Wyrok 1 ACa em/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopacia 2013 r. Sqd Apeiacyjny we Wr

--- STRONA 1 --- 4. Sygn. akt 1 ACa em/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopacia 2013 r. Sqd Apeiacyjny we Wroctawiu  Wydziai 5 Cywilny w sidadziez Przewodniczegcy: SSA Jan Gibiec (spr.) SQdZiOWi8I SSA Janusz Kaspryszyn SSO clei. Lidia MazurkiewiczMorgut Protokolantt Katarzyna Stale:wska po rozpoznaniu w clniu 13 iistopada 2013 r. we Wrociawiu na rozprawie sprawy z powédztwa przeciwkv 0 zapéate; i ustalenie na skutek apeiacji pozwanych od wyroku Sqdu Okrcggowego w Jeieniej Gérze z dnia 26 kwietnia 2013 r. sygn. aktl C 980!12 1. prostuje oczywistq niedokiadnoéé w komparycji zaskarizonego wyroku przez dodanie po siowach: ,,o zapiate" sléwz ,,i ustalenie”; 2. zmienia zaskariony wyrok w punkcie 5 o tyie tylko, Ze odsetki ustawowe od zasqdzonej w nim kwoty zasqdza:  od kwoty 9.000 z% — od dnia 07.08.2009 r. do dnia zapiaty;  od kwoty 19.000 z} — od dnia 13.07.2012 r. do dnia zapiaty, 3. w pozostaiym zakrésie apelacjg oddala; 4. zasqdza od pozwanychm i—_ solidarnie na rzecz powoda kwotr; 1.800 2% tytuiem zwrotu kosztéw postqpowania apelacyjnego. A UZASADNIENIE 0 Zaskarionym wyrokiem Sad Okregowy w Jeleniej Gérze zasqdzfl solidarnie Dd Pozwafivchm i——"a ‘Z901 P°W°da—— 4. sygzt akt 1 Asa ero/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopada 2013 r. Sąd Apeiacyjny we Wrocławiu - Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jan Gibiec (spr.) Sędziowie: SSA Janusz Kaspryszyn SSO dei. Lidia Mazurkiewicz-Niorgut Protokolantż Katarzyna Stalewska po rozpoznaniu W dniu 13 iistopada 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa przeciwko o zapłatę i ustalenie na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego W Jeieniej Górze z dnia 26 kwietnia 2013 r. sygn. akt! C 980!12 1. prostuje oczywista niedokładność w komparycji zaskarżonego wyroku przez dodanie po słowach: ,,o zapłatę" słów: „i ustaIenie”; 2. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie i o tyle tylko, że odsetki ustawowe od zasądzonej w nim kwoty zasądza: - od kwoty 9.000 zł- od dnia 07.08.2009 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 19.000 zł - od dnia 13.07.2012 r. do dnia zapłaty, 3. w pozostałym zakresie apelację oddała; 4. zasądza od pozwanych__ i__ soiidarnie na rzecz powoda kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apeiacyjnego. A UZASADNIENIE r Zaskarżonym wyrokiern Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze zasądził solidarnie Od IJOZWHHYGHĘÍ i__1¬a YZGCZ Püwüdan --- STRONA 2 --- Sygll. akt I ACa 9?'0/13 kwotg 28.000 zé wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 07.08.2009 r. do dnia zapéaty. Zasqdzona kwota stanowfla zadoééuczynienie (art. 445 § 1 k.c.) za uszkodzenie ciaia i rozstréj zdrowia, wywo%any pobiciem powoda przez pozwanych, za ktény to czyn oboje pozwani zostali skazany prawomocnym wyrokiem. W ustalonym stanie faktycznym Sad Okrggowy uznah 2e kwota 28.000 zl, przy uwzglcgdnieniu nawiqzki, zasqdzonej od kazdego z pozwanych na rzecz powoda w postepowaniu kamym (po 1.000 zi). jest adekwatna do rozmiaréw krzywdy powoda. Przy jej ocenie Sad wziqk pod uwage nasteppujqce okolicznoéci. W wyniku pobicia powéd dozna% skomplikowanego zlxamania trzonu koéci promieniowej iewe}, ktére wymagato przeprowadzenia zabiegéw operacyjnych. Powéd by% trzykrotnie hospitalizowany, a zéamanie zostam zespoione za pomocq érub. Zespolenie usunieto w grudniu 2008 r., wigs Ieczenie reki powoda tw/ako ostatecznie pékora roku. Zwiqzany z urazem regki trwa%y uszczerbek na zdrowiu wynosfl 10%. Nadto, pozwani wywmaii réwniei u powoda obustronne uszkodzenie zmyséowo  nerwowe s%uchu éredniego stopnia z szumem, co skutkowaio 30  procentowym uszczerbkiem na zdrowiu. Pobicie i zwiqzany z tym uraz gmwy wyw0%a%y tez pourazowy zespén‘ czynnoéciowy i wynikajqcy z niego 5 — procentowy uszczerbek na zdrowiu. Powéd c:ierpia% na béie i zawroty gmwy, przyjmowai Ieki przeciwbélowe i uspokajajqce. Cierpieniom fizycznym towarzyszyly cierpienia psychiczne  zaburzone poczucie bezpieczerfistwa, trudna do zaakceptowania koniecznoéé zmiany tn,/bu Zycia W czasie leczenia, koniecznoéé korzystania z pomocy innych oséb przy Wykonywaniu niektérych czynnoéci, niepewnoéé co do wynikéw przecfluzajqcego sic; ieczenia. O odsetkach Sad Okregowy 0rzek% na podstawie przepiséw art. 455 k.c. i art. 481 § 1 k.c., uznajqc, Ze pozwani winni spemié éwiadczenie w ciqgu 14 dni od daty doregczenia im odpisu pozwu, co nastqpfio w dniu 23.07.2009 r. Odsetki naieiq si¢ zatem powodowi od dnia 07.08.2009 r. Od powyzszego wyroku apeiacje; wywiedii pozwani, zadajagc jego zmiany przez oddalenie powédztwa w cafoéci, ewentuainie uchylenia wyroku i przekazania sprawy w zaskarzonym zakresie do ponownego rozpoznania Sagdowi pieawszej instancji. Zaiqdali tei zwrotu kosztéw postepowania ape|acy}neg0. Zaskarzonemu wyrokowi zarzucili: 1) sprzecznoéé ustalefi Sqdu z treéciai zebranego materiaiu dowodowego, poiegajqcq na uznaniu, Ze kwbta w wysokoéci 30.000 zi jest odpowiednia do 2 SYŠI1- akt I ACa 970/ 13 kwotę 28.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 07.08.2009 r. do dnia zapłaty. Zasądzona kwota stanowiła zadośćuczynienie (art. 445 § 1 kc.) za uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia, wywołany pobiciem powoda przez pozwanych, za który to czyn oboje pozwani zostali skazany prawomocnym wyrokiem. W ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że kwota 28.000 zł, przy uwzgiędnieniu nawiązki, zasądzonej od każdego z pozwanych na rzecz powoda w postępowaniu karnym (pc 1.000 zł). jest adekwatna do rozmiarów krzywdy powoda. Przy jej ocenie Sąd wziął pod uwagę następujące okoliczności. W wyniku pobicia powod doznał skomplikowanego złamania trzonu kości promieniowej iewej, które wymagało przeprowadzenia zabiegów operacyjnych. Powód był trzykrotnie hospitalizowany, a złamanie zostało zespoione za pomocą śrub. Zespolenie usunięto w grudniu 2008 r., więc leczenie ręki powoda trwało ostatecznie półtora roku. Związany z urazem reki trwały uszczerbek na zdrowiu wynosił 10%. Nadto, pozwani wywołałi również u powoda obustronne uszkodzenie zmysłowo - nerwowe słuchu średniego stopnia z szumem, co skutkowało 30 - procentowym uszczerbkiem na zdrowiu. Pobicie i związany z tym uraz głowy wywołały też pourazowy zespół czynnościowy Í wynikający z niego 5 - procentowy uszczerbek na zdrowiu. Powód cierpiał na bóle i zawroty głowy, przyjmował ieki przeciwbólowe i uspokajające. Cierpieniom fizycznym towarzyszyły cierpienia psychiczne ‹- zaburzone poczucie bezpieczeństwa, trudna do zaakceptowania konieczność zmiany trybu życia W czasie ieczenia, konieczność korzystania z pomocy innych osób przy wykonywaniu niektórych czynności, niepewność co do wyników przedłuzającego się ieczenia. O odsetkach Sąd Okręgowy orzekł na podstawie przepisów art. 455 kc. i art. 481 § 'l k.c., uznając, że pozwani winni spełnić świadczenie W ciągu 14 dni od daty doręczenia im odpisu pozwu, co nastąpiło w dniu 23.07.2009 r. Odsetki naieżą się zatem powodowi od dnia 07.08.2009 r. Od powyższego wyroku apelację wywiedli pozwani, żądając jego zmiany przez oddalenie powództwa W całości, ewentuainie uchylenia wyroku i przekazania sprawy w zaskarzonyrn zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi píenrvszej instancji. Zażądałi też zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1) sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego, poiegającą na uznaniu, że kwota W wysokości 30.000 zł jest odpowiednia do 2 --- STRONA 3 --- ._¢_ Sygn. alctiACa 970/ 13 doznanych cierpiefi fizycznych i psychicznych powoda, podczas gdy materiai dowodowy wskazuje, ze jest to kwota zbyt wygorowana; ' 2) naruszenie przepisu ad. 445 § 1 k.c. przez jego biednq wykiadniq; i przyjspcie, ze odpowiednia suma tytuiem zadoéséuczynienia za doznanq krzywdo wynosi 30.000 zi, podczas gdy materiai dowociowy, zgromadzony W sprawie oraz doéwiadczenie Zyciowe wskazuja, ze odpowiednia suma ksztaituje sie na poziomie 2.000 zi. Sqd Apelacyjny przyjqi za wiasne ustaienia faktyczne, poczynione przez Sqd Okraggowy i zwaiyi, co nastmgpujez Apeiacja okazaia sie zasadna jedynie w tej czeéci, W jakiej zakresem zaskarzenia obejmowaia rozstrzygniecie 0 roszczeniu odsetkowym. W czeéci, w jakiej zostaia wymierzona przeciwko orzeczeniu 0 Zagdaniu giownym, podiegaia oddaleniu jako pozbawiona uzasadnionych podstaw. W pierwszej koiejnoéci zbadaniu podlegaia wysokoéé zasagdzonego na rzecz powoda zadoééuczynienia. Podkreélenia wymagaio, ze pozwani na etapie postqepowania apelacyjnego co do zasady nie kwestionowaii poczynionych przez Sad Okrogowy ustaiefi faktycznych, dotyczqcych doznanych przez powoda uszkodzefi ciaia i zwiqzku przyczynowo — skutkowego uszczerbku na zdrowiu powoda ze zdarzeniem z dnia 04.05.2007 Y. W szozegélnoéci powoiane w uzasadnieniu apeiacji zarzuty, dotyczqce nastopstw zdarzenia W zdrowiu psychicznym powoda, nie rniaiy zwizgzku V2 ustaionym stanem faktycznym, W ktowm Sqd, w éiad za opiniq biegiego psychiatry, wyraznie stwierdzii, ze: ,,stan psychiczny powoda nie zmienii‘ sie po zdarzeniu z dnia 04.05.2007 r. Nie zachodzq okoiicznoéci uzasadniajqce ustaienie dfugotrvvaiego iub frwafego uszczerbku na zdrowiu psychicznym w zwiazku z doznanym we wskazanym dniu urazem.” Z kolei podwazanie przez pozwanych wiarygodnoéci i mocy dowodowej opinii biegiego IGFYHQOIOQG na etapie postegpowania apeiacyjnego byio bezceiowe 0 tyie, ze pozwani, mimo zakreéionego im terminu (k. 229, k. 239), nie zgiosili do tej opinii jakichkoiwiek zastrzezefi, bezpowrotnie turaczgc prawo do jej kwestionowania. Zarzuty i argumenty apelacji dotyczyiy zatem oceny rozmiaru krzywcly powocla, czyii zmierzaiy do wykazania biodnego zastosowania (nie zaé bigdnei wykiadni, jak wadiiwie ujeli apeiuiacy) przepisu art. 445 § 1 k.c. Tak tez zostaiy potraktowane 3 ._¬.¿_ Sygn. aktíACa 970/ 13 doznanych cierpień fizycznych i psychicznych powoda, podczas gdy materiał dowodowy wskazuje, ze jest to kwota zbyt wygórowana; ' 2) naruszenie przepisu an. 445 § 1 k.c. przez jego błędną wykłacinię i przyjęcie, ze odpowiednia suma tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynosi 30.000 zl, podczas gdy materiał dowodowy, zgrornadzony W sprawie oraz doświadczenie życiowe wskazują, że odpowiednia suma kształtuje się na poziomie 2.000 zł. Sąd Apelacyjny przyjął za własne ustalenia faktyczne, poczynione przez Sąd Okręgowy i zważył, co następuje: Apelacja okazała się zasadna jedynie W tej części, w jakiej zakresem zaskarżenia obejmowała rozstrzygnięcie o roszczeniu odsetkowym. W części, w jakiej została wymierzona przeciwko orzeczeniu o żądanlu głównym, podlegała oddaleniu jako pozbawiona uzasadnionych podstaw. W pierwszej kolejności zbadaniu podlegała wysokość zasądzonego na rzecz powoda zadośćuczynienia. Podkreśłenia wymagało, że pozwani na etapie postępowania apelacyjnego co do zasady nie kwestionowali poozynionycn przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, dotyczących doznanych przez powoda uszkodzeń ciała i związku przyczynowo - skutkowego uszczerbku na zdrowiu powoda ze zdarzeniem z dnia 04.05.2007 r. W szczególności powołane w uzasadnieniu apelacji zarzuty, dotyczące następstw zdarzenia w zdrowiu psychicznym powoda, nie miały związku gz ustalonym stanem faktycznym, w ktorym Sąd, w ślad za opinią biegłego psychiatry, wyraźnie stwierdził, że: „stan psychiczny powoda nie zmienił się po zdarzeniu z dnia 04.05.2007 r. Nie zachodzą okoliczności uzasadniające ustalenie długotrwałego lub trwałego uszczerbku na zdrowiu psychicznym w związku z doznanym we wskazanym dniu urazem” Z kolei podważanie przez pozwanych wiarygodności i mocy dowodowej opinii biegłego laryngologa na etapie postępowania apeiacyjnego było bezceiowe o tyle, że pozwani, mimo zakreślonego im terminu (k. 229, k. 239), nie zgłosili do tej opinii jakichkolwiek zastrzeżeń, bezpowrotnie tracąc prawo do jej kwestionowania. Zarzuty i argumenty apelacji dotyczyły zatem oceny rozmiaru krzywdy powoda, czyli zmierzały do wykazania błędnego zastosowania (nie zaś błędnej wykładni, jak wadiiwie ujęli apelujący) przepisu art. 445 § 1 k.c. Tak też zostały potraktowano 3 --- STRONA 4 --- Sygn. akt I ACa 970713 i rozpoznane przez Sad Apelaoyjny. Ustaienia faktyczne, poczynione przez Sad Okragowy, Sad Apeiacyjny zaaprobowai zatem w caioéci i przyjai za wiasne. Sad Apeiacyjny nie znalazi podstaw do zmiany wyroku w czoéci dotyczacej Wysokoéci zadoééuczynienia. Podkreéienia wymagaio, ze Sad odwohawczy maze dokonaé korekly wysokoéci zasadzonego zadoééuczynienia tylko wtedy, gdy, biorac pod uwago wszystkie okolicznoéoi sprawy, jest ono razaco nieodpowiednie (por. wyroki Sadu Najwyzszego: z dnia 07.01.2000 r., 11 CKN 651/98, Lex nr 5103; 2 dnia 09.09.1999 r., H CKN 477/98, Lex nr 477661; z dnia 26.08.1970 r., I PR 52770, Lex nr 14082; 2 dnia 09.12.1968 r., Iii PRN 81/68, Lex nr 13997). W wypadku zadoééuczynienia, majacego naprawié krzywdo niematerialna, a wiac niewymierna, nie mozna skutecznie podejmowaé prob podwazenia oceny rozmiarow krzywdy wyiacznie przez przedstawienie wyrokowi subiektywnego stanowiska apelujacego, opartego na zaiozeniu, ze suma odpowiednia dia naprawienia szkody doznanei przez powoda jest suma mniejsza niz zasadzona przez Sad pierwszej instancji. Brak jednoiitych, niezmiennych i poréwnywainych kn,/teriow okreéienia sumy ,,odpowiedn:'ej”w rozumieniu przepisu art. 445 § 1 k.c. nakazuje uznaé, ze okreéienie wysokoéci zadoéouczynienia stanowi istotny atrybut Sadu meiytorycznie rozstrzygajacego sprawa w pierwszej instancji (por. uzasadnienie wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 25.02.1971 r., ll PR 18771, Lex nr 6884). Sad drugiej instancji ingeruje zatem w sfero ocen, wpiywajacych na wysokoéi: zadoééuczynienia, tyiko w wypadkach wyraznego naruszenia zasad doéwiadczenia zyciowego lub regui iogiki w post:;powaniu przed Sadem pierwszej instancji. W ocenie Sadu Apeiacyjnego, Sad pierwszej instancji prawidiowo zastosowai przywoiane w uzasadnieniu zaskarzonego wyroku kryteria obliczania sumy zadoééuczynienia. Nie widzac potrzeby ich powtarzania, naiezaio jedynie zazrjaczyé, ze powoiane w uzasadnieniu apelacji argumenty nie dowodziiy braku krzywdy powoda Iub tez jej biahoéci. Wbrew twierdzeniom apeiujacych, peien proces leczenia i rehabilitacji powoda byi ziozony, diugotrwaiy i uciazliwy, juz choéby z uwagi na inwazyjnoéé i wieiokrotnoéé zabiegéw, ktore byiy niezbadne do ostatecznego wyleczenia ztamania, ktorego powod doznai w dniu 04.05.2007 r. Skarzacy W pominali tez, iz powod iest osoba niepeinosprawna 0 umiarkowanym stopniu niepeinosprawnoéci; mimo ze pozostawai osoba niezdolna do pracy jeszcze przed pobiciem, to ustaiony atopiefi niepeinosprawnoéci datuje sia wiaénie od daty zdarzenia (vide orzeczenie — ZBSPOW d0 SPTBW Oizekania 4 Sygn. akt I ACa 970713 i rozpoznane przez Sąd Apelacyjny. Ustalenia faktyczne, poczynione przez Sąd Okręgowy, Sąd Apelacyjny zaaprobował zatem w całości i przyjął za własne. Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zmiany wyroku W części dotyczącej wysokości zadośćuczynienia. Podkreśienia wymagało, że Sąd odwoławczy może dokonać korekty wysokości zasądzonego zadośćuczynienia tylko wtedy, gdy, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, jest ono rażąco nieodpowiednie (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 07.01.2000 r., ii CKN 651/98, Lex nr 5103; 2 dnia 09.09.1999 r., ll CKN 477/98, Lex nr 477661; z dnia 26.08.1970 r., l PR 52770, Lex nr 14082; z dnia 09.12.1968 r., Ill PRN 81/68, Lex nr 13997). W wypadku zadośćuczynienia, mającego naprawić krzywdę niematerialne, a więc niewymierną, nie można skutecznie podejmować prób podważenia oceny rozmiarów krzywdy wyłącznie przez przedstawienie wyrokowí subiektywnego stanowiska apelującego, opartego na założeniu, że sumą odpowiednią dla naprawienia szkody doznanei przez powoda jest suma mniejsza niż zasądzona przez Sad pierwszej instancji. Brak jednolitych, niezmiennych i porównywalnych kryteriów określenia sumy ,,odpowiedniej”w rozumieniu przepisu art. 445 § 1 k.c. nakazuje uznać, że określenie wysokości zadośćuczynienia stanowi istotny atrybut Sądu merytorycznie rozstrzygającego sprawę w pierwszej instancji (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25.02.1971 r., ll PR 18771, Lex nr 6884). Sad drugiej instancji ingeruje zatem W sferę ocen, wpływających na wysokość zadośćuczynienia, tyłko W wypadkach wyraźnego naruszenia zasad doświadczenia życiowego lub reguł logiki w postępowaniu przed Sądem pieni»/szej instancji. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kryteria obliczania sumy zadośćuczynienia. Nie widząc potrzeby ich powtarzania, należało jedynie zaznaczyć, że powołane W uzasadnieniu apelacji argumenty nie dowodziły braku krzywdy powoda lub też jej błahości. Wbrew twierdzeniom apelujących, pełen proces leczenia i rehabilitacji powoda był złożony, długotrwały i uciążliwy, już choćby z uwagi na inwazyjnośó i wieiokrotność zabiegów, które były niezbędne do ostatecznego wyleczenie złamania, którego powód doznał W dniu 04.05.2007 r. Skarżący w pominęli też, iż powód jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; mimo że pozostawał osobą niezdolną do pracy jeszcze przed pobiciem, to ustalony _stopień niepełnosprawności datuje się właśnie od daty zdarzenia (vida orzeczenie _ ZGSł30iU G0 SDFEW Üfzekania 4 --- STRONA 5 --- '4. Sygn. aiét I AC9. 970113 0 Niepeinosprawnoéci przy Wojewodztwie—I z dnia 14.06.2007 r., k. 34), co pozwalaio na przyjacie, ze urazy spowodowane przez pozwanych, wbrew ich iwierdzeniom, pogorszyiy istotnie jakoéé zycia powoda. Wymienione okoliczrsoéci nie pozwaiaiy na zaaprobowanie twierdzefi apelujacyoh o przemijainoéci i o niewielkim rozmiarze cierpieifi powoda. Podkreéienia wymagaio przy tym, ze Sad ~ zgodnie z iniojatywa powoda  przeprowadzii obszerne postopowanie dowodowe, zmierzajace do wyjaénienia okoiicznoéci istotnych i spornyoh. W tym oeiu dopuécii dowod z iicznych opinii biegiych sadowych, zmierza}acych do zweryfikowania twierdzeri powoda o zwiazku przyczynowo ~— skutkowym poszczegolnych schorzefl 2 pobiciem, ktorego dopuéoiii sio pozwani. Czoéo ze sporzadzonych opinii (psychiatryczna, okutistyozna) w istocie wyiaczyka takowy zwiazek, inne (opinia neuroiogiozna) wykiuczyiy istnienie u powoda éciéie okreéionych sohorzefi (encefaiopatii) oraz koniecznoéé prowadzenia dalszej, szczogoiowej diagnostyki tematycznej. Pozostaie opinie, prawidiowo ocenione przez Sad pierwszej inotancji, wskazaiy na wywoianie u powoda przez pozwanych wieioodiamowego ziamania koéci promieniowe) iewej (opinia ortopedy), symetryczne obustronne uszkodzenie zmysiowo — nerwowe siuohu éredniego stopnia (opinia laryngoioga) oraz pourazowy zespoi ozynnoéciowy (opinia neurologa). Roziegioéé i roznorodnoéo urazow, skutkujacych dysfunkcja narzadow izmysiow, powodowaia, ze konsekwencje zdarzenia z dnia 04.05.2007 r. musiaiy byo poddane ooenie kompleksowej i integrainej. Tymozasern stanowisko apeiujacyoh sprowadzaio sio do wybiorczego przywoiania fragmentow opinii korzystnych dia pozwanyoh. wyrwanych z kontekstu i oderwanyoh od caioéoi wywodow biegiych. Zabieg ten nie mogi zatem doprowadzifi: do pominiacia ani tez do umniejszenia tych nastopstw wypadku, more biegii powiazali z popeinieniem przez pozwanych przestopstwa. Brak okreéionych schorzefi jako nastopstw zdarzenia 2 dnia 04.05.2007 r. nie prowadzii zatem do prawnej eliminacfi tych konsekwencji pobicia, ktore zostalry u powoda zdiagnozowane ani tez do pominiocia ich wpiywu na stan zdrowia ijakoéo zyoia powoda. Z uwagi na zarzuty powoiane w uzasadnieniu apelacji, nalezaio podkreéiio, ze biegiy iaryngoiog, oceniajac stan siuchu powoda; miai na uwadze jego wiek i wynikajaca z tej okoiicznoéci utrato aiuchu z przyczyn naturainych. Jednakze obecny stopiefi utraty siuchu, z przyczyn szeroko omowionyoh w opinii, biegiy zwiazai z pobiciem powoda przez pozwanyoh, wskazujao na wysokie prawdopodobiefistwo tak skonstruowanego zwiazku przyczynowo  skutkowego, 5 4. Sygn. akt I ACa. 970113 o Niepełnosprawności przy Województwie_I z dnia 14.06.2007 r., k. 34), co pozwalało na przyjęcie, że urazy spowodowane przez pozwanych, wbrew ich twierdzeniom, pogorszyly istotnie jakość życia powoda. Wymienione okoliczności nie pozwalały na zaaprobowanie twierdzeń apelujących o przemijalności i o niewielkim rozmiarze cierpień powoda. Podkreślenia wymagało przy tym, że Sąd ~ zgodnie z inicjatywą powoda - przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe, zmierzające do wyjaśnienia okoliczności istotnych i spornych. W tym celu dopuścił dowód z licznych opinii biegłych sądowych, zmierzających do zwerytikowania twierdzeń powoda o związku przyczynowo ‹- skutkowym poszczególnych schorzeń z pobiciern, którego dopuścili się pozwani. Część ze sporządzonych opinii (psychiatryczne, okulistyczna) w istocie wyłączyła takowy związek, inne (opinia neurologiczna) wykiuczyły istnienie u powoda ściśle określonych schorzeń (encefalopatii) oraz konieczność prowadzenia dalszej, szczegółowej diagnostyki tematycznej. Pozostałe opinie, prawidłowo ocenione przez Sąd pierwszej instancji, wskazały na wywołanie u powoda przez pozwanych wieloodłamowego złamania kości promieniowej lewej (opinia ortopedy), symetryczne obustronne uszkodzenie zmysłowo - nerwowe słuchu średniego stopnia (opinia laryngologa) oraz pourazowy zespół czynnościowy (opinia neurologa). Rozległość i różnorodność urazów, skutkujących dystunkcją narządów izmysłów, powodowała, że konsekwencje zdarzenia z dnia 04.05.2007 r. musiały być poddane ocenie kompleksowej i integralnej. Tymczasem stanowisko apelujących sprowadzało się do wybiórczego przywołania fragmentów opinii korzystnych dla pozwanych, wyrwanych z kontekstu i oderwanych od całości wywodów biegłych. Zabieg ten nie mógł zatem doprowadzić do pominięcie ani też do umniejszenia tych następstw' wypadku, które biegli powiązali z popełnieniem przez pozwanych przestępstwa. Brak określonych schorzeń jako następstw zdarzenia z dnia 04.05.2007 r. nie prowadził zatem do prawnej eliminacji tych konsekwencji pobicia, które zostały u powoda zdiagnozowane ani też do pominięcie ich wpływu na stan zdrowia ijakość życia powoda. Z uwagi na zarzuty powołane W uzasadnieniu apelacji, należało podkreślić, ze biegły laryngolog, oceniając stan słuchu powoda; miał na uwadze jego wiek i wynikającą z tej okoliczności utratę słuchu z przyczyn naturalnych. Jednakże obecny stopień utraty słuchu, z przyczyn szeroko omówionych w opinii, biegły związał z pobiciern powoda przez pozwanych, wskazując na wysokie prawdopodobieństwo tak skonstruowanego związku przyczynowo - skutkowego, 5 --- STRONA 6 --- Sygn. akt 1 ACa 970/13 ktore, jak siusznie wskaza1Sad pierwszej instancji, jest wystarczajace do przypisania pozwanym odpowiedzialnoéci rowniez i za tak przejawiajaoy sio rozstroj zdrowia powoda. Z koiei biegiy ortopeda wskaza1 na trwale upoéiedzenie Iewej roki jako nastopstwa pobicia, co apeiujaoy konsekwentnie iekcewaza. Stwierdzony przez bieglego neuroioga pourazowy zespoi czynnoéciowy przejawia1 sia u powoda zaburzeniami snu i pamioci, chwiejnoéciq emocjonaina, boiami i zawrotami g1owy, stanami iakowymi, czyii objawami nader dokuczliwymf i uciazliwymi w oodziennym Zyciu, w sposob istofny obnizajacym jego komfort. Wbrew stanowisku pozwanych, ich przestopcze dziatanie stanowiio zatem przyczyna istotnego uszczerbku na zdrowiu powoda, a spowodowany przez nich rozmiar cierpieri powoda nie uzasadnia1 zasadzenia od nich innej kwoty niz ta, na ktora wskaza1Sad pierwszej instancji. Sad Apeiacyjny nie zgodzii sio tez z apeiujacymi co do tego, 2e brak trwaiych nastopstw wypadku w zdrowiu psychicznym powoda miaiby wyiaozaé jego prawo do otrzymania zadoééuczynienia. Zadoééuczynienie nafezne jest poszkodowanemu za krzywdo doznana w wyniku uszkodzenia cia%a iub wywoiania rozstroju zdrowia — fizycznego iub psychioznego. Poza sporem pozostawaéo, ze skutkiem zdarzenia 2 dnia 04.05.2007 r. by1o wieloodiamowe ziamanie trzonu koéoi promieniowej lewej, co wynikaio expressis verbis z treéci prawomoonego wyroku skazujacego, ktorym Sad w omawianym zakresie by1 zwiazany Z mocy przepisu art. 11 k.p.c. Za zbodna i niedopuszczainq nalezaio zatem uznaé to czoéo postopowania dowodowego, obejmujaca zeznania éwiadkow i przesmchanie pozwanych, w ktorej Sad usiiowai zbadaé samodzieinie, ozy w dniu 04.05.2007 r. pozwani ztamali powodowi Iowa koéé promieniowa. Niezaleznie od opisanego uchybienia, Sad, procedujac )uz prawidtowo, ustaiii tez skutki iaryngologiczne i neuroiogiczne, jakie wywo1a1‘o u powoda przestopcze dziaianie pozwanych. Krzywda powoda, podlegajaca naprawieniu przez zasadzenie na jego rzecz zadoééuczynienia, byia zatem definiowana jako cierpienia fizyczne oraz zwiazane z nimi ujemne przezycia moraine i psychiozne. Brak by1o podstaw do przyjacia, jak chcieii tego apeiujacy, Ze zadoééuczynienie miafoby nalezef: sio powodowi jedynie w wypadku wywoiania u niego przez pozwanych uszozerbku na zdrowiu psychicznym, a brak takowego mialby pozbawiaé powoda prawa do zadoééuozynienia. Wykiuczenie uszczerbku na zdrowiu psychicznym oznaczaio w rozpoznawanej sprawie jedynio to, 2e wyznacznikiem wysokoéci zadoééuczynienia sta+ sio rozmiar__fizyc2nych cierpiefi powoda oraz stanowiacych ich konsekwencjo trudnych, negatywnych przezyé emocjonainych. Pozwani, opierajac 6 sygn. ale 1 Aca 970/13 które, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, jest wystarczające do przypisania pozwanym odpowiedzialności również i za tak przejawiający się rozstrój zdrowia powoda. Z kolei biegły ortopeda wskazał na trwałe upośledzenie iewej reki jako następstwa pobicia, co apelujący konsekwentnie lekceważą. Stwierdzony przez biegłego neurologa pourazowy zespół czynnościowy przejawiał sie u powoda zaburzeniami snu i pamięci, chwiejnościa emocjonalna, bólamí i zawrotarni głowy, stanami lękowymi, czyli objawami nader dokucziiwymi i uciążliwymi w codziennym życiu, w sposób istotny obniżającym jego komfort. Wbrew stanowisku pozwanych, ich przestępcze działanie stanowiło zatem przyczynę istotnego uszczerbku na zdrowiu powoda, a spowodowany przez nich rozmiar cierpień powoda nie uzasadniał zasądzenia od nich innej kwoty niż ta, na którą wskazał Sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny nie zgodził się też z apelującymi co do tego, że brak trwałych następstw wypadku w zdrowiu psychicznym powoda miałby wyłączać jego prawo do otrzymania zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie należne jest poszkodowanemu za krzywdę doznaną W wyniku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia - fizycznego lub psychicznego. Poza sporem pozostawało, że skutkiem zdarzenia z dnia 04.05.2007 r. było wieloodłamowe złamanie trzonu kości promieniowej lewej, co wynikało expressis verbis z treści prawomocnego wyroku skazującego, którym Sąd w omawianym zakresie był związany Z mocy przepisu art. ii k.p.c. Za zbedną i niedopuszczalną należało zatem uznać tę część postępowania dowodowego, obejmującą zeznania świadków i przesłuchanie pozwanych, w której Sąd usiłował zbadać samodzielnie, czy w dniu 04.05.2007 r. pozwani złamali powodowi lewą kość promieniową. Niezależnie od opisanego uchybienia, Sąd, procedując już prawidłowo, ustalił też skutki laryngologiczne i neurologiczne, jakie wywołało u powoda przestępcze działanie pozwanych. Krzywda powoda, podlegające naprawieniu przez zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia, była zatem definiowane jako cierpienia fizyczne oraz związane z nimi ujemne przeżycia moralne i psychiczne. Brak było podstaw do przyjęcia, jak chcieli tego apeiujący, że zadośćuczynienie miałoby należeć się powodowi jedynie W wypadku wywołania u niego przez pozwanych uszczerbku na zdrowiu psychicznym, a brak takowego miałby pozbawiać powoda prawa do zadośćuczynienia. Wykluczenie uszczerbku na zdrowiu psychicznym oznaczało W rozpoznawanej sprawie jedynie to, że wyznacznikiem wysokości zadośćuczynienia stał się rozmiarfizycznych cierpień powoda oraz stanowiących ich konsekwencje trudnych, negatywnych przeżyć emocjonalnych. Pozwani, opierając 6 --- STRONA 7 --- Sygn. aktl AC21 970713 sio na kontrfaktycznym zaiozeniu, ze brak uszozerbku na zdrowiu psychicznym wyfacza moziiwoéé odczuwania przez poszkodowanego krzywdy pojmowanej jako cierpienia psychiczne, pominoii jednak, ze zrodiem cierpiefi jest z definicji Sama koniecznoéé poddania sio leczeniu, hospitaiizacji oraz dyskomfort zwiazany z udzia%em W takich zdarzeniach. Dodatkowo, nie bez wpiywu na ocono przezyo powoda musiaia pozostawaé éwiadomoéé, ze gwaftownego aktu przemocy, skutkujacego roziegiymi skutkami w sferze zdrowia fizycznego. dopuéciiy sia W stosunku do niego» osoby mu najblizsze (siostra i szwagier), dziaiajace z powodow nadzwyczaj biahych i niezrozumiaiych. ~ Brak rozstroju zdrowia psychicznego nie umniejszai zatem dobychczasowych cierpiefi powoda, ioku, niepokoju i stresu zwiazanego z pobiciem, przebiegiem leozenia i jego mozliwymi skutkami. Uczucia takie byiy przy tym oczywiste, skoro ieczenie przebiegaio z powikianiami (brak zrostu ziamanej koéci). Nogowany obecnie przez apeiujqcych brak uszczerbku na zdrowiu psychicznym powoda nie mogi zatem stanowié samoistnej, pomijajacej wymienione wyzej aspekty, podstawy do oceny Izrzywdy powoda. Odwoiywanie sio do opinii bieghago psychiatry byio W tej sytuacji bezprzedmiotowe i nie mogio doprowadzio do zmiany wysokoéci zadoééuczynienia. W przypadku Wystqpienia Ll powoda trwaiych nastopstw W sferze jego zdrowia psychicznego naiezne mu zadoééuczynienie byioby po prostu wyzsze. Rowniez pozosta1e okolicznoéci, Wymienione W uzasadnieniu apelacji, a zwiazano z sytuaoja osobista powoda, nie mogiy prowadzio do zmiany wysokoéci naieznego powodowi zadoééuczynienia. Biorac pod uwago zakres wywoianego u powoda uszczerbku na zdrowiu i zakres dysfunkcji organizmu, zasadzone na rzecz powoda zadoééuozynienie jest niewygorowane, a jego nieduza kwota wynikaia m. in. i z tego, ze na skutek wypadku powod nie musiai W sposob gwafiowny i trwaiy zmienié swego tiybu zyoia, zrezygnowaé z pasji czy tez wykonywanego zawodu. Brak takioh zciarzefi jako nastopstw zdarzenia z dnia 04.05.2007 1'. nie pozbawiai jednak powoda prawa do zadoééuczynienia ani tez nie uzasadniai jego obnizenia do proponowanej przez pozwanych symboiiczne} kwoty 2.000 zi. Proces stosowania przepisu ad. 445 § 1 k.c. wyglada bowiem wrocz przeciwnie — gdyby na skutek pobicia i doznanych W nim urazéw powod umusiair w sposob istotny i trwaiy Iub diugotiwaiy ograniczyo swe zainteresowania czy tez Zycie zawodowe, to nalezne mu zadoééuczynienie musiaioby bydwyzsze od zasadzoneg0. 7 'S3/gn. ąktl AC:-1 9'?0i13 się na kontriaktycznym założeniu, że brak uszczerbku na zdrowiu psychicznym wyłącza możliwość odczuwanie przez poszkodowanego krzywdy pojmowanej jako cierpienia psychiczne, pominęłi jednak, że .źródłem cierpień jest Z definicji sama konieczność poddania się leczeniu, hospitalizacji oraz dyskomfort związany z udziałem W takich zdarzeniach. Dodatkowo, nie bez wpływu na ocenę przeżyć powoda musiała pozostawać świadomość, ze gwałtownego aktu przemocy, skutkującego rozieglymi skutkami w sferze zdrowia fizycznego, dopuściły się w stosunku do niego osoby mu najbliższe (siostra i szwagier), działające z powodów nadzwyczaj błahych i niezrozumiałych. Å Brak rozstroju zdrowia psychicznego nie umniejszał zatem dotychczasowych cierpień powoda, lęku, niepokoju i stresu związanego z pobiciem, przebiegiem leczenia. i jego możliwymi skutkami. Uczucia takie były przy tym oczywiste, skoro leczenie przebiegało z powikłaniami (brak zrostu złamanej kości). Negowany obecnie przez apelujących brak uszczerbku na zdrowiu psychicznym powoda nie mógł zatem stanowić samoistnej, pomijającej wymienione wyżej aspekty, podstawy do oceny krzywdy powoda. Odwoływanie się do opinii biegłego psychiatry było W tej sytuacji bezprzedmiotowe i nie mogło doprowadzić do zmiany wysokości zadośćuczynienia. W przypadku wystąpienia Li powoda trwałych następstw W sferze jego zdrowia psychicznego należne mu zadośćuczynienie byłoby po prostu wyższe. Również pozostałe okoliczności, wymienione w uzasadnieniu apelacji, a związane z sytuacją osobistą powoda, nie mogły prowadzić do zmiany wysokości naieżnego powodowi zadośćuczynienia. Biorąc pod uwagę zakres wywołanego u powoda uszczerbku na zdrowiu i zakres dystunkcji organizmu, zasądzone na rzecz powoda zadośćuczynienie jest niewygórowane, a jego nieduże kwota wynikała m. in. i z tego, że na skutek wypadku powód nie musiał w sposób gwałtowny i trwały zmienić swego trybu życia, zrezygnować z pasji czy też wykonywanego zawodu. Brak takich zdarzeń jako następstw zdarzenia z dnia 04.05.2007 r. nie pozbawiał jednak powoda prawa do zadośćuczynienia ani też nie uzasadnial jego obniżenia do proponowanej przez pozwanych symboiicznej kwoty 2.000 zł. Proces stosowania przepisu art. 445 § 'i k.c. wygląda bowiem wręcz przeciwnie - gdyby na skutek pobicia i doznanych W nim urazów powód „musiał W sposób istotny i trwały lub długotrwały ograniczyć swe zainteresowania czy też życie zawodowe, to należne mu zadośćuczynienie musiałoby byćwyższe od zasądzoneg-0. 7 --- STRONA 8 --- Sygn. akt 1 AC21 970713 Nie mozna tez byto zgodzié sia z apeiujacymi co do tego, ze brak negatywnych prognoz co do stanu zdrowia powoda miatby wpiywaé na jego prawo do zadoééuczynienia tub jego Wysokoéé. Powoiana okolicznoéf: stanowfla bowiem jedynie podstawo oddaienia roszczenia powoda 0 ustaienie odpowiedziainoéci pozwanych za skutki pobicia z dnia 04.05.2007 r., jakie moga sio ujawnié w przyszioéci. Nie mogia jednak prowadzié do oddalenia powodztwa 0 zadoééuczynienie. Pozwani, jak juz wskazano, swe zarzuty, dotyczace oceny krzywdy powoda, oparli na vvybiorczym przytoczeniu fragmentow opinii, ze szczegoinym uwzgiodnieniem tych opinii, ktorych wnioski przeczyiy istnieniu éciéie okreélonych nastopstw wypadku. Skarzacy porninali jednak, ze zarowno ubytek stuchu, jak i istniejaca dysfunkcja lewej roki, maja charakter trwaiy, W sposob ist0tny_ upoéiedzajao u powoda zmg,/51 séuchu oraz funkcje chwytne oraz to, zo mioénie iewej roki powoda znaiduja sio W zaniku (vide zatacznik do opinii biegiego ortopedy, k. 175  176). Nie uiegaio zatem watpliwoéci, ie wywoiany przestapczym dziaianiom pozwanych uszczerbek na zdrowiu powoda ma charakter trwaty i W sposob istotny Wph/wa na mozliwoéé jego prawidtowego funkcjonowania. Niezaleznie zatem od wykiuczenia moziiwoéci pojawienia sio dalszych nastopstw pobicia, skutki juz stwierdzone dawaiy podstawo do zasadzenia na rzecz powoda kwoty przyznanej przez Said pierwszej instancji. Reasumujac:  zasadzone na rzecz powoda od pozwanych zadoééuczynienie zostafo obiiczone prawidéowo, w sposob adekwatny do doznanej przez powoda krzywdy, uwzgiodnieniem rodzaju, intensywnoéci i czasu trwania doznanych przez niego cierpiefi. Apeiacja w tej czoéci podlegata zatem oddaieniu jako bezzasadna (art. 385 k.p.c.). W granicach zaskarzenia Sad Apeiacyjny dokonai zmiany biodnego rozstrzygniocia 0 roszczeniu odsetkowym, 2 urzodu biorac pod uwago naruszenia przepisow art. 455 k.c. i art. 481 § 1 k.c. Jakkolwiek Sad Okragowy prawidtowo powoiai sie, na wymienione przepisy, to jednak zastosowat je Wadiiwie, przyjmujac, Ze odpis pozwu stanowd wezwanie do zapiaty caéej zasadzonej na rzecz powoda kwoty. Sad pominat bowiem, ze powod pierwotnie zadat od pozwanych zapiaty soiidarnie kwoty 9.000 zi tytuiem zadoééoczynienia i taka tez kwota zostaia Wskazana w doroozonym pozwanym w dniu 23.07.2009 r. odpisie pozwu. Rozszerzenia zadania pozwu W zakresie zadoééuczynienia do kwoty 100.000 zt powod dokonai dopiero W piémie 2 dnia 18.06.2012 r. (k. 297), przy czym ' 8 Sygn. akt I AC21 970713 Nie można też było zgodzić się z apelującymi co do tego, że brak negatywnych prognoz co do stanu zdrowia powoda miałby wpływać na jego prawo do zadośćuczynienia łub jego wysokość. Powołane okoliczność stanowiła bowiem jedynie podstawę oddalenia roszczenia powoda o ustalenie odpowiedzialności pozwanych za skutki pobicia z dnia 04.05.2007 r., jakie mogą się ujawnić W przyszłości. Nie mogła jednak prowadzić do oddalenia powództwa o zadośćuczynienie. Pozwani, jak już wskazano, swe zarzuty, dotyczące oceny krzywdy powoda, oparií na wybiórczyrn przytoczeniu fragmentów opinii, ze szczególnym uwzgiędnieniern tych opinii, których wnioski przeczyły istnieniu ściśle określonych następstw wypadku. Skarżący pominęli jednak, że zarówno ubytek słuchu, jak i istniejąca dysfunkcja lewej ręki, mają charakter trwały, w sposób istotny upośledzając u powoda zmysł słuchu oraz funkcje chwytne oraz to, że mięśnie lewej ręki powoda znajdują się w zaniku (vide załącznik do opinii biegłego ortopedy, k. 175 - 176). Nie ulegało zatem wątpliwości, że wywołany przestępczym działaniem pozwanych uszczerbek na zdrowiu powoda ma charakter trwały i w sposób istotny wpływa na możliwość jego prawidłowego funkcjonowania. Niezależnie zatem od wykluczenia możliwości pojawienia się dalszych następstw pobicia, skutki już stwierdzone dawały podstawę do zasądzenia na rzecz powoda kwoty przyznanej przez Sąd pierwszej instancji. Reasumując - zasądzone na rzecz powoda od pozwanych zadośćuczynienie zostało obliczone prawidłowo, w sposób adekwatny do doznanej przez powoda krzywdy, uwzględnieniem rodzaju, intensywności i czasu trwania doznanych przez niego cierpień. Apelacja w tej części podlegała zatem oddaieniu jako bezzasadna (art. 385 l‹.p.c.). W granicach zaskarżenia Sąd Apelacyjny dokonał zmiany błędnego rozstrzygnięcia c roszczeniu odsetkowym, z urzędu biorąc pod uwagę naruszenie przepisów art. 455 k.c. i art. 481 § 1 k.c. Jakkolwiek Sąd Okręgowy prawidłowo powołał się na wymienione przepisy, to jednak zastosował je wadliwie, przyjmując, że odpis pozwu stanowił wezwanie do zapłaty całej zasądzonej na rzecz powoda kwoty. Sąd pominął bowiem, że powód pierwotnie żądał od pozwanych zapłaty solidarnie kwoty 9.000 zł tytułem zadośćuczynienia i taka też kwota została wskazana w doręczonym pozwanym W dniu 23.07.2009 r. odpisie pozwu. Rozszerzenia żądania pozwu w zakresie zadośćuczynienia do kwoty 100.000 zł powód dokonał dopiero W piśmie z dnia 18.06.2012 r. (k. 297), przy czym I 8 --- STRONA 9 --- ‘Sygn. akt I ACa 9'70»’1 3 nie przed1o2yt do akt dowodu doregozenia jego odpisu pozwanym, mimo ze takiego doroczenia dokonywat (vide brak wymienienia jako zatacznika odpisu pisma oraz oé‘Wiadczenie pemomocnika pozwanych na rozprawie W dniu 28.06.2012 r., k. 306). Jak wynika ze stanowiska pozwanych, przedstawionego na rozprawie W dniu 28.062012 r. (k. 306), otrzymali oni odpis pisma procesowego powoda z dnia 18.062012 r. Wobec braku innych danych, ktorych wykazanie naieza1o do powoda, Sad Apelacyjny przyja1, 2e doraozenie pozwanym odpisu teooz pisma nastapito W dniu 28.06.2012 r. Od tego tez dnia, zgodnie z przepisenfi art. 455 k.o., naieza+o iiczyé 14  dniowy termin na zap1acenie kwoty wynikajacejz rozszerzonej czegéci zadania. Termin ten upiynai bezskutecznie w dniu 12.07.2012 r., a zatem od nastopnego dnia, tj. od 13.07.2012 r., pozwani pozostaja w opoznieniu z zapiata kwoty zadoéouczynienia przekraczajacej kwoto Wskazana w pozwie (9.000 21‘), tj. kwoty 19.000 21. Od tej tez daty naleza sio powodowi odsetki ustawowe od zasadzonego éwiadczenia, ktore przekracza kwoto pierwotnie dochodzona pozwem. W omawianym zakresie Wyrok podlegai zatem zmianie (art; 386 § 1 k.p.c.). Na marginesie nalezato jeszcze zwrocié uwaga na b1ad w orzeczeniu o kosztach procesu. Jakkoiwiek Sad Okrogowy zasadnie zdecydoWa1 sit"; na stosunkowe rozliozenie kosztow procesu oraz prawidiowo obiiozy/1 proporcje, Wjakich kazda ze stron utrzyma1a sio ze swoim zadaniem, to jednak tfiodnie uznah ze kazda ze stron ponios1a koszty Wynagrodzenia pemomocnika W Wysokoéci 3.600 zi. Sad Okrogowy przyjat za punkt wyjécia wartoéé przedmiotu sporu, uwzglodniajaca rozszerzone pismem procesowym z dnia 18.12.2012 r. zadanie pozwu, skutkujace podwyzszeniem wartoéci przedmiotu sporu z 17.200 zi do 108.200 zt. Tymozasem przepis § 4 ust. 2 rozporzadzenia z dnia 28.09.2002 r. W sprawie opéat za czyrmoéci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieop1aconej pomocy prawnej, udzieionej przez radce prawnego ustanowionego z urzadu (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 490), stanowi, ze W razie zmiany W toku postopowania wartoéoi stanowiacej podstawo obiiczenia op1at bierze sis; pod uwageg Wartoéo zmieniona, poczynajac od nastopnej instancji. Podsumowujac koszty procesu, poniesione przez kazda ze stron, Sad. Okrogowy winien zatem wziaé pod uwaga Wynagrodzenie pemomocnika katdej 2 nich”. wynikajace z pierwotnej Wartoécz przedmiotu sport: (17.200 21), czyli wynagrodzenie W kwocie 2.400 Z1 (§ 6 pkt 5 poWo1anego rozporzadzenia). Modyfikacja orzeczenia w omawianym zakresie, z uwzgiodnieniem nizszej stawki Wynagrodzenia, skutkowadaby jednakze obnifzeniem 9 Sygn. akt I ACa 9'70f13 nie przedłożył do akt dowodu doręczenia jego odpisu pozwanym, mimo że takiego doręczenia dokonywał (i/ide brak wymienienia jako załącznika odpisu pisma oraz oświadczenie pełnomocnika pozwanych na rozprawie W dniu 28.06.2012 r., k. 306). Jak wynika ze stanowiska pozwanych, przedstawionego na rozprawie w dniu 28.06-2012 r. (k. 306), otrzymali oni odpis pisma procesowego powoda z dnia 18.06-2012 r. Wobec braku innych danych, ktorych wykazania należało do powoda, Sąd Apelacyjny przyjął, że doręczenie pozwanym odpisu tegoż pisma nastąpiło W dniu 28.06.2012 r. Od tego też dnia, zgodnie z przepisem art. 455 k.c., należało iiczyć 14 - dniowy termin na zapłacenia kwoty wynikającejz rozszerzonej części żądania. Termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 12.07.2012 r., a zatem od następnego dnia, tj. od 13.07.2012 r., pozwani pozostają w opóżnieniu z zapłatą kwoty zadośćuczynienia przekraczającej kwotę wskazaną w pozwie (9000 zł), tj. kwoty 19.000 zł. Od tej też daty należą się powodowi odsetki ustawowe od zasądzonego świadczenia, które przekracza kwotę pierwotnie dochodzoną pozwem. W omawianym zakresie wyrok podlegał zatem zmianie (art; 386 § 1 k.p.c.). Na marginesie należało jeszcze zwrócić uwagę na błąd W orzeczeniu o kosztach procesu. Jakkoiwiek Sąd Okręgowy zasadnie zdecydował się na stosunkowe rozliczenie kosztów procesu oraz prawidłowo obiiczył proporcje, wjakich kazda ze stron utrzymała się ze swoim żądaniem, to jednak błędnie uznał, ze każda ze stron poniosła koszty wynagrodzenia pełnomocnika W wysokości 3.600 zł. Sąd Okręgowy przyjął za punkt wyjścia wartość przedmiotu sporu, uwzględniająca rozszerzone pismem procesowym z dnia 18.12.2012 r. żądanie pozwu, skutkujące podwyższeniem wartości przedmiotu sporu z 1?.200 zł do 108.200 zł. Tymczasem przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow nieopłaconej pomocy prawnej, udzieionej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 490), stanowi, że w razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat bierze się pod uwagę wartosc zmieniona, poczynając od następnej instancji. Podsumowując koszty procesu, poniesione przez każdą ze stron, Sąd. Okręgowy winien zatem wziąć pod uwagę wynagrodzenie pełnomocnika każdej Z nich”, wynikające z pierwotnej wartości przedmiotu sporu (17200 zł), czyli wynagrodzenie W kwocie 2.400 zł (§ 6 pkt 5 powołanego rozporządzenia). Modyfikacja orzeczenia W omawianym zakresie, z uwzględnieniem niższej stawki wynagrodzenia, skutkowałaby jednakże obniżeniem 9 --- STRONA 10 --- Sygn. akt I AC3 970/I3 Wynagrodzenia zasadzonego na rzecz apelujaoych, co byito niedopuszczaine z uwagi na zakaz reformatflionis in peius (ad. 384 k.p.c.). Orzeczenie o kosztach procesu, mimo ze obarczone btodem, pozostanie zatem w oorocie prawnym. W oparciu o przepis art. 350 § 3 k.p.c. Sad Apelacyjny sprostoWa1 komparycja zaskarzonego wyroku przez praWid1oWe oznaczenie przedmiotu sport: (z uwzgladnieniem roszozenia o ustalenie). Apeiacja zosta+a uwzgiadniona tylko co do ozaéoi roszozenia odsetkowego. Powod ulegi zatem pozwanym w postopowaniu apelacyjnym jedynie W niewieikim zakresie. Koszty postapowania apelacyjnego naIez':a10 W ta} sytuacji rozliczyfi: W oparciu o przepis art. 100 zd. 2 k.p.c. i art. 105 § 2 zd. 1 k.p.c. W zW. 2 art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c. i zasadzié od pozwanyoh soiidarnie na rzecz powoda poniesione przez niego koszty postopowania apelacyjnego. Zasadzona z tego tytum kwota 1.800 21 obejmoWa1‘a Wynagrodzenie pemomocnika powoda, ustalone na podstawie przopisu § 6 pkt 5 w zw. § 12 ust. 1 pkt 2 poWo1anego Wyzej rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28.09.2002 r. Pemomocnikowi powoda nalezaia sio stawka 75% wynagrodzenia, nie zaé 100%, gdyz petnomocnik reprezentowai juz (co prawda jako apiikant) powoda W postapowaniu przed Sadem pierwszej instancji, Wykonujac wszystkie czynnoéci procesowe W imieniu swego patrona. W tej sytuacji reprezentowanie przez pemomocnika powoda W postapowaniu apelacyjnym juz samodzielnie, tj. jako radca prawny, nie uzasadniam przyjacia, ze pemomocnik dotad nie prowadzifr sprawy W rozumieniu przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporzadzenia, 0 ktorym mowa powyzej. MRK 10 Sygn. akt I ACa 970/'13 wynagrodzenia zasądzonego na rzecz apelujących, co było niedopuszczalne z uwagi na zakaz reformationfs in peius (art. 384 k.p.c.). Orzeczenie o kosztach procesu, mimo że obarczone błędem, pozostanie zatem w obrocie prawnym. W oparciu o przepis art. 350 § 3 k.p.c. Sąd Apelacyjny sprostował komparycję zaskarżonego wyroku przez prawidłowe oznaczenie przedmiotu sporu (z uwzględnieniem roszczenia o ustalenie). Apełacja została uwzględniona tylko co do części roszczenia odsetkowego. Powód uległ zatem pozwanym w postępowaniu apelacyjnym jedynie w niewielkim zakresie. Koszty postępowania apelacyjnego należało W tej sytuacji rozliczyć w oparciu o przepis art. 100 zd. 2 k.p.c. i art. 105 § 2 zd_ 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c. i zasądzić od pozwanych soiidarnie na rzecz powoda poniesione przez niego koszty postępowania apeiacyjnego. Zasądzona z tego tytułu kwota 1.800 zł obejmowała wynagrodzenie pełnomocnika powoda, ustalone na podstawie przepisu § 6 pkt 5 W zw. § 12 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. Pełnomocnikowi powoda należała się stawka 75% wynagrodzenia, nie zaś 100%, gdyż pełnomocnik reprezentował już (co prawda jako aplikant) powoda w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, wykonując wszystkie czynności procesowe w imieniu swego patrona. W tej sytuacji reprezentowanie przez pełnomocnika powoda w postępowaniu apelacyjnym już samodzielnie, tj. jako radca prawny, nie uzasadniało przyjęcia, że pełnomocnik dotąd nie prowadził sprawy w rozumieniu przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa powyżej. MRK 10