Postanowienie 1 c 1213113 WYROK Na pmls

--- STRONA 1 --- Sygn. akt 1 c 1213113 WYROK Na pmls1nwla uslawy 1 ilnin 11.09.2101 r. <1 dust$FJiE do1r:frJ1'mau§ipubii<::nci 52.1}. H2 511:2. 1196 2 péin. zm. " przekaznna%nfarmar1§13put11icar1q w Immie W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  du|<ume111u lub w formla prze1worza11e] Dlllfl 24 171393 2014 1' Q41 imiq I nazwlsko wnioskoda.my Sqd O_kr1=;g0wy w Warszawie I Wydzialr Cywilny W sldadzie:  """"""""""" Przewodniczagzy: SSO Halina Plasota Protokolant: sekr. sqdowy Aneta Weso%k0wsl<a po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2014 r. W Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa K. D. przeciwko Skarbowi Pafistwa  Ministrowi Skarbu Pafistwa 0 zap%atQ I. oddala powédztwog 11 . . nieuiszczonzg oplatg od pozwu przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa; III. . ' nie obciqia powédki kosztami zastgpstwa procesuwego Skarbu Palistwa. Sygn. akt: IC 1213,03 UZASADNIEN IE Pozwem z dnia 15 paz’clziemfl<a 2013 r. K. D. Wnioska 0 zasqdzenie ocl pozwanego Skarbu Paflstwa — Ministra Skarbu Pafistwa na swojq rzecz kwoty 630.000 Z2 Wraz z ocisetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu £10 dnia zaplaty, a takie 0 zwrot kosztéw postqpowania 0'1'az nadanie wyrokowi klauzuli natychmiastowej wykonalnoéci. W uzasadnieniu powédztwa powédka wskazaia jako podstawg swojego roszczenia art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 roku 0 zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobéw naturalnych kraju, altematywnie pow01a%a sic; na 0dp0wiedzialno§é odszkodowawczq Skarbu Pafistwa z tytulu zaniechania legislacyjnego (k. 25). Pozwany, reprezentowany przez Prokuratoriq Generalna, Skarbu Pafistwa, w odpowieclzi na pozew wniési 0 oddalenie powédztwa w caioéci oraz 0 zasqdzenie kosztéw postzgpowania, w tym kosztéw zastqpstwa procesowego, wedlug norm przepisanych. W uzasadnieniu strona pozwana podniosha, i2 Zqdanie pozwu nie zostzflo uclowodnione, a nadto przepis art. 7 ustawy 0 zachowaniu narodowego charakten1'stTategicznych zasobéw naturalnych krgiu nie m0Ze stanowié podstawy prawnej roszczenia, poniewaz wymieniony przepis ani nie kreuje zadnego prawa podmiotowego, ktére uprawniaioby do dochodzenia jakiejkolwiek zaplaty, ani tez nie formuhzje obowiqzku wydania nowego aktu normatywnego, :1‘ tym samym nie jest mozliwe opieranie odpowiedziahxoéci Skarbu Paflstwa w niniejszej sprawie na konstrukcji odpowiedzialnoéci za zaniechanie legislacyjne. (k. 3843). W dalszym toku postegpowania stanowisko stron nie ulegky zmianie. Sqcl nie uwzglqdnit wniosku powédki zghaszonego przez jej pclhomocnika ustanowionego w osobie wnuczki N. U. 0 odroczenie rozprawy z uwagi najej stan zdrowia, a przede wszystkim Sqd nic uwzglegdnil wniosku tego pehwmocnika 0 ustanowieniu clla powédki pelnornocnika z urzqdu (k. — 74, postanowienie z dnia 24 marca 201411). Sa_d prowadzqc dale} postqpowanie i nie  negujag: faktu zlrego stanu zdrowia powcfidki, mia{ na uwadze to, Ze material zebrany W sprawie pozwala na merytoryczne rozstrzygninicie sprawy bez koniecznej obecnoéci powédkif ' --- STRONA 2 --- Takze Sad oddali1 Wniosek powédki 0 zawieszenie postqpowania do czasu poprawy jej zdrowia, jak to uj @121 w piémic procesowym z dnia 6.2.2014. (k. 55) Maj ac na uwadze to, i2 stan zclrowia powédki jest rzeczywiécis zly (przewlelda obturacyjna choroba piuc, powédka jest po radioterapii guza tarczycy, trzech zabiegach onkologicznyoh i cierpi na niedokrwienie serca), a powédka ma 88 lat (k. 26 akt), to zawieszenie pO5tQ]I}OWfll'118(p1"Zy braku zgody strony pozwanej) do czasu poprawy stanu zdrowia mija Sig z celem postqpowania. Majqc na Wzglqdzie zasaclo szybkoéci uregulowana art. 6 k.p.c. prowadzenje postgpowania jest kcrzyécia. pr0cesoWa_ clla powédki, bowiem zakoficzenie postopowania umoiliwia jej podjtgcie dalszych czynnoéci W sprawie. Sad Okrggowy ustalil nastgpuj qcy stan' faktyczny: Wmécicielem nieruchomoéci gruntowej (...), po1o2onej w gmini:1 L. W powiecie (...), 0 ogélnym obszarze 14 ha, z czego 67,3ha stanowily lasy mieszane, byla Z. G. (k. 3; k. 1113.). Z. G. zmaria dnia (...). W O.. Spadek po niej na mocy ustawy W caioéci odziedziczyia cérka K. D.. Przedmiotowa nieruchomoéé zostaia przej Q13 na rzecz Skarbu Pafistwa na podstawie 2 ust. 1 lit. e Dekretu PKWN z cinia 6 wrzeénia 1944 r. 0 reformie rolnej, a nastqpnie z nieruchomoéci tej 0d1qczono obszar 0 powierzchni 60,63ha, stanowiqcy lasy, ktéry obecnie znaj cluje sin? w miejscowoéci R. W zarzqdzie Pafistwowcgo Gospodarstwa Leéneg0(...)Nac11e§nictwo G.(k. 25; k. 1113). Powyzszy stan faktyczny zostai przez Sad ustalony na poclstawie niekwestionowanych co do autentycznoéci dowodow z dokumentéw ziozonych do akt njniejszej sprav.§*. Sad Okrggowy zwaiyl, co nastgpuje: Powodztwo nie zaslugiwalo na uwzglodnienie i jako bezzasaclne podlegaio oddaleniu W cahaéoi. Zgoclnie z art. T ustawy z clnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobéw naturalnych kraju (Dz. U. N1" 9'7, poz. 1051 ze zm., dalej jako: ustawa '0 zasobach), roszczenia oséb fizycznych, byiych W1a§;cicie1i lub ich spadkobieroéw, z tytuhl utraty Wiasnoéci zasobow Wymienionych W art. 1 tejze ustawy, zaspokoj one zostana W formic rekompensat wypiaconych ze érodkéw budzetu pafistwa na podstawie odrqbnych przepiséw. W ocenie Sadu, przepis ten sam W sobie nie kreuje W stosunku do bylych Wi&5C1C1611 i ich spadkobiercéw nowych uprawniefi 2 tyliulu utraty zasobéw, 0 ktdrych mowa W art. 1 ustawy 2 dnia 6 lipca 2001 r. Poza sporem bowiern pozostaje okolicznoéé, Ze do chwili obecnej nie uchwalono odrqbnych przepiséw. Przepis art. 7 ustavry o zasobach nie stanowi samodzielnej podstawy roszczenia osob fzycznych, byh/ch wiaécicieli lub ich Spadkobiercéw z tytuhl utraty w1asnoéci zasobéw wymienionych art. 1 ustawy i roszczenie powodéw oparte na tej podstawio nio mogio byé uwzglodnione. Przepis art. 7 ustawy 0 zasobach nie zawiera bowiern Wystarczajqcej t1'1=::§ci normatywnej, by przyj aé, 2e kreuje roszczenie. Przepis ten nie konkretyzujo uprawniefi byiych Wiaécicieli tak pod Wzglqclem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Nie Wskazano, czy choclzi 0 roszczenia o odszkodowanie, czy o Wynagrodzenie, czy 0 roszczenia 0 zwrot nieruchomoéci przejqtych na podstawic okreélonych aktéw prawa. Nie wiadomo, co ustawodawca rozumie pod poj Qciern utraty W1asn0éci, czy chodzi o bezprawne pozbawienie Wlasnoéci, czy 0 dzia1anie zgodne z prawern. Nie Wiadomo, jaki oharakter ma mioé rekompensata, czy ma odpowiadaé W8I‘I0§Ci nieruchomoéci, czy tylko czoéciowo wyréwnywaé uszczerbek zwiazany z utrata Wlasnoéci i W jakiej czoéci. Nie sposéb W tej sytuacji przyj ap, Ze art. 7 przywoianej ustawy stanowi normq zawierajqca ‘oezwzglodny obowiazek koiikretnego zachowania Skarbu Pafistwa, tj. obowiazek wyplaty konkretnej kwotjy pieniqznej na rzecz indywiclualnie okrc§10nego podmiotu. Uksztahowanie regu1 odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa wymaga ustawowego okreélenia dalszych, r1i2 to czyni art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 1‘. 0 zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobéw naturalnych kraju, przeslanok skutecznego roszczenia (pot. m.in. Wyrok Sqdu Apelacyjnego W Warszawie z dnia 22 wrzeénia 2011 r., sygn. akt 1 ACa 21711 1, LEX nr 1120106, réwniez wyrok Sqdu Najwyzszego z 15 lutego 20131., sygn. akt: I CSK 345/12). Majac na uwadze powyzsze, nalezy jeszcze raz podkreélié, Ze powoiany przepis art. '7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobow naturalnych kraju nie stanowii podstawy do merytotycznego pozytywnego rozstrzygniqcia roszczenia powédki. ~ W tej sytuacji nalezaio rozwaiyé, czy powédztwo zashlgiwalo na uW_zglQdnienie W éwietlo zaniechania legislacyjnego polegaj acego na braku ustawowego uregulowania W kwestii roszczeli oséb fizycznych Iub ich spadkobiercéw 2 tytuiu utraty laséw, W rarnach reformy rolnej. _ W orzecznictwie Szgdu Najwyiszego uznano za dopuszczahiq mozliwoéé odpowiedzialnoéci odszkodowawczej paflstwa za zaniechanie legislacyjne polegajace na niewydaniu ustawy, ktérej obowiqiek wydania przewiduje inna ustawa oraz, Ze odpowiedzialnoéé za zaniechanie legislacyjne polegaj ape na obowiazku Wydania ustawy moie wchodzié W rachubo Wyjqtkowo, jedynie Wéwczas, gdy taki obowiazek jest wyraiony W sposéb jednoznaczny (por. uchwala Sadu Najwyzszego z dnia Z dnia 6 lipca 2006 r. III CZP 3712006). Przyjqto, Ze Wylapzona jest moiliwoéé ustalenia obowiazku Wydania ustawy dopiero W drodze Wyktadni dokonywanej przez sad, gdyi sta.n0wi10by to W1(t‘OCZ6ni6 w1adzy sqdovmiczej W uprawnienia zastrzeione clla ustawodawcy. Wprawdzie ustalenie ob0\viqzku Wydania ustawy zawartego w normie prawnej jest zawsze konsekwericja Wyk1adr1i --- STRONA 3 --- przepisow, W ktolym norma ta jest zaWarta,jedna1<Ze istotnejest to, aby woli ustawodawcy co do obowiazku Wydania okreélonej ustawy nie domniemywaé; musi ona jednoznacznie wynikaé z proeesu Wyktadni przepisow obowiazujaoego prawa. Obecnie obowiazek Wyrownania szkody Wyrzadzonej przez niewydanie aktu norrnatywnego Wynika Wprost z przepisu art. 4171 kc. Powyzszy przepis obowiazuje od dnia 1 Wrzesnia 2004 r_, zas do dnia 31 sierpnia 2004 r. nie byto przepisu przewiduj acego odpowiedzialnosé za zaniechanie legislacj,jne. Nalezy W tym miejscu udzieiié odpowiedzi na pytanie, czy obowiazek Wyrownania szkody spowodowanej brakiern stosownego uregulowania prawnego istnial przed Wej sciem W Zycie powotanego Wyiej przepisu. Zdaniern Sadu Okrogowego, oczywiscie tak, co Wynika z dokttyny oraz orzecznictWa( W tym zacytowanej wyzej uchwaly Sadu Najwyzszego). Podzielié bowiern naleiy stanowisko Sadu Najwyzszego Wyrazone W uchwale z dnia 19 maja 2009 r. (sygn. akt III CZP 139708, OSNC 2009/11/144), W ktorej stwierdzono, ie Skarb Pafistwa odpowiacla za szkode Wyrzadzona niewydaniem aktu normatywnego, ktorego obowiazek Wydania powstat po Wejéciu W Zycie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa 0 zasobach Weszta W zycie po wejsciu W Zycie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem roszczenie powodow nalezy rozpatrywaé W oparciu o art. 417 k.c. W brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawaz daia 17 cze1Wca 2004 r. o zmianie ustawy  Kodeks cywilny oraz niektorych innych ustaw w zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zaohodzi wiec pytanie, czy w niniejszej sprawie doszto do zaniechania legislacyjnego skutkuj apego odpowiedzialnoécia Sl<_a1'bu Pafistwa za szkody zwiazane 2 tym zaniechaniem. Aby odpowiedzieé na to pytanie, naleiy ustalié z jakiego aktu prawnego i Wynika obowiazek uchwalenia uregulowania pravmego dotyczacego odszkodowafi za lasy przejete na rnocy przepisow z lat 40 — tych. Takim przepisem na pewno nie jest art. 7 ustawy 0 zasobach. Przepis ten bowiem ma oharakter delegaeji ustawodawcy, pewnego ogolnego za1oZenia, Ze osoby poszkodowane W zwiazku z odebraniern im Wtasnoéci nieluchomoéci Wymienionych W ustawie powinny otrzymaé jakies rekompensaty. Deklaracja ta powinna zostaé zrealizowana W odrobnej ustawie, ktora przewidziataby konkretne rozwiazania, W tym Wysokosé odszkodowania, sposob jego obliczenia, ewentualne ograniezenia przyjete z uwagi przede wszystkim na mozliwosci finansowe Skarbu Pafistwa, a W1QC spoieczefistwa, z ktorego srodkow ma byé wypiacona rekornpensata. Przepis art. 7 tej ustawy podkresia, to nie jest moiliwy zWrot zasobow W naturze z uwagi na ich strategiczne znaczenie, zasygnalizowana zosta1a jednak potrzeba uregulowania kwestii przyznania jakichs rekompensat dla bylyoh Wlascicieli m.in. odebranych lasow. Ustawa 0 zasobach nie uregtilowaia tych kwestii, a z art. 7 ustawy nie Wynika delegacja ustaWoWa do Wydania rozporzadzenia na podstawie tego przepisu, brak jest adresata ewentualnej delegacji oraz inny jest sens i znaozenie'tego przepisu, a kwestie rekompensat pozostawiono do dalszego rozstrzygniecia przez ustawodawce. Jest to zatem przepis o charakterze blankietowym, Wyraiaj apy pewne ogolne zatoaenia ustawodawcy, lctory nie precyzuje ani Wysokosci rekompensaty ani Wymagafi, jakie natezy spehiié, aby owa rekompensate uzyskaé, zas sad nie moie zastepowaé ustaWodaW'cy, nie mote bowiern Wkraozaé W uprawnienia zastrzezone dla Wladzy ustawodawczej. Sady nie moga W sprawach o odszkodowanie za zaniechanie legislacyjne ustalaé tresci niewydanych przepisé.W; do przyj ocia istnienia obowiazku legislacyjnego, ktorego zaniechanie skutkowalby odpowiedzialnosé odszkodowawoza pafistwa, niezbedne jest, aby przepis naktadajacy obowiazek Wydania innego aktu prawnego okreélat minimalna jego tresé W stopniu pozwalaj acym na okreslenie zakresu obowiazku odszkodowawczego pafistwa. W ocenie Sadu W tresci art. 7 ustawy 0 zasobach nie mozna dopatrzyé sie choéby obietnicy przyznania roszxzzefi 0 rekompensate olcreslonym kategoriom podrniotéw, W tym osobom, ktore utracily nieruchomosci leéne W Wyniku dziatania przepiséw o reforrnie rolnej z I944 r. Przepis ten jest Wyrazem zaiozefi politycznych, ajego celem nie jest przyznanie praw indywidualnie oznaczonym osobom W sposob oczywisty i bezwarunkowy. Sama zapowiedi wydania okreslonej regulacji W blizej nieokreslonej przysz1osei, nie jest Wystarezajaca do konstruowania wniosku, Ze naruszono powinnosé okreslonego zachowania legislacyjnego. Trudno przyj aé, aby Wyktadnia art. 7 ustawy 0 zasobach prowadzqca do Wywiedzenia 2. tego artykulu obowiazku legislacyjnego, byta zgodna z Wolq ustawodawcy, sad zas nie rnoze przypisywaé ustawodawcy dziatania, ktore nie bylo przez niego zamierzone réwniez (por. m.in. Wyr. Sadu Najwyiszego z clnia 6 Wrzesnia 20121:, I CSK 59112, rowniez “yr. Sadu Najwyiszego z dnia 29 czerwca 20l2r., I CSK 547711, wyr. Sadu Apelaoyjnego W Warszawie z dnia 7 marca 20131, sygn. akt: I ACa 1093112 ). W ooenie Sadu, aby doszto do zaniechania legislacyjnego konieczne jest istnienie konkretnie okreélonego obowiagku Wydania aktu prawnego. Obowiazek ten powinien wynikaé jeclnoznacznie z przepisu prawa. Z cal:a_ pewnoscia z art. 7 ustawy o zasobach nie Wynika delegacja ustawowa do Wydania na podstawie tego przepisu rozporzadzenia W}/konawczego. Stosowne upowaznienie powinno okreslaé organ Wtasciwy do wydania rozporzadzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczace tresci aktu (art. 92 ust. 1 Konstytucji RP). Przepis art. 7 ustawy o zasobach stanowijedynie deklaracje ustawodawcy 0 konieeznosci zaspokojenia roszczefi bylych Wtascicieli lub ich spadkobiercow z tytulu utraty zasobow wymienionyoh w art. 1 tej ustawy W formie rekompensaty Wyptaconej ze srodkow bl.1C1Z6fl.l‘p211'1S|§W3.. Kwestia ta zostata pozostawiona do dalszego uregulowania przez ustawodawce W odrebnej ustawie. Wobec pom/Zszego, brak byto rownioz podstaw do uwzgiednienia powodztwa na podstawie art. 417 k.c. (W brzmieniu sprzed zmiany dcikonanej ustawa z dnia 17 ozerwca 2004 1'.) W zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. Powodka argumentujao Zadanie pozwu powoiata sie na Wyrok z dnia 29 czerwca 2012 r. 1 CSK 5477201 I (QSP 2012712 poz. 121) W ktorym Sad Najwyzszy przyjat, ze uzyte W art. 7 ustawy pojecie ,,0dl’QbM€ przepisy ” oznacza wydanie ioh W formie ustawy. Jak jednak Wskazai Sad powyzej, odpowiedziatnosé za zaniechanie legislacyjne polegajaoe na obowiazlcu Wydania ustawy ma charakter Wyjatkowy i zachodzi jedynie Wowczas, gdy taki obowiqzek jest wyraiony W sposob jednoznaczny. Sad z kolei nie mote W drodze Wykladni ustalaé obowiazku wydania ustawy, gdyi SlflI10W110b}_/110 Wkroczonie Wtadzy sadowniczej W uprawnienia zastrzezone dla ustawodawcy, co potwierdzajaprzywolane W uzasadnieniu niniejszego wyroku orzeczenia. Z kolei Wyrok przytoczony przez powédke ma charakter jednorazowy i Wyrazone tam Z3.pfl1IyW3.I11E1 prawns zostaly zakwestionowane W --- STRONA 4 --- péiniejszych Wyrokach Sadu Najwyzszego oraz sadow powszechnych (pot. m.in. Wyrok Sadu Apelacyjnego W WHYSZfiW1C z dnia 8 listopada 2013 roku 1 ACa 894713, Le:risNexis nr 8167031, a takie przytoczone WyZ6j orzeczenia}. . Powodka powohlje sie roWnieZ na to, 12 przy ocenie zaniechania legislacyjnego na tle art. 7 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 2001 r. nalezy rozpatrywaé 2. uwzglednieniern notoryjnego faktu, iz ustawa ta byia skore1oWana z proj ektem ustawy o rekonipensatach. Przepisy ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. miaty swoje Zrédio W projekcie obywatelskim (pot. Sejm 111 kadencj i, druk m" 1455), nad ktorym prace toczyly sio rownolegle do prac nad ustawa reprywatyzacyjna, W ktorej mialo zostaé okreslone prawo do ' rekompensaty W sposob, nadajaoy temu prawn cechy prawa podmiotowego W postaci roszczenia. Sama ustawa o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobdw naturalnych kraju, bez ustawy reprywatyzacyjnej nie rniaia rodzié iadnych skutkow finansowych i rozstrzygaé rozwiazafi dotyczacych rekompensat. Celem art. 7 tej ustawy byto jedynie Wyraienie Woli ustawodawcy, aby przysz1a realizacja Zadafi reprywatyzacyjnych byiych Wi3§CiCi€li badé ich spadkobiercéw, realizowana na podstawie odrqbnych przepisow, miaia postaé pienieinych rekompensat, a tyrn samym, aby odbyta sie Z zachowauiem zasobow okreélonych W art. 1 ustawy, bez dokonywania zmian Wtasnosciowych, o czyrn stanowi art. 2 tej ustawy (por. wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 5 paidziemika 2007 1‘. I CSK 22312007 OSNC 2008/B poz. 47). Na ograniczony sens analizowanego przapisu Wskazuje takze przedmiot reg,u1a0ji tej ustawy. Zatem fakt uchwalenia ustawy. o reprywatyzacji nieruchomosci i niaktorych ruchomoéei osob fizycznych przejqtych przez Pafistwo lub gmine oraz 0 rekompensatach, ktora to ustawa nastapnie nie weszta W Zycie Wskutek weta Prezydenta RP, nie ma wp1yWu na niniejsze rozstrzygniecie. 0" Z powyiszych Wzgledow orzeczono jak W sentencji. O kosztach procesu Sad orzekt na podstawie art. 98 k.p.c. W zw. z art. 102 k.p.o. Zdaniem Sadu W stosunku do powodki zaehodzi szczegolnie uzasadniony przypadek, 0 ktorym mowa W wyiej przywotanym przepisie art. 102 k.p.c. Powodka jest bowiem osoba starsza, rnoono soho1"oWana(o czyrn byla moWa W czeéci historycznej uzasadnienia), jak rowniez jej stan maj atkowy (1334 2% emerytury} stanowi przeslanke zwolnienia z kosztow postepowania. Sad wziaj tak2e pod uwage fakt, generalnie istnieje duza grupa poszkodowanych przez Wydawane W ozasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej akty prawns, rowniez W zakresie odebrania maj atku bez shlsznego lub zadnego odszkodowania, zasadnym bylo odstapienie od obciazenia powodki obowiazkiem zwrotu pozwanemu kosztow procesu. Generalnie powodka ma racje, Ze Wskazane kwestie powinny byé W pelni uregulowane przez ustawodawce. Zwazywszy na okolicznoéé, ii powodka zostata W caiosci zWo1niona od optaty sadowej od pozwu, a proces przegrala W ealosei, nieuiszczona op1ate nalezato przejaé na rachunek Skarbu Paristwa.