Wyrok 1 ACa 288/12 V

--- STRONA 1 --- ~Sygn. akt 1 ACa 288/12 V '='‘pfiv ‘=~>=. ZYNJ *§@‘fi5;>_ 2? ¢ j.» WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2012 r. Sqd Apelacyjny w Krakowie — Wydzial I Cywilny W skiadzie: Przewodniczqcyz §§_.»§ Woigigch Kojéciolek Sgclziowiez SSA Maria KusT13/bek  SSA Piotr Rusin Protokolant: st. prot. sqdowy Katarzyna Rogowska p0 rgzpoznaniu W dniu 4 kwietnia 2012 r. W Krakowie na rozprawie SP1"?"1""/".Y Z Powédfiwa _ przeciwko Skarbowi Pafistwa  , Om 0 zapiateg V na skutek apelacji obu stron od wyroku Sqdu Okreggowego W Tarnowie z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt I C 538/ 10 ' 1. zmienia zaskariony wyrok w ten sposéb, ie zasgdzong W punkcie I kwotg 1000 (jeden tysigc) zlotych zastqpuje kwotq 3500 [trzy tysiqce pigéset) zlotych, a punktowi III nadaje treéé: ,,zas2gdza 0d powoda na rzecz strony pozwanej Skarbu Palistwa Prokuratorii Generalnej £3 ,_,J ~_:__ ::~?__\. V1 =\&.<=»._r.<.'..;.....;._é. isygn. ak: 1 Aca 288/iz 9 -'='-flý' `='==. 271%! Ŝßfiña dl" ,ø Ę/ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie - Wydział I Cywilny W składzie: Przewodniczący: _SS_Ą Wojciech Kościołek Sędziowie: SSA Maria Kus-Tiybek ' SSA Piotr Rusin Protokolant: st. prot. sądowy Katarzyna Rogowska po rozpoznaniu W dniu 4 kwietnia 2012 r. w Krakowie na rozprawie Sprawy 2- P0WÓ<12f1W‹"=1 Ę przeciwko Skßfbßwi Państwa - „ oraz o zapłatę I na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt I C 538/ 10 ' 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądzoną W punkcie I kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych zastępuje kwotą 3500 (trzy tysiące pięćset) złotych, a punktowi III nadaje treść: „zasądza od powoda na rzecz strony pozwan-ej Skarbu Państwa -Prokuratorii Generalnej ;Ę _,J „_?_ :~=«.`{_\. V; =\±‹›=›¬.-¬-f-¬.¬‹-.-'..;-...¬.¿._¿. --- STRONA 2 --- Skarbu Pafistwa kwotq 1300 (jeden tysiqc trzysta) zlotych tytulem kosztéw procesu”,  oddala apelacjc; strony pozwanej W cal0§ci oraz apelacjg powoda W pozostalej czqéci, zasqdza od powoda na rzecz strony pozwanej Skarbu P:nistwa  Prokuratorii Generalnej Skarbu Paflstwa kwoteg 600 (szeééset) zlotych tytuiem kosztéw postgpowania apelacyjnego, nakazuje pobraé od powoda na fzecz Skarbu Paflstwa z kwoty zasqdzonej W punkcie I Wyroku Sqdu Okrggowego tytuiem brakujqcej opkaty od apelacji kwotc; 625 (szeééset dwadzieécia pigé) ziotych, przyznaje 0d Skarbu Pafistwa  Sqdu Okrqgowego W Tarnowie na rzecz kwotq 2214 (dwa tysiqce dwieécie czternaécie) zlotych W tym 414 zlotych podatku 0d towardw i uslug tytulem kosztciw pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzegdu W post:gpowaniu apelacyjnym. ....5,1 "'n» 5 '| Skarbu Państwa kwotę 1300 (jeden tysiąc trzysta) złotych tytułem kosztów procesu”, - oddala apelację strony pozwanej W całości oraz apelację powoda W pozostałej części, zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania apełacyjnego, nakazuje pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa z kwoty zasądzonej W punkcie I wyroku Sądu Okręgowego tytułem brakującej opłaty od apelacji kwotę 625 (sześćset dwadzieścia pięć) złotych, przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Tarnowie na rzecz kwotę 2214 (dwa tysiące dwieście czternaście) złotych w tym 414 złotych podatku od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. _...-";,1 'I''-n" 5 '| --- STRONA 3 --- Sygn. akt I A Ca 238f12 Uzasadnicnic Powédéw pozwic Z 5 Iipoa 2010r.s]<.ie1foWz1nym p.rzeciW1<0 Skarbowi Pazistwa repwzentowanfimu przez ' i 2 0111aga1 sit; zaplaty kwoty 100000 Z1 tytuitem zadoééuczynicnia za doznanq krzywdcg p0!cga_jqcz; na poniizajzlcym traktowaniu powoda W okresie jcgo pobyiu W zaldadach ]<zu'nych, gdzic nie zapewniono jemu Wlaéciwych norm powierzchniowych eel, co skutkowalo ich p1‘zelud|1imunitzm i pozbawieniem W ten sposéb Wlaéciwego ich Wyp0S8.Z$I1i8., a co za tym idzje mozliwoéci ich godziwego wykorzystemia. Strona pozwana Wniosia 0 oddalenic pOW<§d7.lw3 i. 0 zaszydzenie kosztéw postqaowania. W motywach tego stanowiska podniosla, pmlczas pobytu powoda W jednostkach penitencjamych Warunki bytowe W cclach byiy zgodne 7., 0b0wiq.zuja,cymi przepisami, powéd nie zgiaszal skarg odnoénie Warunkéw pnhylu. W l<onsckwcnc_ji uznafa strona pozwana, Zc powéd nie Wykazai zaréwno bezpraWn0:§ci,j;=1I< i nie wslcazal dobra chronionego prawem i jego naruszenia. Zaskarzonym Wyrokiem Sad Okrqtgowy W 'l11rn0wic z.z1sz;c|.zi1 0d strony pozwanej na rzecz powoda kwotq: 1000 21 oddalfl pOW0dZlIW0AW.])0Z()S121'1Cj czgéci oraz odstqpfl 0d obciqzania powoda kosztami postqpowania na. rzecz strony pozwancj. ' W motywach orzeczenia L1stali1 Sqd Okziqgowy, prZcbywajq.c W 3' _W okresie 0d 30 maja do ] grudnia 2008:: powéd nie mia1 zagnewnionej minimalnej powierzchni celi wi¢=;zicnnej, gdyz W stosunku do normy poWi.e1'zc]1ni0Wej 3111(2) br:1l<0Wa1a W réznych okresach 24 albo 21 cm(2). Z kolci pohyl W 121,023/I siq pozbawicniem 4 cn1(2) p0Wi::rz.cl_m.i normatywnej przcz okres 4 lniesiqzcy na przekamie 2008 i 2009r.. W poz0sta1"ych pr2.ypa.dl<ac]1 zwiqzanych z osadzenicm powoda W celach W1QZ1CI'1l'1yCh  W Wyniku zastosowanych wobcc niego érodkéw karnych  zachowane zostaiy minirnalne normy powierzchniowc cc]. Ustalil Sa,d Okrq:g0wy, Ze skutkiem nicznacznej powierzchni ccli Wi¢zienn.<:j i mnic_js2.c_i W slosunku do nornmtywnej powicrzchni b)/I0 dalsze ograniczcnie i tak skq,pyc11 mozliworéci zapcwnienia W1a§ciWeg0 standardu W zakrcsie sprz¢tu i kqcika sanitarnego, czy tcz braku mi:zjsca przy stoliku do spozywania posiflcéw. W ocenie Sa,du Okrqgowego W wyniku bczprawncgo zachowania. strony pozwanej doszln do naruszenia dobra osobistego Wyrazajqcego sic; w godnym odbywaniu kary pozhawienia WO1l'10§CI, ktére to dobro podlega ochronic. Ustalajqc wysokoéé Zadoééuczyn.ienia na 1000 z1"  Szgd Okrqgowy uwzglqdnii rodzaj , sposéb i charakter naruszenia débr osobistych powoda, czas trwania naruszenia, aktualna, sytuacjc; p0w0da(wyni1<aj§cq 2 jego Wicku (— obccnie 50 lat —), sytuacji materialnej — wynikajqcej ze znikomej aktywnoéci zawoclowej powoda W zakladzie karnym, powéd nie posiada istotnych oszczepdnoéci, pobyt W Wia;:zic:n.iu )i Fakl bezzasadnoéci niektérych zarzutéw Wobec administracji zaldadu karnego (amL448 ‘l<.c.). O kosztach postgpowania orzeld Sqd Okreggowy na podstawie art. 102 1<.p.c. majzpc nu WZg1QdZi6 z jednej strony ustalona, sytuacjq .majqtk0wa, powoda i fakt, wyso1<oé<': zasqdzonej kwoty zalezy od uznania sqdu. Apelacje od wyroku zloiyly obie strony. Powécl zaskar2y1wy1'0k W czgeéci oddalajqccj jego powédztwo 0 zap1at<; kwoty 15 000 21 i W tym zakresie zarzucfi; _  naruszenie prawa materialnego, a to art. 448 k.c. przez wadliwe przyj(;cie $16 ZflS£](.1)?.0I13 kwota jest odpowicdnia, skoro ta W rcaliach powszcchnych posiada symbolicmy cha1'ak1er; Sygn. akt I A Ca 238fl2 Uzasadnienie Powódáw pozwie z 5 lipca 2010r.sl<_ierowanyin przeciwko Skarbowi Państwa reprßzentowßnemu przez ' i O oi11agal się zapłaty kwoty 100000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę polegającą na ponizającym traktowaniu powoda W okresie jego pobytu W zakładach karnych, gdzie nie zapewnione jemu właściwych norm powierzchniowych cel, co skutkowało ich przeludnieniem i pozbawieniem W ten sposób właściwego ich wyposażenia, a co za tym idzie możliwości ich godziwego wykorzystania. Strona pozwana wniosła o oddalenie powóclztwa i. o zasądzenie kosztów postępowania. W motywach tego stanowiska podniosła, podczas pobytu powoda W jednostkach penitencjamych warunki bytowe w celach były zgodne z obowiązującymi przepisami, powód nie zgłaszał skarg odnośnie warunków pobytu. W konsekwencji uznała strona pozwana, że powód nie wykazał zarówno bezprawności, jak i nie wskazał dobra chronionego prawem i jego naruszenia. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w 'Tarnowie zaszşclził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1000 zł oddalił powództwo Ąw.pozosta'lej części oraz odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania na rzecz strony pozwanej. ` W motywach orzeczenia ustalił Sąd Okręgowy, przebywając W Ê' _W okresie od 30 maja do l grudnia 2008r. powód nie miał zapewnionej minimalnej powierzchni celi Więziennej, gdyz w stosunku do normy powi_erzc]i_niowej 3m(2) brakowała W różnych okresach 24 albo 21 cn1(2). Z kolei pobyt w łączył się pozbawieniem 4 cn1(2) powierzchni n.or1?oatywnej przez okres 4 miesięcy na przełomie 2008 i 2009r.. W pozostałych przypadltach związanych z osadzeniem powoda w celach więziennych - W wyniku zastosowanych wobec niego środków karnych - zachowane zostały minimalne normy powierzchniowe cel. Ustalił' Sąd Okręgowy, ze skutkiem nieznacznej powierzchni celi Więziennej i mniejszej W stosunku do normatywnej powierzchni było dalsze ograniczenie i tak skąpych możliwości zapewnienia właściwego standardu w zakresie sprzętu i kącika sanitarnego, czy też braku miejsca przy stoliku do spożywania posiłków. W ocenie Sądu Okręgowego W wyniku bezprawnego zachowania. strony pozwanej doszło do naruszenia dobra osobistego Wyrazającego się w godnym odbywaniu kary pozbawienia Wolności, które to dobro podlega ochronie. Ustalając wysokość zadośćuczynienia na 1000 zł - Sąd Okręgowy uwzględnił rodzaj , sposób i charakter naruszenia dóbr osobistych powodu, czas trwania naruszenia, aktualną sytuację powoda(wyni1‹ającą z jego wieku (- obecnie 50 lat -), sytuacji materialnej - wynikającej ze znikomej aktywności zawodowej powoda w zakładzie karnym, powód nie posiada istotnych oszczędności, pobyt w więzieniu )i Fakt bezzasadności niektórych zarzutów wobec administracji zakładu karnego (art.448 “|<.c.). O kosztach postępowania orzekł Sąd Okręgowy na podstawie art. 102 ł<.p.c. niając na względzie z jednej strony ustaloną sytuację .majątkową powoda i fakt, wysokość zasądzonej kwoty zależy od uznania sądu. Apelacja od wyroku złożyły obie strony. Powód zaskarzył wyrok W części oddalającej jego powództwo 0 zapłatę kwoty 15 000 zł i w tym zakresie zarzucił; _ - naruszenie prawa materialnego, a to art. 448 k.c. przez wadliwe przyjęcie że zasądzona kwota jest odpowiednia, skoro ta W realiach powszechnych posiada symboliczny charakter; --- STRONA 4 --- — naruszenie prawa materiainego, a to art 24 k.c. W ZW. z arl.248 l<.k.W_ przez przyjocic, Z6 przebywanie W celi W gdzic nie zachowano nieznaczcnie powierzchni nie doprowadziio do naruszenla dobr osobistych powoda. Na tych podstawach powod domagal sic; odpowiedniej zzmiany zaskarzonego Wyrokxi za przyznaniem kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej. Strona pozwana zaskarzyia Wyrok W zakresie W jakim uwzglodniono powédztwo i odstzgpiono od obciaizania powoda kosztami procesu. Zaskarzonemu orzeozeniu zarzuciia;  naruszenie prawa matcrialnego, a to art.23 i 24 k.c. W 2W. 2 2111.448 k..c. przez przyjepcic, ze naruszone zostaio dobro osobistc powoda; a W szczegolnoéci by poniosl‘ z tego tytulu krzywdq  naruszenie prawa procesowego przez nieW1as',ciWe zastosowanic aert. 233 i 328§2 k.p.c. a nadto art. 100 i 102 k.p.c. Na tych podstawach domagala SIQ zmiany zaskarzonego powodztwa przcz ocldalenie powodztwa i obciqzenie powoda kosztami postqpowania za obic instancjc . .IecIn.0czeénie strona pozwana Wniosia o oddaienie apelacji powoda. Sqd Apelacyjny zwaiyl; Apelacja powoda zasluguje na ozoéciowe uwzglqdnienie, apclacja ]JozWan_ego jest bezzasadna. 1. Punktern Wyjécia dla rozwazafi W occnianej sprawie jest stanowisko Sqdu Najwyzszego Wyrazone W uchwaie z dnia 18 paidzir:1'n_ika 2011r. W éwietlc ktorc_j; ,,Un1ieszczenie osoby pozbawionej wolnosici W celi o powicrzcimi ]31'2y]3ElCik1_§E;CGj na osadzonego mniejszej niz 3 m2 mote stanowié Wystarczajqcq piizesiaiike; stwicrdzcnia naruszenia jej dobr osobistych. Odpowiedzialnoéé Skarbu Palistwa na poclstawir: 2111. 448 k.o. za krzywde; W}/I‘ZEl£dZOI12} tym naruszeniem nie zalezy od Win;/”( Uchwala skladu 7 sgdzidw SN z dnia 18 paidziernika 2011 r. (sygn. akt III CZP 25:11)). W pierwszej koiejnoéci nalezy zwrocié uwageg, Zc ustalenic Sqdu I instancji dotyczzicc Warunkow, W jakich przebywai powod W_j£EST o tylc: bezzasadno, Zo nic ma W sprawie miarodajnyoh dowodow éwiadczqcyoh 0 niezapeW.ni<:.niu ~ 7. przyczyn co najmniej bezprawnych i W konsekwencji obciqi:2giqc}*c11 pozwanq  W oelach Wlaéciwego sprzotu kwaterunkowego, braku Wentylacji, czy siahcgo dosiwietlenia. Zresztz; lektura pozwu ziozonego W sprawic nie uzasadnia1'a czynionie W tym zakrcsie ustalefi. Zdaniem bowiem powoda naruszcnie norm powierzohniowych ograniczylo W sposob nadmiemy mo2':liwo§ci Wiaéciwego Wy]<orzysta.nia cei W1$Zi8I]l1}/Ch i znajdujqcych sie; tam urzqdzefi. I jakkolwiek W materials dowodowym pojawialy six; takze dalej idqce fakty, lecz nie one — zclanicm Szidu Alnclacyjiaogo  stanowiiy podstawo zgloszonego roszczenia. Odczytujaic wprost trcéé pozwu stwierdzié nalezy, ze nie tyle fakty zwiqzane z samym brakiem Wyp0sa2':cnia ccli, co z nadmiemym zagoszczeniem Win;2niéW na mahaj powierzchni, na ktorej nio byio mozliwoéci Wlaéciwego zorganizowania Zycia, legiio u podstaw zgioszonego roszczenia. Przeludnienie W celach iqczy sio bowiem z oczywistymi dolegliwoéciami bytowymi dnia oodziennego (Warunki noclegu, spozywania posiikow, korzystania z uhi1;ac_ji itcl.) i nie ma potrzeby poglqdu tego W tym miejscu rozwijaé. Stan taki jest szo2.cgo|.|i.ic dotkliwy, jeéli twa diuzszy okres, tak jalc W occnianej sprawie. Cytowane W sprawic - naruszenie prawa materialnego, a to art. 24 k.c. w zw. z art.248 l<.k.w_ przez przyjęcie, ze przebywanie w celi w gdzie nie zachowano nieznacznie powierzchni nie doprowadziło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Na tych podstawach powód domagał się odpowiedniej zmiany zaskarzonego wyroku za przyznaniem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Strona pozwana zaskarżyła wyrok W zakresie W jakim uwzględniono powództwo i odstapiono od obciążania powoda kosztami procesu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła; - naruszenie prawa materialnego, a to art.23 i 24 k.c. W zw. z arL.448 kc. przez przyjęcie, ze naruszone zostało dobro osobiste powoda; a W szczególności by poniósł z tego tytułu krzywdę - naruszenie prawa procesowego przez niewłaściwe zastosowanie aert. 233 í 328§2 k.p.c. a nadto art. 100 i 102 k.p.c. Na tych podstawach domagała się zmiany zaskarżonego powództwa przez oddalenie powództwa i obciążenie powoda kosztami postępowania za obie instancje . .lednocześnie strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji powoda. Sad Apelacyjny zważył; Apelacja powoda zasługuje na częściowe uwzględnienie, apelacja pozwanego jest bezzasadna. 1. Punktem wyjścia dla rozważań W ocenianej sprawie jest stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 18 paździe1'n_il<a 2011r. w świetle której; „Umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadąjacej na osadzonego mniejszej niż 3 m2 może stanowić wystarczającą przesłanke stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych. Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c. za krzywdę wyrządzoną tym naruszeniem nie zalezy od winy”( Uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 18 października 2011 r. (sygn. akt III CZP 25:'I])). W pierwszej kolejności należy zwrócić uwage, że ustalenie Sądu I instancji dotyczace warunków, w jakich przebywał powód w_ jest o tyle bezzasadne, że nie ma w sprawie miarodajnych dowodów świadczących o niezapewnieniu ~ z przyczyn co najmniej bezprawnych i W konsekwencji obciązajacych pozwana ¬ w celach właściwego sprzętu kwaterunkowego, braku wentylacji, czy słabego doświetlenia. Zresztą lektura pozwu złożonego W sprawie nie uzasadniała czynienie w tym zakresie ustaleń. Zdaniem bowiem powoda naruszenie norm powierzchniowych ograniczyło w sposób nadmierny mozliwości właściwego wykorzystania ceł więziennych i znajdujących się tam urządzeń. I jakkolwiek w materiale dowodowym pojawiały się także dalej idące fakty, lecz nie one - zdaniem Sądu Apelacyjnego - stanowiły podstawę zgłoszonego roszczenia. Ociczytując wprost treść pozwu stwierdzić należy, że nie tyle fakty związane z samym brakiem wyposażenia celi, co z nadmiemym zagęszczeniem więźniów na małej powierzchni, na której nie bylo mozliwości właściwego zorganizowania życia, legło u podstaw zgłoszonego roszczenia. Przeludnienie w celach łączy sie bowiem z oezywistymi dolegliwościami bytowymi dnia codziennego (warunki noclegu, spożywania posiłków, korzystania z ubikacji itd.) i nie ma potrzeby poglądu tego w tym miejscu rozwijać. Stan taki jest szczególnie dotkliwy, jeśli twa dłuższy okres, tak jak w ocenianej sprawie. Cytowanie w sprawie --- STRONA 5 --- rozpo|'2.z1dze1"1ie 1\/li11is11'1.1 Sprawiedliwoéci 2 2003r. dajz1ce prawo do czasowego odstzgpienia od 1101my 3 111(2) |_1oWierzchni W celach Wieziennych jest przeznaczone do reguiowania sy11111e_ii Wy_iql.koWyc11. Jak Wynika natomiast z poozynionych W postr;poWa11i11 usta.I<:1'1 '111|<tyc2:11yc11 wyjqtek ow W sytuaeji powoda ’trWa1 oizggle przez okres p61 roku. Stqd, joke 121111 — W ocenie Sqdu Apelacyjnego —~ ingerowal on W prawa powoda W nadmierny i niizproporojonalny sposob i by} zaohowaniem bezprawnym pozwanego. Na lm11'g1|1c5ie 11:ilcizy Wskazaé, Ze pozwany nie Wykazal, by W tej ocenianej sytuacji dais“/ilcu do z<;|a1"/.enia wyj21tl<oWego, wykluczajqeego mozliwoéé zachowania zgodnego 2. prawcm, coimogl'oby stanowié podstawe I‘OZW8ZE1f1 kwestii WYIQCZBHIE opisancj be?.|.>1'z1\>v:10éci ?..ao11oWa.nia. Niewgtpliwie Skarb 1"211‘1s1W(1 |1opr2.ez wykonywanie kary pozbawienia wolnoéci W sposob sprzeczny z prawem dop11.<iciI sie czynu niedozwoionego W rozumieniu art. 417 § 1 k.c. Przeludnienia cei mic 11111121121 us|1rz1WiedliWiaé daze, liczbg przestepstw, ozy ograniczonq iloéciq 111i<:jso W zakIadacl1 pe11ile11cjz1111ycl1. Obowiqzkiem Pafistwa jest takie zorganizowanie systemu |)e11iito11oja1'11ego, aby 7.apeW1_1ié szacunek dla godnoéci oséb osadzonych i to bez W7.giedu na trud11o.<§ci finansowe, czy logistyczne. W konsekwencji zastosowanie ma W A ni11iejszej sprawie art. 448 1<.c., albowiem roszczenia oparte na tej postawic p1'aW11e_j US1'21WOd£1WCE:1 okresllfl W ramach odpowiedzialnoéci 2 lytu1'u c2'.ym'1W :1iedozW01o11ych. W razie naruszenia dobra osobistego czynem 11_iedozWoIo11y111. s11.d 111o?i.e p12y'z.11aé temu, ozyje dobro osobiste zostalo namszone, odpoWied_11iz1 sumo tyl:11;l_e1_11 zadoééuozynienia pienieznego za doznana, krzywde (art. 417 § 1 .k.c. i art. 448 k.o.). Przez umieszczenie powoda W celach o p0Wierzchniaol1 111nio_isz.yo|1, 1112 3 1112 1121111520110 dobro osobisto skarzgcego W postaci godnoéci (art. 23 k.c.). Nalezy przy tym WSi(3Z21C, Ze dobrem osobistym jest godnoéé osoby, a nie godne Warunki pobytu W Wiezieniu, gdyz to ostatnie jawi sie jako prawo do okreélonych Warunkow pobylu W zakladzic 1<arnyn1. W przepisie z art. 24 § 1 1(.c. ustanowione zostaio domniernanie bezprawnoéci namszenia dobra osobistego. Domniemanie to podiega obaleniu przez Wykazanie uprawnienia do okreéionego dzialania. Pozwany Skarb Pafistwa domniemania tego nie obali%. Niewqtpiiwie Zqdanie zasqdzenia od; Skarbu Pafistwa kwoty zadoééuczynienia W Wysokoéci 100.000 z1 by1o przesadnie wygorowane tak z uwagi na sposob i okolicznoéci naruszcnia dobra osobistego, jak i z tego wzgledu, Ze zarzuty powoda co do okazaly sie W rezultacie nieuzasadnione. Generainie standard eel, W ktérych przebywa1 powéd, by} bowiem W1a§ciWy dla pomieszczefi Wieziennych i oceny tej nie 111020 zmieniaé fakt istnjenia bqdi nieistnienia W niektoryoh celach ciqgow Wentyiacyjnych albo okresowych niedostatkow W oéwietleniu. Po2;ostaWiaj21c bowiem na uhoczu stwierdzenie, 2e stosownie do obserwowanych takzeiw V1/2'llTLII'li(B.Ci.]. Wo1110§ciowyc11 truclnoéciach i niedogodnoéciach po stronie osob, W 7,asp0koje11iu W1"asnycl1 potrzeb mieszkaniowych, znaczna czeéé gpoieczeflstwa nie posiada W zaj1110Wz111yc]1 przez siebie rnieszkaniach takioh 111‘za]cIze|’1, ktore oczeI<u_jc powod W celzlch Wiez"ie1111ycl1, to rozporządzenie l\/Iinistra Sprawiedliwości z 2003r. dające prawo do czasowego odstąpienia od normy 3 m(_2) powierzchni W celach więziennych jest przeznaczone do regulowania sytuacji wy_jqt_kowych. Jak wynika natomiast z poczynionych W postępowaniu ustaleń 'lalrtycznych wyjątek ów w sytuacji powoda trwał ciągle przez okres pół roku. Stąd, jako taki - w ocenie Sądu Apelacyjnego - ingerował on w prawa powoda w nadmierny i nieproporcjonalny sposób i był zachowaniem bezprawnym pozwanego. Na marginesie nalezy wskazać, że pozwany nie wykazał, by w tej ocenianej sytuacji dos/,.'lo do z‹;|ar'/.enia wyjątkowego, wykluczajacego możliwość zachowania zgodnego 7.. prawem, coímogłoby stanowić podstawę rozważań kwestii wyłączenia opisanej bez|.>1'a\›vności zachowania. Niewątpliwie Skarb l`>aństwa poprzez wykonywanie kary pozbawienia wolności W sposób sprzeczny z prawem dopuści-I się czynu niedozwolonego W rozumieniu art. 417 § 1 k.c. Przeludnienia cel nie |noź,na usprawiedliwiać dużą liczbą przestępstw, czy ograniczoną ilością miejsc w zakładach penitencjarnycli. Obowiązkiem Państwa jest takie zorganizowanie systemu pcni,teric_^jamego, aby zapewnić szacunek dla godności osób osadzonych i to bez względu na trudności "finansowe, czy logistyczne. W konsekwencji zastosowanie ma w A niniejszej sprawie art. 448 k.c., albowiem roszczenia oparte na tej _postawic prawne_j ustawodawca określił w ramach odpowiedzialności z tytulu czynów niedozwolonych. W razie naruszenia dobra osobistego czynem niedozwolonyin sad może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednia sumę tyl:uł_em zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (art. 41? § 1 k.c. i art. 448 k.c.). Przez umieszczenie powoda w celach o powierzchniach mniejszych, niż 3 mz naruszono dobro osobiste skarżącego w postaci godności (art. 23 k.c.). Nalezy przy tym wskazać, że dobrem osobistym jest godność osoby, a nie godne warunki pobytu w więzieniu, gdyz to ostatnie jawi się jako prawo do określonych warunków pobytu W zakładzie karnym. W przepisie z art. 24 § 1 k.c. ustanowione zostało domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego. Dornniemanie to podlega obaleniu przez wykazania uprawnienia do określonego działania. Pozwany Skarb Państwa domniemania tego nie obalił. Niewątpliwie żądanie zasądzenia od, Skarbu Państwa kwoty zadośćuczynienia w wysokości 100.000 zł było przesadnie wygórowane tak z uwagi na sposób i okoliczności naruszenia dobra osobistego, jak i z tego względu, że zarzuty powoda co do okazały się W rezultacie nieuzasadnione. Generalnie standard cel, w których przebywał powód, był bowiem właściwy dla pomieszczeń więziennych i oceny tej nie może zmieniać fakt istnienia bądź nieistnienia W niektórych celach ciągów wentylacyjnych albo okresowych niedostatków w oświetleniu. Pozostawiając bowiem na uboczu stwierdzenie, że stosownie do obserwowanych takżew warunl<acl1 wolnościowych trudnościach i níedogodnościach po stronie osob, W zaspokojeniu własnych _potrzeb mieszkaniowych, .znaczna część społeczeństwa nie posiada w zajmowanych przez siebie mieszkaniach takich urządzeń, które 0czel<u_jc powód w celach więziennych, to --- STRONA 6 --- zauwazyé nalety, Ze z faktow zWi21zanycl1 z b1'a11<ie111 We11ty|ao_ii WeW11et1z11ej W on:11 Wieziennej nie Wynika samo W sobie niep1'opo1'ojo11aI111: ohciqienie praw powods [_ 11ie Wskazano negatywnego Wp1yWu takiego braku 1121 pobyt W celi 11]). 11ie111o21iWos';(': Wietrzenia col przy pomocy okna). Z tej przyozy11y l‘OZWflZ&1.1]iEl dotyczsoe powyzszej okolicznosci uznaé naleiy za nieuzasadnione. Podobnie okresowe trudnosei W doswietleniu pornieszczefi nie stanowiq dolegliwosoi ponad miare, 1<toryc11 usprawiedliwialyby przyznanie zadoséuczynic:11ia. Powyzsze uzasadnia rozwazenie kolejnej okolicznoéci jakq. jest ocena czy doszlo do naruszenia dobra osobistego. Powszechnie przyjmuje sie, Ze dobrami osobistyrni sag ,,nien1z1j21t‘k0We, ixtdywidualne Wartoéci éwiata uczué, stany Zycia psychicznego cz1oWieka” . Wsrod nich godnosé cz10Wie1ca nalezy do dobr podstawowych. W ujeciu znaczeniowynt goclnosé czlowieka oznacza  W ujeciu Wewnetrznym osoby  Wyobrazenie jednostki o Wtasnej Wartoéci. Dla jej poszanowania siusznym jest jej oczekiwanie proporcj01121I11ego 1 zgodnego z prawem zachowania innego podmiotu prawa. Ochrona, zas dobr osobistych jest oohrona przed namszeniem tego Wi21§l1i6 Wyobrazenia ocenianego W 0biektyW11y sposob (tj. powszechnie oczekiwany). Przedmiotem oohrony jest zatem uczucie iudzkie zwiqzane ze sposobern traktowania ale oceniane nie tyle Wylocznie z perspektywy subiektywnej, co Wediug kryteriow tak subie1<1;yW11yc11 jak i obiektywnych. Dobra osobiste nalezy rozpatrywaé zatem W kategoriach "sta11oW rzeczy", a zarazem "atrybutow osoby", stanowiqcych wartosci szczego111ie Wysoko cenione przez system prawny, co podlqesla normatywny aspekt tyoh dobr i Wskaz11je, 2e normy prawne obicktyw11ie ustalaja, zakres 1011 ochrony (talc Z. RadWa11sl<.i, Pmwo cywilne, 2004, s. 156 i 11.), ja1l<_1<o1wiek zatwsze odnoszq sie do niepoWta1‘za111ej sytuacji jed11ost1<i(sarne W sobie posiadajq Wa1't'osc': a11stral<cyj11z1). Kwestie te 1"o2.sl1izyga1 Wielokrotnie Sod Nztiwyzlszy stWie1‘dzajzp:, Ze ,, g'rz1.11ic<; roszczefi s1'uZ&1eye11 do oCl11"o11y dobr osobistych nalezy okreslié nie Wediug subiektywnego tyiko oclczueia, Ieez, W ramach obiektywnie WYIYCZOI1}/C11 przez zagW21ra11toWa11y po1"zqdel< p1'21W11y’“. Ocena stanu faktycznego polegajscego na 11arusze11iu ]11'2.ez Pzuistwo przy realizaoji swych resocjalizacyjno — karnych zadafi Wobec osoby skazanej n1i11.imaI11ych norm powierzchniowych nie m0Ze Zatern Wyraiaé Siq: jedynie W kategoriach s11biektyW11yoi1 ale i obiektywnych. A W tych ostatnich nie 111020 umknqé uwadze fakt, Ze W s1osu11k1.| do powoda zastosowano to Wyjqtkowq f0rn1c; pobytu przez okres po1'1'oez11y. W konsekwencji W nieusprawiedliwiony obiektywnie sposob (jak dowodzi doswiadczenie  zmiany W rozmieszczeniu osob osadzonych W zakladzio l<z1r11y111 mogiy posiadaé charakter okresowo rotaoyjny) zastosowano Wobec powoda. p1':1W11y érodek, ktory W usprawiedtiwiony obiektywnie sposob Wplywal 1121 subiektywne poczucie ponitenia jego Wartosci (skoro rzutowaiy na poczuoie krzywcly W narzuconym sposobie spozywania posilku, czy takie pl‘Z€OhOWyW8.I1ii1 rzeczy We Wspolnych szaflcach). W ocenie Sqdu Apelacyjnego  okolicznosé, powod nic manifestowal biezapo swego niezadowolenia z takiej sytuacji fa1<tycz11cj pozostatje box Wptywu na zasadnosé Zqdania. A zatem Wbrew zarzutom apelaoji strony pozwmej nie ma podstaw dla uznania, Ze W Wyniku takiej sytuacji powoda nie Wy1'za1.d2o|1o jemu krzywdy. W ooenie Ssclu Ape1acyjnego ~ sytuacja ta W kontekscie zapreze111:oWa_11e_j 1121 Wstepie uchwaly uzasadniala takze roszczenie pieniezne. T}/111 11ie11111i1;_i Wbrew 1 " d kr ' d t’ ‘ ac" zarzutom ape acj1 powo a W za esie 0 yczqcym jego sytu _]1 W q ; 01011021101614 Wy1qczaja,ce1 bezprawnosé jest 1211121: 2.11sa1'a slusznoéci (Wsp612yc1a spolecznego). Nie kaZde bowiem p1'2el<1'oe:/.e111e normy powierzohniowej _ce1i Wieziennej, bezprawnie godzi obiektywnie W dobra osot1isI;e. Naruszenie tej normy na powierzchni 4 0111(2) ceii jest obiektywnie na tiyle z11i1<o111e, zauważyć należy, że z faktów związanych z brakiem wentylacji wewnętrznej w celi Więziennej nie wynika samo W sobie niep1'oporcjonalne obciążenie praw powoda (_ nie wskazano negatywnego wpływu takiego braku na pobyt w celi np. niemozliwość wietrzenia cel przy pomocy okna). Z tej przyczyny rozważania dotyczace powyższej okoliczności uznać należy za nieuzasadnione. Podobnie okresowe trudności w doświetleniu pomieszczeń nie stanowią dolegliwości ponad miare, których usprawiediiwiałyby przyznanie zadośćuczynienia. Powyższe uzasadnia rozważenie kolejnej okoliczności jaką jest ocena czy doszło do naruszenia dobra osobistego. Powszechnie przyjmuje sie, że dobrami osobistymi są ,,nieniajatkowe, indywidualne wartości świata uczuć, stany życia psychicznego człowieka” _ Wśród nich godność człowieka należy do dóbr podstawowych. W ujęciu znaczeniowyin godność człowieka oznacza - W ujęciu wewnętrznym osoby - wyobrażenie jednostki o własnej wartości. Dla jej poszanowania slusznym jest jej oczekiwanie proporcjonainego i zgodnego z prawem zachowania innego podmiotu prawa. Ochroną zaś dóbr osobistych jest ochrona przed naruszeniem tego właśnie wyobrażenia ocenianego w obiektywny sposób (tj. powszechnie oczekiwany). Przedmiotem ochrony jest zatem uczucie ludzkie związane ze sposobem traktowania aie oceniane nie tyle wyłacznie z perspektywy subiektywnej, co według kryteriów tak subiektywnych jak i obiektywnych. Dobra osobiste nalezy rozpatrywać zatem W kategoriach "stanów rzeczy", a zarazem "atrybutów osoby", stanowiących wartości szczególnie wysoko cenione przez system prawny, co podkreśla norniatywny aspekt tych dóbr i wskazuje, ze normy prawne obiektywnie ustalają zakres ich ochrony (tak Z. Radwański, Pmwo cywilne, 2004, s. 156 i 11.), jakkolwiek zawsze odnoszą sie do niepowtarzalnej sytuacji jednostki(same w sobie posiadają wartość ahstrakcyjną). Kwestie tę rozstrzygał wielokrotnie Sąd Naj wyższy stwierdzając, ze „ granicę roszczeń służących do ochrony dóbr osobistych nalezy określić nie według' subiektywnego tylko odczucia, lecz w ramach obiektywnie wytyczonych przez zagwarantowany porządek prawny”. Ocena stanu faktycznego polegającego na naruszeniu przez Państwo przy realizacji swych resoejalizacyjno - karnych zadań wobec osoby skazanej miniinalnych norm powierzchniowych nie może zatem wyrażać się jedynie w kategoriach subiektywnych ale i obiektywnych. A w tych ostatnich nie może umknąć uwadze fakt, ze w stosunku do powoda zastosowano te wyjątkową forme pobytu przez okres półroczny. W konsekwencji W nieusprawiedliwiony obiektywnie sposób (jak dowodzi doświadczenie - zmiany W rozmieszczenia osób osadzonych W zakładzie karnym mogły posiadać charakter okresowo rotacyjny) zastosowano wobec powoda. prawny środek, który w usprawiedliwiony obiektywnie sposób wpływał na subiektywne poczucie poniżenia jego wartości (skoro rzutowały na poczucie krzywdy w narzuconym sposobie spożywania posiłku, czy także przechowywania rzeczy we wspólnych szatkach). W ocenie Sądu Apelacyjnego - okoliczność, powód nie manífestował bieżąco swego niezadowolenia z takiej sytuacji faktycznej pozostaje bez wpływu na zasadność żądania. A zatem wbrew zarzutem apelacji strony pozwanej nie ma podstaw dla uznania, ze w wyniku takiej sytuacji powoda nie wyrza.dzono jemu krzywdy. W ocenie Sądu Apelacyjnego ~ sytuacja ta w kontekście zaprezentowanej na wstępie uchwały uzasadniała także roszczenie pieniężne. Tym niemniej wbrew l " d kr ' d t' ' ac" zarzutem ape acji powo a W za esie o jczącym jego sytu ji w q ā okolicznością wyłączajacą bezprawność jest takze zasata słuszności (wspóiżyc1a społecznego). Nie każde bowiem przekroczenie normy powierzchniowej _celi Więziennej, bezprawnie godzi obiektywnie w dobra osobiste. Naruszenie tej normy na powierzclmi 4 cm(2) celi jest obiektywnie na tyle znikome, --- STRONA 7 --- Ze nie sposob u'z.11111':. by tzgezylo sin; z ja|<i111iko1Wiek odozuwalnymi obiektywnie negatyW11.y111i odozuci11111i ])t)W()d€l.. Jego 'i’aktycz11a sytuaoja nie rozniifa sie bowiem W dostrzegalny sposob od sytuaoji tyoh 0sadzo11ycl1., 1<to1*zy zapevmions mieli minimalns, poWie1'zcl111ie celi. (.')1<o|ic2.11osé ta |1o7..WaIa u2.11ao, Ze Z przyczyn shlsznosciowych W3/1a,czo11a jest W tym 2.z1l<,1'csic p1'7,Cs1‘a11]<z1 I)BZ]')1‘£1Wl'10§C1. Major: na uwadze powy7.s7.c ustalellia i 1ozWarT.a11ia, Sqd Apelaoyjny zmienil zaskarzony Wyrok W pi<'1 1 tylko czosoiowo W ten sposob, Ze ZEISQEIZII od Skarbu Panstwa  '1<w<>1¢ 3 500 Z1 wwiem zadoséuczynienia (brak 7.z1d:1.11iu '/..a.p1aly odsotok Wykluczal ioh zassdzenie — 2111.321 k.p.c.). Kwota ta jest dC1("l1<W1"l1"I.‘:Z~.I. do Wykazanego okresu przebywania W przeludnionych celach oraz sposobu i olaolicf/..11osci zwiqzanych Z naruszeniem dobra osobistego powoda, tj. godnosei. Kwestia, zasadniczs jest 1'o2111ia1' szkody 11ic111aja,tk0Wej. Uwzgledniajqc bowiern pomocniozo zasade umiarlcowztnej Wysokosci zadoséuczynienia przy ustalaniu zadoséuozynienia pieniezimgo za dozna11e; krzywde nie n10Zna podwaiaé kompensacyjnej funlqcji zados<5,uczy11ic11ia. (por. Wyroki Ssdu Najwyzszego z dnia 29 paidziernika 1997 r. I1 CKN 416/97, ni.epubIi1<owa.ny; 2 dnia 19 rriaja 1998 r. II CKN 764197, LexPo1onica 111" 353736; z dnia 18 listopada I998 r., II CKN 353/98, LexPoIoniea nr 353892; 2 dnia 29 "paidziemika 1999 r., I CKN 173198, niepublikowany; z dnia 12 paidzie111ika 2000 r., IV CKN 128100, LexPol0nioa nr 380654; z dnia 11 styc2.11ia 2001 r., IV CKN 214/00, niepublikowally; z dnia 12 Wrzesnia 2002 r., IV CKN 1266/00, LexPol011:ica nr 1631955; z dnia I1 paédziernika 2002 1:, I CKN 1065100, 11iepul.11il10Wz1.11y; Z dnia 10 lutego 2004 r., IV CK 355/02, LexPo1onioa nr 1936029; 2 dnia 27 lutego 2004 1:, V CK 282103, LexPo1onica nr 163l468; Z dnia 28 czerwca 2005 1., I CK. 7105 I..exPoIoni.oa nr 1526282; Z dnia 10 marca 2006 r., IV CSK 80/05, OSNC 2006 111' 10 poz. 175 i z dnia 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 99/05, LexPo1onioa 111‘ I936114). I\IiCWE]1pi1W16 naruszenie godnosci cz1oWieka jako podstawowego dobra osobistego jak i czas trwania tego naruszenia usprawiedliwia przyznanie zadoséuczynienia W kwoeie kilkutysiecznej. Ze Wzgledu na kompensacyjny charakter zadoséuczynie11.ia jego Wysokosé musi dla poszkodowanego przedstawiaé odczuwalnq Wartosé ekonomicznq, adekwatnq do Warunkow gospodarki rynkowej. Wysokosé zadoséuczynienia odpowiadajqca doznanej krzywdzie powinna byé odczuwalna dla poszkodowanego i przynosié mu rownowage emocjonalnq, naruszona, przez doznane cierpienia psychiczne (Wyrok z dnia 14 lutego 2008 r., I1 CSK 5361’0'}’, OSP 2010 nr 5, poz. 47, z glosa, K. Ludwichowskiej). Niewajtpliwie taki Walor posiada zasqdzona kwota. Odnoszqc sie boWiem do, Wartosci pieniqdza stanowi ona nie tylko Wartosé ekonomicznie odczuWa1na,, skoro zabezpiecza kilkumiesieczne koszty utrzymania jednostki na przecietnym poziomie W Warunkach Wolnosciowych) ale i realne mozliwoéci zarobkowe powoda W miej scu odosobnienia. W pozostalym zakresie roszczenie nie jest usprawicdliwione. Konsekwencjq tego stwierdzenia jest obciszenie powoda czescis nieuiszczonych oplat zgodnie z zasadami wynikajqcymi z alt. 113 u.k.s.c. W ocenie Ssdu Apelacyjnego — istnieja, podstawy do czesciowego obciqzenia powoda tymi kosztami skoro jego roszczenie nie by1o usprawiedliwione W 96,5% dochodzonej pozwem Wysokosci 1 W ok. 78% W zakresie objetym apelacjq. ze nie sposób uznać. by lączylo się z jakimikolwiek odczuwalnymi obiektywnie negatywnymi odczucianii powoda. .lego taktyczna sytuacja nie rózniła się bowiem W dostrzegalny sposób od sytuacji tych osadzonych, którzy zapewnioną mieli minimalną powierzchnię celi. Oltolicziiość ta po7..wala uznać, ze z przyczyn slusznościowych wyłączona jest W tym zalucsic p1'7,csl'anl<a bezprawności. Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarzony wyrok W pl<'1 1 tylko częściowo w ten sposób, że zasądził od Skarbu Państwa - '1<w‹›ię 3 500 zł murem zadośćuczynienia (brak zadania '/..a,p«laty odsetek wykluczał ich zasądzenie - art.321 k.p.c.). Kwota ta jest ade1<wat"na. do wykazanego okresu przebywania w przeludnionych celach oraz sposobu í okoliczności związanych z naruszeniem dobra osobistego powoda, tj. godności. Kwestia zasadniczą jest rozmiar szkody niemajątkowej. Uwzględniając bowiem pomocnicze zasadę umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia przy ustalaniu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę nie można podważać kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 pażdziernika 199? r. Il CKN 416/97, niepublikowany; z dnia 19 maja 1998 r. ll CKN 764197, LcxPolonica nr 353736; z dnia 18 listopada 1998 r., II CKN 353/98, LexPo1onica nr 353892; z dnia 29 października 1999 r., I CKN 173f'98, niepublikowany; z dnia 1.2 pazdziernika 2000 r., IV CKN l28f'00, LexPolonica nr 380654; z dnia ll stycznia 2001 r., IV CKN 214/00, niepublikowany; z dnia 12 września 2002 r., IV CKN 1266/00, LexPolonica nr 1631955; z dnia ll pażdziernika 2002 r., I CKN 1065100, niepublikowany; z dnia 10 lutego 2004 r., IV CK 355/02, LexPolonica nr 1936029; z dnia 2? lutego 2004 r., V CK 282f03, LexPolonica nr 1631468; z dnia 28 czerwca 2005 r., I CK 'U05 l..exPoloni.ca nr 1526282; z dnia 10 marca 2006 r., IV CSK 80/05, OSNC 2006 nr 10 poz. 1Í"5 i z dnia 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 99/05, LexPolonica nr 1936114). Niewątpliwie naruszenie godności człowieka jako podstawowego dobra osobistego jak i czas trwania tego naruszenia usprawiedliwia przyznanie zadośćuczynienia w kwocie kilkutysięcznej. Ze względu na kompensacyjny charakter zadośćuczynienia jego wysokość musi dla poszkodowanego przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, adekwatna do warunków gospodarki rynkowej. Wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalna, naruszoną przez doznane cierpienia psychiczne (wyrok z dnia 14 lutego 2008 r., II CSK 536/'0'}', OSP 2010 nr 5, poz. 47, z glosą K. Ludwichowskiej). Niewątpliwie taki walor posiada zasądzona kwota. Odnosząc się bowiem do, wartości pieniądza stanowi ona nie tylko wartość ekonomicznie odczuwalną, skoro zabezpiecza kilkumiesięczne koszty utrzymania jednostki na przeciętnym poziomie W warunkach wolnościowych) ale i realne mozliwości zarobkowe powoda w miejscu odosobnienia. W pozostałym zakresie roszczenie nie jest usprawiedliwione. Konsekwencją tego stwierdzenia jest obciążenie powoda częścią nieuiszczonych opłat zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 113 u.k.s.c. W ocenie Sądu Apelacyjnego _ istnieją podstawy do częściowego obciążenia powoda tymi kosztami skoro jego roszczenie nie było usprawiedliwione w 96,5% dochodzonej pozweni wysokości i w ok. 78% W zakresie objętym apelacją. --- STRONA 8 --- Pomimo to uzna1 Sqd Apelacyjny (ust.4 cytowanego przepisu), 21¢ uwagi na Lmszady ustalania wysokoéci zadoééuczynienia uspraWiedliwi011y1"n bqdzie jedynie czrgéciowe obciqzenie powoda tymi kosztami, a to w zakresie opiaty 0d apclacji W wys01<o§;ci 625 21.). O kosztach pomocy prawnej udziclonej powodowi z ur_ze;c1u W p0stq:p0\=va11iL1 apelacyjnym orzeczono jalc W sentcncji wyroku na podstawie §6 11111.6 i §13 ust.1 pl<1'.2 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 wrzeénia 2002 1'. w sprawie oplat za czynnoéci adwokatéw oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa. 1<oszL6w pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego 2 urzgdu (Dz.U. Nr. 163 poz. 1348 ze zm.). W ocenie Sqdu Apeiacyjnego  zasadnie apelacja pozwanej wskazujc na naruszcznie przez Sqd I instancji przepiséw dotyczqcych r0zstrzyg.niq:cia o kosztach postqpowania. W Wypadku, gdy wysokoéé odszkodowania z0sta1a ustalona w uw2g_1<;dnicniu obrony pozwanego, nie wchodzi w gm; przypadek okreélenia naleznej sumy wedIug oceny sqdu. W takiej sytuacji ma zastosowanie zdanie pierwsze art. 100 1<.p.c. i r0zstrzygni@cie 0 kosztach procesu powinno uwzg1<=;dniac': pr0p01'cj¢ pomiepdzy Zqdaniami i zarzutami stron a wynikiem procesu (zob. wyrok SN z dnia 4 czerwca 1968 r., I PR 4111167, Lex nr 6354). Tym niemniej zclaniem Sqdu Apelacyjnego nie jest konieczne W ocenianej sprawie arytmetyczne écisle ich rozliczcnic wedlug stosunku czqéci uwzglagxlnioncj do oddaloncj, skoro zwazy siq:, Ze istotnym (Ila sprawy elemcntem przedmiotu postqpowania byla zasada odpowiedzialnoéci pozwanej wobec powoda. Okolicznoéé ta zasadniczo potwierdzah s1uszn0é<’; stanowiska powoda ijako taka pozwa1a1a na przyjqcie ok. 33% wysokoéci stawki obciqiajqcej powoda (2011 orzeczenie SN 2 dnia 30 kwietnia 1952 1'., C 290152, OSN I953, nr 4, poz. 99, postanowienia SN: Z dnia 11 stycznia 1961 r., IV CZ 143f60, OSPiKA 196], 2. 11, poz. 317, z dnia 4 paédziernika 1966 r., II PZ 63366, Lcx nr 6049 oraz wyroki SN: 2 dnia 21 Iutego 2002 r., I PKN 932/O0, OSNP 2004, nr 4, poz. 63 i 2 dnia 1 1 grudnia 2007 r., I PK 157/07, Lex nr 375735). Takie tcz proporcjc przyjcgto przy rozstrzygniegciu 0 kosztach za obic instancje. Majzgc to wszystko na uwadze orzekl Sad Apelacyjny jak w wyroku na podstawic: cytowanych przepiséw oraz 2111.385 i 386§1 k.p.c. Pomimo to uznał Sąd Apelacyjny (ust.4 cytowanego przepisu), z uwagi na zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia usprawiedliwionyrn będzie jedynie częściowe obciążenie powoda tymi kosztami, a to w zakresie opłaty od apelacji w wysokości 625 zł.). O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu W postępowaniu apelacyjnym orzeczono jak W sentencji wyroku na podstawie §6 pkt.6 i §l3 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie op-lat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztow _pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr. 163 poz. 1348 ze zrn.). W ocenie Sądu Apelacyjnego - zasadnie apelacja pozwanej wskazuje na naruszenie przez Sad I instancji przepisów dotyczących rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W wypadku, gdy wysokość odszkodowania została ustalona W uwzględnieniu obrony pozwanego, nie wchodzi w grę przypadek określenia należnej sumy według oceny sądu. W takiej sytuacji ma zastosowanie zdanie pierwsze art. 100 l<.p.c. i rozstrzygnięcie o kosztach procesu powinno uwzględniać propo±'cję pomiedzy zadaniami i zarzutami stron a wynikiem procesu (zob. wyrok SN z dnia 4 czerwca 1968 r., I PR 417„"67, Lex nr 6354). Tym niemniej zdaniem Sądu Apelacyjnego nie jest konieczne W ocenianej sprawie arytmetyczne ścisłe ich rozliczenie według stosunku części uwzgiednionej do oddalonej, skoro zwazy sie, ze istotnym dla sprawy elementem przedmiotu postępowania była zasada odpowiedzialności pozwanej wobec powoda. Okoliczność ta zasadniczo potwierdzała słuszność stanowiska powoda ijako taka pozwalała na przyjęcie ok. 33% wysokości stawki obciążającej powoda (zob. orzeczenie SN z dnia 30 kwietnia 1952 r., C 29052, OSN 1953, nr 4, poz. 99, postanowienia SN: z dnia 11 stycznia 1961 r., IV CZ 143f60, OSPiKA 1961, z. 11, poz. 317, z dnia 4 października 1966 r., II PZ 63f66, Lex nr 6049 oraz wyroki SN: z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 932/00, OSNP 2004, nr 4, poz. 63 i z dnia 1 1 grudnia 200? r., I PK 157/07, Lex nr 375735). Takie też proporcje przyjęto przy rozstrzygnięciu o kosztach za obie instancje. Mając to wszystko na uwadze orzekł Sąd Apelacyjny jak w wyroku na podstawie cytowanych przepisów oraz a1t.385 i 386§1 k.p.c.