§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
odszkodowanie

Wyrok 11 c 494m 1 Na pndsiawig 1

odszkodowanie

Teza / krótkie omówienie

odszkodowanie

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- . .  mini: udu$i8P'9 Sygn. akt 11 c 494m 1 Na pndsiawig 1,15%“! == '**‘‘a 5'?@" flQB 1 510211 zm iniermanll pubiiszfifii 5?» S‘ M PM‘ iD|mIQ d° . 1:1 um“ Wyrok W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej l ‘ ‘ _ I . I ,1. _ . .. WM D“‘“3.‘...?.1.E9é.2...... iiiiiilgl~“~"."aagaas;+'....i _ lg naz iskow 1eW 21 IICyw1ln wsldadzie _ Sgd Okrqgowy w Warszaw” yd 'ai ' y :  QR F Przewodniczapy SSR del. Tomasz Wojciechowski Akiiélfilfiibsuoaawcy Protokolant Wioleta Folman po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011 roku w Warszawie sprawy . Z powédztwa P.S. , P.S. , J. S. , J.J., A. N. , B. N. ,J.S. ,E. Z. ,A. S. , J. S. , A. S. , H. P., J. S. , H. S. ,R. S. , E. S. , M. G., M. S. , K.N., Z.S. , B.B., E.L. , R. M. , D.C. , J.C. przeciwko Skarbowi Pafistwa  Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi zastqpowanemu przez Prokuratorig Generainq Skarbu Pafislwa 0 zapiatq 1. oddala powédztwo; 2. zasqdza na rzecz Skarbu Pafistwa  Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa tytuiem zwrotu kosztéw procesu 0d:  P.S. i P.S. kwoty p0 1.307; zi (tysiqc trzysta siedem ziotych);  J. S .. , J .J., A. N. i B.N. kwoty po 653, zi (szesléset piqédziesiqt trzy ziote);  J. S. i A. S. kwoty po 373, zi(t1'zysta siedemdziesiqt tlzy ziote);  H. P. kwotq 136, zi (sto osiemdziesiqt szeéé zloty/ch);  J.S. , E. Z. i A. S. kwoty po 124, Zi (sto dwadzieécia cztery ziote) — J. S. i H. S. kwoty po 92, Z} (dziewigédziesiqt dwa ziote);  R. S. , E. S. i M. G. kwoty po ?0, zi (siedemdziesiqt ziotych);  EL. , R. M. , D.C. i J.C. kwoty po 55,zl (piqédziesiqt piqé ziotych);  M. S. , K.N., Z. S. i B.B. kwoty po 14, Z1 (czternaécie ziotych). II C 49411] Uzasadnienie Pozwem z dnia 8 iistopada 2010 roku P.S. , P.S. , J.S., J.J., A.N., B.N.i, S.S. , J.S. , A.S. , H.P., J.S. , R.S., E.S. , M.G., J.S. , E.L., R.M., D.C. i J.C. Wysta_piii przeciwko Skarbowi Pafistwa — Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi 0 zapiatq kwot sldadaj qcych sic; iqcznie na sumq 1.799.292,10 zi wraz z odsetkami ustawowymi za okres 0d dnia wniesienia pozwu do dnia zaplaty. W uzasadnieniu wskazaii, is sq nastgpcami prawnymi J.S. , ktéry byi Wlaécicielem nieruchomoéci poioionej W P.. W odniesieniu do tej nieruchomoéci wydano orzeczenie 0 stwierdzeniu przejécia na wiasnoéé Skarbu Pafistwa. W postqpowaniu nadzorczym ustalono, ie orzeczenie to wydano z naruszeniem prawa, wywoiaio one jecinak nieodwracalne skutki prawne. W postqpowaniu administracyjnym powodom przyznano i nastqpnie wypiacono odszkodowanie w kwocie 1.804.751; zi z czego 1.205.053; zi to szkoda rzeczywista, a reszta stanowi utracone korzyéci. W niniejszej sprawie powodowie uznajzic, Ze decyzja ta nie zrekompensowaia im szkody w caioéci, domagajq sig reszty naleznego odszkodowania. Skarb Pafistwa, zastqpowany przez Pmkuratoriq Generalnau wniési 0 oddalenie powédztwa oraz zasqdzenie kosztéw procesu. Wskazai, Ze kwota przyznana decyzjq Z 1 paidziemika 2007 roku pokryia stratg powodéw. Zarzucii brak podstaw prawnych roszczenia w zakresie dotyczqcym utraconych korzyéci. A_ Wobec émierci powédki S.S. postgpowzmie zostaio zawieszone, a iiastqpnie podjgte z udziaieni jej spadk0bierc6w J.S_. , E. Z. iA. S. . ' Pismem z 11 lutego 2011 roku powodowie wnieéli 0 zasqdzenie na ich rzecz, w cz'cgsiciach, kwot 68_1.262,33 zi oraz 550.1S4,26 zi. Wobec 5'mierci powoda J. S. postgpowanie zostaio zawieszone, a néistqpnie poclj Qte z udziaiem jego spadkobiercéw — M. S. , K.N., Z.S. i B.B.. ’ ' ~ --- STRONA 2 --- _ Sa__d ustalii nastqpuj qoy stan faktyczny: 3 sierpnié. 1960 roku Minister Przemyshi Spoiywozego i Skupu Wyclai orzeozenie 0 s.’£'\vinxrlitlzeniu przojsicia na rzecz Skarbu Pafistwa nieruchomoéci 0 powierzchni 3.309 m2 nalezapej do J.S. , poiozonej w P. przy u1icy:’...r’, stanowiapej ozgéé parceli 209 (k. 1 13). 29' stycznia 1961 roku orzeczenie to sprostowano w zakresie powierzchni nieruchomoéoi oznaczajqc ja, na 4.212 ml (k.114). . 30 stycznia 2007 roku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzil, is orzeczenie z 3 sierpnia 1960 roku wydane zostaio Z naruszeniem prawa, nie moina jednak stwierdzié jego iiiewainoéci z powodu powstania nieodwracalnyoh skutkéw prawnych (k.S667). " 1 paidziemika 2007 roku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyznai spadkobiercom J.S. odszkodowanie W wysokoslci 1.804.'751, Z1 z czego 1.205.053, 21 odpowiadalo szkodzie rzeczywistej, a 599.698, zi utraconym koriyéciom (k.6875). Wartoéé nieruchomoéci objqtej orzeczeniem z 1960 roku wediug stanu z tamtego okresu a cen aktualnych w okresie postqpowania adininistracyjnego dotyozapego odszkodowania wyniosia 1.443.834; 21. Wskutek dziedziczenia prawa nalezape do J. S. obecnie przypadajq P. S. i P.S. po 1/6, Je.S. , .I.J., A.N., B.No. po 1f12,J.S. , A.S. , E. Z. po 1/63, J.S. i A.S. po 1/21, H.P. W 1142, J.S. , H.S. po U84, R.S., E.S. , M. G. po 11112, E.L., R.M., D. C. iJ.C. po 1/140, Mirosiawie S. , K.N_., Z.S. iB.B. po 1.1560. Powyiej opisany stan faktyozny, poza wartoéciq nieruchomoéci, nie.by1 rniqdzy stronami sporny. Stqd ustaiefi dokonano na podstawie samych twierdzefi strony, ktére znajdowaiy dodatkowego oparcie w powoianych dokumentach. Uznano je wiqc za dowody wiaiygodne, skoro skiadaiy siq na spoj ny obraz stanu faktycznego sprawy. Okreélajap wartoéé nieruchomoéci, ktérej dotyczyio orzeczenie z 1960 roku Said opari siq na drugiej opinii biegiego R. M. (k.501506). Sqd nie uznai za odpowiadaja5:a_ rzeczywistoéoi wyoeny sporzqdzonej pierwotnie przez tego biegiego z uwagi na bigdnq metodologig (k.43 5454). Biegiy mianowicie Wycenil Wiokszq nieruchomoéé, W skiad ktorej Wchodziia dzialka objqta orzeczeniem, co doprowadziio do okreélenia wartoéci metra kwadratowego gruntu, nastopnie przemnoionej przez powierzchnio wyoenianej dziaiki (k.447'). Biegly wyj aénii, is przedmiotem wyceny moze byf: tylko nieruchomoéé. W zwiqzku z tym, Ze nigdy nie wydzielono geodezyjnie czoéoi parceli 209 obj:gtej orzeczeniem 2 1960'__roku i nie zaiozono dla niej odrqbnej ksiqgi wieozystej, teren ten nie stal sic; odrqbnq nieruchomoéoia, (k.446). Biegiy W dalszych wyjaénienia powoiywai sis; réwniez na brak dostqpu gruntu objegtego orzeozeniem do ulicy. Stanowisko takie jest bhgdno. Wycenie podlegaé musi przedmiot, ktérego dotyczyio wadliwe orzeozenie administracyj ne niezaleinie od tego ojakim prawnorzeczowyrn jego statusie moina byioby méwié. Skoro zatem stwierdzono przejécie na rzecz Skarbu Pafistwa gruntu 0 okreélonej powierzchni, poioieniu i granicach, grunt taki trzeba obecnie wycenié niezaletnie 0d tego czy stanowijednq dziaikq ewidencyjnq, ozy jest uregulowany W osobnej ksiqdze wieczystej itp. oraz czy posiadai i posiada dostop do drogi publicznej. W tej ostatniej kwestii dodaé wypada, 2e mega, istnieé nieruchomoéci pozbawione dostqpu do takiej drogi. Mozliwoéé takq przewidziai sam ustawodawoa kreujqc regulacje dotyoéqce S111Z6bI'1OSO1 drogi koniecznej. Mozliwa zatem byia, w sensie prawnym, Wycena przedmiotu objotego zakwestionowanym orzeczeniem aclministracyjnym. Nie trzeba przy tym szerzej uzasadniaé, 2e nie mogia byé uznana za prawidiowq wycena jej w oparciu Jo wartoéé metra kwadratowego nieruchomoéci o innym oharakterze i cechach  wielkoéci, dostopie do drogi publioznej. Said nie podzielii natomiast zarzutow pozwanego, ktory powoiujqo sig na roalia okresu, w ktérym wydano wspomniane orzeczenie wskazywai, Ze W ogéle 0 Zadnym obrooie przedmiot_owq nieruchomoéciei nie mozna byio mowié, ago najwyzej mogia ona podlegaé wyw1aszcz.eniu_na rzecz pobliskich zakiadéw przemysiowych. Nie jaodlega sporowi, Ze do takiego wywiaszczenia nie doszio. Trudno" réwniez opieraé sic5 w tym momencie na wqtpliwej konoepcji nieuchronnoéci wywiaszczenia. W konsekwencji nie pozostaje nio innego jak dokonaé wyceny wedhig obeonyoh standardéw uxvzgiodniajqc stan nieruchomoéci z okresu Wydania orzeczenia. Togo rodzaju postqpowanie opiera sig na zaioieniu, i2gdyby nie bezprawne orzeczenie nieruchomoéé pozostaiaby w rqkach J. S. , a --- STRONA 3 --- nastepnie jego spadkobiercow, i mogiaby obeonie byé przedmiotem Wolnolynkowego obrotu. Strona pozwana nie przedstawiia W toku postepowania iadnych dowodéw, ktore z dostateczna moca sprzeciwiaiyby sie temu zaioieniu. Stad nie byio podstaw do wyceny nieruohomoéci Wediug zasad przyj mowanych dla okreélenia Wysokoéci odszkodowania przy Wywiaszczeniu. Jeéli chodzi 0 pozostaie zarzuty podnoszone przez strony, to biegiy rzeczowo i przekonywajaco sie do nich ustosunkowai podczas ustnyoh wyjaéniefi (k.484485). Odniosi sie w szczegoinoéci do kwestii poioienia nieruchomoéci odnoszac stan 2 okresu wydania orzeozenia do reali6W obecnyoh. Omowii kwestie dostepnoéci mediow, a takie ksztaitu nieruchomoéci. Sporzadzajac opinie uzupeiniajaoq biegly R.M. uwzglednii zaleoenia Sadu dotyczape okreélenia przedmiotu wyceny. Opinia jest opracowana W sposéb prawidiowy, czytelny, a wywod myéiowy biegiego musi byé ooeniony jako jasny i konsekwentny. Strony W stosunku do tej opinii Zadnych uwag nie zgiaszaiy (R572). Oczywiécie powodowie podnosili, Ze z uwagi na okreélenie przedmiotu wyceny nie jest ona przydatna do rozstrzygniecia sprawy, nie mniej jednak wyrainie stwierdzili, Ze nie uwazaja samej wyceny gnmtu oznaczonego w postanowieniu dowodowym za Wadliwa. Wypada jedynie dodaé, Ze stwierdzenia biegiego, iz takie okreslenie przedmiotu wyoeny spowoduj e, 2e ,,W1as'.cioie1 otrzyma odszkodowanie za mienie bez dostepu do drogi pubiicznej, oz}/li za rnienie o gorszym stanie nii mienie, jakie posiadai” jest bezzasadne. Zauwaiyé naiefzy, Ze przedmiotem decyzji nadzorczej byio rozstrzygniecie wiaénie W odniesieniu do gruntu stanowiqcego enklawe na terenie zakiadow przemysiowych. Teren dzielqcy ten grunt nie byi przedrniotem tego orzeozenia, a jego przejecie przez Skarb Paiistwa nie zostaio zakwestionowane. Jeéli ohodzi o ekspertyze sporzadzona przez A.L.(k.7692, 128141) na zlecenie powodow, to Sad uznai ja jedynie za dokument prywatny, a wiec dowod tego, ie wyoeniajaca zioiyia. okreélonej treéci osiwiadozenie. Nie jest to érodek dowodowy mocq swojq porownywainy z dowodem z opinii biegiego. Sad zWaZy1, co nastepuje: Zadanie zgioszone przez powodow opiera sie 0 fakt wydania 0I‘Z6CZ6l'_l13 adrninistracyjnego stwierdzajacej przejsicie Wiasnoéci nieruchomoéci na rzecz Skarbu Pafistwa oraz nastepozego stwierdzenia wydania tego orzeozenia z naruszeniem prawa. Roszczenie dotyczy Wiec odszkodowania za szkode wyrzadzona przez wydanie Wadliwej decyzji administracyj nej. Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 17 czerwoa 2004 roku o zmianie ustawy — Kodeks oywilny oraz niektoryoh innych ustaw (Dz.U. nr 162, poz. 1692) do stanow rzeozy powstaiych przed jej wejéciem W zycie,'czy1i dniem 01 wrzesnia 2004 roku, naleiy stosowaé przepisy dotyohozasowe, W tyrn art. 160 k.p.a. Watpiiwoéoi dotyczqce okreslenia przepiséw Wiaéciwych do oceny roszczefi odszkodowawozych ostateoznie przeoiai Sa_d N8.jW'§/Z52)’ W uohwale z dnia 31 maroa 2011 roku (III CZP 112.110). Wynika z niej, 2e jesli deoyzja adrninistraoyjna, W ktorej upatruje sie irodia szkody, zostaia wydana przed 01 Wrzeénia 2004 roku, niezaleinie od daty deoyzji nadzorozej, dla ooeny roszozefi adekwatny pozostaje art. 160 k.p.a. Stosownie do art. 160 § 1 i 2 k.p.a. Stronie, ktora poniosla szkode na skutek wydania deoyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia niewainoéoi takiej decyzji, siuzy roszozenie o odszkodowanie za poniesiona rzeczywista szkode, chyba Ze ponosi ona wine za powstanie okolicznoéci wymienionych w tym przepisie. Do odszkodowania stosuje sie przepisy Kodeksu cywilnego, 2 wyiaczeniem art. 418 tego kodeksu. Legitymaoja czynna powodow jest oozywista. Sa oni spadkobiercarni dawnego wiaécioiela nieruchomosici. Zgromadzony stosownie do stanowisk i Wnioskow stron material procesowy nie daje podstaw do przyjecia, by powodowie hadi osoby trzecie przyczyniiy sie w jakimkoiwiek stopniu do Wydania Wad1iWej deoyzji. __ . Nie budzi najmniejszyoh Watpliwosci legitymacja prooesowa pozwanego oraz prawidiowoéé oznaczeniajego jednostki organizaoyjnej. _ " Pozostaje do rozwaienia kwestie rozmiaru roszozenia. . W pierwszej ko1ejn_o§ci powtorzyé wypada, ie naleine odszkodowanie podiegaio ustaieniu W postepowaniu administracyjnyrn prowadzonym stosownie do art. 160 § 4 k.p.a. Zgodnie 2 § S tego --- STRONA 4 --- przepisu strona niezadowolona Z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej moie Wniesé powodztwo do sadu powszechriego. W ocenie Sadu powoianej regulacji nie sposob odczytywaé W ten sposob, i2 W toku postepowania sadowego istnieje zwiqzanie Stanowiskiem organu administracyjnego Wyraionym We Wskazanym postepowaniu W szczegélnoéoi co do sposobu liozenia szkody. Do takiego poglqdu brak jest podstaw prawn)/ch konstruujaoych takie zwiqzanie. Rzecza sadu jest calosciowe rozpoznanie sprawy o odszkodowanie, a nie tylko liozenie jego wysokoéci wediug zasad okreélonych przez organ administracyjny. _ Stanowisko wyiej przedstawione zdaje sie znzjdowaé oparoie W orzecznictwie sadowym. I tak W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 grudnia 2002 roku Sad Najwyiszy stwierdzit, ie postepowanie sadowe przewidziane W art. 160 § 5 k.p.a. nie jest kontynuacja postepowania administracyjnego, jest Wszozynanym od poczatku postepowaniem sadowym W sprawie odszkodowawczej opartej o przepisy prawa cywiinego (I CKN 1385:’00). Analogiczny poglad pojawii sie w wyroku z 11 czerwca 2003 roku (V CKN 377101). W konsekwencji W pierwszej kolejnosci naleiaio ooenié czy W ogole mogio sie naieieé odszkodowanie W zakresie utraconych korzysci. W éwietle powoianej juz uohwaty z 31 rnarca 2011 roku, ktora" rozstrzygneta Wieloletni spot, Winna tn past’: odpowiedi przeczqoa. Oznaoza to, 2e W ogole o elemencie odszkodowania odpowiadajacym tymze utraoonym korzysciom nie moie byé mowy. Jest tak niezaleinie od odmiennego stanowiska, jakie zajqi organ administracyjny W decyzji z 1 paidziemika .2007 roku. Z tego powodu Sad nie uwzglednii wniosku dowodowego dotyczacego wyiiczenia utraconyoh korzysoi przez bieglego. Druga kwestia Wym'agajaea rozwaienia jest przesqdzenie czy przyznana W postepowaniu administracyjnym i nastepniewypiacona tytuiem odszkodowania kwota ziofzona z dwooh skiadnikow odpowiadajaoych szkodzie rzeczywistéj i utraconym korzyéoiom stanowi jednolite odszkodowanie ktore naleiy zestawiaé z obecnie ustalona Wartosciq nieruohomosci jako miara straty ozy tei porownania naleiy dokonywaé wyiqcznie z okreslonq przez organ administracyj ny strata, powodow. W ooenie Sadu Wtasoiwe jest pierwsze ze Wspomnianyeh stanowisk. Szkoda, okreslana jako uszozerbek W dobrach prawnie chronionych okreslonego podmiotu ma oharakter jednolity niezaleznie od tego, ie moie sktadaé sie z réiznyeh elementow. Dowodzi tego choéby styiizacja art. 361 § 1 k.o., ktory stanowiac, Ze ,,napraWienie szkody obejmuje straty, ktore poszkodowany poniosi, oraz korzysoi, ktore mogiby osiagiiaé, gdyby mu szkody nie Wyrzqdzono” Wyrainie posluguje sie stowem ,,szkoda” W liczbie pojedynczej i jednoczesnie wymieniajej dwa elementy konieczne do uwzglednienia. Tak tea kategoriajednolitajest odszkodowanie, ktore powinno rekompensowaé ten uszczerbek W catosci. W szczegolnosci ustawodawoa nie przewidziai osobnyoh odszkodowafl za szkode rzeozywista i utracone korzyéoi. Ooeny tej nie zmienia okolicznosé, ii W pewnyoh przypadkach odpowiedzialnosié odszkodowawcza ograniozona jest do szkody rzeczywistej. Nie chodzi jednak wéwczas bynajmniej o wytaczenie prawa do jednego z dwoch osobnyoh odszkodowafi. Wynika z pow}/Zszego, ie W niniejszym postepowaniu nalezaio ooenié ozy kwota Wypiacona na podstawie rozstrzygnieoia administraoyjnego pokryia W oatoéci szkode doznana przez powodow pomijajac w zupeinosci kwestie, ze W czesci zostaia ona ustaiona jako odpowiadajqca utraconym korzysciom. » ~ Kwota okreslona W postepowaniu administracyjnym przekracza ustaiona, obecnie wartoéé nieruohomoéci. Oznaoza to, Ze naprawiony zostal W catosci uszczerbek poniesiony przez powodéw, ktoryw swietle art. 160 k.p.a. podlegat rekompensacie. " Powodztwo zatem naleiaio oddaiié. Z tych przyczyn orzeczono jak W, sentencji. O kosztach procesu Sqd postanowii na zasadzie art. 98 k.p.c. oboiazajap przegrywajacych powodow obowiazlciem ich zwrotu na rzecz pozwanego. Na koszty ziofcyio sie wynagrodzenie zawodowego pelnomoonika odpowiadajaoe Wartoéci przedmiotu sporu oraz Wydatki na wynagrodzenie biegiego (k.509). Zasadzono je od poszozegolnyoh poWod6W W ezesciach proporojonalnyeh do relacji zgiaszanych przez nioh iadafi do sumaryeznej Wartoéci przedmiotu sporu.  _

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#11 c 494m 1 Na pndsiawig 1#art. 5 ustawy#art. 160 k.p.a.#art. 156 § 1 albo#art. 418 tego#art. 160 § 4 k.p.a.#art. 160 § 5 k.p.a.#art. 361 § 1 k.o.#art. 98 k.p.c.