Postanowienie 11 AKa 13/08 WYROK WIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2008 r. Sqd Apelacyjny w Lodzi

--- STRONA 1 --- 9; , 1;",.~ == f ;. _._‘1 i§\ /L3,‘A§1\ 1.,.\ :11 11? Sygn. akt 11 AKa 13/08 WYROK WIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2008 r. Sqd Apelacyjny w Lodzi, II Wydzia1Karny, w skiadziez Przewodniczqca: SSA Maria Wiatr S¢;dzi0wie: SA Elzbieta Lopaczewska SO del. Krzysztof Eichstaedt (spr.) Protokolantz ref. stai. Dominika Ratajczyk przy udziale J. B., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej W Lodzi p0 rozpoznaniu W dniu 21 lutego 2008 r. sprawy wnioskodawcy J. S. 0 zasqdzenie zadoééuczynienia na skutek apelacji wniesionej przez pelnomocnika 0d wyroku Sqdu Okrqgowego W Lodzi z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt IV K0 27/06 na podstawie art. 437 §I i 2 kpk i art. 438 pkt 2 i 3 kpk 1) zmienia zaskarzony wyrok w pkt 1 w ten sposéb, iz zasqdzonq kwotq zadoééuczynienia podwyzsza do 100.000 (stu tysiqcy) ziotych; 2) utrzymuje w mocy zaskarzony wyrok w pozostaiej czcgéci. 9; , f'.›.' == f ş, _._`-1 žš /Łląylçgx »L :\ :zł iii sygn. a1<i11AKa 13/08 WYROK WIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2008 r. Sąd Apelacyjny W Łodzi, II Wydział Karny, w składzie: Przewodnicząca: SSA Maria Wiatr Sędziowie: SA Elżbieta Łopaczewska SO del. Krzysztof Eichstaedt (spr.) Protokolant: ref. staż. Dominika Ratajczyk przy udziale J _ B., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej W Łodzi po rozpoznaniu W dniu 21 lutego 2008 r. sprawy wnioskodawcy J. S. o zasądzenie zadośćuczynienia na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika od wyroku Sądu Okręgowego W Łodzi z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt IV Ko 27/06 na podstawie art. 437 §I i 2 kpk i art. 438 pkt 2 i 3 kpk 1) zmienia zaskarżony wyrok w pkt 1 w ten sposób, iż zasądzoną kwotę zadośćuczynienia podwyższa do 100.000 (stu tysięcy) złotych; 2) utrzymuje W mocy zaskarżony wyrok w pozostałej cześci. --- STRONA 2 --- _,_ 1,} _ . “£1”; 1 .~_»»‘.»¢/_»;.;> 3 E Q. >. 1 ;. z 11' Z‘ gs, . 1: 1. K» 1;. 95 K‘ :1‘ a s k. 1, 9, 2‘. 1. S. . 1. K. ,_ . .v' 1,. 13 . >1 _ ¢:=_» . ..._' 7:1_ _~ J__. >,_.¢. _ » .;F’.S°b@ nifiwfipliwie nieslusznie tymczasowo aresztowanq. W tym stanie rzeczy sqd II Sygn_ a1<tIIAKa 13/0s UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 listopada 20071". wydanym w sprawie IV K0 27/06, Sqd Okmgowy w L zasqdzil od Skarbu Pafistwa na rzecz wnioskodawcy J . kwotq 82.700 ziotych tytu1em zadoééuczynienia z ustawowymi odsctkami od dnia uprawomocnienia sizg orzeczenia, natomiast W pozostalym zakresic Wniosek 0 zadoééuozynicnie zostal przez sqd meriti oddalony. Niniejszy Wyrok zaskarzony zostai W ustawowym terminie przez peinomocnika wnioskodawcy, ktéry podniésl zaxzut bhgdu W ustaleniach faktycznych przyjqty za podstawq wyroku, a polegajqcy na uznaniu, it kwoth. 82100 Z1. jest Wspéimierna i adekwatna do kwoty stanowiqcej zado§éuczynienie Za prawie 5 Ietni pobyt w tymczasowym areszcie przfzz inwaliidgl grllpy, cz10wieka ciqiko chorego, W sytuacji ogromnego stresu, upokorzenia wobec éwiadomoéci, ii Wnioskodawca zarzucanego czynu nie popehiil. W konkluzji pelnomocnik wnioskodawcy wniésl 0 zmianq zaskarionego wyroku i podwyzszenie zasqdzonego zadoééuczynienia do kwoty odpowiadajqcej stopniowi doznanych przez wnioskodawcq krzywd i ciérpiefi moralnych. Sqd Apelacyjny zwaiyl, co nastqpujez Apelacja p6h10n10Cnik€1 wnioskodawcy zasiuguje na uwzgkdnienie. Juz na Wstfipifl naleiy odnotowaé, ii zgodnie z treéciq art.445§1 _k.c., ktéry t0 przepis ma Zastosowanie wprost W procesic karnym uregulowanym w rozdzielne 58 k.p.k., Zasaflzone zadoééuozynienie powinno byé ;,0dp0wiednie”. Z istoty tego unormowania  4 iinatury Samej krzywdy wynika, it kwota przyznana tytuiem zadoééuczynienia musi itanowié ekwiwalent doznanych cierpiefi psychicznych i fizycznych, doznanych przez ¢~;=~. ~ . .  \< _. ' ~.= 24:1‘, . .€;;,_:;=:,'_:i;j__.=. “ _,_ 1,; _ _ ąśff Ĺ .¬_-W-,-.-»f-«„;_-¿> 5 E ,Ł ›. s ;_ 1 21' Ł* ;sj _ =f. 2. .. ;___ 95 Ü ;Ś 8 s Ê-. »_ $„ 8*-_ iz Ś, _ »_ ,_ ._ _ 8-' 1,. łä . sf _ ›:¬_›~ _ ..._' 7,1-_ .~ ¿_. ›,-_.¿. _ ¬ ~.-;gsobę nifiwápliwie niesłusznie tymczasowo aresztowaną. W tym stanie rzeczy sąd Il Syg„_ a1auAKa_ 13/08 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 listopada 2007r. wydanym w sprawie IV Ko 27/06, Sąd Okręgowy W Ł zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy J _ kwotę 82.700 złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, natomiast W pozostałym zakresie wniosek 0 zadośćuczynienie został przez sąd meriti oddalony. Niniejszy wyrok zaskarżony został W ustawowym terminie przez pełnomocnika wnioskodawcy, który podniósł zarzut błędu W ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wyroku, a polegający na uznaniu, iż kwota. 82.700 zł. jest współmierna i adekwatna do kwoty stanowiącej zadośćuczynienie za prawie 5 letni pobyt W tymczasowym areszcie przez inwalidęil grupy, człowieka ciężko chorego, w sytuacji ogromnego stresu, upokorzenia wobec świadomości, iż wnioskodawca zarzucanego czynu nie popełnił. W konkluzji pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i podwyższenie zasądzonego zadośćuczynienia do kwoty odpowiadającej stopniowi doznanych przez wnioskodawcę krzywd i cierpień moralnych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie. Juz na WSÍQPÍB należy odnotować, iż zgodnie z treścią art.445§1 k.c., który to przepis ma Zastosowanie wprost W procesie karnym uregulowanym W rozdzielne 58 k.p.k., Zasřłdzone zadośćuczynienie powinno być ;,odpowiednie”. Z istoty tego unormowania . ›_f Ülatufy Samej krzywdy wynika, iz kwota przyznana tytułem zadośćuczynienia musi stanowić ekwiwalent doznanych cierpień psychicznych i fizycznych, doznanych przez ę»1=~_ ~ _ .~ - \‹ __ ' '.= !.';›=--1, »_ _Í;,ę__:;=f,'_:¿¿j-„_.=-_ ` --- STRONA 3 --- instancji moze W oparciui0 przepis art.438 pkt 3 k.p.k. dokonaé korekty zasqdzonego przez sqd I instancji zadoééuczynienia tylko wtedy, gdy sqd ten nie uwzg1Qdnil wszystkich okolicznoéci i czynnikéw uzasad11iajqcych wyzsze éwiadczenie, albo niewlaéciwie occnil caioksztalt tych, nicnalezycie ustalonych i istotnych okolicznoéci (podobnie: wyrok SA W Lublinie z dnia 10.05.2001r., OSA 2001/12/96). Okreélajqc Wysokoéé naleznego zadoééuczynienia sqd powinien mieé na uwadze przede wszystkim czasookres pozbawienia Wolnoéci, jak i skutki wywolane pozbawieniem wolnoéci, zaréwno w sferze stanu zdrowia uwiqzionego, jak i w sferze jego pozycji w érodowisku (wyrok SN Z 30.4.1981 r., I KZ 114/80, niepubl.; zob. réwniez postanowienie SN z 15.12.1994 r., II KRN 235/94, Inf. Praw. 1994, Nr 1012, poz. 13, W ktérym podkreélono koniecznoéé uwzglqdnienia subiektywnego poczucia krzywdy wnioskodawcy). . Powracajap na grunt niniejszej sprawy nie wystarcza tylko dostrzec, pfzy ustalaniu wysokoéci naleznego zadoééuczynienia, czasookresu pozbawienia\w01n0éci przez wnioskodawcq oraz skutkéw wywoianych tymze pozbawieniem wolnoéci, ate z faktéw tych nalezy wyciaognqé prawidiowe wnioski co d0' wysoigoéci naleznego zadoééuczynienia, czego juz nie uczy11i0n0.' W realiach niniejszej sprawy dostrzec nalezy takze niezaleznie od Wspomnianych powyiej okolicznoéci réwniei i to, ii Wnioskodawca w momencie tymczasowego aresztowania byl inwalidq wojskowym I grupy, ktéry ukoficzyi wéwczas prawie 6'7 lat. Warto w tym miejscu nadmienié, iz z opinii satdowopsychiatrycznej (k.208215), ktérej sqd meriti dai wiarq Wynika, iz u wnioskodawcy Jr . S9 zostala stwierdzona t:Wa1a zrniana osobowoéci W zwiqzku z urazem psychicznym ~ pobytem prawie 5 letnim W Warunkach aresztu éledczego, a na skutek pozbawienia wolnoéci nastqpilo pogorszenie stanu psychicznego J' S . Biegli psychiatrzy stwierdzili réwniez, iZ trwala zrniana osobowoéci w zwiqzku z urazem psychicznym powstala W zwiqzku z pozbawienicm wolnoéci. Podobnie réwniez z opinii psychologicznej wynika, iz sam fakt oskarzenia Za przestgpstwo Z ,1 3/ art.l48§1 k.k., jak i okres tymczasowego aresztowania J: S '1 wiagqcy siq Z dlugim pobytem w areszcie i jego dalszymi k0nsekwencjami,_by1 dla wnioskodawcy sytuacjq W wysokim stopniu stresujapq, ktéra mia1a negatywny wpiyw na jego stan zdrowia psychicznego (k.128132). I ‘ I instancji może w oparciu-o przepis art.438 pkt 3 k.p.k. dokonać korekty zasądzonego przez sąd I instancji zadośćuczynienia tylko wtedy, gdy sąd ten nie uwzględnił wszystkich okoliczności i czynników uzasadniających wyższe świadczenie, albo niewłaściwie ocenił całokształt tych, nienależycie ustalonych i istotnych okoliczności (podobnie: wyrok SA W Lublinie z dnia 10.05.2001r., OSA 2001/12/96). Określając wysokość należnego zadośćuczynienia sąd powinien mieć na uwadze przede wszystkim czasookres pozbawienia wolności, jak i skutki wywołane pozbawieniem wolności, zarówno w sferze stanu zdrowia uwięzionego, jak i w sferze jego pozycji w środowisku (wyrok SN z 30.4.1981 r., I KZ 114/80, niepubl.; zob. również postanowienie SN z 15.12.1994 r., II KRN 235/94, lnf. Praw. 1994, Nr 10-12, poz. 13, W którym podkreślono konieczność uwzględnienia subiektywnego poczucia krzywdy wnioskodawcy). v Powracając na grunt niniejszej sprawy nie _wystarcza tylko dostrzec, przy ustalaniu wysokości należnego zadośćuczynienia, czasookresu pozbawienia\2volności przez wnioskodawcę oraz skutków wywołanych tymże pozbawieniem wolności, ate z faktów tych należy wyciągnąć prawidłowe wnioski co do wysokości należnego zadośćuczynienia, czego juz nie uczyniono." W realiach niniejszej sprawy dostrzec należy takze niezależnie od wspomnianych powyżej okoliczności również i to, iż wnioskodawca w momencie tymczasowego aresztowania był inwalidą wojskowym I grupy, który ukończył wówczas prawie 67 lat. Warto w tym miejscu nadmienić, iż z opinii sądowo-psychiatrycznej (k.208-215), której sąd meriti dał wiarę wynika, iż u wnioskodawcy Jr ._ Sa została stwierdzona trwała zmiana osobowości w związku z urazem psychicznym ~ pobytem prawie 5 letnim w warunkach aresztu Śledczego, a na skutek pozbawienia wolności nastąpiło pogorszenie stanu psychicznego J' S _ Biegli psychiatrzy stwierdzili również, iż trwała zmiana osobowości w związku z urazem psychicznym powstała W związku z pozbawieniem wolności. Podobnie również z opinii psychologicznej wynika, iż sam fakt oskarżenia za przestępstwo Z .__r 3/ art.l48§l k.k., jak i okres tymczasowego aresztowania J: S 'O wiążący się Z długim pobytem w areszcie i jego dalszymi konsekwencjami,_był dla wnioskodawcy sytuacją w wysokim stopniu stresującą, która miała negatywny wpływ na jego stan zdrowia psychicznego (k. 128-1 32). ` ` Í --- STRONA 4 --- 1Il€g() lfédnii albo nosci élaj qc rzede zniem /eji w wniez Z. 13, ;ywdy PYZY 1110101 , ale Z Znego istrzec to, iZ avym I 6, iZ Z 1, iZ u viqzku ego, a I Jana viqzku iobnie 1tW0 Z sie Z dawcy Odnoszqc sie do uzasadnienia Zaskarzonego wyroku nadmienié nalezy, ii: wynika Z niego, Ze sqd meriti usta1i1, iz wnioskodawca by1tymcZas0W0 aresztowany 4 lata, 6 miesiecy i 15 dni i przyjeto kwote 1.500 Z1. jako Zadoséuczynienie Za kazdy miesiqc tymczasowego aresztowania J S= JuZ samo przyjecie kwoty stanowiqcej Zadoséuczynienie Za jeden miesiap tymczasowego aresztowania, sluiqce jako sposéb ustalania Zadoséuczynienia za caly okres tymczasowego aresztowania jest Sprawq bardzo dyskusyjna, albowiem Zadoséuczynienie powinno byé ustalane Za ca1y okres tymczasowego aresztowania, "a nie jako iloczyn liezby miesiecy i kW0ty zadoééuczynienia przypadajqcego Za jeden miesiqe. Nie jest bowiem odpowiednie przeliczanie przyznanej sumy Zadoséuczynienia poprzez ustalanie stawki miesiecznej. Znamienne jest jednak to, i2 iloczyn czasu, na jaki wnioskodawca by1 pozbawiony wolnosci W Zwiqzku Z tymczasowym aresztowaniem, a ustalonq stawkq miesiecznq zadoséuczynienia (1.500 Z1.), W Zadnymy Wypadku nie stanowi kwoty Zasqdzonej w wyroku, to jest 82.700 Z1., lecz stan0Wi kwote 81.750 Z1. D0str_zec\na1eZy takze, iz w uzasadnieniu zaskarionego Wyroku mowa jest 0 kwocie 82.500 Z1. jaka z0sta1a Zasqdzona na rzecz Wnioskodawcy tytu1em zadoséuczynienia, podczas gdy w sentencji zaskarzonego wyroku wskazana jest kwota 82.700 Z1. Dostrzec nalezy takze, iz sqd meriti niepraWid10wo usta1i1 okres tymczasowego aresztowania wnioskodawcy na 4 lata, 6 miesiecy i 151dni, podczas gdy W/wyrn. by1 tymczasowo aresztowany przez okres 4 lat, 6 miesiecy i 11 dni. Wszystkie te nieécis10sci Wskazujq W sposéb jednoznaczny na dowolnosé ustalefi sqdu I instancji wysokosci Zadoséuczynienia. Reasuriqujqc stwierdzié na1eZy, iZ biorap pod iiwage d1u_gi okres niewagpliwie nieslusznego tymczasowego aresztowania J. S. '" (trwajqcy 4 lata, 6 miesiecy i 11 dni), Wiek wnioskodawcy W momencie tymczasowego aresztowania (prawie 67 lat) Oraz fakt, iZ by1 on wéwczas inwalidq wojskowym I grupy, a takze wplyw fymczasowego aresztowania na stan Zdrowia psychicznego Wnioskodawcy (by1a 0 tym mowa wczeéniej), adekwatnq kwotq Zadoééuczynienia bedzie kwota 100.000 Z1. Majqc p0wyZsZe rozwazania na uwadze said II instancji zmieni1 zaskarzony W‘)’f0k__w ten sposéb, iZ Zasqdzonzg kwote zadoséuczynienia p0dWyZsZy1 do 100.000 Z1. megø lfêdnił albo ności ślaj ąc rzede :niem /cji W wnież 'z. 13, ;ywdy Przy ifiośzi , ale z -żnego istrzec to, iż Nym 1 ć, iz z 1, iz u viązku ego, a 1 .Ianfl viązku iobnie :two Z się Z dawcy Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonego wyroku nadmienić należy, iż wynika z niego, że sąd meriti ustalił, iż wnioskodawca był tymczasowo aresztowany 4 lata, 6 miesięcy i 15 dni i przyjęto kwotę 1.500 zł. jako zadośćuczynienie za każdy miesiąc tymczasowego aresztowania J S= Już samo przyjęcie kwoty stanowiącej zadośćuczynienie za jeden miesiąc tymczasowego aresztowania, służące jako sposób ustalania zadośćuczynienia za cały okres tymczasowego aresztowania jest Sprawą bardzo dyskusyjną, albowiem zadośćuczynienie powinno być ustalane za cały okres tymczasowego aresztowania, 'a nie jako iloczyn liczby miesięcy i kwoty zadośćuczynienia przypadającego za jeden miesiąc. Nie jest bowiem odpowiednie przeliczanie przyznanej sumy zadośćuczynienia poprzez ustalanie stawki miesięcznej. Znamienne jest jednak to, iż iloczyn czasu, na jaki wnioskodawca był pozbawiony wolności W związku z tymczasowym aresztowaniem, a ustaloną stawką miesięczną zadośćuczynienia (1.500 zł.), W zadnym' wypadku nie stanowi kwoty zasądzonej W wyroku, to jest 82.700 zł., lecz stanowi kwotę 81.750 zł. Dostrzeclnależy także, iż W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku mowa jest o kwocie 82.500 zł. jaka została zasądzona na rzecz wnioskodawcy tytułem zadośćuczynienia, podczas gdy W sentencji zaskarżonego wyroku wskazana jest kwota 82.700 zł. Dostrzec należy także, iż sąd meriti nieprawidłowo ustalił okres tymczasowego aresztowania wnioskodawcy na 4 lata, 6 miesięcy i 15 Ĺdni, podczas gdy W/wym. był tymczasowo aresztowany przez okres 4 lat, 6 miesięcy i 11 dni. Wszystkie te nieścisłości wskazują W sposób jednoznaczny na dowolność ustaleń sądu I instancji wysokości zadośćuczynienia. Reasumując stwierdzić nalezy, iż biorąc pod uwagę długi okres niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania J. S. '" (trwający 4 lata, 6 miesięcy i 11 dni), wiek wnioskodawcy W momencie tymczasowego aresztowania (prawie 67 lat) Oraz fakt, iż był on wówczas inwalidą wojskowym I grupy, a także wpływ tymczasowego aresztowania na stan zdrowia psychicznego wnioskodawcy (była 0 tym mowa wcześniej), adekwatną kwotą zadośćuczynienia będzie kwota 100.000 zł. Mając powyższe rozważania na uwadze sąd II instancji zmienił zaskarżony W`›'r0k__w ten sposób, iż zasądzoną kwotę zadośćuczynienia podwyższył do 100.000 zł.