Postanowienie 1 ACa 964113 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 paidziernika 2013 r Sad Apeiacyjny we W

--- STRONA 1 --- Sygn. akt 1 ACa 964113 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 paidziernika 2013 r Sad Apeiacyjny we Wrodawiu  Wydzial I Cywiiny w skiadzie:  Przewodniczzqcy: SSA Aleksandra Marszaiek (spr.) Sqadziowie: SSA Ewa Gmwacka SSA Anna Guzirfiska Protokolant: Katarzyna Stalewska  1 po rozpoznaniu w dniu 2 paidziernika 2013 r. we Wrocéawiu na rozprawie Sprawv Z. ¥>¢>\=*fi>~'?1Zf\1\»'ai— przeciwko Skarbowi Pafistwa  Sqdowi Okr»:ggowemu wé 0 zadoééuczynienie ulna skutek apeiaoji powoda od wyroku Sqdu Okreggowego w Je1eniejGc'>rze z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt I C 1596/12 1. oddaia apeiacjeg; 2. zasqdza od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa  Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa 5.400 2% tytulem kosztc'>w_postegpowania apelacyjnego. , UZASADNIENIE Zaskarzonym wyrokiem Sad Okregowy oddalié powcdztwo _ G 0 zadoééuczynienie w kwocie 300.000 2+ zwigzku z naruszeniem jego godnoéci wskutek medopuszczenia go‘ do udzialru w wyborach prezydenckich oraz obcfqzylr go obowiqzkiem zwrotu kosztéw postepowania pozwanemu. l Sad Okrggowy _usta£H bowiem, Ze powéd zosta% prawomocnie skazany za zabéjstwo ze szczegélnym okrucierfistwem i 2 motywacji zaséugujqcej na szczegétne potsgpienié cérkié za Agwait maioletniej cérki. co skutkowaio obrazeniami p0wo_duja§c'ymi chorobg zazwyczaj zagrazamca zycig oraz Sygn. akt ł ACa 964113 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 pażdziernika 2013 r Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - Wydział I Cywilny w składzie: _ Przewodniczący: SSA Aleksandra Marszałek (spf.) Sędziowie: SSA Ewa Głowacka SSA Anna Guzińska Protokolant: Katarzyna Stalewska - 1 po rozpoznaniu w dniu 2 pażdziernika 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie Sprawy 2. r>C>\^fć>~'-fl2i\f\»'aí_ przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu wfś o zadośćuczynienie "na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Jeleniei Górze z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt l C 1596/12 1. oddała apelację; 2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 5.4OD zł tytułem kosztówpostępowania apełacyjnego. , ęuzAsADNiEN|E Zaekarżonym wyrokiem Sad Okręgowy oddalił powództwo _ Ê o zadośćuczynienie W kwocie 300,000 zł związku z naruszeniem jego godności wskutek niedopuszczenia go do udziału W wyborach prezydenckich oraz obciążył go obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania pozwanemu. I Sąd Okręgowy _ustalił powiem, że powód został prawomocnie skazany za zabójstwo ze szczególnym okrucienstwem i z motywacji zaslugujacej na szczególne potępienie córkiå za gwałt małołetniej córki . co skutkowało obrażeniami powodującymi chorobę zazwyczaj zagrażaiąoą zyciu oraz --- STRONA 2 --- Sygn. akr I AC2. 96L513 _ za znooanie sie fizyczne 1 psychiczne nad konkubinq za co wymierzono mu karo %qczna_ 25 iat pozbawienia woinoéci oraz orzeczono wobec niego érodek karny pozbawienia praw publicznych W hqoznym wymiarze 10 Eat. Bezspornie powod nie zostai dopuszczony do giosowania W Wyborach prezydenckich W 2010 r. W tym stanie Vrzeczy Sad Okregowy uznai powodztwo za bezzasadne. Zdaniem tego Sqdo jakkoiwiek powod wykazai, Ze naruszone zostaio jego dobro osobiste wskutek niedopuszozenia go do udzta%u w giosowaniu. to pozwany wykaza+. ze dziakanie to nie byio bezprawny. Powoda skazano ma kare 25 Eat Apozbawienia wolnoécl, ktorq aktualnie jest wykonywana i orzeczono wobec niego érodek karny pozbawienia praw pubiicznych na okres 10 tat. Orzeczenie tego érodka karnego obejmuje m. in. utrato czynnego i biernego prawa wyborczego do organu w%adzy pubticznej, W tym w szczegolnoéci udzia%u w giosowaniu w wyborach prezydenckich. A zateml inkryminowane dziaianie pozwanego podjete zostalro W ramaoh obowiqzujqcego porzqdku prawnego. Apeiacjo od wyroku wywiodi powod, wnoszqc o zmiane; zaskarzonego orzeczenia E zasadzenie na jego rzecz kwoty 300.000 z% tytmem zadoéouczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22.12.1999 r. W uzasadnieniu powtorzyk argumentacje przedstawionaq w poprzednioh pismach procesowyoh, wskazujac na orzeczenie wobec niego érodka karnego nieznanego ustawie, co wia1za+ z faktem, iz wskutek orzeozonych wobec niego kar zostai pozbawiony praw pubiicznych na {acznie 35 tat. Zdaniem skariqcego W dacie wyborow prezycienckich W 2010 r. 10letni okres pozbawienia go praw publicznych jui up%yna1%, a niedopuszczenie go do udziaiu w ghlsowaniu godzflo w jego godnoéé i poozucie patriotyzmu. W odpowiedzi na apeiacjo strona pozwana wnios+a o jej oddalenie i zasadzenie na jej rzecz zwrotu kosztow postopowania apeiacyjnego. Sad Apelacyjny zwaiyh co nastopujez Apeiaoja powoda jest bezzasadna. W ocenie Sadu Apeiaoyjnego dokonane przez Sad I instancji ustaienia faktyczne oraz ocena prawna zghaszonego przez powoda roszozenia, skutkujegoa "1 Sygn. akt I fXC`a. Šłb-'iii 3 _ za znęcanie sie fizyczne i psychiczne nad konkubina za co wymierzono mu karę łączną 25 lat pozbawienia wolności oraz orzeczono wobec niego srodek karny pozbawienia praw publicznych w łacznym wymiarze 10 lat. Bezspornie powód nie został dopuszczony do głosowania w wyborach prezydenckich W 2010 r. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne. Zdaniem tego Sądu jakkołwiek powód wykazał, że naruszone zostało jego dobro osobiste wskutek niedopuszczenia go do udziału W głosowaniu. to pozwany wykazał. ze działanie to nie było bezprawny. Powoda skazano na kare 25 lat pozbawienia wolności, którą aktualnie jest wykonywana i orzeczono wobec niego środek karny pozbawienia praw publicznych na okres 10 lat. Orzeczenie tego środka karnego obejmuje m. in. utratę czynnego i biernego prawa wyborczego do organu władzy publicznej, wtym w szczególności udziału W głosowaniu w wyborach prezydenckich. A zatem. inkiyminowane działanie pozwanego podjęte zostało W ramach obowiązującego porzadku prawnego. Apelację od wyroku wywiódi powód, wnosząc o zmiane zaskarzonego orzeczenia i zasadzenie na jego rzecz kwoty 300.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22.12.1999 r. W uzasadnieniu powtórzył argumentacja przedstawioną w poprzednich pismach procesowych, wskazując na orzeczenie wobec niego środka karnego nieznanego ustawie, co wiązał z faktem, iz wskutek orzeczonych wobec niego kar został pozbawiony praw publicznych na łącznie 35 lat. Zdaniem skarżącego W dacie wyborów prezydenckich w 2010 r. 10-letni okres pozbawienia go praw publicznych już upłynął, a niedopuszczenie go do udziału W głosowaniu godziło w jego godność i poczucie patriotyzmu. W odpowiedzi na. apelację strona pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania apeiacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda jest bezzasadna. W ocenie Sądu Apelacyjnego dokonane przez Sad l instancji ustalenia faktyczne oraz ocena prawna zgłoszonego przez powoda roszczenia, skutkująca 'W --- STRONA 3 --- svgn. akt I ACa 964/13 _. jego oddaleniem zasmgujz; na aprobato, nawet pomimo tego, iz argumentacja tego Sadu W czoéci nie jest trafna. ' W sprawie bezspornym jest, ze wobec powoda orzeozono kars;1 pozbawienia Wolnoéoi W wymiarze 25 lat oraz érodek karny pozbawienia praw publicznych W wymiarze 10 iat. W éwietie art, 40 k.k. pozbawienie praw pubiicznyoh obejrnuje utrato czynnego i biernego prawa wyborozego do organu W{adzy publicznej, organu samorzqdu zawodowego lub gospodarczego, ~utrato prawa do udzia%u ¢ W sprawowaniu wymiaru sprawiedliwoéci oraz do pemienia funkoji W organach i instytucjaoh parfistwowych i samorzqdu terytoriainego lub zawodowego, jak rowniez utrato posiadanego stopnia wojskowego i powrot do stopnia szeregowego; pozbawienie praw pubiicznych obejmuje ponadto utrato orderow, odznaczeri i tytu1‘oW honorowych oraz utrato zdoinoéci do ich uzyskania w okresie trwania bozbawienia praw. Zgodnie z powyzszym osoby pozbawione praw publicznych nie majq préwa udzia%u W wyborach prezydenokich. Istota sooru Wyraza sio W przyjegtej przez powoda metodzie ustalenia okresu obowiqzywania Wobec niego owego érodka karnego. W ooenie skarzqcego érodek karny Wobeo niego rozpoczqi bieg juz W dacie popeinienia zbrodni, za ktorg zostai skazany (30.06,1998 r.}, tym samym 10Ietni okres jego obowiqzywania zakofiozyé biog przed dniem wyborow prezydenokioh (10.06.2010 r.). Skoro tak to powoci korzystai juz wowczas z pemi praw pubiicznych, a niedopuszczenie go do udziafu W gmsowaniu godzflo W jego godooéé. Powyzsze stanowisko pozostaje W oczywistej sprzecznoéci z obowiqzujagoyrni przepisami prawa i wynika z niezrozumienia prawa. Jak bowiern Wynika z art. 43 § 2 k.k. érodek karny  pozbawienie praw publicznych — obowiqzuje od daty uprawomocnienia sio orzeczenia, ¥eoz okres na jaki go orzeczono nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia Woinoéoi (vide: uohWa4a Sadu Najwyzszego z dnia 7.072003 r., lli SW 1331/03, OSNP 2004f‘!/22). Oznacza to, 2_e pozbawienie skazanego praw publioznyoh obowigzuje juz od daty prawomocnego skazania, wioc juz od tego momentu nie korzysta on z tych praw, W tym takzé jak W rozpoznawane} sprawie z biernego prawa Wyborczego. Od samego obowiqzywania érodka karnego odréznié haiezy jednak bieg dziesiooioietniego okresu,’ na jaki orzeozono ten érodek. Powyzsze rozroznienie skutkuje tym, iz pozbawienie powoda praw pubiicznych trwaé bedzie takze po opuszozeniu przezefi zakéadu karnego przez okres 10 iat. Skoro, co niewqtpfiwe, powod prawomoonym orzeozeniem Sqdu Apelaoyjnego W5 z dnia 1 J si-gn. ale I Aca 964/13 _. jego oddałeniem zasługują na aprobatę, nawet pomimo tego, iż argumentacja tego Sądu w cześci nie jest trafna. ` W sprawie bezspornym jest, że wobec powoda orzeczono karę pozbawienia wolności W wymiarze 25 iat oraz środek karny pozbawienia praw publicznych w wymiarze 10 lat. W świetle art. 40 kk. pozbawienie praw pubiicznych obejmuje utratę czynnego i biernego prawa wyborczego do organu władzy publicznej, organu samorządu zawodowego lub gospodarczego, utratę prawa do udziału ‹ w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości oraz do pełnienia funkcji w organach i instytucjach państwowych i samorządu terytoriałnego lub zawodowego, jak równiez .utratę posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeragowego; pozbawienie praw publicznych obejmuje ponadto utratę orderów, odznaczeń i tytułów honorowych oraz utratę zdoinosci do ich uzyskania w okresie tnfirania 'pozbawienia praw. Zgodnie z powyższym osoby pozbawione praw publicznych nie mają prawa udziału w wyborach prezydenckich. istota sporu wyraża się w przyjętej przez powoda metodzie ustalenia okresu obowiązywania wobec niego 'owego środka karnego. W ocenie skarżącego srodek karny wobec niego rozpoczął bieg już w dacie popełnienia zbrodni, za którą został skazany (30.06.1998 r.}, tym samym 10-letni okres jego obowiązywania zakończył bieg przed dniem wyborów prezydenckich (10.06.2010 r.). Skoro tak to powód korzystał już wówczas z pełni praw publicznych, a niedopuszczenie go do udziału w głosowaniu godziło w jego godność. Powyższe stanowisko pozostaje w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa i wynika z niezrozumienia prawa. Jak bowiem wynika z art. 43 § 2 kk. środek karny - pozbawienie praw publicznych - obowiązuje od daty uprawomocnienia się orzeczenia, łecz okres -na jaki go orzeczono nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7.07.2003 r., lll SW 133i03, OSNP 2004f'l/22). Oznacza to, że pozbawienie skazanego praw publicznych obowiązuje już od daty prawomocnego skazania, więc już od tego momentu nie korzysta on z tych praw, w tym także jak w rozpoznawanej sprawie z biernego prawa wyborczego. Od samego obowiązywania' środka karnego odróżnić naieży jednak bieg dziesięcioletniego okresu, na jaki orzeczono ten środek. Powyższe rozróżnienia skutkuje tym, iz pozbawienie powoda praw pubłicznych trwać będzie także po opuszczeniu przezeń zakładu karnego przez okres 10 lat. Skoro, co niewątpliwe, powód prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego wś z dnia '¬ J --- STRONA 4 --- Sygn. akt I AC9. 964/13 15.06.2000 r. zostai pozbawiony praw publicznyoh, to poczynajao od tego momentu nie mia{ biernego prawa Wyborczego. Jednoozeénie skoro W dacie Wyborow prezydenckich nadai przebym/a1 w zakfadzie karnym, to okres, na jaki orzeozono Wobeo niego érodek karny nadal nie rozpocza% biegu, a nastapi'to dopiero po opuszczenliu przez powoda zak%adu karnego. Nie oznacza to jednak, ze nie obowiazywafy zakazy na+ozone przez orzeozenie powyzszego érodka karnego, a jedynie, ze uiegi zawieszeniu ich bieg do czasu zakofaczenia kaw pobawienia Wolnoéci. W konsekwenoji w sytuacji powoda, jeéfi nie opuéoi on zakfadu karnego przed koricem kaw. to faktyoznie badzie pozbawiony praw publicznyoh pzzez 35 lat. Jeéii zaé opuéci go Wozeéniej, okres ten badzie odpowiednio krotszy (por. postanowienie SA W_KrakoW1e z dnia 22.11.2010 r., ii AKZW 1164/10. LEX 794642). ' W éwietle powyzszej Wyk%adni art. 43 § 2 k.k. dojéé nalezy do przekonania, iz W dacie Wyborow prezydenckich W 2010 r. powod by% pozbawiony biernego prawa Wyborczego, a co za tym idzie niedopuszczenie go do" udzia1‘u W g+osoWaniu by%o Wyrazem Wykonywania orzeczonego Wobec niego érodka karnego. B+adne jest zatem przekonanie powoda. 1'2‘: W dacie tych wyborow érodek wobeo niego orzeczony zostai juz Wykonany. Tym bardziej nie jest trafne przekonanie powoda, iz orzeczono Wobeo niego érodek karny W Wymiarze nieznanym polskiemu prawu. Przesadzajao o tym, iz powod w daoie Wyborow prezydenokich by/1 prawomoonie pozbawiony praw publicznych i obowiazywai‘ Wobec niego zakaz udziaéu W gk:sowaniu, uznaé nalezam, Ze dziamnie pozwanego nie moze W ogole byo postrzegane jako zdarzenie skutkujace naruszeniem dobr osobistych powoda. Wykonywanie prawomoonych wyrokow sadow, chooby WiE1ZEHO sia z okreélona dolegliwoécia dla skazanego E Wywcflywaio u niego dyskomfort  W subiektywnym przekonaniu godzflo w jego dobra osobiste jak Wolnoéé, godnoéo, dobre imia  nie moze byé zrod{em takiego naruszenia. W 4‘konsek'wencji zdaniem Sadu Apeiaoyjnego powod nie Wykaza’: aby pozwany raaruszg,/1 jego dobra osobiste, a nie tylko, iz naruszenie to nie by/1o bezprawne. ‘ Powyzsze stanowisko przesadza o bezzasadnoéci zadania powoda zasadzenia na jego rzecz zadoéouozynienia W kwocie 300.000 2+. Z tych przyozyn Sad Apeiacyjny oddaiii apeiacja powoda na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postapowania apefacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.o. W ZW. z art. 99 k.p.c. 1 art. 100k.p.c. oraz art. 11 ustawy o Prokuratorii 4 Sygii. akt I ACa 964013 15.06.2000 r. został pozbawiony praw publicznych, to poczynając od tego momentu nie miał biernego prawa wyborczego. Jednoczesnie skoro w dacie wyborów prezydenckich nadal przebywał w zakładzie karnym, to okres, na jaki orzeczono wobec niego srodek karny nadal nie rozpoczął biegu, a nastąpito dopiero po opuszczeniu przez powoda zakładu karnego. Nie oznacza to jednak, że nie obowiązywały zakazy nałożone przez orzeczenie powyższego środka karnego, a jedynie, że uległ zawieszeniu ich bieg do czasu zakończenia kary pobawienia wolności. W konsekwencji w sytuacji powoda, jesli nie opuści on zakładu karnego przed końcem kary, to faktycznie będzie pozbawiony praw publicznych przez 35 lat. Jeśii zas opuści go wczesniej, okres ten będzie odpowiednio krótszy (por. postanowienie SA w_ Krakowie z dnia 22.11.2010 r., ii Al<zw 1164/10, LEX 794642). ' W świetle powyższej wykładni art. 43 § 2 k.k. dojść należy do przekonania, iż W dacie wyborów prezydenckich w 2010 r. powód był pozbawiony biernego prawa wyborczego, a co za tym idzie niedopuszczenie go do' udziału W głosowaniu było wyrazem wykonywania orzeczonego wobec niego srodka karnego. Błędne jest zatem przekonanie powoda. iż w dacie tych wyborów środek wobec niego orzeczony został już wykonany. Tym bardziej nie jest trafne przekonanie powoda, iz orzeczono wobec niego środek karny W wymiarze nieznanym polskiemu prawu. Przesądzając o tym, iż powód w dacie wyborów prezydenckich był prawomocnie pozbawiony praw publicznych i obowiązywał wobec niego zakaz udziału w głosowaniu, uznać należało, ze działanie pozwanego nie może w ogole być postrzegane jako zdarzenie skutkujące naruszeniem dóbr osobistych powoda. Wykonywanie prawornocnych wyroków sądów, chocby wiązało sie z określoną dolegliwością dla skazanego i wywoływało u niego dyskomfort - w subiektywnym przekonaniu godziło W jego dobra osobiste jak wolność, godność, dobre imię - nie może być źródłem takiego naruszenia. W _konsekwencji zdaniem Sądu Apelacyjnego powód nie wykazał aby pozwany naruszył jego dobra osobiste. a nie tylko, iż naruszenie to nie było bezprawne. “ Powyższe stanowisko przesądza' o bezzasadności żądania powoda zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia w kwocie 300.000 zł. Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postepowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 108k.p.c. oraz art. 11 ustawy o Prokuratorii 4 --- STRONA 5 --- S}/gn. aktl ACa 964.113 Generalnej Skarbu Par'\stWa W zW. z § 6 pkt 7 1 § 13 ust. 1 pkt 2 rozporzadzenia W sorawie op1at za czynnoéol adwokaokie (. _ . ). 'R|( '"\ sy-gn. ani .acz 964.113 Generalnej Skarbu Panstwa w zw. z § 6 pkt 7 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynnosci adwokackie (. _ _ ). tak "1