§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Wyrok 1 c 321112

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: 1 c 321112 _ WYROK Na podstewta ustawy 2 dnia 6.09.2001 r. 0 desrgerlifl do in!orman1i publinznel Dz. U. 112 poz. 1198 2 pézn. zm. ' . przakazano infnrniacie pilblicineg w Eormie W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnkumeniu Iub w iormle przelwurzenej R Dnia 23 maja 2013 roku imie 1 nflzwiskv wfii<=5!<fld51‘*‘CY 2% ................ Sqd Okrqgowy W Warszawie I Wyclziai Cywiiny ...........................é&}é;.\;fliu.SR0.é5M5J W sldadzie nastqpuj apym: Przewodniczqcyz SSO Andrzej Kurylek Protokolantz sekr. sqdowy Aneta Wesolkowska po rozpoznaniu W dniu 23 maja 2013 roku w Warszawie sprawy 2. powédztwa H. K., K. S., R L. i G. C. przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Ministra Skarbu Pafistwa i Prezesa Rady Ministréw 0 zaplatg I. oclclala powédztwo; II. odstqpuje od obciqzenia powodéw obowiqzldem zwrotu pozwanemu kosztéw proccsu. Sygn. akt I C 881112 UZASADNIENIE Powédka H. K. W pozwie z clnia 30 sierpnia 2011 1". zawafla Zqdanie zasqdzenia od Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Ministra Skarbu Pafistwa kwoty 283.875 z10tych z ustawowymi odsetkami od dnia dorgczenia pozwanemu pozwu.  W uzasadnieniu powédka WS1(EiZ€115. , it nalezqcy do jej poprzednika prawnego W. S. (1) las W J ., nadleénictwo O. 0 powierzchni 151,4 ha zostai przejqty przez Skarb Pafistwa na mocy postanowiefl ClBkI'611l PKWN z clnia 12 grudnia 1944 r. 0 przeprowadzeniu reforrny rolnej, natomiast do dnia dzisiejszegc nie zostaio wyplacone spadkobiercom Wfw éwiaclczenie rekompensacyjne, mime, iz 0boWia_zck wyp1aty takiego éwiadczenia przewiduje przepis art. '7 W zw. z art. 1 ustawy z clnia 6 lipca 2001 r. 0 zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobéw namralnych kraju. Zdaniem powéclki dokonane W tym przepisie odesianie przez Wskazanie, iz wypiacanie rekompensat nastqpi na podstawie odwbnych przepiséw, przy jednoczesnym braku wypeinienia tej delegacji (brak wydania stosownych przepiséw) oznacza wystqpienie bezczynnoéé legislacyjnzg powodujqcq szkoclq W postaci braku otrzymania rekompensaty za utrate; wlasnoéci zasobéw naturalnych kraju. W dniu 2 wrzeénia 2011 r. pozew oparty na tej samej poclstawie faktycznej i zawieraj qcy tozsame‘ uzasadnienie wniosla K. S.(d01a4:z0ne akta sprawy Sadu Okrggowego WB. 0 sygn.. akt I C 552,'11). Zarzqdzenieln z dnia 21 pafidziernika 2011 r. powyzsza sprawalzostah polqczona w trybie art. 219 k.p.c. zez spraWa_ niniejsza do Wspélnego rozpoznania i rozstrzygniqcia (zarzqwenie k.I5 akt dolqczonych). A W dniu 2 w1"zes§nia 201 1 r. pozew opafly na tej samej 'poclstawie faktycznej i zawierajqcy tozsame uzasadnienie wniosla R. L.(d01qczone akta sprawy Sadu Okrqgowego W B. 0 sygn.. aktl C 553/11). Zarzqdzeniem z dnia 29 grudnia 2011 r. powyzsza sprawa zostala poiqczona w trybie art. 219 k.p.c. zez spraxvq niniejsza do Wspélnego rozpoznania i rcjzstrzygniqcia (zarzqdzenie k.22 akt d01a_czonych). _ Pozew oparty na tej samej podstawie faktyczneji zawierajqcy tozsame uzasaclnienie Wniosia takze G. C.(d0h1cz0ne akta sprawy Sadu Oknggowego W B. 0 sygn.. flctl C 645111). ' " ' --- STRONA 2 --- Zarzadzeniem z dnia 21 pafidziernika 20111‘. powyisza sprawa zosta1a po1a_czona W trybie art. 219 k.p.c. zez sprawa niniejsza do Wspolnego rozpoznania i rozstrzygniocia (zarzadzenie 14.18 akt do1acz0nych). . Pozew opany na tej samej poclstawie faktycznej i zawierajacy tozsame uzasadnienia Wni(3s1tak:‘:e W. S. (2)(do1ac2one akta sprawy Sadu Okrggowego W B. o sygn.. akt I C 554111). Zarzadzeniem Z dnia 29 grudnia 201 1 r. powyzsza sprawa zostaia polaczona W rrybie art. 219 k.p.c. zez. sprawa niniejsza do Wspélnego rozpoznania i rozstrzygniocia (zarzadzenie 1<.21 akt dolaczonych). Pozwany W odpowiedzi na pozéw Wnic'>s1o oddalenie powédztwa W caloéci oraz zasadzenie kosztow postqpowania, W tym kosztow zastopstwa procesowego, Wed1"ug norm przepisanych. W uzasadnieniu strona pozwana podniosla, i2 przepis art. 7 ustawy 0 zachowaniu narodowego charakteru strategicznych Zasobow naturalnych kraju nie 111028 stanowié podstawy prawnej roszczenia powodéw, poniewaz Wymieniony przepis nie formuluje obowiqzku wydania nowego aktu normatywnego, tym samym nie jest mozliwe opieranie odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa Wfl1I'liCjSZ6j sprawie na konstrukcji oclpowieclzialnoéci za zaniecihanie iegisiacyjne (k. '7] 76). ’ Zarzadzeniem z clnia 12 marca 2012 r. Sad Okrggowy W B. zwr6ci1 pozew W. S. (2)(1<.12 rnarca 2012 r.) W clalszym toku postgpowania stanowisko stron nie uleg10 zmianie. Sad Okrggowy ustalil nastgpujacy stan faktyczny: Powédki sa nastqpcarni prawnymi (na mocy dziedziczenia) W. S. (1), przedwojennego W1a§cicie1a maj a_t1ru rolnego W miejscowoéci J. o lacznej powierzchni 620,2 ha, W tym lasu W nadleénictwie O. 0 powierzchni 151,4 ha (okoiicznoéé bezsporna, niekwestionowanc przez pozwanego zaéwiadczenie 1<.5). Sad Okrggowy zwaztyl, co nastgpuje: Powéclztwo nie ZflS'1Llg1WEl1'0 na uwzglqdnienie i jako bezzasadne podlegalo oddaieniu. Powodki jako p0C1S'[flWQ Zadania powédztwa WSkflZfl1'y art. '1 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. 0 zachowaniu narodowego charaktsru strategicznych zasobéw naturalnych kraju (Dz. U. N1" 9?, poz. 1051 ze zm., dalej jako: ustawa 0 zasobach), zgodnie z ktéiym roszczenia osob fizycznych, ‘oylych Whaécicieli lub ich spadkobiercéw, z tytuiu utraty Wlasrloéci zasobéw Wymienionych W art. 1, zaspokoj one zostana W formic rekompensat Wyplaconych ze érodkéw buclzetu pafistwa na podstawie odrqbnych przepisow. W ocenie Sadu, przepis ten sam W sobie nie kreuje W stosunku do bylych w1a§cicie1i i ich spaclkobiercow nowych upravmiefl z tytulu utraty zasobéw, 0 ktélych mowa W alt. 1 ustawy z dnia 6 Iipca 2001 1". Poza sporem bowiem pozostaje okolicznoéé, is do chwili obeonej nie uohwalono odrgbnych przepiséw. Jak WS1{3Z8.1V\:r0j6W(')dZ1(1 Sad Administracyjny W W. W uzasadnieniu Wyroku z dnia 1 kwietnia 2009 r. (sygn. akt IV SAfWa 105109, LEX nr 550525), w obecnej chwili nie Wiaciomo czy ustalanie i Wyp1ata rekornpensat bode, Wymagaly Wydania indywidualnej dccyzji administracyjnej, czy WySt&I'CZ&_iF:1_C2'1 bqdzie ogolna regulacja ustawowa powierzajaca dokonywanie Wyplat W1a§ciwemu ministrowi, czy zostanie poWo1any W tym celu noWy organ ozy instytucja. Niezaleznie od tego nie Wiadomo, czy dochodzenie roszczefi z tytuhl Wypiaty rekompensaty nie zostanie: przekazane do Wiaéciwoéci sa,dt5W powszechnych. Przepis art. 7 ustawy 0 zasobach nie stanowi samoclzielnej podstawy roszczenia osob fizycznych, by1ych W1a§cicie1i lub ich spadkobiercow z tytulu utraty Wlasnoéci zasobow Wymienionych art. 1 ustawy i roszczenie powodéw oparte na tej podstawie nie m0g10 byé uwzglgdnione. Przepis art. 7 ustawy '0 zasobach nie zawiera bowiem wystaiczajacej treéci normatywnej, by przyj a_é, 2e kreuje roszczenie. Przepis ten nie konl<.retyzuje uprawniefi bylych whécicieli tak pod Wzglqdem podmiotovtym jak i przedmiotowym. Nie Wskazano, czy chodzi 0 roszczenia 0 oclszkodowanie, czy 0 wynagrodzenie, czy 0 roszczenia 0 zwrot nieruchomoéci przej Qtych na poclstawie okreélonych aktéw prawa. Nie wiadomo, co ustawodawca rozumie pod poj Qciem utraty wlasnoéci, czy chodzi 0 bezprawne pozbawienie wiasnoéci, czy 0 dzialanie zgodne z prawem. Nie wiadomo, jaki charakter ma mieé rekompensata, czy ma odpowiadaé wartoéci nieruchomoéci, czy tylko czqéciowo wyréwnywaé uszczerbek zWia_zany z utrata wiasnoéci i W jakiej czqéci. Nie sposéb W tej sytuacji przyjaé, ze art. 7‘ p1'zyWo1ane_i ustawy stanowi normg zawieraj aca, bezwzg1Qdny obowiazek konkretnego zachowania Skarbu Pafistwa, tj. obowiqzek Wyplaty konkrctnej kwoty pieniginej na rzecz indywidualnie okreélonego podmiotu. Uksztaltowanie regu1 odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa Wymaga us_taW0weg0 okreélenia dalszych, niZ to czyni art. 7 ustawy Z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategiczfiych zasobow naturalnych kraj u, przeshanek skutecznego roszczenia (por. Wyrok Sadu Ape1acyjnego W Warszawie z dnia 22 wrzcénia 2011 r., sygn. akt I ACa 277111, LEX nr 1 120106). W zwiazku 2 tym, Ze aktualnie W polskim systemic prawnym nie ma Zadnego przepisti lub érodka prawnego pozwalajacego na uzyskanie rekompensaty (0c1szkod0Wania} przez powodow, rozwazcnia Wymaga zarzut postawiony pozwanemu, a clotyczacy zaniechania legislacyjnego. Zgodnie Z treécia art. 4171 § 4 k.c., jezeli szkoda 2osta1a Wyrzadzona przez niewydanie aktu norrnatywnego, ktorego obowiazek wydania przewiduje przepis prawa, niezgodnoéé 2 prawem niewydania tego aktu stwierdza sad rozpoznajacy sprawtg 0 naprawienie szkody. Powyiszy przepis obowiazuje od dnia 1 Wrzeénia 2004 1"., zaé do dnia 31 sierpnia 2004 r. nie by10 przepisu przewidujacego odpowiedzialnoéé za zaniechanie legislacyjne. Sad Okrogowy W pelni podziela stanowisko Sadu Naj wyzszego Wyraione W uchwale z dnia 19 maja 2009 r. (sygn. akt III CZP 139108, OSNC 200911 11144), W --- STRONA 3 --- ktorej stwierdzono, Ze Skarb Pafistwa odpowiada za szkode Wyrza_dzo11anieWydaniem aktu normatywnego, ktorego obowiazek Wydania poWsta1 po Wejéeiu W Zycie Konstytueji Rzeezypospolitej Polskiej. Ustawa 0 zasobaeh Wesz1a W zycie po Wejaciu W Zycie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem roszczenie powodow naleiy rozpatrywaé W opareiu 0 art. 417 k.e. W brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawa, 2 dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy  Kodeks cywilny oraz niektorych innych ustaw W zw. 2 art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeozypospolitej Polskiej. Na podstawie Wskazanych przepisow Zachodzi odpowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa za zanieehanie legislaeyjne maj ace swoje 2rod1o W aktaeh prawnych uchwalonych po Wejéciu w Zycie Konstytucji RP, a przed Wejéciern W Zycie art. 4171 § 4 1<.e. Z norrny prawnej zawartej W art. 7 ustawy o zasobaoh nie wynika obowiazek ustawodawczy rodzaey roszczenie odszkodowawcze osob uprawnionych za zaniechanie legislaeyjne. Przepis ten bowiem ma eharakter delegacji ustawodawcy, pewnego ogohiego za1oZenia, Ze osoby poszkodowane W zwiazku z odebraniem im Wlasnoéci nieruchomoéci wymienionych W ustawie powinny otrzymaé jakieé rekompensaty. Deklaracja ta powinna zostaé zrealizowana W odrebnej ustawie, ktora p1'zeWidzia1aby konkretne rozwiazaltia, W tym Wysokoéé odszkodowania, sposéb jego obliczenia, ewentualne ograniczenia przyjete z uwagi przede Wszystkim na moiliwoéci finansowe Skarbu Pafistwa, a Wiec spoieczefistwa, z ktorego érodkow ma bye Wyplacona rekompensata. Przepis art. 7 tej ustawy podkreéla, Zea nie jest mozliwy zwrot zasobéw w naturze z uwagi na ich strategiezne znaczenie, zasygnalizowana z0sta%a jednak potrzeba uregulowania kwestii przyznania jakiché rekompensat dla bylych wlaécieieli min. odebranyeh lasow. Ustawa 0 zasobach nie uregulowah tych kwestii, a z art. 7 ustawy nie Wynika delegacja ustawowa do Wydania rozporzadzenia na podstawie tego przepisu, brak jest adresata ewentualnej delegacji oraz inny jest sens i znaczenie tego przepisu, a kwestie rekompensat pozostawiono do dalszego rozstrzygniecia przez ustawodawce. Jest to zatem przepis 0 charakterze blankietowym, wyrazajaey pewne ogolne zaiozenia ustawodawcy, ktory nie precyzuje ani wysokoéci rekompensaty ani Wymagafi, jakie nalezy spehiié, aby owe, rekompensate uzyskaé, zaé sad nie moze zastepowaé ustawodawcy, nie moze bowiem Wkraezae W uprawnienia zastrzeione dla W1adzy ustawodawczej. W oeenie Saclu W treéci art. 7 ustawy 0 zasobaeh nie mozna dopatrzyé sie choéby obietnicy przyznania roézczefl o rekompensate okreélonyrn kategoriom podmiotow, W tym osobom, ktore utraci1y nieruchomoéci leéne W Wyniku dziatania przepisow o reformie rolnej z 1944 r. Przepis ten jest Wyrazem zaloaefi politycznych, ajego celem nie jest przyznanie praw indywidualnie oznaczonym osobom W sposob oezywisty i bezwarunkowy. Sama zapowiedi Wydania okreélonej regulaoji W blizej nieokreélonej przysz%oéci, nie jest Wystarezajaca do konstruowania Wniosku, ie naruszono powinnoéé olcreélonego zaohowania legislacyjnego. Trudno przyj 5,6, aby Wyktadnia art. 7 ustawy o zasobaeh prowadzaca do wywiedzenia z {ego artyku1u obowiazku Iegislaeyjnego, byla zgodna 2. Wola_ ustawodawcy, sad zaé nie rnoie prqpisywaé ustawodawcy dzia1ania, ktore nie by1o przez niego zarnierzone (por. Wyrok Sadu Apelaeyjnego W Warszawie z dnia 22 Wrzeénia 2011 r., sygn. aktl ACa 277111, LEX 111' 1120106). Reasumujae podkreélie nalezy, 12 W ocenie Sadu, aby dosz1o do zanieehania legislaeyjnego konieczne jest istnienie konkretnie okreélonego obowiazku wydania aktu prawnego. Obowiazek ten powinien Wynikaé jednozaaeznie z przepisu praWa. Z cata pewnoéeia z art. 7 ustawy o zasobach nie Wynika delegacja ustawowa do wydania na podstawie tego przepisu rozporzadzenia Wykonawezego. Stosovme upowaznienie powinno okreélaé organ Wlaéoiwy do Wydania rozporzadzenia i zakres spraw przekazanyeh do uregulowania oraz Wytyczne dotyczace t1'e:~§ci aktu (art. 92 ust. 1 Konstytuoji RP). Przepis art. 7 ustawy 0 zasobach stanowi jedynie deklaracje ustawodawcy 0 koniecznoéoi zaspokoj enia roszczefi byiych Whéeicieli lub ich spadkobiercow z tytulu utraty zasobow Wymienionych W art. 1 tej ustawy W forrnie rekompensaty Wyplaconej ze érodkow budaetu pafistwa. Kwestia ta zosta1a pozostawiona do dalszego uregulowania przez ustawodawce W odrebnej ustawie. Wobee powyzszego, brak byto rowniez podstaw do uwzglednienia powodztwa na podstawie art. 417 k.c. (W brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawa 2 dnia 17 czerwca 2004 r.) W zw. z alt. 77 ust. 1 Konstyrueji RP. W zwiazku ze stwierdzeniem braku podstaw do uwzglednienia powodztwa co do zasacly, prowadzenie dalszego postepowania dowodowego na okolicznoéé ustalenia aktualnej wartoéci przejetych nieruehomoéci nie m0g1o mieé znaczenia dla rozstrzygniecia sprawy i dlatego Wnioski dowodowe w tym zakresie na podstawie art. 217 § 2 k.p.c. podlegaly oddaleniu (11. 1 12; ptyta CD — k. 1 13). Ustawodawca bowiem nie stworzyl podstaw prawnych do domagania sie odszkodowania, nie o1cre§1i1roWr1ieZ dotyehczas Zadnych zasad dotyczacych Wyplat ewentualnych rekompensat, W tym ich wysokoéci. Tym bardziej nie przesadzii, Ze rekompensaty beda_ odpowiadaiy pehlej wartosici przejetych nieruchomoéci. O kosztach procesu Sad orzeki na podstawie art. 102 1<.p.c. W przypaclkach szczegolnie uzasadnionych bowiem sa_d mote zasadzié od strony przegrywaj acej tylko czeéé kosztow albo nie obciaiaé jej W ogole kosztami. Majac zaé na uwaclze Wzgledy s1usznoéci oraz oharakter zg1oszonych roszczefi, 2 jakimi W niniejszej sprawie wystapiiy powodki, a takze okolicznoéé, Ze istnieje duza grupa poszkodowanyeh przez Wydawane W czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej akty prawne, rowniez W zakresie odebrania majatku bez shlsznego lub Zadnego odszkodowania, zasadnym byte odstapienie od obciaienia powodek obowviazkiem zwrotu pozwanemu kosztow procesu.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#1 c 321112#art. 1 ustawy#art. 219 k.p.c.#art. 7 ustawy#art. 4171 § 4 k.c.#art. 417 k.e.#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art. 7 tej#art. 92 ust. 1 Konstytuoji#art. 1 tej#art. 417 k.c.#art. 217 § 2 k.p.c.