnoéci, lecz 0 okreéionym standardzie, ktérego minimum — takie w kontek§cie przypadajacej na jednego osadzonego powierzchni  reguluja prze pisy prawa. Nadto, Sad II instancji nie podzieia zarzutu apelujqcego, jakoby okres 6 miesiecy moina byio uznaé za ,,kr6tkotrwaIy”. W tum zakresie, zaznaczyé naleiy, I2 akt sprawy nie wynika, jaka kare (tj. w jakim rozmiarze orzeczona) powod odbywai w pozwanym zakiadzie. Nadto Sad wskazuje, ii uznanie danego okresu czasu za krotki czy za diugi, moie but determinowane réinymi czynnikami (np. w realiach niniejszej sprawywymiarem kary, czasem osadzenia w danym zakiadzie karnym itp.). Nie mniej jednak, zdaniem Sadu Okregowego, obielctywnie rzecz ujm ujac, okres 6 miesiqcy nie jest okresem krotkim i to szczegdlnie, jesli uwzgledni sir»; fakt, E2 pozwana nie uzasadniata odstapienia od zasady, zakreéionej przepisem art. 110 k.k.w. I Niezbednym jawi sie tei zaznaczenie, co siusznie zauwaiyi apeiujacy, i na co takie zwrocii uwage Sad Rejonowy, ii: samo osadzenie skazanego w przeludnionej oeli, nie przesadzaio jeszcze o siusznosci roszczenia powoda tak co do zasady, jak i wvsokoéci. _ Powod winien isvi bowiem wykazaé, jakie kcmkretnie jego dobra osobiste zostaiy naruszone ijaki to miaio na niego wpiyw. Zdaniem Sadu II instancji, powyiszemu obowiazkowi ; sprostai. Ze zioionych przez niego, a nie zakwestionowanych przez strona apelujaca zeznari wynika, 2e umieszczenie go w celi, ktora nie. miaia zapewnionego minimum 3 mz, naruszaio jego godnosé oraz prawo do intymnoéci. W stopniu bowiem wyiszym aniieli w celach 0 zapewnionyrn minimum, odczuwai on niedogodnosci i dolegliwosici wynikajqce 2 faktu odbywania kary pozhawienia wolnoéci. Trudniej byio mu sie poruszaé po takiej celi, wykonywaé zwykie czynnoéci bytowe (spoiywanie posiikow, korzystanie 2 ubikacji itp.) i czui sie bardziej skrapowany. Nadto, mniejsza powierzchnia ceIi sprzyjaia Iatwiejszemu wystepowaniu napieé miedzv skazanymi. Majac powyisze na uwadze, jak réwniei kierujac sie zasadami Iogiki i doswiadczenia iyciowego, a takie uwzgledniajac okoiicznoéé, i2 strona pozwana nie naprowadziia dowodow przeciwnych, Sad Okregowy uznai, 1e przywoiane przez powoda okoiicznoéci wykazaiy naruszenie wymienionych przez niego dobr osobistych. W éwietle powyiszych uwag, ktére przesadziiy w przedmiotowej sprawie ponad wszelka watpliwoéfi, E2 doszio do naruszenia godnosici powoda ijego prawa do intymnosci oraz, 2e pozwany nie wykazai, i2 jego dziaianie byio zgodne 2 prawem, wymagaio w daiszej kolejnoéci rozwaienia przez Sad I instancji, jaka suma zadoééuczynienia za doznana krzywde, naleiaia sie powodowi i bqdzie odpowiednia w ' 9 I 1 I I I I I I I I I I --- STRONA 11 --- rozumieniu art 448 k.c. Zaznaczyé przy tym wypada, ii ocena prawidiowosci ustalenia wysokosci zadcééuczynienia naleinego powodowi, wymagana byia rdwniei w postepowaniu apelacyjnym, 2 uwagi na podniesiony przez pozwanego zarzut, i2 zasad zona przez Sad Rejonowy kwota jest zbyt wygorowana. Ponadto ewentuaine naruszenia przez Sad I instancji zasad obowiazujacych przy ustalania wysokosci zadoééuczynienia, jako naruszenia art. 448 k.c., tj. prawa materiainego, sad odwoiawczy musiaiby wziaé pod uwage 2 urzedu. Niniejszy sldad orzekajacv nie podzielii jednakie wspomnianego zarzutu pozwanego, i2 zasadzona przez Sad Rejonowy kwota 1.200 zI jest zbyt wygorowana, a tym samym nie jest odpowiednia w rozumieniu art. 448 k.c. 4 Dokonujac oceny w powyiszym zakresie Sad Okregowy miai na uwadze wyrok Sadu Najwyiszego 2 dnia 16 Iistopada 2004 r. I CK 219/04, w kton,'m Sad ten stwierdzii, 2e korygowanie przez Sad drugiej instancji zasadzonego zadosfiuczynienia mote byfi aktuaine tylko wtecly, gdy przy uwzglednieniu wszystkich okolicznosci sprawy, majqcych wpiyw na jego wysokosé, jest ono niewspdimiernie nieodpowiednie, tj. albo raiaco wvgorowane aibo raiaco niskie. Powyisze stanowisko Sad II instancji w caiosci podziela, albowiem brak jednoiiwch, niezmiennych I porownywainych kryteriow, jakimi sady powinny sie kierowaé, przyznajac tego rodzaju odszkodowania, nakazuje uznaé, 2e przy zastosowaniu ogolnej zasady miarkowania tego rodzaju odszkodowafi okreslenie ich wysokosci sta nowl Istotrw atrybut sadu meryto rycznie rozstrzygajacego sprawe w pierwszej instancji. Przed tym bowiem sadem odbywa sie w zasadzie postepowanie dowodowe. Moie wiec on dokonaé wszechstronnej oceny podstaw okreslenia wysokosci odszkodowania przy uwzglednieniu wszystkich okolicznoéci sprawy majacych wpiyw na oznaczenie naleinego puszkodowanemu zadoséuczynienia w zwiqzku 2e szkoda tak niewymiernq, jaka jest rozsrroj zdrowia, cierpienia 2 nim zwiazane i dalsze ewentualne skutki, siegajace réwniei sfery doznari psychicznych poszkodowanego. Zaakcentowaé naleiy, ii wysokosé zadoééuczynienia spetnia przede wszystkim funkcje kompensacyjna, a wiec powinno byé pochodna wielkoéci doznanej krzywdy. Przyznana suma pienieana winna byé zatem utrzymana w rozsadnych granicach i dostosowana do aktualnych stosunkow majatkowych. Generalnie biorac, wysokoéé zasadzonych sum powinna byé umiarkowana. Krzywda bowiem wynagradzana zadoééuczynieniern pienieinym jest szkodaj niemajatkowa. Charalcter takiej szkody decyduje 0 jej niewymiernoéci, zatem przyznanego poszkodowanemu zadosfiuczynienia nie naleiy. traktowaé na zasadzie ekwiwalentnoéci, ktora charakteryzuje wynagrodzenie szkody majatkowej. Odpowiednioéé kwoty zadoééuczynienia, o ktérej stanowi art. 448 kc, ma sIu2\,rrE ziagodzeniu doznanej krzywdy, a jednoczesnie nie moie byé irédiem wzbogacenia. Z drugiej natomiast strony wysokoéé zadoééuczynienia nie moie stanowié zapiaty symbolicznej, wobec jej kompensaqrjnego charakteru. Wysokosé ta zatem musi przedstawiaé jakas ekonomicznie odozuwalna wartosé. Wskazaé rowniei naieiy, ii pojqcie ,,sumy odpowiedniej" uiyte w omawianym przepisie ma w istocie charakter niedookreéiony, nie mniej jednak moina okreslié kryteria, ktérymi naieiy kierowaé sie pm; ustalaniu wysokoéci 10 --- STRONA 12 --- zadoséuczynienia. Sad powinien braé pod uwage wszystkie okoliczrioéci, ktore dotycza rodzaju chronionego dobra, rozmiaru doznanej krzywdy, charakteru nastepstw naruszenia, stosunkow majqtkowych zobowiazanego, stopnia jego winy itp. Okolicznofici te, a przede wszystkim cierpienia fizyczne I psychiczne pokrzywdzonego, naleiy kaidorazowo oceniaé w kontekscie materiaiu dowodowego sprawy. lndywidualny charakter zadoééuczynienia przesadza o tym, 2e ostateczne ustalenia, jaka konkretnie kwota jest ,,odpowiednia" z Istoty swej naleiy do sfery swobodnego uznania sedziowskiego. Biorac pod uwage powyisze zasady i kryteria okreéiania wysokoéci zadostuczynienia pienieinego na podstawie art. 448 k.c., Sad ll instancji stanai na stanowisku, ii kwota okresiona przez Sad Rejonowy w wysokosci 1.200 zi, jest prawidiowa. C0 prawda, jak trafnie podniési Sad Rejonowy, powod nie wykazai, aby przez okres 6 miesiecy, kiedy to przebywai w przeludnionej celi, doznaijakieigos szczegolnego rodzaju uszczerbku na zdrowiu [tak psychicznym, jak I fizycznymj, jak rowniei nie naprowadzii iradnych dowodow na to, 2e obecnie Ieczy sie psychiatrycznie, jednakie watpiiwosci Sqdu Okregowego nie budzil fakt, 2e przebywanie w przeludnicmej ceii wiazaio sie wystapieniem okreslonych dolegliwosci, o ktéwch jui byia mowa powyiej. Rodzaj zas i zakres tych niedogodnofici, charakter naruszonych dobr, jak rowniei okres czasu, w jakim doszio do naruszenia praw powoda, zdanlem Sadu Crdwoiawczego, przy jednoczesnym uwzglednieniu jedynie nieznacznego przekroczenia dopuszczainych norm minimalnej powierzchni ceii czynii zasadzona kwote adekwatna, a co za tym idzie, ,,od powiednia“. 2 tych tei wzgiedow, wszelkie zarzuty apelacji naieiaio uznaé za chybione. Majac na wzgiedzie powyisze rozwaiania, Sad Okregowy, na podstawie art. 385 I<.p.c. orzeki jaic w sentencji. . _ 12: 11> *73 ‘£2. 3 3?‘: '_“.*:'° I“! *'\.>'§‘ 1». 5‘,;;.‘s. _‘ '  ..1i:_=,.'_j_i r I ,  . BILj Gig , .\ ,4 _,;_ . L r , _ ~' . T \"' K" K I r < / z 4 11