Postanowienie 1 o 156/11 V/11

--- STRONA 1 --- Sygn. akt 1 o 156/11 V /11" . *\ _A\\ \_\(.‘\€,I 7/ _~':4» / 9 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2013 r. Sad Okregowy w Koszalinie w I Wydziale Cywilnym w sk+adzie: przewodniczqcy sodzia SO Aleksander Nowifiski protokolant st. sekr. sad. Katarzyna Mazur po rozpoznaniu 21 sierpnia 2013 roku w Koszalinie na rozprawie sprawy z powodztwa E6. i K.W., powodowie przeciwko Caritas (...) w K., pozwany o zap’1ate; I II III IV V VII VIII VI. zasqdza od pozwanego Caritas (...) w K. na rzecz powodki E.G. 150.000, (sto pioédziesiqt tysiocy) z1otych z odsetkami w wysokoéci ustawowej od 2 lutego 2011 r. do dnia zap1aty; zasqdza od pozwanego na rzecz powoda K.W. 150.000, (sto pioédziesiqt tysiocy) zkotych z odsetkami w wysokoéci ustawowej od 2 lutego 2011 r. do dnia zapIaty; zasqdza od pozwanego na rzecz kazdego z powodow po 41.920, (czterdzieéci jeden tysiocy dziewioéset dwadzieécia) z’1otych z odsetkami w wysokoéci ustawowej od sumy 18.864, z1otych od 1 lipca 2009 r. do dnia zap’raty, a od sumy 23.056, z1otyoh od 23 maja 2011 r. do dnia zap+aty; zasadza od pozwanego na rzecz powoda K.W. 3.700, (trzy tysiqce siedemset) z+otych z odsetkami w wysokoéci ustawowej od 14 maja 2013 r. do dnia zapIaty; oddala powodztwo w pozosta’1ej czoéci; umarza postopowanie w zakresie roszczeri pierwotnego powoda A.W.(1) dotyczqcych renty odszkodowawczej oraz ustalenia odpowiedzialnoéci pozwanego za skutki wypadku mogqce ujawnié sio w przysz+oéci; zasqdza od kazdego z powodow na rzecz pozwanego, z tytu+u kosztow prooesu, po 918, (dziewioéset osiemnaécie) z1otyoh; nakazuje pobraé na rzecz Skarbu Palfistwa — Sad Okrogowy w Koszalinie z tytutu zwrotu wydatkow : od kazdego z powodow po 1.338, (tysiqc trzysta trzydzieéoi osiem) z1otych, a od pozwanego 2.020, (dwa tysiqce dwadzieécia) z’1otych; 1 --- STRONA 2 --- IX. nakazuje pobraé: od kazdego z powodow na rzeoz Skarbu Paifistwa  Sad Okrogowy w Koszalinie z tytuiu opiaty sqdowej od pozwu po 5.000, (pieé tysieoy) ziotyoh, odstopujaic od obciqzania ioh resztq opiaty. Sygn. akt I c 156/11 UZASADNIENIE Powod A.W.(1), reprezentowany przez przedstawicielke ustawowai, matko — E.G., domagai sio zasqdzenia od pozwanego Caritas (...) w K. (dalej Caritas):  690.000, zi tytuiem zadoééuozynienia za doznane cierpienia oraz nieodwracalne skutki urazow powodujqcych tn/vaie inwalidztwo, bedqoe konsekwencjq wypadku z 19 lipca 2007 roku wraz z ustawowymi odsetkami od 10 sierpnia 2008 roku do dnia zapiaty,  8.310, z1tytuiem miesiocznej renty na zwiokszone potrzeby,  89.856, zi z tytuiu kosztow opieki sprawowanej nad powodem przez osoby trzecie za okres od 19 pazdziernika 2007 roku do 30 czervvoa 2009 roku, a takze ustalenia odpowiedziainoéci pozwanego za skutki wypadku mogqce pojawié sie w przyszioéoi. W uzasadnieniu pozwu wskazano, ze 19 lipca 2007 roku trzynastoietni powod uczestniczyi w zorganizowanym przez pozwanego rajdzie rowerowym do M. dla maioietnich wyohowankow éwietlicy profilaktyczno — wychowawozej w K. Nadzor nad dzieémi sprawowaiy zatrudnione przez pozwanego opiekunki: M.B. i E.G. Po przybyoiu na miejsce, opiekunki pozwoiiiy dzieciom na wejécie do wody na plazy niestrzezonej i nie sprawowa’ry nad nimi nalezytego nadzoru. W konsekwencji zepchnioty przez fale w poblize falochronu powod zaczafl sie topié. Po inten/vencji ratownikow chiopoa wyciqgnioto z wody dopiero po ok. 20 — 30 minutach od zatopienia. W ooenie strony powodowej, o odpowiedzialnoéci pozwanego przesqdza fakt warunkowego umorzenia postopowania karnego wobec zatrudnianyoh przez niego opiekunek. Po wypadku powod przebywa’i w Szpitalu Wojewodzkim w K. do 18 pazdziernika 2007 roku. Nie odzyskai w tym ozasie przytomnoéoi na staie, wystepowaiy u niego jedynie ohwiiowe pobudzenia. Za’iozono mu rurko tracheotomijnq. Doszio u niego takze do wielokrotnych infekcji drog oddechowych i moczowych. Stan zdrowia nie ulegi takze poprawie w trakoie pobytu w Hospicjum Fundacji (...) w T. oraz ponownych pobytach w szpitaiu w K. Powod w dalszym ciaigu pozostaje w épiqczce apalitycznej. Doohodzi u niego do napadow przebiegajqcych z prozeniem ciaia, odgiociem giowy i tuiowia, ktorym towarzyszy krzyk i pocenie sio. Powyzszy zakres cierpieifi, brak widokow na trwaiq poprawo stanu zdrowia i normalne, dorosie zycie stanowi uzasadnienie dla zgioszonego roszczenia w zakresie zadoééuczynienia. W uzasadnieniu pozwu wskazano nadto, ze matka powoda zmuszona jest do sprawowania oa1odobowej opieki nad synem. Opieka ta polega na zmianie pozycji oiaia, oklepywaniu, masowaniu. Powod nie moze zostaé sam nawet w nocy. W zwiqzku z powyzszym suma naleznych kosztow opieki odpowiada iloczynowi: 468 dni x 24 godz. x 8 z’i tj. 89.856, zi. Konieozne jest takze stosowanie specjalnej diety, zmiana pieluch, przenoszenie do iazienki i innych pomieszozeifi. Dostosowania wymaga’io takze 2 --- STRONA 3 --- mieszkanie — zamontowanie wanny z hydromasazem oraz innych udogodnierfi dla osoby korzystajqcej z wozka inwalidzkiego. Wsrod staiych miesiecznyoh kosztow wskazano: 300 zj — zakup Iekow, rehabilitacja — 2.000 zi, koszt opieki  5.760 zi (30 dni x 24 godz. x 8 zi), przejazdy i noclegi w zakiadach opieki zdrowotnej  150 zi, wizyty u specjaiistow — 100 zi, tj. iajcznie 8.310, zi miesiecznie. W odpowiedzi na pozew pozwany wniosi o oddalenie powodztwa (k. 70 — 96). W jego ooenie, nie sposob przypisaé stronie pozwanej odpowiedzialnoéci za zaistniaiy wypadek, albowiem stanowii on wynik dziaiania sify wyzszej oraz nagannego zaohowania samego powoda, ktory wbrew instrukcjom wszedi giebiej do wody, poslizgnaji sie na kamieniaoh i upadi wprost pod zbiizajajcaj sie fale. Pozwany podniosi, iz w ramaoh wyoieczki nie planowano kajpieli, stajd tez nie byio przeoiwwskazaifi dla przebywania na plazy niestrzezonej. Opiekunki miajy zas przygotowanie zawodowe dla wjasoiwego sprawowania nadzoru nad dzieémi. Zdaniem pozwanego fakt warunkowego umorzenia przeciwko nim postepowania karnego nie wiejzaj sqdu w postepowaniu cywilnym, albowiem orzeczenie takie nie stanowi prawomocnego wyroku skazujajcego w rozumieniu art. 11 k.p.c. Pozwany zakwestionowai rowniez prawidiowoéé leczenia powoda w szpitaiu oraz staraifi jego opiekuna prawnego o nalezytej rehabilitacje. Okolicznosci te maja, w ooenie Caritas, wpiyw na zwiekszenie szkody przez osoby trzecie. Pozwany wskazai takze, ze roszczenia dochodzone przez powoda sq wygorowane. Co wiecej, (...) S.A. w W. w ramaoh polisy odpowiedzialnosci oywilnej pozwanego wypiacii powodowi éwiadczenia w sumie 22.000, zi, zas sam pozwany poczejwszy od lipca 2008 roku wypiacii nadto iqcznie 29.500, zi. Wpiyw na wysokosé ewentualnego zadoséuczynienia i odszkodowania powinien mieé fakt, ze pozwany prowadzi dziaialnosé dobroczynnq i nie uzyskuje dochodow. Powod uzyskai takze znaczne srodki finansowe na leczenie w ramaoh roznego rodzaju akcji charytatywnych, organizowanyoh na jego rzecz. W pismie procesowym z 12 listopada 2009 roku (k. 202 — 218) strona powodowa jako podstawe prawnaj odpowiedzialnosci pozwanego wskazaia art. 430 k.c. W ooenie powoda, warunkowe umorzenie postepowania karnego przesqdza o odpowiedzialnoéci pozwanego. Uzasadniajqc zajdanie w zakresie wysokoéci zadoséuozynienia strona powodowa podniosia, ze jest ono uzasadnione takimi okolicznoéciami jak: brak mozliwosoi nauki, za’iozenia rodziny, wykonywania praoy zarobkowej ozy peiinienia rol spoiecznych. Powod zakwestionowai takze twierdzenia pozwanego w zakresie jego sytuaoji majajtkowej. Przyohod dieoezjainych Caritas wyniosi bowiem 276 mln zj, co odpowiada srednio 5,75 mln na kazdq z dieoezjalnych organizacji. Oparcie dla wysokosoi zqdaifi stanowiaj takze ceny jednej godziny specjalistyoznej usiugi opiekuificzej éwiadczonej przez MOPS, ktore wynosiiy od 18,51 zi W 2007 roku do 21,66 zi w 2009 roku. W pismie zjozonym na rozprawie 26 listopada 2009 roku pozwany podniosi, ze choé opiekunki nie widziaiy samego momentu upadku powoda, to ozas do ich zaalarmowania powinien byé Iiczony w sekundaoh. Jedynej szansq na uratowanie dzieoka musiajoby byé jego odnalezienie przez te opiekunki, albowiem juz po upiywie 4 minut w wodzie nastepuje nieodwracalne uszkodzenie mozgu (k. 701 — 708). Zdaniem pozwanego, z uzyskiwanych przez matke powoda pieniedzy rozwiqzywane byiy przede wszystkim osobiste problemy E.G., ta}<ie jak spiata zadiuzenia ozynszowego, remont mieszkania, ozy zakup mebli. Srodki te byiy natomiast w znikomym stopniu przeznaczane na zapewnienie maioletniemu powodowi wiasoiwej opieki i rehabilitacji. 3 --- STRONA 4 --- Jako dodatkowy zarzut wskazano na upadek z dachu budynku, jakiego doznai powod na krotko przed wypadkiem, w wyniku ktorego doznai istotnych obrazeh ciaia, w tym wstrzqsnienia mozgu prawdopodobnie z napadami padaozki. Okolioznosé ta mogja wpiynqé na omdlenie maioletniego w wodzie lub atak padaczkowy. Co wiecej, po wczesniejszym upadku najprawdopodobniej istniaiy przecivvvvskazania dla udziaiu dziecka w rajdzie do M., ktore nie zostaiy zgioszone przez jego matke (k. 719 — 725). W pismie 2 28 styoznia 2010 roku strona powodowa podniosia, ze stan chiopca wymaga staiej obecnosci przy nim matki, co odbija sie na potrzebach pozostaiych dzieci. Na samo tylko masowanie powoda i jego pobudzanie intelektualne matka przeznacza po 8 godzin dziennie. Ponadto podaje mu posiiki, myje i przewija. Wskazano takze, ze w dniu wypadku to nie opiekunki zauwazy1‘y brak chiopca, leoz jeden z podopieoznych, co przesajdza o ioh zawinieniu w doprowadzeniu do zdarzenia (k. 737 — 741). W piémie procesowym z 21 lipca 2010 roku strona powodowa ograniczyia zedanie w zakresie renty poozajwszy od 1 lipca 2009 roku z pierwotnie dochodzonej sumy 8.310, 21 do 5.760, zi, ktora obejmuje jedynie koszty opieki (30 dni x 8 zi x 24 godz.). W ooenie powoda, okolicznosé sprawowania opieki przez domownikow nie pozbawia prawa zajdania zwiekszonej z tego tytuiu renty (k. 832 — 833). Postanowieniem z 7 maroa 2011 roku postepowanie w sprawie zawieszono, z uwagi na zgon powoda A.W.(1) E.G. oraz K.W. wstqpili do procesu jako spadkobiercy maioletniego powoda, dajqc temu wyraz w pismie procesowym z 19 kwietnia 2011 r. (k.916917). Wniesli o zasajdzenie na rzecz kazdego z nich:  345.000, zi tytuiem zadoséuczynienia z ustawowymi odsetkami od 10 sierpnia 2008 roku do dnia zapjaty,  100.608, zj tytuiem zwrotu kosztow opieki za okres od 19 pazdziernika 2007 roku do 31 stycznia 2011 roku z ustawowymi odsetkami od 44.928, zi od dnia wytoczenia powodztwa do dnia zapiaty, zas od 55.680, zi od dnia doreczenia pozwanemu odpisu pisma. Oprooz kosztow opieki zgioszonyoh pierwotnie w pozwie — 89.856, zi, zqdanie rozszerzono za okres od 1 lipca 2009 roku do dnia smieroi A.W.(1) o 111.360, zi, iejcznie 201 .360, zi. Postanowieniem z 13 maja 2011 roku postepowanie w sprawie podjeto z uczestnictwem po stronie powodowej E.G. i K.W. (k. 923). W pismie z 6 czerwca 2011 roku pozwany podniosh ze przyczynej émierci maioletniego mogio byc': niewiasoiwe sprawowanie nad nim opieki (k. 928). W pismie procesowym z 19 sierpnia 2013 roku strona powodowa rozszerzyia powodztwo, domagajqc sie zasqdzenia od pozwanego na rzecz powoda K.W. 3.700, zi wraz z odsetkami ustawowymi od 14 maja 2013 roku do dnia zapiaty tytuiem odszkodowania, obejmujqcego zwrot kosztow nagrobka dla zmariego ma1o|etniego (k. 1197 — 1198). Sqd ustalif, co nastgpuje: A.W.(1) urodzi1‘sie (...). Jego rodzioami byli E.G. i K.W. bezsporne (por. odpis skroconego aktu urodzenia k. 329) Dnia 7 marca 2007 roku A.W.(1) spadi z dachu i doznai obrazeifi oiaia w postaoi sfluozenia giowy i klatki piersiowej. Przewieziony do szpitala, poddany zostai observvaoji, ktora nie wykazaia zadnych istotnych skutkow zdarzenia. Tego samego 4 --- STRONA 5 --- dnia matoletniego wypisano do domu z zaleceniem prowadzenia oszozedzajacego trybu zycia przez tydzieri i zwolnienia z zajeé wyohowania fizycznego przez dwa tygodnie. dowod: historia choroby, karta informacyjna /eczenia szpita/nego k. 820 W okresie wakacyjnym 2007 roku powod za zgoda matki uozeszczai na zajecia organizowane przez Caritas (...) w ramaoh éwietlicy profilaktyczno  wychowawczej. Dnia 19 lipca 2007 roku powod wraz z oémiorgiem innych dzieci udai sie na rajd rowerowy do M., organizowany przez pozwanego. Opieke nad dzieémi sprawowaiy zatrudnione przez pozwanego na podstawie umow o prace: M.B. i E.G. W ramaoh planu rajdu przewidziano kapiel w morzu. Dzieci zabraiy ze soba kostiumy kapielowe. _ dovvod: umowy o prace k. 123 — 127," dokumenty vv' aktac/1 spravvy ll K 117/08 SR vv Koszalinie: p/an rajdu rowerowego k. 57, karta wycieczki k. 58, dek/aracja uczestnika k. 59 Po przybyoiu na miejsce, okoio godziny 12°°, dzieci wraz z opiekunami weszty na niestrzezona plaze, znajdujaca sie pomiedzy M. a M., w odiegiosci okoio 300 metrow od kapieliska, na ktorym stale znajdowali sie ratownioy WOPR. Szerokosé plazy vwnosita w tym miejsou okoio 30 metrow. W ramaoh nieformalnego podziaiu obowiazkow, E.G. pozostata przy wejéciu na plaze wraz z rowerami uozestnikow i jedna z dziewczynek, ktora zle sie poczuia. M.B. wraz z pozostaiymi dzieémi i aparatem fotografioznym udaia sie w kierunku wody. Zadna z opiekunek nie miaia stroju kapielowego, ani nie umiaia ptywaé. Po dostrzezeniu przez M.B., ze na kapielisku strzezonym wywieszono biata flage, zezwolono dzieciom na wejécie do wody, do poziomu pasa. Tego dnia warunki pogodowe na plazy byiy dobre, choé stopniowo pogarszaiy sie. Stan morza wynosit od 1. do 2. stopni w skali Beaufoita, okresami 2 stopnie. Opiekunki nie zawiadomiiy zadnego z ratownikow o wejsciu zorganizowanej grupy do wody. Do morza weszio piecioro dzieci, przy ozym do pasa zanurzyli sie jedynie A.W. (1) i W.G. Pozostate dzieci przebywaiy blizej brzegu. Po kilku minutach fotografowania, M.B. odwrociia sie od wody, nie nakazujac dzieciom wyjsé na brzeg i poszia w kierunku E.G., aby odiozyé aparat. W tym czasie, z uwagi na wyzsze fale, dzieci zostaty zniesione w kierunku falochronu. Trzem maioletnim znajdujacym sie blizej brzegu udaio sie wyjsé z wody, jednak A.W.(1) i W.G. woda zepchneta w bezposrednie sasiedztwo falochronu. W takiej samej sytuaoji znalazi sie rowniez kapiaoy sie mezczyzna z dzieckiem. Poczatkowo W.G. udato sie ziapaé A.W.(1) za reke, a druga reka przytrzymaé sie faloohronu, jednak na skutek nadejsoia kolejnej fali W.G. uderzyi szyja i bokiem ciata w falochron i puscit reke powoda. W rezultacie prad odciagna’iA.W.(1) dalej w kierunku morza, w poblize zakoificzenia falochronu. W tym czasie W.G. udaio sie wejsé na falochron. Matoletni zaczai wzywaé pomocy. Zauwazyi to jeden z plazowiczow, ktory poptynai W kierunku chtopca. Zagrozenie dostrzegli wowczas takze wystani na patrol tego odcinka plazy ratownioy: P.K. iA.W. (2). Nakazali maioletniemu zejsé z faloohronu oraz wyciagneli zagrozonego mezczyzne z dzieckiem. Znajdujaoy sie na koficu faloohronu plazowioz wskazai ratownikom ostatnie miejsce, w ktorym topii sie A.W.(1). W.G. zaalarmowai takze o zdarzeniu M.B., ktora w tym czasie w dalszym ciagu przebywaia przy wejsciu na plaze wraz z E.G. 5 --- STRONA 6 --- dowod: zeznania sw/adkow LP k. 772v  773v, PK. k. 774v — 775v, B.O. k. 775v— 776, PF’. k. 789v— 790v, A.W(2) k. 790v — 791v, F./3. k. 791v — 792, RC. k. 805 — 807, PC. k. 862 — 863; czesciowo zeznania swiadkow E.G. k. 709v 710, PB. k. 710 — 710v, M.B. k. 770 — 772; protokofprzesfuchania WG. k. 166 — 169 akt ll K 117/08 SR W Koszalinie; opinia bieg/ego z zakresu ratownictwa Wodnego J. R. k. 965  1018; Wys/uchanie b/eg/ego J.R. na rozprawie k. 1076v — 1077v, 1188; opinie uzupe/niajace biegfego J. R. k. 1123 — 1140, 1181 — 1187; fotografie z dnia zdarzenia k. 769," informacja /nstytutu Meteoro/ogii i Gospodarki Wodnej k. 736 Poczatkowo na pomoc maioletniemu powodowi ruszyli P.K. i A.W.(2). Na skuterze przypiynai takze ratownik R.C., ktory po zorientowaniu sie W sytuaoji powrooii na stanowisko ratownikow przy kapielisku i ok. godz. 1255 zawiadomii o zdarzeniu ratownika L.P. Ten Wezwai pomoc z sasiednich stanowisk oraz zawiadomii 0 wypadku Pogotowie Ratunkowe. Nastepnie R.C. powrocii na miejsce zdarzenia. W tym samym czasie dotarli tam rowniez inni ratownioy, ktorzy rozpoczeli poszukiwania chtopca. Z uwagi na silne prady przy falochronach i pogarszajace sie Warunki, poszukiwania byiy utrudnione. Uczestniczyto W nich okoto dziesieciu ratownikow. Po przywiezieniu na miejsce sprzetu do nurkowania, ok. godz. 1325 udaio sie znalezé i Wyciagnaé z Wody A.W.(1). Matoletni przebywai pod woda okoto 30 minut. Po przetransportowaniu A.W.(1) na plaze skuterem, rozpoczeto jego reanimacje. Po okoio dwoch minutach na miejsce zdarzenia dotaria karetka pogotowia, ktorej personel przejat Wykonyvvanie ozynnosci reanimacyjnych. Maioletni zostai przetransportowany do Szpitala Wojewodzkiego W K. smigiowcem. Dziaiania ratownikow WOPR przeprowadzone zostaiy prawidiowo. Co do zasady, peiniaoy obowiazki W M. ratownioy strzega jedynie kapielisk. Sa one iatwo rozpoznawalne z uwagi na zlokalizowane na plazy Wieze ratownicze oraz znajdujace sie W Wodzie linie bojek W kolorze zottym i czervvonym, Wyznaczajaoe strefy, gdzie mozna przebywaé W wodzie. W miare mozliwosci ratownioy patroiuja takze pobliskie plaze niestrzezone, szczegolnie W czasie, gdy na kapielisku Wywieszona zostaje czerwona flaga zakazujaoa kapieli. Nie naiezy to jednak do ich obowiazkow. dowod: zeznania swiadkow L.F’. k. 772v — 773v, PK. k. 774v — 775v, B.O. k. 775v— 776, PP k. 789v— 790v, A.Vi/(2) k. 790v— 791v, FP k. 791v— 792, RC. k. 805 — 807, PC. k. 862 — 863," opinia biegfego z zakresu ratownictwa Wodnego J. R. k. 965 — 1018," Wys/uchanie biegfego J.R. na rozprawie k. 1076v  1077v, 1188; opinie uzupe/niajace b/egiego JR. k. 1123 — 1140, 1181 — 1187 Po przewiezieniu do szpitala, matoletniego umieszczono na Oddziale lntensywnej Opieki Medycznej z rozpoznaniem: utopienie sie, stan po resyscytacji, spiaczka mozgowa. W tym czasie nie otwierai oczu, nie reagowai na bodzce ani na éwiatto. Po dwoch tygodniach pobytu zaiozono rurke traoheotomijna. Zastosowano takze drenaz grawitacyjny. A.W.(1) byi hospitalizowany W Szpitalu Wojewodzkim W K. do 18 pazdziernika 2007 roku, kiedy przetransportowano go do hospicjum Fundacji (...) W T. Przy przyjeoiu odnotowano stan apalliczny oraz czterokoificzynowe porazenie spastyczne. Nastepnie powoda ponownie hospitalizowano W Szpitalu Wojewodzkim W K. od 19 iistopada 2007 roku do 25 stycznia 2008 roku. W tym okresie maioletniego ozterokrotnie przewozono do domu. W czasie powyzszyoh hospitalizacji A.W.(1) 6 --- STRONA 7 --- przechodzit Wielokrotnie infekcje drog oddechowych i moozowych. W trakoie leczenia odnotowano krotkotrwaia poprawe stanu zdrowia i sptycenie épiaczki: ruchy koificzyn gornych, piacz, pobudzanie sie W trakoie zabiegow i rehabilitacji. W okresie od 6 czen/vca do 4 lipca 2008 roku, z powodu utrzymujacego sie od miesiaca niepokoju, stanow napadowyoh przebiegajacych z prezeniem ciata, odgieoiem tutowia i giowy, krzykiem, obfitym poceniem sie, powod byi hospitalizowany W Szpitalu Wojewodzkim W K. z rozpoznaniem zapalenia piuc, niezytu jelitowego i kamicy pecherzyka zoiciowego. Ponowna hospitalizacja miaia miejsce W okresie od 26 sierpnia do 12 Wrzeénia 2008 roku z uwagi na obustronne zapalenie piuc. Zastosowany Wobec A.W.(1) sposob rehabilitaoji podczas pobytu W Szpitalu Wojewodzkim W K. i hospicjum Fundacji (...) Wypeiniai zasady i program rehabiiitacji stosowany W tego rodzaju placowkach i nie budzii zastrzezeri W aspekcie prawidiowosci. W orzeozeniu Miejskiej Poradni (...) W K. z 5 maja 2009 roku stwierdzono, ze u maioletniego Wystepuje giebokie uposledzenie umysiowe, niedowiad spastyczny czterokoificzynowy W Wyniku niedotlenienia mozgu. A.W.(1) nie sygnalizowat potrzeb fizjologioznych, karmiony byi sonda. Stwierdzono Wystepowanie reakcji na bodzce zewnetrzne (dzwiek, dotyk, giosy cztonkow rodziny). Orzeozeniem Miejskiego Zespoiu do Spraw Orzekania o Niepetnosprawnoéci W K. z 9 pazdziernika 2007 roku powoda zaliczono do osob niepeinosprawnych do 20 Wrzesnia 2010 roku. Do dnia émieroi 2 lutego 2011 roku matoletni pozostawai W stanie Wegetatywnym utr\/valonym. Utrzymyvvaiy sie u niego objawy enoefalopatii anoksemioznej. Pozbawiony byi natomiast funkcji poznawozyoh i mozliwosoi Wykonyvvania ruchow celovvych. Tn/vaty uszczerbek na zdrowiu Wynosit 100%. A.W.(1) Wymagai catodobowej opieki osoby drugiej W zakresie Wszystkich czynnosci zyciowych, a takze systematycznej pieiegnaoji i éwiczerfi W oelu zapobiegania odlezynom i narastaniu przykurczy. Cwiczenia mogt Wykonywaé zarowno rehabilitant, jak i czionek rodziny. Konieczne byio takze karmienie go speojalistycznymi preparatami przy pomooy sondy oraz stosowanie odpowiednich srodkow kosmetycznych. Z uwagi na utn/valenie sie stanu Wegetatywnego szanse na Wybudzenie sie A.W.(1) po upiywie roku od zdarzenia byiy bardzo mate. dowodi czesciowo p/zes/uchanie powodow E.G. k. 1203 — 1205v, K.W. k. 1205v — 1206; zeznania svviadkow U.M. k. 825 — 825v, SM. k. 825v — 826, AL. k. 826, J.M. k. 867  867v, WK. k. 867v 868, B.W. k. 868, A.M. k. 868 — 868v; opinia bieg/ej z zakresu neurologii AR. k. 891 — 893; opinia bieglego z zakresu rehabilitacji J.W k. 938 — 941; wysfuchanie biegfego J.W na rozprawie k. 1099 — 1099v; dokumentacja medyczna dot. procesu leczenia A.W(1) k. 20  32, 230 — 317, 609 — 635, 820, orzeczenie Miejskiego Zespoiu do Spraw Orzekania o Niepeinosprawnosci W K. z 9 pazdziernika 2007 roku k. 33; p/smo Fundacji (...) k. 332; zaéwiadczenie k. 560," orzeczenie Miejskiej Poradni () W K. z 5 maja 2009 roku k. 155 — 156 E.G. korzystata poczatkowo z usiug opiekuificzych swiadczonych przez MOPS W K. W kwietniu 2009 roku, z uwagi na brak dostarozenia Wymaganego zaswiadczenia lekarskiego, usiugi te ustaiy. W pozniejszym okresie E.G. nie byia zainteresowana pomoca ze strony MOPS. Do maioletniego przyohodzita pielegniarka z NZOZ (...) oraz rehabilitantka zatrudniana prywatnie przez E.G.. 7 --- STRONA 8 --- W trakcie przebywania przez A.W.(1) W domu rodzinnym rehabilitacja prowadzona byta poozatkowo W sposob prawidtowy. Od okoto potowy 2008 roku nastapiio jednak W tym Wzgledzie pogorszenie, ktoremu towarzyszyia Wieksza spastycznosé, narastanie przykurczy. Od pazdziernika 2008 roku do maroa 2009 roku Wielokrotnie miaty miejsce sytuacje, kiedy czionkowie Zespotu lnterdyscyplinarnego MOPS W K. nie byli W stanie Wejsé do mieszkania matoletniego, albowiem jego matka znajdowaia sie poza domem. Zdarzaio sie takze, ze do mieszkania nie byiy W stanie Wejsé pielegniarka iub rehabilitantka, ktore swiadczyty ustugi opiekuificze i rehabilitacyjne ze strony MOPS. W czasie Wizyt W mieszkaniu Zespoiu i pielegniarki czesto panowai nieiad. Zdarzenia te miaty miejsce zarowno W godzinach rannych, jak i Wieczornych. Nawet jednak W przypadku W peini prawidtowego procesu rehabilitaoji przez caiy okres od wypadku W lipcu 2007 roku do chWiii zgonu dziecka, poprawa jego stanu swiadomosci byia maio prawdopodobna. dowocl: czeéc/'oWo p/zes/uchanie powodow E.G. k. 1203 — 1205v, K.W k. 1205v  1206; zeznania swiadka M.K. k. 773v  774; opinia biegfej z zakresu neuro/ogii A.R. k. 891 — 893; opinia bieg/ego z zakresu rehabilitacj/' J.W k. 938  941; karty pracy Zespo/u /nterdyscyp/inarnego MOPS k. 341, 372, ; notatka sluz'boWa k. 346; decyzja z 14 kwietnia 2009 roku k. 347; pismo MOPS k. 366," notatka s/uz'boWa k. 374 — 374v, 376 — 376v, 380 — 380v, 381 — 383, 386 — 388, 413, 417; decyzja k. 462 Dnia 2 lutego 2011 roku A.W.(1) zmart. Przyczyna zgonu byto Wyniszozenie ogolne W powiazaniu z uszkodzeniem osrodkowego ukiadu nen/vowego i niewydolnoscia krazeniowo — oddechowa. Spadek po zmartym nabyli W udziaiach po ‘/2 rodzice maioletniego — E.G. i K.W.. dowod." odpis skrocony aktu zgonu k. 907; karta statystyczna do karty zgonu k. 908; akt posw/adczenia dziedziczenia k. 918 — 918v W zwiazku ze smiercia dziecka, K.W. poniost koszty Wykonania nagrobka W Wysokoéci 3.700, zt. dowod: faktura VAT k. 1199 Wyrokiem z 7 maja 2008 roku, Wydanym przez Sad Rejonowy W Koszalinie W sprawie ll K 117/08, postepowanie karne Wobec M.B. i E.G., podejrzanych 0 to, ze 19 lipca 2007 roku, bedac opiekunami rajdu rowerowego, zobowiazanymi do opieki nad maioietnimi dzieémi, poprzez niewiasciwe jej sprawowanie naraziiy dwunastoletniego A.W.(1) i pietnastoletniego W.G. na bezposrednie niebezpieczerfistwo utraty zycia albo ciezkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez przebyvvanie z dzieémi na plazy niestrzezonej przy Wysokich falach, nie poinformowanie ratownika o fakcie przebywania nad morzem zorganizowanej grupy dzieci, zaniechanie sprawowania nalezytego nadzoru nad kapiacymi sie dzieémi, W Wyniku czego nieumyslnie spowodowaty u A.W.(1) uszkodzenie ciaia W postaci ogniska rozmiekania mozgu spowodowanego jego dtugotrwaiym niedotienieniem W Wyniku tonieoia z utrzymujaca sie spiaczka, umorzono Warunkowo na okres dwoch lat proby. 3 --- STRONA 9 --- dowod: Wyrok 2 7 maja 2008 roku Wydany przez Sad Rejonowy W Koszalinie Wsprawie /I K 117/08 k. 1719 (...) S.A. W W., z uwagi na zawarta z pozwanym umowe ubezpieczenia W zakresie odpowiedzialnosci cywilnej Wyptacii E.G. tacznie 22.000, zt. Pozwany Wyptacat nadto matce powoda po 2.000, zt miesiecznie, iacznie 50.000, zt. Pokrywat takze czesé innych kosztow, W tym mi.in zwiazanych z zakupem tozka ozy transportu matoletniego. Kwoty te byiy Wydatkowane na utrzymanie matoletniego, zakup niezbednego sprzetu i lekarstw. Na potrzeby leczenia i rehabilitacji A.W.(1) Fundacja (...) zatozyta subkonta, na ktore Wptyneto tacznie ok. 36.000, zt. Po smierci dziecka na subkonoie pozostaio niewykorzystane 10.013,13 zt. bezsporne (por. pisma (...) S.A. k. 53 — 55, 117 — 119; faktuiy i potwierdzenia przelewow k. 110 — 116, Wydruk zapisow na koncie ana/itycznym k. 1073 — 1075; pismo Fundacji (...) k. 824, 841) Koszt jednej roboczogodziny za ustugi opiekuricze i speojalistyczne usiugi opiekurioze swiadozone przez Dziai Ustug Opiekuificzych MOPS W K. Wynosit:  W 2007 roku — 18,51 zt,  W 2008 roku — 21,38 zt,  W 2009 roku — 21,66 zt,  W 2010 roku — 20,63 zt,  W 2011 roku — 22,31 zt. bezsporne (por. zarzadzenia Dyrektora MOPS W K. k. 225 — 227, pismo MOPS k. 1157) Sad zwazjd, co nastepuje: Roszozenia powodow zastuguja na czesoiowe uwzglednienie. Podstawe prawna zadania E.G. i K.W. stanowi art. 430 k.c. Zgodnie z treéoia tego przepisu, kto na Wtasny rachunek powierza Wykonanie czynnosoi osobie, ktora przy Wykonywaniu tej ozynnosci podlega jego kierownictwu i ma obowiazek stosowaé sie do jego Wskazowek, ten jest odpowiedzialny za szkode Wyrzadzona z Winy tej osoby przy Wykonywaniu powierzonej jej czynnosci. Odpowiedzialnosé zwierzohnika za podwtadnego oparta jest na zasadzie ryzyka. Zwierzchnik nie moze uwolnié sie od tej odpowiedzialnosci poprzez Wykazanie braku Winy W Wyborze ozy W nadzorze. Jedyna okolicznosé egzoneraoyjna stanowi brak Winy podwtadnego (por. W. Dubis (W:) Kodeks..., s. 761). Przestanki odpowiedzialnosci na podstawie przytoczonego Wyzej przepisu sa nastepujaoe: a) szkoda Wyrzadzona osobie trzeoiej przez podwtadnego, b) Wina podwiadnego, 0) Wyrzadzenie szkody nastapito przy Wykonyvvaniu przez podwtadnego powierzonej mu czynnoéci. W ooenie Sadu, na gruncie rozpatryvvanej sprawy Wykazane zostaty Wszystkie powyzsze przestanki, co prowadzi do przyjeoia odpowiedzialnosoi pozwanego za skutki zdarzenia z 19 lipca 2007 roku. Wprawdzie, jak stusznie podniost peinomocnik pozwanego, Sad W procesie oywilnym nie jest zwiazany Wyrokiem sadu Warunkowo umarzajacym postepowanie 9 --- STRONA 10 --- karne. Zwiazanie Wynikajace z art. 11 k.p.c. dotyozy bowiem jedynie prawomoonych Wyrokow karnyoh skazujacych. A contrario, sad cywilny nie jest zwiazany ustaleniami Wyroku uniewinniajacego, umarzajacego postepowanie z powodu okolicznosoi Wytaczajacych dopuszczalnoéo postepowania karnego (umorzenie bezwarunkowe), Warunkowo umarzajacego postepowanie, a takze Wyrokiem nakazowym. Wyrok taki stanowi jedynie dowod z dokumentu (por. J. Bodio, komentarz do art. 11 W: A. Jakubecki /red./, Komentarz aktua/izowany do kodeksu postepowania cywilnego, LEX/el. 2013r.). Wyniki przeprowadzonego postepowania dowodowego nie pozostawiaja jednak Watpliwosci co do zawinienia M.B. i E.G., zatrudnionyoh na podstawie umowy o prace przez Caritas, W zakresie prawidtowego sprawowania nadzoru nad podopiecznymi. Nie przytaozajac Wszystkich uchybien popeinionych przez Wyzej Wymienione, praWid+oWo Wskazanych i szczegotowo umotywowanych W opinii biegiego z zakresu ratowniotwa Wodnego, Wskazaé naiezy przede wszystkim na fakt, ze M.B. i E.G. udaty sie Wraz z dzieémi na plaze niestrzezona. Nie zasiuguja na uwzglednienie zeznania M.B., jakoby plaze patrolowana okresowo przez ratoWnikc'>W uznaé nalezato za tzW. plaze patrolowana, a Wiec ,,strzezona”. Z twierdzen swiadka, pochodzacego przeciez z okolic K. i bywajacego takze Wczesniej nad morzem Wynika, ze nie miata rozeznania W zakresie kryteriow Wyrozniajacych kapielisko, na ktorym sprawowany jest staiy nadzor przez ratownikow (Wieza ratownicza, zotte i czen/vone bojki W wodzie). Zeznaniom tym nie sposob daé Wiary. Wiedza taka Wsrod osob mieszkajacych W K. jest bowiem powszechna. Wynika to choéby z protokotow przestuchania matoletnioh uczestnikow rajdu (k. 91v — 92, 96v akt ll K 117/08 SR W Koszalinie). Na Wiare nie zastugiwata takze argumentacja petnomocnika pozwanego, jakoby W ramaoh rajdu rowerowego nie zostata przewidziana kapiel W morzu. Konkluzji takiej przeozy bowiem plan rajdu (k. 57 akt II K 118/07), jak i okolicznoéé, ze dzieci miaty ze soba kostiumy kapieiowe. Deoydujac sie na Wydanie zezwolenia na kapiel W morzu, opiekunki matoietnich nie powiadomity o tej okolioznosci ratownikow, a takze same nie posiadaty Wtasciwyoh uprawnien W powyzszym zakresie. Z zeznan M.B. i E.G. Wynikato nadto, ze zadna z nich nie umiata ptywaé i nie miata ze soba stroju kapielowego, oo Wykluczato jakakolwiek interwencje z ich strony W razie zaistnienia niebezpieczenstwa. Dodatkowo W sposob nieracjonalny opiekunki podzielity sie obowiazkami, a majaca sprawowaé nadzor nad kapiacymi sie dzieémi zaniechata ich obsen/vacji i odeszta W kierunku Wydm. W ooenie Sadu czas tej nieobeonosci musiat byé znaczaoo dtuzszy, anizeli Wskazywata na to M.B., skoro dzieci kapiace sie poczatkowo W potowie dtugosci miedzy falochronami znalazty sie ostatecznie W pobiizu faloohronu. W konsekwencji powyzszych zaniedban, M.B. powiadomiona zostata o niebezpieczenstwie dopiero przez maioietniego W.G. Wbrew zeznaniom opiekunki i twierdzeniom pozwanego, nie mogto to jednak mieé miejsce juz ,,ki|ka ohWi| (k. 79)” po zdarzeniu, skoro W.G. musiat najpien/v Wspiaé sie na falochron, dojsé po nim do plazy z zachowaniem ostroznosci, aby nie spasé do wody i dobieo do opiekunek, ktore przebywaiy W tym czasie przy Wejsoiu na plaze, okoto 30 metrow od brzegu. W konsekwencji nie byty one nawet W stanie zapewnié inten/veniujacych ratownikow, ze pod woda znajduje sie dziecko. To rowniez musiaio odbié sie negatywnie na czasie zdecydowanej reakcji z ich strony, tym bardziej, ze przy tym samym falochronie inten/vencji Wymagat takze mezczyzna z dzieckiem. Jak Wynikato z zeznan 10 --- STRONA 11 --- ratownikow WOPR, pien/votnie sadzili oni, iz koniecznoéé intervvenoji zaistniata Wtasnie W zwiazku z sytuaoja tego mezczyzny. Alternatywnie, W przypadku przebywania grupy na plazy przy kapielisku, dzieci bytyby stale obsen/vowane przez ratownikow i z uwagi na podnoszony przez swiadkow fakt zdjecia czen/vonych bojek — znajdowatyby sie bardzo blisko brzegu. Z duza doza prawdopodobienstwa przyjaé mozna, ze do wypadku Wowczas W ogole by nie doszto, badz tez jego konsekwencje bytyby daieko mniej tragiczne W skutkach. Stwierdzié zatem naiezy nie tylko zaistnienie zawinionego zaohowania opiekunek matoietnich, ale takze istnienie adekwatnego zwiazku przyozynowego miedzy tym zacnowaniem a szkoda. Niewatpliwie pomiedzy Caritas a M.B. i E.G. istniat takze stosunek podporzadkowania W rozumieniu art. 430 k.c. Jak Wskazuje sie W iiteraturze przedmiotu, podporzadkowanie moze Wynikaé z umowy, ustawy, stosunku faktycznego (rodzinnego, towarzyskiego). Najczeéciej podporzadkowanie takie Wynika ze stosunku pracy. Tak tez byto na gruncie rozpatrywanej sprawy. W dniu zdarzenia M.B. byta zatrudniona przez pozwanego na podstawie umowy o prace na czas okreélony z 30 kwietnia 2007 roku (k. 124), a E.G. — umowe o prace na zastepstwo z 2 maja 2007 roku (k. 126). W orzeoznictwie i doktrynie zgodnie Wskazuje sie przy tym, ze stosunek taczacy podwtadnego ze zwierzchnikiem moze mieé oharakter nieodptatny oraz niestaty (por. W. Dubis (W1) Kodeks..., s. 761), a nawet tylko dorywczy (Wyrok SN z 11 grudnia 1965 r., I CR 326/65, PiP 1967, nr 2, s. 335). Strona pozwana nie kwestionowata takze, ze do zdarzenia doszto W trakoie wykonywania przez pracownice powierzonych im czynnosci, to jest sprawowania nadzoru nad uozestnikami rajdu rowerowego, organizowanego przez Caritas. Waito takze podkreslié, ze stosunkiem podporzadkowania obejmuje sie dziatania podwiadnych, ktorym przystuguje takze stosunkowo szeroki zakres samodzielnoéoi W podejmowaniu decyzji, a nawet moga oni faktycznie nie stosowaé sie do poleoen swego zwierzchnika (por. G. Bieniek (W:) Komem‘arz..., s. 340; Wyrok SN z 12 maja 1999 r., ll CKN 325/98, niepubi.). W ooenie Sadu, nie zastugiwaty na uwzglednienie zarzuty strony pozwanej, jakoby jej Wine miaiy Wytaczaé domniemane nieprawidtowosci W akoji ratowniozej prowadzonej przez WOPR, badz nieprawidiowy proces leczenia A.W.(1) W Szpitalu Wojewodzkim W K. Z Wiarygodnej opinii biegtego z zakresu ratowniotwa Wodnego .J.R. Wynika bowiem, ze W okolioznosciach zaistniatych na gruncie rozpatrywanej sprawy, zwazywszy na odlegtosé od miejsca zdarzenia do kapieliska, jak i brak obowiazku sprawowania nadzoru nad kapiacymi sie na plazy niestrzezonej osobami, akcja ratownicza przeprowadzona zostata szybko i sprawnie. Biegty Wskazat takze, iz ratownioy dysponowali sprzetem nie Wymaganym W tyoh okolioznosciach, W tym W szczegoinosci sprzetem do nurkowania, przy ktorego uzyciu udato sie ostatecznie znalezé i Wydobyé chtopoa z Wody. Podzielié naiezy takze Wnioski biegtego, ze do akoji sprawnie skierowano dodatkowych ratownikow, zabezpieczajao jednoozesnie kapielisko przez Wywieszenie czen/vonej flagi, a takze Wezwano karetke pogotowia, ktora przybyta na miejsce zdarzeniu juz po dwooh minutach od chwili Wyciagniecia maioletniego z wody. Powyzsze spostrzezenia biegtego znalazty potwierdzenie W spojnych zeznaniach przestuchanych W sprawie swiadkowi L.P. k. 772v — 773v, P.K. k. 774v — 775v, B.O. k. 775v — 776, P.P. k. 789v — 790v, A.W.(2) k. 790v — 791v, F.P. k. 791v — 792, R.C. k. 805 — 807 i P.C. k. 862 — 863. 11 --- STRONA 12 --- Petnomocnik pozwanego kwestionowai Wprawdzie Wnioski biegtego z zakresu ratownictwa Wodnego, jednak zastrzezen tych W istocie nie umotywowat. Sad nie znalazt natomiast podstaw, aby omawiana opinie JR. poddawaé W Watpiiwosé. Wnioski biegtego, ktory dwukrotnie sporzadzai W sprawie opinie uzupetniajace oraz dwukrotnie sktadat Wyjasnienia na rozprawie byty konsekwentne, a takze obszernie umotyvvowane. Omawiane opinie zostaty sporzadzone W sposob umozliwiajacy przesiedzenie, z punktu Widzenia zasad Wiedzy, doswiadczenia zyoiowego i logicznego rozumowania, analizy przez biegtego zagadnien bedacych przedmiotem sprawy. Strona pozwana nie Wykazata takze zasadnoéci zarzutu, jakoby matoletni A.W.(1) miat byé poddany Wadiiwemu leczeniu W trakoie hospitalizacji W Szpitalu Wojewodzkim W K. W szczegolnoéci, jak Wynikato z opinii biegiego z zakresu neurologii, przepustki udzieiane matoletniemu W trakoie pobytu W szpitalu nie Wiazaty sie z negatyvvnymi konsekwencjami dla jego stanu zdrowia. Takze samo leczenie szpitaine prowadzone byto prawidtowo (k. 893). Powyzszej, Wiarygodnej opinii biegtego z zakresu neurologii pozwany nie zakwestionowat. Majac zas na uwadze dowody z dokumentow W postaci historii choroby A.W. (1) z marca 2007 roku (k. 820), przyjaé naiezy, ze upadek z Wysokosci, jakiego doznat W tym czasie matoletnie, nie pozostawat W zwiazku przyczynowo — skutkowym ze zdarzeniem z 19 lipca 2007 roku. Po pien/vsze, u matoletniego nie Wykryto zadnych istotnyoh uszkodzen ciata, zaé zaiecenia ograniczyty sie do zwolnienia z lekcji Wyohowania fizycznego na dwa tygodnie. Oceniane zdarzenia dzielit zaé okres ponad czterech miesieoy. Po drugie, utoniecie chtopca nie byto Wynikiem, jak sugerowata to strona pozwana, poslizgniecia sie i uderzenia o kamien, ozy tez nagtej utraty przytomnosci lub doznania ataku padaczkowego, ale dziaiania fal morskich. Co Wiecej, zagrozenie W jakim znalazt sie matoietni 19 lipca 2007 roku, nie ograniczato sie tylko do niego, ale takze ozworga innych uozestnikow rajdu oraz dorosiego mezczyzny z dzieckiem, ktory rowniez zostat zniesiony W poblize falochronu. W tych okolioznosciach trudno przyjaé ohoéby tyiko za uprawdopodobnione, aby przyozyna utoniecia A.W.(1) byiy skutki zdarzenia z 7 marca 2007 roku. Przeohodzac do oceny zakresu Wyrzadzonej przez pozwanego matoletniemu A.W.(1) szkody (W tym niemajatkowej) Wskazaé naiezy W pienivszej kolejnosci na fakt Wstapienia do procesu po stronie powodowej E.G. i K.W. oraz ograniczenia zadania odszkodowania do kosztow opieki sprawowanej nad chorym przez matke dziecka. W pozostatym zakresie, W tym W szczegoinoéoi co do renty na zwiekszone potrzeby matoletniego oraz ustalenia odpowiedzialnoéoi pozwanego za skutki wypadku mogace powstao W przysztosci roszczenia spadkobiercow pien/votnego powoda nie zostaty podtrzymane, zreszta jako roszczenia o charakterze sciéle osobistym nie Wchodzito do spadku, co skutkowato umorzeniem procesu W tej czesci. Odnoszac sie do zadan poWodoW W pozostatym zakresie, tj. obejmujacyoh zadoséuczynienie oraz koszty opieki sprawowanej przez matke dziecka stwierdzié nalezaio, iz Wchodza one na podstawie art. 922 k.c. do spadku po zmartym, stad tez moga byé dochodzone przez jego nastepoow prawnych. Podkreslié przy tym nalezy, ze powodztwo Wytoczone zostato za zycia poszkodowanego, stad tez zgodnie z art. 445 § 3 k.c. roszozenie o zadoséuozynienie przeszto na spadkobieroow. Stosownie do tresci art. 444 § 1 k.c. W ZW. z art. 445 § 1 k.c., W razie uszkodzenia oiata lub Wywotania rozstroju zdrowia sad moze przyznaé poszkodowanemu odpowiednia sume tytuiem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde. 12 --- STRONA 13 --- Dokonujac analizy roszczenia o zadoééuczynienie Sad zwazyt, ze uszkodzenie ciata Iub rozstroj zdrowia Iaczy sie najczeéciej z doznaniem przez poszkodowanego krzywdy, na ktora sktadaja sie m.in. cierpienie fizyczne W postaci bolu i innych dolegliwosci oraz cierpienia psychiczne, polegajace na ujemnych uczuciach przezywanyoh badz W zwiazku z cierpieniami fizycznymi, badz W zwiazku z nastepstwami uszkodzen oiata Iub rozstroju zdrowia. Zadoséuczynienie przyjmuje postaé jednorazowej zaptaty sumy pienieznej. Ma ono stanowié rekompensate pieniezna za oata krzywde doznana przez poszkodowanego. Zwazywszy na to, ze zadoséuozynienie ma kompensowaé W istocie szkody niepoliczalne, ustalenie jego Wysokoéoi jest zaiezne od szeregu czynnikow Wptywajacych na ogolna ocene stopnia i tn/vatosci bolu i cierpienia, stanowiacych sktadowe szkody. Pomocne W tym zakresie Wskazania Wypracowane zostaty przez judykature. Dla okreélenia Wysokosé zadoséuozynienia, nalezato Wziaé pod uwage Wszystkie okoiioznosci majaoe WpIyW na rozmiar doznanej krzy\/vdy, a zwtaszcza stopien i czas tn/vania cierpien fizyoznych i psychicznych (pobyt W szpitalu, bolesnosé zabiegow, dokonywane operacje, leczenie sanatoryjne itp.), tn/vatoéé skutkow czynu niedozwolonego (kalectwo, oszpecenie, bezradnosé zyciowa), prognozy na przysztosé, Wiek poszkodowanego (z reguty Wieksza krzywda jest szkoda na osobie mtodszej), niemoznosé Wykonyvvania ulubionych zajeé (wykonywania praoy, chodzenia do teatru, Wyjazdow, realizacji planow), niemoznosé zawarcia zwiazku maizenskiego, posiadania dzieci (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 12 kwietnia 1972 r., II CR 57/72, OSNC 1972, nr 10, poz. 183 z aprobujaca giosa A. Szpunara, PiP 1973, z. 7, poz. 164, Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 9 stycznia 1978 r., IV CR 510/77, OSNC 1978, nr 11, poz. 210, Wyrok Sadu Apelacyjnego W Biatymstoku z 1 lutego 2005r., III APa 9/04 OSAB 2005/40, Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 12 Wrzesnia 2002r., IV CKN 1266/00, LEX nr 80272). Zadoséuczynienie ma przede wszystkim oharakter kompensacyjny i jego Wysokosé musi przedstawiaé jakaé ekonomicznie odczuwalna Wartosé. Nie moze stanoWic': sumy symbolioznej, choé jednoczesnie nie moze byé nadmierna W stosunku do doznanej krzywdy. Powinna rowniez odpowiadaé aktualnym Warunkom i przecietnej stopie zyciowej spoteczenstwa. Odnoszac powyzsze rozwazania do stanu faktycznego sprawy, podkreélié naiezy, iz miarodajna ocena zakresu krzywdy A.W.(1) jest o tyle utrudniona, ze od Wypadku az do chwili émierci przebyWaI on W giebokiej spiaczce, z krotkimi okresami pozostawania W spiaczce czuwajaoej, kiedy W szerszym zakresie reagowat na bodzce zewnetrzne. Tym niemniej, nie moze budzié Watpliwosci fakt, ze samo tylko utoniecie musiato Wiazaé sie z ogromnym stopniem oierpien nie tylko psychioznych, ale takze fizycznych. Takze W okresie pozniejszym, pomimo utraty funkoji poznawczych W Wyniku uszkodzenia kory noWej mozgu (k. 892), dziecko uzewnetrzniato objawy cierpienia, takie jak sztyvvnienie ciata, krzyk ozy ptacz. Nie sposob zatem przyjaé, ze pozbawione zostato zdolnoéoi odczuwania boIu fizycznego. Oceniany Wypadek spoWodoWaI tn/vaty uszczerbek na zdrowiu matoletniego W Wymiarze 100%, a ostatecznie doprowadzit takze do zgonu, po trzeoh i pot roku spiaczki. A.W.(1) zostat tym samym pozbawiony mozliwoéci dalszego ksztatoenia sie, rozwoju zawodowego i osobowosoiowego, realizacji sportowych pasji, zatozenia rodziny i posiadania potomstwa. W istooie, trudno Wyobrazié sobie sytuacje, W ktorej zakres tn/vatych nastepstw Wypadku mogIby byé Wiekszy, anizeii W rozpatrywanej sprawie. 13 --- STRONA 14 --- W ooenie Sadu, stopien bolu i krzywdy doznanych przez powoda, a W konsekwencji takze jego smierci uzasadnia zasadzenie zadoséuczynienia W sumie 300.000, zt, tj. po 150.000, zI na rzecz kazdego ze spadkobiercow. Wyptacona z tego tytutu suma (z uwzglednieniem zadoséuczynienia Wyptaoonego przez (...) S.A. — 20.000, zI), odpowiadajaca ponad 80krotnosci przeoietnego Wynagrodzenia za prace W gospodaroe narodowej netto, Winna stanowié odczuwalna kompensate za doznane przez powoda cierpienia. Sad rozwazyt okolicznoéé, ze z uwagi na brak swiadomosoi dziecka po Wypadku, nie zdawato sobie ono sprawy z takich jego nastepstw jak rozmiar kalectwa, czy pozbawienie mozliwosci dalszego, normalnego zycia. Co Wiecej, ze Wzgledu na smieré chtopca, zasadzone éwiadczenie nie Wywrze tradycyjnie pojmowanego skutku kompensaoyjnego. W dawniejszyoh orzeczeniach Sadu Najwyzszego Wskazywato sie Wrecz, ze utrata swiadomosoi i smieré poszkodowanego prowadzié Winna do obnizenia Wysokosci zadosouozynienia. Konkluzja ta opierata sie na Wnioskowaniu, ze jeéli ofiara Wypadku zyje i jest W bardzo ciezkim stanie z utrata swiadomosci, to nie ma juz poczucia krzywdy, przez co to nie ona, leoz jej rodzina stanie sie faktycznym odbiorca zasadzonego zadoséuczynienia. W nowszym orzecznictwie zauwazyo mozna jednak zmiane powyzszego pogladu. W Wyroku Sadu Najwyzszego z 24 marca 2011 roku (sygn. I CSK 389/10, LEX nr 848122) podniesiono, iz nie moze prowadzié do obnizenia Wysokosoi zadoséuczynienia okolioznosé, ze poszkodowane dziecko zmarto, a po jego smierci do procesu Wstapili rodzice jako spadkobiercy ustawowi. Zmiane te naiezy zaaprobowaé. Przy przyjeoiu przeciwnej argumentacji mozna by bowiem dojéé do kuriozalnego Wniosku, ze im Wieksza szkoda na osobie, tym zakres zadoséuczynienia Winien byé mniejszy. W stanaoh zaé krytycznyoh, kiedy poszkodowany nie ma zachowanej swiadomosci aIbo ostatecznie poniesie smieré, mozna by W ogole nie Wyptacaé zadoséuczynienia, gdyz taka osoba nie ma zdoinosci odozuwania krzywdy. Tymczasem, szkoda niemajatkowa oznacza naruszenie okreslonego dobra osobistego, W tym Wypadku zdrowia i zycia, stad tez ma ona charakter obiektywny. Zadoséuczynienie poWinno stuzyé, jako Wynagrodzenie uszczerbku Wyniktego Wskutek naruszenia tego dobra, chociaz poszkodowany z roznych powodow (np. Wiek, stan zdrowia) moze nawet nie zdawaé sobie sprawy ze swej krzywdy. Sad nie podziela takze argumentacji podniesionej przez strone pozwana, opierajacej sie na dominujacym W Iatach szesédziesiatych W orzeoznictwie pogladzie, ze Wysokosé zadoséuczynienia powinna byé utrzymana W rozsadnych granioach, odpowiadajacych aktualnym Warunkom i przeoietnej stopie zyciowej spoteczenstwa (zob. orzeczenie Sadu Najwyzszego z 24 czerwca 1965 r., I PR 203/65 (OSPIKA 1966, nr 4, poz. 92). Jego konsekwencja  na co Wskazat Sad Najwyzszy W Wyroku z 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03 (OSNC 2005, nr 2, poz. 40)  byta utrzymujaoa sie tendencja do zasadzania skromnych sum tytutem zadoséuczynienia za doznana krzywde. W ostatnich Iatach Sad Najwyzszy, W dazeniu do przetamania tej tendencji, W swoich orzeczeniach Wielokrotnie podkreslat, ze z uwagi na kompensaoyjny oharakter zadoséuozynienia jego Wysokosé musi przedstawiaé odczuwalna Wartosé ekonomiczna, adekwatna do Warunkow gospodarki rynkowej. Zwracai uwage, ze nie mozna akoeptowaé stosowania taryfikatora i ustalania Wysokosci zadoséuczynienia Wedtug procentow tn/vatego uszczerbku na zdrowiu, ze zdrowie Iudzkie jest dobrem o szczegolnie Wysokiej Wartosci, W zwiazku z czym zadoséuczynienie z tytutu uszczerbku na zdrowiu 14 --- STRONA 15 --- powinno byé odpowiednio \/vysokie. Zasada umiarkowanej Wysokosci zadoséuczynienia nie moze oznaczaé przyzwolenia na Iekcewazenie takich bezoennych Wartosci, jak zdrowie ozy integralnosé cielesna, a okolicznosci Wptywajace na okreslenie tej Wysokosci, jak i kryteria ich oceny musza byé zawsze rozwazane indywidualnie W zwiazku z konkretna osoba poszkodowanego i sytuaoja zyciowa, W ktorej sie znalazt (Wyrok Sadu Najwyzszego z 13 grudnia 2007 r., I CSK 384/07, niepubI.). Tym bardziej Wiec Zasada ta nie moze oznaozaé przyzwolenia na Iekoewazenie najwazniejszej Wartosci, jaka jest zycie cztowieka. W ooenie Sadu, pomimo aprobaty przytoczonych Wyzej pogladow, nie sposob zaakceptowaé Wysokosci roszczenia, jakie sformutowane zostato W niniejszym procesie. Domagajao sie zasadzenia zadoséuczynienia W Wysokosci 690.000, zI, strona powodowa opierata sie bowiem na sprawach gtosnych medialnie, Wtaénie z uwagi na rekordowo Wysokie kwoty zadoséuczynienia (k. 36). Okolicznosé, iz do zasadzenia takioh kwot doszto nie moze prowadzié do automatycznego zasadzania poréwnywalnej Wysokosci zadoséuczynienia W kazdej kolejnej sprawie. Przyjmujac, ze adekwatna suma bedzie W tym Wzgledzie 300.000, zI Sad Wziai pod uwage fakt, iz dziatalnosé pozwanego, W ramaoh ktorej zorganizowano rajd rowerowy ma charakter dobroczynny. Siusznie W pismaoh procesowych strona pozwana podnosita, iz nie sposob utozsamiaé dziatalnosci np. zakiadow ubezpieczen, ktore prowadza komercyjna dziatalnoéé z dziatalnoscia podmiotow, ktore z racji przyjmowania na siebie odpowiedzialnoéci nie odnosza zadnego zysku. W dziatalnosoi tych pien/vszyoh, ryzyko Wypadku jest bowiem Wkalkulowane W rachunek ekonomiczny i uwzgiednione przy Wysokosci zadanyoh od kontrahentow sktadek. Pozwany Caritas W istocie zas nie przewidziat mozliwosci zaistnienia Wypadku tak dramatyoznego W skutkach, co Wynika choéby tylko z sumy gwarancyjnej, jaka przewidziana zostata W umowie z zaktadem ubezpieczen. Co Wiecej, fakt zaistnienia zdarzenia z 7 marca 2007 roku prowadzi do konkluzji, ze matoletni takze pozostajao pod nadzorem rodzioow narazony byI na ryzyko utraty zdrowia, a nawet zyoia (upadek z 4 metrow). Prowadzone byto takze przeciwko niemu postepowanie opiekunczo — Wychowawcze zwiazane z pobiciem innego matoletniego (zataozone do sprawy akta III RNoW Sadu Rejonowego W Koszalinie). Tak Wysokie zadanie zadoééuczynienia, przy jednoozesnym niedostatecznym sprawowaniu nadzoru ze strony samych rodzicow nie byto zatem zgodne z zasadami stusznosci. Z uwagi na powyzsze okolicznosoi orzeozono jak W pkt I i II sentencji Wyroku. Odsetki zasadzono od dnia smierci matoletniego A.W.(1). Co do zasady odsetki ustawowe nalezne sa od daty Wymagalnosoi roszczenia, co nastepuje czesto z chwila Wezwania pozwanego do spetnienia swiadczenia ozy tez doreozenia odpisu pozwu. Tylko W razie ustalania Wysokosci zadoééuozynienia Wedtug stanu rzeczy istniejaoego W chwili zamknieoia rozprawy uzasadnione jest przyznanie odsetek dopiero od chwili Wyrokowania (por. m.in.: Wyrok SN 30 pazdziernika 2003 r., IV CK 130/02, LEX 82273). W niniejszej sprawie Wystepuje szozegolna sytuaoja Wynikajaoa ze smierci pien/votnego matoietniego powoda. W analogicznej sytuaoji Sad Najwyzszy Wyrazit nastepujace zapatrywanie co do kwestii poczatkowej daty ptatnosci odsetek ustawowych od zasadzonej kWoty: zadoééuozynienie jest sposobem naprawienia szkody niemajatkowej, a zatem moze znalezé do niego zastosowanie tresé art. 363 § 2 k.c. Przepis ten W zdaniu drugim pozWaIa na odstapienie od ustalania Wysokosci szkody na date orzekania, jezeii “szczegolne okolioznosoi Wymagaja przyjecia innej chWiIi". W sprawie niniejszej taka data jest smieré powoda, ktora nastapita W dniu 2 lutego 2011 roku. Od tej daty 15 --- STRONA 16 --- naleza sie zatem stronie powodowej odsetki od przyznanego zadoséuozynienia (por. uzasadnienie Wyroku SN z 14 kwietnia 2005 r., II CK 603/04, LEX 327927). W ooenie Sadu, na czesciowe uwzglednienie zasIugiWaIo takze zadanie zasadzenia odszkodowania z tytutu opieki sprawowanej przez E.G. do dnia smierci matoletniego. Uzasadniajac roszozenie W tym zakresie, strona powodowa domagata sie przyjecia godzinowej stawki W Wysokoéci 8 zI przy zatozeniu, iz opieka W czasie przebywania dziecka poza placowkami ochrony zdrowia sprawowana byta nad nim catodobowo (k. 10 11). Powyzsze zadanie znajduje podstawe W tresoi art. 444 § 1 k.c. Jak Wskazai Sad Apelacyjny W Krakowie W Wyroku z 23 Iistopada 2012 roku (sygn. IACa 1075/12, LEX nr 1286538), odszkodowanie przewidziane W art. 444 § 1 k.c. obejmuje Wszelkie Wydatki pozostajaoe W zwiazku z uszkodzeniem oiata Iub rozstrojem zdrowia, ktore sa konieozne i celowe. Do tych Wydatkow zalioza sie koszty przejazdu osob bliskich W celu odwiedzin chorego, bedacego W stanie szczegolnego zagrozenia zycia oraz koszty opieki W domu, ozy tez koszty zabiegow rehabilitacyjnych. W ooenie Sadu, brak jest podstaw do przyjecia, ze z uwagi na spoozywajaoy na matce chtopca obowiazek alimentacyjny, podmiot odpowiedzialny za skutki Wypadku z 19 lipca 2007 roku powinien byé zwolniony od obowiazku poniesienia kosztow opieki nad dzieckiem, sprawowanej przez E.G.. Gdyby bowiem do przedmiotowego Wypadku nie doszio, zakres Wymaganej opieki byIby znaczaco mniejszy. Podkreslié naiezy, ze roszozenie o Wyptate odszkodowania z tytutu kosztow poniesionej opieki Wchodzi do spadku po zmartym i moze byé dochodzone przez jego spadkobiercow. Nie jest to bowiem roszozenie scisie zwiazane z osoba zmartego, takie jak zadania Wyiozenia z gory sumy na koszty leczenia Iub na koszty przygotowania do innego zawodu, ozy zaptaty renty na przysztoso, ktore Wygasaja Wraz ze smiercia poszkodowanego (por. Wyrok SN z 12 lutego 1971 roku, sygn. I CR 651/70, LEX nr 6871). Ooeniajac powyzsze roszozenie, za uzasadniona przyjaé nalezato podnoszona przez strone powodowa stawke godzinowa W Wysokoéci 8 zI. Jak Wynikato bowiem ze znajdujacych sie W aktach sprawy zarzadzen Dyrektora MOPS W K. (k. 225 — 227) i pisma MOPS W K. (k. 1157), koszt jednej roboozogodziny za ustugi opiekuncze i specjalistyozne ustugi opiekuncze swiadczone przez Dziat Ustug Opiekunozyoh MOPS W K. Wynosit W Iataoh 2007 — 2011 od 18,51 zI do 22,31 zI. Podnoszona przez powodow stawka nie jest zatem Wygorowana i uwzglednia okoiicznosé, ze E.G. nie posiadata szczegolnych kwalifikacji jeéli chodzi o opieke i Wykonywanie zabiegow rehabilitacyjnych Wobec matoletniego A. W ooenie Sadu, nie znajdowato natomiast W niniejszej sprawie podstaw zadanie przyjecia, ze matka dziecka spraWoWaIa opieke oaiodobowo. Ze znajdujacej sie W aktach sprawy dokumentacji Wynikato bowiem, ze powodka Wielokrotnie przebywata poza domem W czasie odwiedzin zespotu interdyscyplinarnego MOPS, innych pracownikow MOPS, a takze pielegniarek, rehabilitantow i nauozycieli. W mieszkaniu czesto panoWaI takze nietad, a stan ohtopoa Wskazywat na niedostateczna jego rehabilitacje (k. 341, 372, 346, 366, 374 — 374v, 376 — 376v, 380 — 380v, 381 — 383, 386 — 388, 413, 417). Ponadto, W przypadku zabiegow rehabilitacyjnych, ozy realizowania nauczania indywidualnego, czuwanie matki nad chtopcem nie byto konieczne. Majac na uwadze powyzsze okolicznoéci nie sposob przyjaé, ze opieka matki nad chtopoem sprawowana byta catodobowo oraz W petni prawidtowo, co musi prowadzié do obnizenia Wysokosci odszkodowania z tego tytutu. Z powyzszych Wzgledow, aprobujac podnoszona przez poWodoW stawke godzinowa, jako znajdujaoy uzasadnienie W materiale dowodowym sprawy, zakres 16 --- STRONA 17 --- sprawowanej przez E.G. opieki nalezato szacunkowo ocenié na 10 godzin dziennie (oo odpowiada stawce dziennej W Wysokosci 80 zI). Uwzgledniajac okres faktycznego przebywania matoletniego W domu pod opieka matki, roszozenie nalezato uznaé za uzasadnione za okres od 19 pazdziernika 2007 roku (data opuszczenia szpitala) do 30 czen/voa 2009 roku (468 dni) oraz od 1 lipca 2009 roku do smierci dziecka 2 lutego 2011 roku (580 dni). Laczne nalezne z tego tytutu odszkodowanie Wyniosto zatem 83.840, zI (1048 dni x 80 zI), co odpowiada po 41 .920, zI na rzecz kazdego z poWodoW (pkt III Wyroku). Odsetki ustawowe od odszkodowania obejmujacego okres opieki do 30 czen/voa 2009 roku zasadzono od dnia nastepujacego po dniu Wytoozenia powodztwa, zaé W zakresie pozostatej kwoty — od 23 maja 2011 roku tj. dnia doreczenia peInomocnikoWi pozwanego odpisu pisma rozszerzajaoego powodztwo (k. 916 — 917 i 926). Na uwzglednienie zastugiwato takze zadanie zasadzenia od pozwanego na rzecz powoda K.W. 3.700, zI, tytutem poniesionych przez niego kosztow pogrzebu matoletniego. Roszczenie to znajduje podstawe W tresci normy z art. 446 § 1 k.c. Odsetki ustawowe zasadzono od 14 maja 2013 roku, tj. terminu Wynikajacego z Wystosowanego do petnomocnika pozwanego Wezwania do zaptaty (k.1200 — 1201). W pozostatym zakresie powodztwo podlegato oddaleniu (pkt V Wyroku). W tym miejsou Wskazaé jedynie dodatkowo naiezy, ze Sad nie uwzglednit powotanego przez strone pozwana zarzutu potracenia swiadczen uiszozonyoh do rak matki matoletniego W sumie 50.000, zI. Podkreslié nalezy, ze choc’; poWodoWie nie Wykazali, aby ponosili W zwiazku z Wypadkiem matoletniego Wydatki tak Wysokie, jak deklarowali W pozwie, to bez Watpienia potrzeby dziecka byty znaczaoo Wyzsze, anizeli Wynosity ptacone na jego rzecz przez ojca alimenty oraz swiadczenia z MOPS. Uzyskiwane od Caritas co miesiac 2.000, zI byto zatem przeznaczane na biezaoe potrzeby dziecka, takie jak zakup zywnosci Wynikajaoej ze specjalistycznej diety, konsultaoje Iekarskie, zakup Iekarstw ozy Wymaganego sprzetu. Pamietaé nalezy takze o fakoie okresowego zatrudniania przez E.G. rehabilitantki, ktora przyohodzita do miejsca zamieszkania syna. Majac na uwadze powyzsze okolioznosci przyjaé nalezato, ze uiszczane przez pozwanego co miesiac kwoty byty Wydatkowane na zwiekszone potrzeby dziecka, spowodowane zaistniatym Wypadkiem. W tym stanie rzeczy stronie pozwanej nie przystuguje roszozenie o zWrot uiszozonyoh do rak matki srodkow, ktore mogtyby zostaé potracone z zasadzonymi na rzecz poWodoW kwotami z tytutu zadoséuczynienia i odszkodowania; Wyptacona suma nie podlegata zaliczeniu na poozet oznaczonej Wyzej naleznosci z tytutu ponoszonych kosztow opieki, a jesli juz to jako swiadczenie nalezne ponad zasadzenie dokonane z tego tytuIu. Konstatacji tej nie zmienia fakt niewykorzystania przez rodzicow dziecka czesci srodkow zgromadzonyoh na poozet leczenia i rehabilitaoji A.W.(1) przez Fundacje (...). Srodki te zostaty bowiem W przewazajacej ozesoi Wykorzystane (ok. 26.000, zI), zas pozniejszy, zmniejszony zakres korzystania z pomooy Fundacji mogt Wynikaé z pogorszenia stanu psychioznego E.G., ktora utraoita Wiare W polepszenie stanu zdrowia syna. Co Wiecej, zgromadzone fundusze nie mogty byc': Wydatkowane na poozet zaspokojenia Wszystkich potrzeb dziecka, takich jak choéby zwiekszone Wydatki z tytutu specjalistycznej diety dziecka. Fakt braku ich catkowitego spozytkowania nie moze zatem prowadzié do konkluzji, iz kwoty uzyskiwane od Caritas nie zostaty Wydane na potrzebyA.W.(1). Wskazaé nadto trzeba, ze swiadozenie uzyskiwane dobrowolnie od osob trzeoich nie podlegato zaliozeniu wprost na poozet naleznosci Wymaganej od 17 --- STRONA 18 --- strony pozwanej, byIo to bowiem éwiadozenie od osob nie zobowiazanych prawnie I nie mogto zwalniao z zobowiazania sprawce szkody. Sad Wziat te swiadozenia pod uwage jedynie W szerokim kontekscie naprawiania szkody. Sad daI Wiare doWodom stanowiacym podstawe ustalen faktyoznych jako spojnym, Iogicznym, znajdujacym Wzajemne potwierdzenie W zgromadzonym materiale dowodowym. Dowod z przestuchania pOWOdOW uznano za Wiarygodny W czesoi. Brak byto podstaw, aby poddawaé W Watpliwosé twierdzenia rodzicow A.W.(1) W zakresie, W jakim negowali oni WpIyW nastepstw upadku z marca 2007 roku na zdarzenie z 19 lipca 2007 roku. Majac na uwadze zaleoenia powstrzymania sie od uczestnictwa W zajeciach Wyohowania fizycznego przez dwa tygodnie, brak jest podstaw do przyjecia, ze E.G. zataita przed pozwanym istotne okolicznosoi majace WpIyW na ocene stanu zdrowia matoletniego. Sad nie dopatrzyt sie rowniez przyozyn, aby odmowio Wiary co do zasady twierdzeniom powodow co do oierpien fizyoznych dziecka po Wypadku orazjego procesu leczenia i rehabilitaoji. Sad podzielit natomiast zastrzezenia, jakie Wobec sposobu sprawowania opieki oraz rehabilitacji przez matke dziecka podniost biegty J.W. (k. 938 — 941). Zarzuty te znalazty oparcie W dokumentach nadestanyoh do akt przez MOPS W K. z ktorych Wynika, ze Wielokrotnie matka matoletniego przebywata poza domem, zas W zakresie rehabilitacji A.W.(1) miaty miejsce pewne zaniedbania. Warto przy tym Wskazaé, ze Wizyty pracownikow socjalnyoh miaty miejsce zarowno rano, jak i Wieczorem, co podwaza prawdziwoéé twierdzen powodki, jakoby czesto spata ona W godzinach rannych i nie styszaia dzwonka do drzwi. Tym niemniej, majac na uwadze fakt, ze do zaniedban tych doszto po upIyWie okoto roku od Wypadku, po pogorszeniu stanu psyohicznego E.G. Wynikajaoego z braku poprawy W stanie ohtopca przyjaé nalezato, ze stan Wegetatywny A.W.(1) byt juz utn/valony i zaniedbania te nie miaiy Wptyvvu na ocene roszczenia. Sad podzieiit Wnioski biegtego J.W., ze W takich okolioznosciach poprawa stanu swiadomosoi dziecka byta maio prawdopodobna (k. 941). Za Wiarygodne jedynie W czesci Sad uznat takze zeznania swiadkow MB. i E.G.. W szozegolnosoi, majac na uwadze Wyniki postepowania dowodowego nie sposob przyjaé, aby WW. nie miaty swiadomosci, iz zatrzymaty sie wraz z dzieomi na plazy niestrzezonej. Za znaczaco zanizony W stosunku do rzeczywistego uznaé nalezato takze czas nieobecnosci MB. przy brzegu oraz reakcji na sytuacje zagrozenia zycia A.W.(1). Jak Wynikato rowniez z planu rajdu, W jego ramaoh przewidziana zostata kapiei W morzu, ktora to okolicznosé swiadkowie negoWaIi. Sad dat W catoéci Wiare dowodom z zeznan przestuchanych W sprawie swiadkowz M.K., U.M., S.M., A/r_., J.M., W.K., B.W., A.M., L.P., P.K., B.O., P.P., A.W. (2), F.P., R.C. i P.C. Brak byto jakiohkolwiek uzasadnionych podstaw, aby twierdzenia powyzszych swiad kow poddawao W Watpliwosé. Z uwagi na umorzenie procesu W zakresie roszczenia o rente, Sad pominat dowody z zeznan swiadkow M.K. i W.K., albowiem pozostawaty one bezprzedmiotowe dla Wydanego rozstrzygnieoia. W ooenie Sadu, strona pozwana nie powotata przekonywujacych argumentow przeciwko Wiarygodnosci sporzadzonych na potrzeby niniejszej sprawy opinii biegtych z zakresu ratownictwa Wodnego, neurologii oraz rehabilitacji. W istooie, petnomocnik pozwanego co do zasady ograniczat sie do zakwestionowania sporzadzonych opinii, bez spreoyzowania konkretnych Wobec nich zarzutow. Brak byto takze podstaw, aby poddawaé W Watpliwosé autentycznoéé zgromadzonyoh W aktach sprawy dowodow z dokumentow. 13 --- STRONA 19 --- Sad oddaIiI Wnioski strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii biegtego na okolicznoéé przyozyn zgonu matoletniego powoda, sprawowania opieki oraz jej Wpiywu na smieré, a takze co do ewentualnego WpIyWu upadku z Wysokosci na zdarzenie z 19 lipca 2007 roku. W zakresie opieki sprawowanej przez matke nad matoletnim Wypowiedziat sie biegty z zakresu neurologii Wskazujao, ze choé Wystapity pewne uohybienia, to Wobec utn/valenia stanu Wegetatywnego chtopca, szansa poprawy jego stanu swiadomoéoi byIa nikIa. Do odmiennych konkluzji nie prowadzit takze dowod z karty statystyoznej do karty zgonu (k. 908). Uwzgledniajac doznane przez matoletniego uszkodzenia oiata, jego stale pogarszajaoy sie stan zdrowia byI Wpisany W istote sohorzenia. W ooenie Sadu, z zasady kontradyktoryjnosoi oraz obowiazkow dowodowych stron (art. 6 k.c. W zw. z art. 232 k.p.c.) nie sposob Wywodzié zobowiazania Sadu orzekajaoego W sprawie do dopuszozania Wszelkich Wnioskow dowodowych zgtoszonych przez strony. W kontekécie poozynionych W sprawie ustalen, okolioznoéoi na ktore zgtoszony zostaje dany dowod powinny byé przynajmniej prawdopodobne. Inicjatywa doWodoWa stron nie moze bowiem prowadzié do konieoznosci badania Wszelkich mozliwyoh, alternatywnych Wersji zdarzen, albowiem ich mnogoéé prowadzitaby do niczym nieuzasadnionego przewlekania postepowania doWodoWego. Analogicznie nalezato odniesé sie do domniemanego WpIyWu upadku A.W.(1) W marou 2007 roku na jego zachowanie W lipcu 2007 roku. Dokumentacja medyczna dotyczaoa upadku W marcu 2007 roku, przebieg zdarzenia z 19 lipca 2007 roku, jak i odlegtoéé ozasowa pomiedzy tymi zdarzeniami nie pozwalaja na powziecie choéby najmniejszych Watpliwosoi co do rzekomego zwiazku miedzy nimi. Wobec niepodtrzymania przez powodow roszczen W zakresie renty oraz ustalenia odpowiedzialnosci pozwanego za skutki Wypadku mogaoe zaistnieé W przysztosoi, postepowanie W tym zakresie umorzono (pkt VI Wyroku). O kosztaoh procesu orzeozono na podstawie art. 100 k.p.c. PoWodoWie domagaii sie ostatecznie zasadzenia na ich rzecz 891.216, zI, zas powodztwo uwzgledniono W zakresie 387.540, zI. Strona powodowa Wygrata zatem sprawe W 43°/0. Powodowie poniesli koszty procesu W sumie 7.617 zI,, zas pozwany — 8.967, zI. Uwzgledniajac wynik sprawy, tak powodka, jak i powod powinni zwrooié stronie pozWanejIaoznie1.836, zt, tj. po 918 zI (5.111 , zI — 3.275, zt). W pkt VIII Wyroku, na podstawie art. 83 ust. 2 W zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sadowyoh W sprawaoh cywilnyoh W zW. z art. 100 k.p.c., Sad nakazat pobrao na rzecz Skarbu Panstwa od kazdego z poWodoW po 1.338, zI, a od pozwanego 2.020, zI. Na poniesione W sprawie koszty sadowe ztozyto sie: 682, zI — Wynagrodzenie biegtego J.W., 558, zI  Wynagrodzenie biegIej A.R., 5.185, zI — Wynagrodzenie biegtego J.R., 222, zI — Wynagrodzenie IMIGW, Iaoznie 6.647, zI. Po potraceniu uiszozonyoh zaliozek W sumie 1.950, zI (1.500 + 250 + 200), do uiszczenia na rzecz Skarbu Panstwa pozostato 4.697, zI. Przy uwzglednieniu Wyniku procesu, nalezato zatem pobraé od poWodoW po 1.338, zI (57%), a od pozwanego 2.020, zI (43%). W pkt IX Wyroku, z uwagi na okolicznosé, ze powodowie nie uiscili po Wstapieniu do sprawy W miejsce maioletniego powoda optaty od pozwu, Sad nakazat pobranie od kazdego z poWodoW na rzecz Skarbu Panstwa z tytutu optaty sadowej od pozwu po 5.000, zt, odstepujac od obciazenia ich reszta optaty. 19