Wyrok 1 c 1233/11 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 marca 20121

--- STRONA 1 --- Sygn. akt 1 c 1233/11 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 marca 20121‘. Sqd Okregowy we Wroclawiu Wydz1'aHCyw1'!ny w skiadzie : , Przewodniczgcy : SSO Adam Macifiski Protokolant : Robert Purchalak p0 rozpoznaniu w dniu 13 marca 2o12r. we Wroclawiu na rozprawie sprawy z powédztwa B. B. przeciwko Skarbowi Pafistwa — (...) we W. 0 zap}ate=; l . powédztwo oddala; i I . nie obciqia powoda kosztarni procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 1238/11 . UZASADNIENIE Powéd B. B.wni6sl 0 zasqdzenie na swojq rzecz 0d strony pozwanej Skarbu Pafistwa — (...) we W.kw0ty 100.000 Z1 wraz z ustawowymi odsetkami 0d dnia zloienia pozwu do dnia zaplaty. ' W uzasadnieniu powéd wskaza}, is domaga sit; Zadoééuczynienia za naruszenie jego débr osobistych, gdyi strona pozwana nie zapawnila mu godziwych warunkéw wykonywania kary pozbawienia wolnoéci zgodnie z art. 110 § 2 1<.k.w. i art. 4 § 1 k.k.w. Powéd odbywa 30 letniq karq pozbawienia wolnoéci od paidziernika 20021". W (...)we W.przebywa1 zaé w okresach od 13 lipca 20071‘. do stycznia 20081‘. oraz od 30 czerwca 200 8r. do lutego 20091. oraz od 21 kwietnia 20 091. do 31 grudnia 20091". Wtymie [...) powéd by} osadzony z kolei w celach mieszkalnych nadmiernie przeludnionych, w ktérych na jednego osadzonego przypadaio mniej aniieli 3 m 2. powierzchni. To zaé w sposéb oczywisty naruszalo jego dobra osobiste tj. chofiby prawo do godnoéci. Z tych tei i wzglegdéw wniésl jak powyiej. W oclpowiedziach na pozew strona pozwana Skarb Pafistwa — (...) we W.wni0s}a 0 oddalenie powédztwa w caloéci. W uzasadnieniu strona pozwana wskaza}a, fie ZQd3Ili8 powoda nie ma Zadnych podstaw tak faktycznych, jak i prawnych. Powéd nie Wykaza} w iaden sposéb, fie doszlo do opisanych przez niego zdarzefi oraz nie wykazal naruszenia jego débr osobistych. Ponadto strona pozwana podniosla zarzut przedawnienia w zakresie wjakim powéd Wiqie swoje roszczenia Z pobytami w [...)w_e W.p0przedzaj11cy1ni dziefi 13 pafidziernika 2008 r. Powéd nie skladal do administracji jednostki penitencjarnej jakichkolwiek uwag i skarg zwiqzanych z powierzchniami eel W ktérych przebywa} w trybie przewidzianym w przepisach rozporzqdzenia Mirlistra Sprawiedliwoéci z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu zalatwiania wnioskéw, skarg i prééb oséb osadzonych w (...)i (...). Z tych tei i wzglqdéw wniosla jak powyiej. Scgd ustalil l,'_1_llSI,QP‘l.ljgQy stanfaktyczny; Powéd B. B. ma 381a’c. Od paidziernika 2002r. powéd odbywa kars; iqczna, trzydziestu lat pozbawienia wolnoéci za popelnienie przestegpstwa z art. 148 § 2 k.1<., 163 § 1 pkt 2,3 k.k. oraz 291§ 1 k.k. Aktualnie jest osadzony w (...) we W.. Przewidywany termin zakoficzenia odbywania kary pozbawienia wolnoéci nastqpi w 20321:, natorniast 0 warunkowe przedterminowe zwolnienie powéd bqdzie rnég} ubiegaé sig w roku 2022. [dowédz bezspome przesluchanie powoda k. 64, zaéwiadczenia z (...) k. 1213) W czasie pobytu powonia w (...)we W.pan0wa}0 W nim przeludnienie. Powéd w niektérych okresach pmebywa} on w celach, w ktérych na jednego osadzonego przypadaio mniej aniieli 3 m 2. O fakcie tym powéd nie informowa} administrécji [...] (dowfmd : zeznania éwiadka D. S. k. 64) --- STRONA 3 --- przeshchanie powoda k. 64, fakt znany Sadowi z urzqdu ) §g;1_zwaz'yl_, co nastgpuje: Powodztwo nie zaslugiwalo na uwzglt;dm'enie. Powéd wywodzil swoje roszczenie z faktu naruszenia przez strong pozwanq jego prawa do odbywania kary pozbawlenia wolnoéci w godnych i humarlitamych warunkach  przez osadzenie go w przeludnionych celach. W myél art. 417 k.c., za szkode; wyrzadzona przez niezgodne z prawern dziaianie lub zaniechanie przy wykonywaniu wladzy publicgnej ponosi odpowiedzialnoéfi Skarb Pafistwa lub jednostka samorzadu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonujaca to wladzs; z mocy prawa. Powolany przepis okreéla podmiot odpowiedzialny za niezgodne z prawern wykonywanie wiadzy publioznej (w niniejszej sprawie — Skarb Pazistwa) oraz podstawq jego odpowiedzialnoéci (naruszenie prawa). Szczegobwe przeslanki odpowiedzialnoéci za naruszenie débr osobistych oraz zakres przyshlgujacych z tego tytuhl roszczefi okreélajq natomiast przepisy art. 23  24 i 448 k.c. Zgodnie z art. 23 k.c., dobra osobiste czlowieka, jak W szczegélnoéci zdrowie, wolnoéé, czeéé, swoboda surnienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworczoéé naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostajq pod ochrona prawa cywilnego niezaleinie 0d ochrony przewidzianej w innych przepisach. Osoba, ktérej dobra osobiste zostaly naruszone, moie, na zasadach przewidzianych w kodeksie, fiadaé zadoééuczynienia pieniqinego lub zapiaty odpowiedniej sumy pieniqfinej na wskazany cel spoieczny [art 24 § 1 zd. 3 k.c.). W razie naruszenia dobra osobistego sad mode przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia sum:5 tytulem zadoééuczynienia pienirginego za doznana krzywda lub na jego fiadanie zasadzié odpowiednia sums; pieniegina na wskazany przez niego cel spoieczny, niezaleérlie od innych érodkéw potrzebnych d0 usuniqcia skutkéw naruszenia (art. 448 k.<:.). Odnoszac powyfisze regulacje do stanu faktycznego niniejszej sprawy, naleiy zauwaiyé, is przeludnienie panujace dotychczas tj. do 20101". w [...)(...)i (...)(w tym w (...)we W.) jest faktem znanym Sadowi z urzqdu. Przyjmujac zatern, fie Stan osobowy w w/w [. ..) ulegal zmianom wskutek przyjgé, Zwolniefi i przeniesiefl, to wypada daé tu wiare; twierdzeniu powoda, is przez czgéé, badi tei caloéé pobytu w tejie jednostce by} 011 osadzony w celach przeludnionych, tj. takich, W1UZé1'}’Cl'L powierzchnia przypaclajaca na skazanego wynosila mniej nié 3 m kw. (per. art. 110 § 2 k.k.w.). W realiach niniejszej sprawy naleialo zatem uznaé, fie umieszczenie powoda w zbyt ciasnej celi naruszalo jego dobra osobiste — przede wszystkim jego godnoéé oraz prawo do intymnoéci. Nie sposéb bowiem nie dostrzec, fie d}ug0tI'wa1e przebywanie w przeludnionej celi, poiqczone z takimi niedogodnoéciami, jak np. koniecznoéé spoi'ywania posflkow na §6:'zku, dlugotrwaie oczekiwanie na moiliwoéé skorzystania ze wspolnej toalety, czy teé brak moiliwoéci wykonywania swobodniejszych ruchéw, stanowi nadrnierna dolegliwoéé i narusza godnoéé powoda oraz jego prawo do intymnoéci. Sad rozpoznajacy niniejsza, sprawq podziela w tym zakresie stanowisko wyraione przez Sad Najwyiszy w uchwale 7 sqdziow SN z dnia 18 paédziernika 2011 r. (III CZP 25/11). Ustalenie, 2e umieszbzenie powoda w przeludnionych celach moglo stanowié naruszenie jego godnoéci i prawa do prywatnoéci, nie oznacza jednakie koniecznoéci uwzglegdnienia Zadania zasadzenia zadoééuczynienia. Naleiy zauwatyé, Zen przyznanie zadoééuczynienia pieniqinego za naruszenie débr osobistych stanowiuprawnienie sadu, nie zaé obowiazek. Wynika to bowiem 2 redakcji art. 448 k.c., ktéry stanowi, 2e sad moée przyznaé temu, czyje dohro osobiste zostalo naruszone, odpowiednia sumo tytulem zadoééuczynienia pieniqinego za doznana krzywdq. Sfosujac ten przepis, sad bierze z kolei pod uwagq rozmiar i charakter doznanej przez poszkodowanego krzywdy, okolicznoéci jej powstania, a nadewszystko rodzaj i stopiefi winy naruszyciela (por. wyrok Sadu Najwyiszego z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004/4X53). Orzekajac 0 zadoééuczynieniu za krzywdq doznana w zwiazku 2 --- STRONA 4 --- odbywaniem kary pozbawienia wolnoéci, sad musi zachowaé. 1:11 szczegélnq ostroinoéé, gdyé pozbawienie wolnoéci w zaloieniu stanowi dolegliwoét’: dla osoby skazanej i wiaie sie z drastycznym ograniczelijem jej praw. Teza ta znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunalu Praw Cziowieka, wedlug ktérego cierpienie i upokorzenie zwiazane z odbywaniem kary wiezienia tyiko wéwczas stanowiq namszenie art. 3 Konwencji 0 ochronie praw cziowieka i podstawowych wolnoéci, gdy przekraczajq nieunikniony element cierpienia wpisanego W pozbawienie wolnoéci (pot. uzasadnienie wyroku Sqdu Najwyiszegovz dnia 2 paidziernika 2007 r., II CSK 269/07). Odnoszac powyisze uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy, nalefiy stwierdzié, fie naruszenie dobr osobistych powoda, jakkolwiek bezprawne, nie zostaio tu przez strong pozwana zawinionc. Przeludnienie panujace w (. . Jstanowi bowiem efekt dtugoletniego niedoinwestowania (...), przyjednoczesnym wzroécie przestepczoéci i wynikajacyln stad zaostrzeniu polityki karnej pafistwa. Jest okolicznoécia, niesporna, 2e dyrektorzy (...]nie mega, odmawiaé przyjecia oséb, co do ktérych wydany zostai sadowy nakaz umieszczenia ich w jednostce penitencjarnej, jedynie z powodu przeludnienia tych jednostek. W ramach posiadanych moiliwoéci finansowych i lokalowych administracje jednostek penitencjarnych czynia wysiiki, aby poprawié warunki odbywania kary pozbawienia wolnoéci. W Zadnyrn zaé razie nie zostaio wykazane, aby niedogodnoéci zwiazane z odbywaniem przez powoda kary stanowiiy nastepstwo celowej dyskryminacji powoda przez funkcjonariuszy sluiby wieziennej, czy tei dzialania dyrektora (. ..)wymierz0nego przeciw osadzonym w ogolnoéci. Odnoszac sie do kwestii winy strony pozwanej wskazaé takie naleiy, ie warunki w jakich powéd odbywal Rare, odpowiadaly aktualnym moiliwoéeiom finansowym Pafistwa i nie réiniiy sis; od warunkow innych wieéniow, nie miaiy zatern charakteru jaidejkoiwiek dyskryminacji. Naleiypodkreélié, fie przebywanie w zatloczonym pornieszczeniu samo w sobie wiqie sie z dyskornfortem, jednak nie jest to wystarczajaca podstawa do uwzglednienia iadania zasadzenia zadoéénczynienia [wyrok SN z 2 paédziernika 2007 r., II CSK 269/07]. Moiliwoéé taka istnialaby w przypadkn jednoczesnego stwierdzenia, ie naruszono takie podstawowe standardy, jak zapewnienie kaidemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania, albo calkowity brak oddzielnego wezia sanitarnego. Anahza dowodéw zgromadzonych w sprawie wskazuje, fie powod w takich warunkach nie przebywal. Nie rnofina tei pominaf: faktu, 2e powod znalazi sie w (...) w zwiazku 2 popeinieniern przestepstwa 2 2 art. 148 § 2 k.k., 163 § 1 pkt 2,3 l<.l<. oraz 291§ 1 k.k. Trzeba zaé mieé 11a uwadze, fie Z istoty odbywania kary pozbawienia wolnoéei w [...)wraz z innymi wspélwieiniami wynikaja, dolegliwoéci i Iiczne ograniczenia. Czerpanie przez powoda korzyé ci majatkowych z faktu prawnego pozbawienia wolnoéci mogioby W tej sytuacji siusznie zostaé odebrane jako niemoralne. Wniosek ten jest tym hardziej uzasadniony, ie kwota fiadanego zadoééuczynienia tj.100.oo0 21 pozostaje tu w raiacej dysproporcji do sytuacji rnajatkowej powoda i nie zostaia przez niego w fiaden sposob urnotywowana. Majac zatem powyésze na wzgledzie, Sad orzek} jak w sentencji.