Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: 1 ACa 1319/10 wt :~" ./ '=."\}\ \ I 1\ \\\\'M .___ .35 fi_. §\§<>>,_' 115% 41 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2011 r. Sqd Apelacyjny w Gdaflsku 1 Wydzial Cywilny w sk1adzie: Przewodniczqcyz SSA Micha1 Kopeé Sqdziowiez SA Zbigniew Merchel SA Marek Machnij (spr.) Protokolantz sekr. sqd. Zaneta Dombrowska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. w Gdaflsku na rozprawie sprawy Z powédztwa A Spéiki Akcyjnej w Z przeciwko Szpitalowi Uniwersyteckiemu nr 1 im. dr. A. J w B 0 zap1atq na skutek apelacji powoda 0d wyroku Sqdu Okre;goweg0 w B z dnia 14 wrzeénia 2010 r. sygn. akt V111 GC 1) prostuje niedokhadnoéé oznaczenia nazwy pozwanego w sentencji zaskarzonego wyroku przez wpisanie ,,Szp1ta10wi Uniwersyteckiemu nr 1 im. dr. A. J w B‘ ’ zamiast ,,Szp1ta10wi Uniwersyteckiemu im. dr. A. J .w B "’, 2) zmienia zaskariony wyrok w punkcie 3 (trzecim) 0 tyle, ze zasqdza od pozwanego Szpitala Uniwersyteckiego nr 1 im. dr. A. J w B" ' na rzecz powoda A1 Spé1ki Akcyjnej w Z kwotq 49.022,68 z1(czteruz1eSci dz1ew1<;é tysiqcy dwadzieécia dwa ziote 1 szeéédziesiqt osiem groszy), 3) zasqdza od pozwanego na rzecz powoda kwotg 4.252 (cztery tysiqce dwieécie pigédziesiqt dwa) Z1 tytu1em zwrotu kosztéw postgpowania apelacyjnego. Na oryginale w1aéciwe podpisy Sygn. akt: I ACa 1319/10 Uzasadnienie: Powéd A S.A. w Z wniésl 0 zasqdzenie od pozwanego Szpitala Uniwersyteckiego nr 1 im. dr. A. J w B kwoty 692.823,75 Z1 z odsetkami ustawowymi od kwot i dat wskazanych blizej w pozwie z tytu1u niezap1ac0nych naleznoéci za dostawe; sprzgtu medycznego 0 hqcznej Sygn. akt: I ACa 1319/10 wf :~' ./ '=-?'\ş1 \ i ti \ \\\\'.fl'ø' .___ .as fi_. Š~Ś<>=„.' tag?? 41 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku l Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Michał Kopeć Sędziowie: SA Zbigniew Merchel SA Marek Maclmij (spr.) Protokolantz sekr. sąd. Żaneta Dombrowska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa A Spółki Akcyjnej w Z przeciwko Szpitalowi Uniwersyteckieinu nr 1 im. dr. A. J W B o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w B z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt Vlll GC 1) prostuje niedokładność oznaczenia nazwy pozwanego w sentencji zaskarzonego wyroku przez wpisanie „Szpitalowi Uniwersyteckiemu nr l im. dr. A. J w B' ` zamiast „Szpitalowi Uniwersyteckiemu im. dr. A. J .w B '”, 2) zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 3 (trzecim) o tyle, ze zasądza od pozwanego Szpitala Uniwersyteckiego nr 1 im. dr. A. J w Bi ' na rzecz powoda Ai Spółki Akcyjnej w Z kwotę 49.022,68 zł (czterdzieści dziewięć tysięcy dwadzieścia dwa złote i sześćdziesiąt osiem groszy), 3) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.252 (cztery tysiące dwieście pięćdziesiąt dwa) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt: I ACa 1319/10 Uzasadnienie: Powód A S.A. w Z wniósł o zasądzenie od pozwanego Szpitala Uniwersyteckiego nr 1 im. dr. A. J w B kwoty 692.823,75 zł 2 odsetkami ustawowymi od kwot i dat wskazanych bliżej w pozwie z tytułu niezapłaconych należności za dostawę sprzętu medycznego 0 łącznej
--- STRONA 2 ---
2 wanoéci 645.747,69 Z1 na podstawie umow nr Z dnia 30 grudnia 2008 r., nr Z dnia 2 czerwca 2009 r. i nr Z dnia 25 listopada 2009 r. oraz odsetek ustawowych w kwocie 47.290,06 Z1 Za nieterminowq Zap1ate; innych na1eZnos'.ci, wynikajqcych Z umow kupna sprzedazy. Pozwany wnios1 0 oddalenie powodztwa w czqéci dotyczqcej na1eZnoéci g16wnej w Zakresie kwoty 37.227,24 Z1 oraz 0 Zasqdzenie od poszczegolnych na1eZnoéci, przyshlgujqcych powodowi odsetek umownych w wysokoéci 4,33 "/0 w skali roku Z uwzglodnieniem dziewiqédziesigciodniowych termindw p1atnoéci. Ponadto zakwestionowa1wys0k0éé skapitalizowanych i doliczonych przez powoda do na1eZnoéci g1c'>wnej odsetek w wysokoéci 47.290,06 Z1 oraz Zanegowa1 zasadnoéé Zqdania na1eZn0éci z niektorych faktur, wskazanych przez powoda. W piémie procesowym Z dnia 26 lipca 2010 r. powod c0fnq1 pozew w Zakresie kwoty 101,76 Z1 wraz Z odsetkami ustawowymi od tej kwoty, podtrzymujqc Zqdanie w poZosta1ym zakresie. Nastqpnie w piémie procesowym z dnia 30 sierpnia 2010 r. 0graniczy1 powodztwo do kwoty 492.685,40 Z1 Z odsetkami ustawowymi liczonymi od b1iZej wskazanych kwot w zwiqzku Z zap1atq przez pozwanego kwoty 200036.59 Z1. Ponadto d0maga1 siq zasqdzenia od pozwanego na swojq rzecz kwoty 25.880,60 Z1 Z tytu1u odsetek ustawowych Za Zw1ok¢ w p1atnoéc1 faktur, objqtych pozwem, ktore Z0sta1y Zap1acone w dniu 27 lipca 2010 r., wyliczonych od dnia wymagalnoéci do dnia zap1aty zgodnie Z za1qcZonq notq odsetkowq. W Zwiqzku Z kolejnq Zap1atq przez pozwanego w dniu 31 sierpnia 2010 r. na poczet na1eZnos'ci objqtych pozwem kwoty 200.372,77 Z1 powod ogranicZy1 powodztwo do kwoty 292.312,63 Z1 Z odsetkami ustawowymi i kwoty 49.022,68 Z1 z tytu1u odsetek ustawowych Za Zw1ok¢ w p1atnoéci faktur objotych pozwem, zap1ac0nych w dniu 27 lipca 2010 r. oraz w dniu 31 sierpnia 2010 r. Sad Okrggowy w B" wyrokiem Z dnia 14 wrzeénia 2010 r. zasz;dZi1 od pozwanego na rzecz powoda kwotc; 292.312,63 Z1 Z odsetkami ustawowymi 1iczonymi od kwot i dat wskazanych blizej w sentencji wyroku, umorzy1 postopowanie co do kwoty 101 ,76 Z1, odda1i1 powodztwo w pozosta1ym zakresie i zasqdZi1od pozwanego na rzecz powoda kwotg 41.859 Z1 tytu1em zwrotu kosztow procesu. W pisemnym uzasadnieniu tego orzeczenia Sqd Okrqgowy usta1i1, Ze powod w ramach prowadzonej dzia1a1noéci gospodarczej systematycznie dok0nywa1 sprzedaiy lekow i preparatow farmaceutycznych na rzecz pozwanego na podstawie umow nr Z dnia 30 grudnia 2008 r._ nr z dnia 2 czerwca 2009 r. 1 nr Z dnia 25 1istopada 2009 r., zawartych na czas okreélony w trybie ustawy 0 Zamowieniach publicznych. Umowy sprZedaZy 1ekow i érodkow farmaceutycznych Zosta1y stwierdzone dokumentami ksiogowymi w postaci faktur sprzedaZy VAT Z odroczonym terminem p1atn0éci. Pozwany p0twierdza1 odbior towaru i faktur VAT. Ponadto w Zwiqzku z nieterminowq Zap1atq przez pozwanego innych naleznoéci, wynikajqcych Z uméw sprzedaZy, powod obciqZy1 go kwotq 47.290,06 Z1 Z tytu1u odsetek ustawowych Zgodnie Z bliiej wymienionymi notami odsetkowymi. Pismem Z dnia 27 maja 2010 r. powod wezwa1 pozwanego do Zap1aty kwoty 784.327,53 Z1 z odsetkami ustawowymi w terminie do dnia 1 czerwca 2010 r. W dniu 27 lipca 2010 r. 1 w dniu 31 sierpnia 2010 r. pozwany d01<ona1 na jego rzecz Zap1aty kwot 200.036,59 Z1 i 200.372,77 Z1 Z tytu1u naleznoéci obj¢tych pozwem. Pozosta1e naleznoéci, dochodzone pozwem, nie Zosta1y Zap1acone przez pozwanego. 2 wartości 645.747,69 zł na podstawie umów nr z dnia 30 grudnia 2008 r., nr z dnia 2 czerwca 2009 r. i nr z dnia 25 listopada 2009 r. oraz odsetek ustawowych w kwocie 47.290,06 zł za nieterminową zapłatę innych należności, wynikających z umów kupna sprzedaży. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w części dotyczącej należności głównej w zakresie kwoty 37.227,24 zł oraz o zasądzenie od poszczególnych należności, przysługujących powodowi Odsetek umownych w wysokości 4,33 “/0 w skali roku z uwzględnieniem dziewięćdziesięciodniowych terminów płatności. Ponadto zakwestionował wysokość skapitalizowanych i doliczonych przez powoda do należności głównej odsetek w wysokości 47.290,06 zł oraz zanegował zasadność żądania należności z niektórych faktur, wskazanych przez powoda. W piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2010 r. powód cofnął pozew w zakresie kwoty 101,76 zł wraz z odsetkami ustawowymi od tej kwoty, podtrzymując żądanie w pozostałym zakresie. Następnie w piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2010 r. ograniczył powództwo do kwoty 492.685,40 zł z odsetkami ustawowymi licżonymi od bliżej wskazanych kwot w związku z zapłatą przez pozwanego kwoty 200.036,59 zł. Ponadto domagał się zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz kwoty 25.880,60 zł z tytułu odsetek ustawowych za zwłokę w płatności faktur, objętych pozwem, które zostały zapłacone w dniu 27 lipca 2010 r., wylicżonych od dnia wymagaliiości do dnia zapłaty zgodnie z załączoną notą odsetkową. W związku z kolejną zapłatą przez pozwanego w dniu 31 sierpnia 2010 r. na poczet należności objętych pozwem kwoty 200.372,77 zł powód ograniczył powództwo do kwoty 292.312,63 zł z odsetkami ustawowymi i kwoty 49.022,68 zł z tytułu odsetek ustawowych za zwłokę w płatności faktur objętych pozwem, zapłaconych w dniu 27 lipca 2010 r. oraz w dniu 31 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy w B' wyrokiem z dnia 14 września 2010 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 292.312,63 zł z odsetkami ustawowymi licżonymi od kwot i dat wskazanych bliżej w sentencji wyroku, umorzył postępowanie co do kwoty 101 ,76 zł, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 41.859 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W pisemnym uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Okręgowy ustalił, że powód w ramach prowadzonej działalności gospodarczej systematycznie dokonywał sprzedaży leków i preparatów farmaceutycznych na rzecz pozwanego na podstawie umów nr z dnia 30 grudnia 2008 r.. nr z dnia 2 czerwca 2009 r. i nr z dnia 25 listopada 2009 r., zawartych na czas określony w trybie ustawy o zamówieniach publicznych. Umowy sprzedaży leków i środków farmaceutycznych zostały stwierdzone dokumentami księgowymi w postaci faktur sprzedaży VAT z odroczonym terminem płatności. Pozwany potwierdzał odbiór towaru i faktur VAT. Ponadto w związku z nieterminową zapłatą przez pozwanego innych należności, wynikających z umów sprzedaży, powód obciązył go kwotą 47.290,06 zł z tytułu odsetek ustawowych zgodnie z bliżej wymienionyini notami odsetkowymi. Pismem z dnia 27 maja 2010 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 784.327,53 zł z odsetkami ustawowymi w terminie do dnia 1 czerwca 2010 r. W dniu 27 lipca 2010 r. i w dniu 31 sierpnia 2010 r. pozwany dokonał na jego rzecz zapłaty kwot 200.036,59 zł i 200.372,77 zł z tytułu należności objętych pozwem. Pozostałe należności, dochodzone pozwem, nie zostały zapłacone przez pozwanego.
--- STRONA 3 ---
3 Sqd Okrogowy wyjaén11, Ze powyzszy stan faktyczny usta1i1 na podstawie Zgromadzonego w sprawie matcria1u dowodowego w postaci dokumentow, ktorym da1 wiarz;, poniewaz ich autentycznoéé nie budZi1a wqtpliwoéci i nie by1y kwestionowane przez Zadnq Ze stron. Strony by1y Zwiqzane umowami sprzedazy lekow i substancji farmaceutycznych. Fakty Zawarcia przedmiotowych umow, wydania IOWBTU kupujqcemu, jego odbioru i braku Zap1aty naleznej ceny co do Zasady by1y bezspome. Pozwany kwestionowa1 przede wszystkim wysokoéé skapitalizowanych i doliczonych przez powoda do na1eZnos'ci g1ownej odsetek w wysokoéci 42.290,06 Z1, wyliczonych na podstawie ustawy Z dnia 12 czerwca 2003 r. 0 teminach Zap1aty w transakcjach handlowych (DZ.U. Nr 139, poz. 1323 Ze zm.) oraz Zasadnoéé dochodzenia przez powoda zap1aty naleznoéci w wysokoéci 101,76 Z1, wynikajqcej Z faktury VAT korekty nr Z dnia 29 stycznia 2009 r., 82,28 Z1 Z faktury Zmniejszajqcej nr ' oraz 131,72 Z1. Sqd stwierdZi1, Ze powod wywiqZa1 siq ze swoich obowiqzkow, okreélonych w an. 535 k.c., natomiast pozwany uchybi1 tym obowiqzkom, poniewaz nie Zap1aci1 ceny Za odebrane towary. W pismach procesowych Z dnia 30 sierpnia 2010 r. i Z dnia 9 wrzeénia 2010 r. powod ogranicZy1 powodztwo (ostatecznie do kwoty 292.3 12,63 Z1 Z odsetkami od tej kwoty, poczqwszy od dnia wniesienia pozwu), ale w tej sytuacji nie by1o podstaw prawnych do czoéciowego umorzenia postqpowania na mocy art. 355 k.p.c., gdyZ pozew moZe byé cofnioty bez Zezwolenia pozwanego aZ do rozpoczocia rozprawy, a jeZe1i Z cofniociem po1qcZone jest zrzeczenie sio roszczenia — aZ do wydania wyroku (art. 203 § 1 k.p.c.), jednak powod nie Z1oZy1 oéwiadczenia o Zrzeczeniu sig roszczenia w powyZsZym Zakresie. Odnoénie do wysokoéci Zqdanych przez powoda odsetek Sqd wskaZa1, iZ umowy 1qcZqce strony prZewidywa1y, Ze w przypadku opoinienia w p1atn0§ciach Ze strony Zamawiajqcego wykonawca naliczy odsetki Za opoinienie w wysokoéci 4,33 % w stosunku rocznym. Pozwany nie kwest1onowa1 ani faktu pozostawania w zw1oce Z Zap1atq faktur, od ktorych powod na11cZy1 odsetki, ani dat dokonania faktycznej Zap1aty, do up1ywu kton/ch powod na1icZy1 odsetki. Jednak do Zawartych przez strony umow sprzedazy Zastosowanie majq przepisy ustawy Z dnia 12 czerwca 2003 r. 0 teminach Zap1aty w transakcjach handlowych (DZ.U. Nr 139, poz. 1323 Ze Zm.). Zgodnie Z an. 7 tej ustawy,jeZe1i d1uZni1<, w terminie okreélonym w umowie a1bo wezwaniu nie dokona Zap1aty na rzecz wierzyciela, ktory spe1ni1 okreélone w umowie éwiadczenie niepienigine, wierzycielowi prZys1ugujq, bez odrqbnego wezwania, odsetki w wysokoéci odsetek Za ZW10k¢, okreé1anej na podstawie an. 56 ustawy Z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa, chyba Ze strony uZgodni1y wyZsZe odsetki, Za okres od dnia wymagalnoéci éwiadczenia pieni¢Znego do dnia Zap1aty. Z przepis art. 9 w/w ustawy wynika, i2 czynnoéé prawna wyhqczajqca lub ograniczajqca w/w uprawnienie wierzyciela jest niewaZna. Odnosi 51¢ to m. in. do postanowiefl usta1ajqcych odsetki w wysokoéci nizszej od wynikajqcej Z przepisow ustawy. Biorqc ponadto pod uwagq art. 58 § 3 k.c., Sqd uZna1, Ze postanowienia umow 1qcZz;cych strony przewidujqce prawo wykonawcy do naliczania odsetek Za opoinienie w wysokoéci umownej sq n1ewaZne, wobec czego powéd nie mia1 obowiqzku naliczania odsetek Za opoinienie w wysokoéci 4,33% w stosunku rocznym, 1ecZ na1eZa1y sio mu odsetki w wysokoéci obliczonej Zgodnie Z powo1anym1 wyzej przepisami ustawy o terminach Zap1aty w transakcjach hand1owych. W konsekwencji Sqd uwzgk;dni1 Zqdanie Zasqdzenia odsetek w wysokoéci dochodzonej przez powoda. 3 Sąd Okręgowy wyjaśnił, że powyższy stan faktyczny ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentów, którym dał wiarę, ponieważ ich autentyczność nie budziła wątpliwości i nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Strony były związane umowami sprzedaży leków i substancji farmaceutycznych. Fakty zawarcia przedmiotowych umów, wydania towaru kupującemu, jego odbioru i braku zapłaty należnej ceny co do zasady były bezspome. Pozwany kwestionował przede wszystkim wysokość skapitalizowanych i doliczonych przez powoda do należności głównej odsetek w wysokości 42.290,06 zł, wylicżonych na podstawie ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. o temunach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. Nr 139, poz. 1323 ze zm.) oraz zasadność dochodzenia przez powoda zapłaty należności w wysokości 101,76 zł, wynikającej z faktury VAT korekty nr z dnia 29 stycznia 2009 r., 82,28 zł z faktury zmniejszającej nr ' oraz 131,72 zł. Sąd stwierdził, że powód wywiązał się ze swoich obowiązków, określonych w an. 535 k.c., natoiniast pozwany uchybił tym obowiązkom, poniewaz nie zapłacił ceny za odebrane towary. W pismach procesowych z dnia 30 sierpnia 2010 r. i z dnia 9 września 2010 r. powód ograniczył powództwo (ostatecznie do kwoty 292.312,63 zł z odsetkami od tej kwoty, począwszy od dnia wniesienia pozwu), ale w tej sytuacji nie było podstaw prawnych do częściowego umorzenia postępowania na inocy art. 355 k.p.c., gdyż pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku (art. 203 § 1 k.p.c.), jednak powód nie złożył oświadczenia o zrzeczeniu się roszczenia w powyższym zakresie. Odnośnie do wysokości żądanych przez powoda odsetek Sąd wskazał, iż umowy łączące strony przewidywały, że w przypadku opóźnienia w płatnościach ze strony zamawiającego wykonawca naliczy odsetki za opóźnienie w wysokości 4,33 % w stosunku rocznym. Pozwany nie kwestionował ani faktu pozostawania w zwłoce z zapłatą faktur, od których powód naliczył odsetki, ani dat dokonania faktycznej zapłaty, do upływu któiych powód naliczył odsetki. Jednak do zawartych przez strony umów sprzedaży zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. o teminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. Nr 139, poz. 1323 ze zm.). Zgodnie ż an. 7 tej ustawy,jeże1i dłużnik, w terminie określonym w umowie albo wezwaniu nie dokona zapłaty na rzecz wierzyciela, który spehiił określone w umowie świadczenie niepieniężne, wierzycielowi przysługują, bez odrębnego wezwania, odsetki w wysokości odsetek za zwłokę, określanej na podstawie art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty. Z przepis art. 9 w/w ustawy wynika, iż czynność prawna wyłączająca lub ograniczająca w/w uprawnienie wierzyciela jest nieważna. Odnosi się to m. in. do postanowień ustalających odsetki w wysokości niższej od wynikającej z przepisów ustawy. Biorąc ponadto pod uwagę art. 58 § 3 k.c., Sąd uznał, że postanowienia umów łączących strony przewidujące prawo wykonawcy do naliczania odsetek za opóźnienie w wysokości umownej są nieważne, wobec czego powód nie miał obowiązku naliczania odsetek za opóźnienie w wysokości 4,33% w stosunku rocznym, lecz należały się mu odsetki w wysokości obliczonej zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. W konsekwencji Sąd uwzględnił żądanie zasądzenia odsetek w wysokości dochodzonej przez powoda.
--- STRONA 4 ---
4 Sa,d odda111 powodztwo w Zakres1e Za5a_dZen1a od pozwanego kwoty 49.022,68 Z1 Z tytu1u odsetek ustawowych Za Zw1okq w p1amo5ci faktur objqtych pozwem, ktore Zosta1y Zap1acone w dniu 27 1ipca 2010 r. 1 w dniu 31 sierpnia 2010 r., wy1icZonych od dnia wymaga1no5c1 do dnia Zap1aty, uznajqc, Ze na podstawie art. 4794 § 2 k.p.c. nie jest dopusZcZa1ne w toku postqpowania wystopowanie Z nowymi ro5ZcZen1am1 Zamiast 1ub obok dotychczasowych. Na mocy tego przepisu co do Zasady nie ma mozliwoéci dokonywania jakichkolwiek prZekszta1cefi przedmiotowych. Odno51 51¢ to Zaréwno do prZe1<sZta1cch 0 charakterze 11o5c1owym (rozszerzenie powodztwa, zg1osZen1e kolejnych roszczefi obok dotychcZasowych)_ jak 1 0 charakterze jakoéciowym. Z tego punktu widzenia Sa,d stw1erdZ11, 1Z roszczenie o skap1ta11Zowane odsetki uzyskuje samodzielny byt prawny 1 w1erZyc1e1 moZe 1ch dochodzié nieZa1eZn1e od roszczenia g1ownego w odrqbnym postqpowaniu. Ponadto w niniejszej sprawie Zmiana roszczenia 0 odsetki ob11cZone procentowo na odsetki obliczone kwotowo Zosta1a dokonana po dorqczeniu pe1nomocn11<ow1 pozwanego Zawiadomienia o term1n1e rozprawy na ki1ka dni przed rozprawq 1 nie by1o Zadnego dowodu potwierdzajqcego, Ze ZapoZna1 sic; on Zqdaniem Za5qdZen1a kwoty 49.022,68 Z1, ktora nie by1a objota Za,dan1em pozwu 1 co do ktérej nie na5tqp11o ZElW1§1'11§C1C sporu. O kosztach procesu orZecZono w myél art. 98 k.p.c. w Zwiqzku Z an. 99 k.p.c. PowyZ5Zy wyrok Zosta1 Zaskarzony apelacjq przez powoda w cZ¢s'c1 odda1ajqcej powodztwo o Zap1ate; kwoty 49.022,68 Z1 Z tytu1u odsetek Za opoZnien1e w Zap1ac1e tej czgéci na1eZno5c1 g1ownej, ktora Zosta1a Zap1acona przez pozwanego w toku niniejszego procesu. Powod ZarZuc11 Sqdowi Okrqgowemu naruszenie art. 4794 § 2 k.p.c. przez uznanie, Ze rosZcZen1e o Zap1atQ w/w odsetek stanow11o Zqdanie dochodzone Zamiast lub obok dotychczasowego roszczenia. W konsekwencji domaga1 51¢ Zmiany wyroku w Zaskarzonej czgéci przez ZasqdZen1e od pozwanego na jego rzecz kwoty 49.022,68 Z1 oraz kosztow postgpowania ape1acyjnego wed1ug norm przepisanych. Pozwany nie ustosunkowa1 51¢ do apelacji. Sqd Apelacyjny ZwaZy1, co nastegpujez Apelacja jest uZa5adn1ona. Oko11cZnos'c1, przyjote przez Sqd pierwszej instancji Za podstawo faktycznq Zaskarzonego rozstrzygniocia, nie sq w ape1acj1 kwestionowane. Ponadto nie budzq istotnych wqtpliwoéci Z urzodu, pon1ewaZ w Zasadzie w ogole nie by1o co do nich sporu miodzy stronami w toku dotychczasowego postqpowania. Podkreélié mozna, Ze — poza n1e11cZnym1 wyjqtkami, ktore nie majq juZ Znaczenia na obecnym etapie postopowania — nie by1o miodzy n1m1 roZbieZno5c1 co do 1stn1en1a 1 wysoko5c1 poszczegolnych na1eZno5c1, sk1adajqcych 51¢ na przedmiot sporu oraz dat 1ch wymaga1no5c1, a takZe braku Zap1aty Za te na1eZno5c1w chwi11 wytocZen1a powodztwa. Ponadto nie ma wqtp11wos'.c1, 1Z pozwany w toku procesu dwukrotn1e dokona1 czoéciowego zaspokojenia dochodzonych na1eZno5c1, a mianowicie najp1erw w dniu 27 11pca 2010 Zap1aci1 powodow1 kwoto 200.036,59 Z1 (por. p1smo powoda Z dnia 30 s1erpn1a 2010 r. k. , kserokopie wyc1qgu Z rachunku bankowego powoda Z dn1a 27 lipca 2010 r. Z potwierdzeniami prZe1ewow bankowych, dokonanych przez pozwanego — k. 1 noto ksiqgowq Z dnia 30 sierpnia 2010 r. k. ), a 4 Sąd oddalił powództwo w zakresie zasądzenia od pozwanego kwoty 49.022,68 zł z tytułu odsetek ustawowych za zwłokę w płatności faktur objętych pozwem, które zostały zapłacone w dniu 27 lipca 2010 r. i w dniu 31 sierpnia 2010 r., wylicżonych od dnia wymagalności do dnia zapłaty, uznając, że na podstawie art. 4794 § 2 k.p.c. nie jest dopuszczalne w toku postępowania występowanie z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych. Na mocy tego przepisu co do zasady nie ma możliwości dokonywania jakichkolwiek przekształceń przedmiotowych. Odnosi się to zarówno do przekształceń 0 charakterze ilościowym (rozszerzenie powództwa, zgłoszenie kolejnych roszczeń obok dotychczasowych), jak i 0 charakterze jakościowym. Z tego punktu widzenia Sąd stwierdził, iż roszczenie o skapitalizowane odsetki uzyskuje samodzielny byt prawny i wierzyciel może ich dochodzić niezależnie od roszczenia głównego w odrębnym postępowaniu. Ponadto w niniejszej sprawie zmiana roszczenia o odsetki obliczone procentowo na odsetki obliczone kwotowo została dokonana po doręczeniu pełnomocnikowi pozwanego zawiadomienia o terminie rozprawy na kilka dni przed rozprawą i nie było żadnego dowodu potwierdzającego, że zapoznał się on żądaniem zasądzenia kwoty 49.022,68 zł, która nie była objęta żądaniem pozwu i co do której nie nastąpiło zawiśnięcie sporu. O kosztach procesu orzeczono w myśl art. 98 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją przez powoda w części oddalającej powództwo o zapłatę kwoty 49.022,68 zł z tytułu odsetek za opóźnienie w zapłacie tej części należności głównej, która została zapłacona przez pozwanego w toku niniejszego procesu. Powód zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 4794 § 2 k.p.c. przez uznanie, że roszczenie o zapłatę w/w odsetek stanowiło żądanie dochodzone zamiast lub obok dotychczasowego roszczenia. W konsekwencji domagał się zmiany wyroku w zaskarżonej części przez zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 49.022,68 zł oraz kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Pozwany nie ustosunkował się do apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest uzasadniona. Okoliczności, przyjęte przez Sąd pierwszej instancji za podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie są w apelacji kwestionowane. Ponadto nie budzą istotnych wątpliwości z urzędu, ponieważ w zasadzie w ogóle nie było co do nich sporu między stronami w toku dotychczasowego postępowania. Podkreślić można, że - poza nielicznymi wyjątkami, które nie mają już znaczenia na obecnym etapie postępowania - nie było między nimi rozbieżności co do istnienia i wysokości poszczególnych należności, składających się na przedmiot sporu oraz dat ich wymagalności, a także braku zapłaty za te należności w chwili wytoczenia powództwa. Ponadto nie ma wątpliwości, iż pozwany w toku procesu dwukrotnie dokonał częściowego zaspokojenia dochodzonych należności, a mianowicie najpierw w dniu 27 lipca 2010 zapłacił powodowi kwotę 200.036,59 zł (por. pismo powoda z dnia 30 sierpnia 2010 r. - k. , kserokopie wyciągu z rachunku bankowego powoda z dnia 27 lipca 2010 r. z potwierdzeniami przelewów bankowych, dokonanych przez pozwanego - k. - i notę księgową z dnia 30 sierpnia 2010 r. - k. ), a
--- STRONA 5 ---
5 nastcppnie w dniu 31 sierpnia 2010 r. — kwot¢ 200.372,77 Z1 (zob. pismo powodaZdn1a9wrze5n1a 2010 r. k. not¢ k5i¢gowq Z dnia 3 wrzeénia 2010 r. — k. 1 kserokopie wyciqgu Z rachunku bankowego powoda Z dnia 31 sierpnia 2010 r. Z po1w1erd1en1am1 nr7.e.1ewc'\w hankowych. d(1k011&11YC1’1 przez pozwanego ~ k. — . Podstawowe roZb1eZno5'c1 m1¢dZy stronami dotyczyly Za5adno5'c1 niektorych (zresztq nielicznych 1 niewielkich) na1eZno5c1 oraz wysokoéci odsetek Z tytu1u opoinienia 1 terminow wymaga1no5c1,jednak te ostatnie okolicznoéci zo5ta1y juZ wyjaénione 1 rozstrzygniote przez Sad pierwszej instancji — w oparciu o przepisy ustawy Z dnia 12 czerwca 2003 r. 0 terminach Zap1aty w transakcjach hand1owych (DZ.U. Nr 139, poz. 1323 Ze Zm.) — na niekorzyéé pozwanego, ktory nie wn1os1 apelacji. W Zwiqzku Z tym moZna uznaé, Ze ZgodZ11s1¢ Ze stanowiskiem Sqdu Okr¢gowego 1 nie ma potrzeby ponownego roZwaZan1a tych okolicznoéci. Jest to o 1)/1e istotne, iZ aktualnie przedmiotem oceny Sqdu Apelacyjnego takZe sq kwestie, Zwiqzane Z praw1d1owo5'c1q Zqdania odsetek przez powoda od dochodzonych w tej sprawie na1eZno5c1. W konsekwencji mozna stwierdzié, Ze ustalenia faktyczne, dokonane przez Sqd pierwszej instancji, mogq Zostaé Zaakceptowane przez Sad Apelacyjny 1 prZyj¢te Za swoje w1a5ne bez potrzeby ich poprawiania 1ub uzupehaiania. Dotyczy to rowniez wysokosici odsetek dochodzonych przez powoda od tych na1eZno5c1, ktore zo5ta1y Zaspokojone w toku niniejszego procesu (w dniach 27 lipca 2010 r. 1 31 sierpnia 2010 r.), pon1ewaZ pozwany w ogole nie odn1o51 51¢ do twierdzeh powoda w Zakresie wysokosci odsetek naleznych Z tytu1u opoZn1en1a w Zap1ac1e tych na1eZno5c1, ktorc Zosta1y przedstawione w w/w notach ks1¢gowych Z dnia 30 sierpnia 2010 r. 1 Z dnia 3 wrzeénia 2010 r., wobec czego moZna przyjqé, Ze prZyZnawa1 ich praw1d1owo5é 1 Zasadnoéé. Dodaé mozna w kontekécie wywodow Sqdu pierwszej instancji o ewentualnym braku po stronie pozwanego wystarczajqcego cZa5u na ustosunkowanie 51¢ do tych okolicznoéci przed wydaniem Zaskarionego wyroku, 12 nie 5korzysta1 on takZe Z moZ1iwo5c1 ich Zakwest1onowan1a choéby w odpowiedzi na ape1acj¢, pon1ewaZ w ogéle nie odn1os151¢ do niej. W tej sytuacji stwierdzié na1eZy, Ze istota sporu na obecnym etapie post¢powan1a sprowadza 51¢ wy1qcZn1e do roZstrzygn1¢c1a Zasadnoéci postawionego w ap¢1acj1 Zarzutu naruszenia art. 479“ § 2 k.p.c. W tym Zakresie, w ocenie orzekajqcego sk1adu Sqdu Ape1acyjnego, generalnie Zgodzié 51¢ moZna Ze skarzqcym, 1Z Sqd pierwszej instancji b1¢dn1e uZna1, Ze powod w swoich pismach procesowych Z dnia 30 sierpnia 2010 r. 1 Z dnia 9 wrZe5n1a 2010 r. d0kona1 prZek5Zta1cen1a przedmiotowego swojego Zqdania, polegajqcego na Zg1oszeniu nowego Zqdania Zamiast Zqdania dotychczasowego, pon1ewaZ w miejsce odsetek Zqdanych poczqtkowo procentowo domaga1 51¢ odsetek, wyliczonych kwotowo w w/w notach ks1¢gowych. Przede wszystkim Zauwazyé na1eZy, Ze w pow)/Zszych pismach powod niewqtpliwie dokona1 przedmiotowej Zmiany powodztwa, a mianowicie ogran1cZy1 je — co wyraZ'n1e wynika Z tych p15m — o kwoty wp1acone kaZdorazo'wo przez pozwanego. Biorqc ponadto pod uwag¢ treéé tych p1sm, nie powinno réwn1eZ budzié wa,tp11wo5c1, 1Z to ograniczenie odno511o 51¢ tylko do Zaspokojonej cZ¢5c1 na1eZnosc1 g1ownej, natom1a5t w poZosta1ym Zakresie powod nadal domaga1 51¢ Zap1aty niezaspokojonej cZ¢5c1 na1eZno5c1 g1ownej Z odsetkami ustawowymi od kwot 1 dat wskazanych bl1Zej w pozwie. Jednoczeénie powod nie reZygnowa1 Z Zqdania odsetek ustawowych, ktorych domaga1 51¢ w pozwie, od tej oZ¢5c1 5 następnie w dniu 31 sierpnia 2010 r. - kwotę 200.372,77 zł (zob. pismo powodazdnia9września 2010 r. - k. notę księgową z dnia 3 września 2010 r. - k. i kserokopie wyciągu z rachunku bankowego powoda z dnia 31 sierpnia 2010 r. z potwiercbeninmi przelewów bankowych. d(1lt011tl11YGl'1 przez pozwanego ~ k. - - . Podstawowe rozbieżności między stronami dotyczyły zasadności niektórych (zresztą nielicznych i niewielkich) należności oraz wysokości odsetek z tytułu opóźnienia i terminów wymagalności, jednak te ostatnie okoliczności zostały już wyjaśnione i rozstrzygnięte przez Sąd pierwszej instancji - w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. Nr 139, poz. 1323 ze zm.) - na niekorzyść pozwanego, który nie wniósł apelacji. W związku z tym można uznać, że zgodził się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego i nie ma potrzeby ponownego rozważania tych okoliczności. Jest to o tyle istotne, iż aktualnie przedmiotem oceny Sądu Apelacyjnego także są kwestie, związane z prawidłowością żądania odsetek przez powoda od dochodzonych w tej sprawie należności. W konsekwencji można stwierdzić, że ustalenia faktyczne, dokonane przez Sąd pierwszej instancji, mogą zostać zaakceptowane przez Sąd Apelacyjny i przyjęte za swoje własne bez potrzeby ich poprawiania lub uzupehiiania. Dotyczy to również wysokości odsetek dochodzonych przez powoda od tych należności, które zostały zaspokojone w toku niniejszego procesu (w dniach 27 lipca 2010 r. i 31 sierpnia 2010 r.), ponieważ pozwany w ogóle nie odniósł się do twierdzeń powoda w zakresie wysokości odsetek należnych z tytułu opóźnienia w zapłacie tych należności, które zostały przedstawione w w/w notach księgowych z dnia 30 sierpnia 2010 r. i z dnia 3 września 2010 r., wobec czego można przyjąć, że przyznawał ich prawidłowość i zasadność. Dodać można w kontekście wywodów Sądu pierwszej instancji o ewentualnym braku po stronie pozwanego wystarczającego czasu na ustosunkowanie się do tych okoliczności przed wydaniem zaskarżonego wyroku, iż nie skorzystał on także z możliwości ich zakwestionowania choćby w odpowiedzi na apelację, ponieważ w ogóle nie odniósł się do niej. W tej sytuacji stwierdzić należy, że istota sporu na obecnym etapie postępowania sprowadza się wyłącznie do rozstrzygnięcia zasadności postawionego w apelacji zarzutu naruszenia art. 4794 § 2 k.p.c. W tym zakresie, w ocenie orzekającego składu Sądu Apelacyjnego, generalnie zgodzić się można ze skarżącym, iż Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że powód w swoich pismach procesowych z dnia 30 sierpnia 2010 r. i z dnia 9 września 2010 r. dokonał przekształcenia przedmiotowego swojego żądania, polegającego na zgłoszeniu nowego żądania zamiast żądania dotychczasowego, ponieważ w miejsce odsetek żądanych początkowo procentowo domagał się odsetek, wylicżonych kwotowo w w/w notach księgowych. Przede wszystkim zauważyć należy, że w powyższych pismach powód niewątpliwie dokonał przedmiotowej zmiany powództwa, a mianowicie ograniczył je - co wyraźnie wynika z tych pism - o kwoty wpłacone każdorazowo przez pozwanego. Biorąc ponadto pod uwagę treść tych pism, nie powinno również budzić wątpliwości, iż to ograniczenie odnosiło się tylko do zaspokojonej części należności głównej, natomiast w pozostałym zakresie powód nadal doinagał się zapłaty niezaspokojonej części należności głównej z odsetkami ustawowymi od kwot i dat wskazanych bliżej w pozwie. Jednocześnie powód nie rezygnował z żądania odsetek ustawowych, których domagał się w pozwie, od tej części
--- STRONA 6 ---
6 na1eZno5c1 g1ownej, ktora zosta1a Zaspokojona po wytoczeniu powodztwa, Z tym Ze na tym etapie ob11cZy1 ich dok1adnq wysokosé, ktorq okreé111w w/w notach 1<s1¢gowych. W 5w1et1e takich oko11cZno5c1 Sqd pierwszej instancji b1¢dn1e uZna1, Ze powod dokona1 niedopuszczalnej Zmiany powodztwa. Z art. 479“ § 2 k.p.c. nie wynika ogo1ny Zakaz modyfikacj1 Zadania w po5t¢powan1u odr¢bnym, toczqcym 51¢ przed sqdem gospodarczym, gdyZ ten przepis Zabrania jedynie wyst¢powan1a Z nowymi ro5ZcZen1am1 Zamiast lub obok dotychczasowych. W poZ05ta1ym zakresie Zastosowanie ma ogé1ny przepis art. 193 § 1 k.p.c., po my511 ktorego Zm1ana powodztwa jest dopu5ZcZa1na, jeZe11 nie wp1ywa na w1a5c1wo5c' sqdu. Z tego punktu w1dZen1a moZ1iwe wi¢c by1o ogran1cZen1e powodztwa przez powoda w Zwiqzku Z cZ¢5c1owym Zaspokojeniem doohodzonego Zqdania. U5Z1o jednak uwagi Sqdu pierwszej 1nstancj1, 1Z by1a to jedyna Zm1ana Zqdania, dokonana przez powoda. Jako Zm1ana powodztwa nie mog1o bowiem Zostaé Zakwalifikowane dochodzenie odsetek Z tytu1u opoZn1en1a w 51<ap1ta11Zowanej wy5oko5c1 Zamiast dotychczas Zg1o5Zonych odsetek procentowych. Przede wszystkim ZauwaZyé na1eZy, Ze w obu wypadkach chodzi 0 te same od5etk1, tj. o odsetki Z tytu1u opoinienia w Zap1ac1e na1eZno5c1, ktore by1y juZ wskazane w treéci pozwu. W tym Zakresie nie ma 15totnego Znaczenia inny sposob ich Zqdania, a mianowicie 1ch wy11cZen1e w konkretnej kwocie. Wziqé trzeba pod uwag¢, Ze takie wy11cZen1e sta1o 51¢ moZ11we 1 celowe g1own1e d1atego, Ze po Zap1ac1e przez pozwanego okreélonej cZ¢5c1 na1eZnosc1 g1ownej, pow5ta1a moZ11wo5¢ przeprowadzenia odpowiedniego dZ1a1an1a matematycznego, gdyZ Znana 5ta1a 51¢ nie ty1ko wysokoéé Za1eg1ego 5w1adcZen1a 1 wysokoéé odsetek (stopa procentowa), ale ta1<Ze w1e1ko5é okresu opoZn1en1a. Wyliczenie wy5oko5c1 tych odsetek w niczym nie Zmien11o jednak tego, Ze nadal chodZ1 o te same od5et1<1 Z tytu1u opoZn1en1a, ktore by1y juZ dochodzone w poZw1e. N1e moZna by1o Zatem uznaé, Ze na5tqp11o Zg1o5Zen1e jak1egoko1w1ek nowego Zqdania lub Zg1o5Zen1e 1nnego Za,dan1a w m1ej5ce dotychczasowego. Dodac' moZna, 1Z stanowisko Sqdu pierwszej 1n5tancj1 by1o niekonsekwentne, poniewaz, uznajqc pow)/Z522; Zm1an¢ sposobu Zqdan1a Z3S21C1Z€1‘11fl przedmiotowych odsetek Za niedopuszczalnq Zm1an¢ powodztwa, powinien Zastosowaé prZep15 art. 193 § 2 k.p.c., Zgodn1e Z ktorym jeZe1i Zm1ana powodztwa nie jest dopuszczalna, a powod Zm1en1a powodztwo w ten sposob, Ze wyst¢puje Z nowym ro5ZcZen1em obok pierwotnego, sqd rozpoznaje nowe ro5ZcZen1e jako spraw¢ oddzielnq, jeZe11 jest d1a niej rzeczowo 1 miejscowo w1a5c1wy, w przeciwnym Za5 raZ1e przekazuje 5ptaw¢ sqdowi w1a5c1wemu. Oznacza to, Ze powinien ewentua1n1e takie niedopuszczalne w niniejszej sprawie Zmodyfikowane Zqdanie wy1qcZyé do odr¢bnego po5t¢powan1a. Zakaz, wynikajqcy Z an. 4794 § 2 k.p.c., nie moZe byé mterpretowany jako ca1kow1tq n1edopu5ZcZa1no5é Zg105Zen1a Zmiany powodztwa w sprawie gospodarczej, 1ecZ ma na celu ograniczenie takiej moZ11wo5c1 w ramach rozpoznawanej sprawy. W Zadnym wypadku n1edopu5ZcZa1no5<': Zmiany powodztwa nie mog1a skutkowaé odda1en1em Zqdan1a w tej cZ¢5c1. Wziqé trzeba bowiem pod uwag¢ wynikajqce Z tego skutki, Zw1a5ZcZa powag¢ rzeczy osqdzonej, wobec czego powod Zo5ta1by pozbawiony moZ11w0sc1 Zg1o5Zen1a takiego Zqdania w odr¢bnym procesie, na ktory b1¢dn1e wskazywa1 Sa,d Okr¢gowy w pisemnym uzasadnieniu ZaskarZonego wyroku. Zresztq, Sqd pierwszej instancji odda111 Zqdan1e, co do ktorego jednoczeénie w51<aZa1, Ze je5ZcZe n1e na5tqp11o Zaw15ni¢cie sporu. ZauwaZyé teZ moZna, Ze gdyby to Zqdan1e rzeczywiécie 5tanow11o nowe roszczenie w postaci 6 należności głównej, która została zaspokojona po wytoczeniu powództwa, z tym że na tym etapie obliczył ich dokładną wysokość, którą określił w w/w notach księgowych. W świetle takich okoliczności Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że powód dokonał niedopuszczalnej zmiany powództwa. Z art. 4794 § 2 k.p.c. nie wynika ogólny zakaz modyfikacji żądania w postępowaniu odrębnym, toczącym się przed sądem gospodarczym, gdyż ten przepis zabrania jedynie występowania z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych. W pozostałym zakresie zastosowanie ma ogólny przepis art. 193 § 1 k.p.c., po myśli którego zmiana powództwa jest dopuszczalna, jeżeli nie wpływa na właściwość sądu. Z tego punktu widzenia możliwe więc było ograniczenie powództwa przez powoda w związku z częściowym zaspokojeniem dochodzonego żądania. Uszło jednak uwagi Sądu pierwszej instancji, iż była to jedyna zmiana żądania, dokonana przez powoda. Jako zmiana powództwa nie mogło bowiem zostać zakwalifikowane dochodzenie odsetek z tytułu opóźnienia w skapitalizowanej wysokości zamiast dotychczas zgłoszonych odsetek procentowych. Przede wszystkim zauważyć należy, że w obu wypadkach chodzi o te same odsetki, tj. o odsetki z tytułu opóźnienia w zapłacie należności, które były już wskazane w treści pozwu. W tym zakresie nie ma istotnego znaczenia inny sposób ich żądania, a mianowicie ich wyliczenie w konkretnej kwocie. Wziąć trzeba pod uwagę, że takie wyliczenie stało się możliwe i celowe głównie dlatego, że po zapłacie przez pozwanego określonej części należności głównej, powstała możliwość przeprowadzenia odpowiedniego działania matematycznego, gdyż znana stała się nie tylko wysokość zaległego świadczenia i wysokość odsetek (stopa procentowa), ale także wielkość okresu opóźnienia. Wyliczenie wysokości tych odsetek w niczym nie zmieniło jednak tego, że nadal chodzi o te same odsetki z tytułu opóźnienia, które były już dochodzone w pozwie. Nie można było zatem uznać, że nastąpiło zgłoszenie jakiegokolwiek nowego żądania lub zgłoszenie innego żądania w miejsce dotychczasowego. Dodać można, iż stanowisko Sądu pierwszej instancji było niekonsekwentne, ponieważ, uznając powyższą zmianę sposobu żądania zasądzenia przedmiotowych odsetek za niedopuszczalną zmianę powództwa, powinien zastosować przepis art. 193 § 2 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli zmiana powództwa nie jest dopuszczalna, a powód zmienia powództwo w ten sposób, że występuje z nowym roszczeniem obok pierwotnego, sąd rozpoznaje nowe roszczenie jako sprawę oddzielną, jeżeli jest dla niej rzeczowo i miejscowo właściwy, w przeciwnym zaś razie przekazuje sprawę sądowi właściwemu. Oznacza to, że powinien ewentualnie takie niedopuszczalne w niniejszej sprawie zmodyfikowane żądanie wyłączyć do odrębnego postępowania. Zakaz, wynikający z ait. 4794 § 2 k.p.c., nie może być interpretowany jako całkowitą niedopuszcżalność zgłoszenia zmiany powództwa w sprawie gospodarczej, lecz ma na celu ograniczenie takiej możliwości w ramach rożpoznawanej sprawy. W żadnym wypadku niedopuszcżalność zmiany powództwa nie mogła skutkować oddaleniem żądania w tej części. Wziąć trzeba bowiein pod uwagę wynikające z tego skutki, zwłaszcza powagę rzeczy osądzonej, wobec czego powód zostałby pozbawiony możliwości zgłoszenia takiego żądania W odrębnym procesie, na który błędnie wskazywał Sąd Okręgowy w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zresztą, Sąd pierwszej instancji oddalił żądanie, co do którego jednocześnie wskazał, że jeszcze nie nastąpiło zawiśnięcie sporu. Zauważyć też można, że gdyby to żądanie rzeczywiście stanowiło nowe roszczenie w postaci
--- STRONA 7 ---
7 5kap1ta11Zowanych odsetek, to przed jego rozpoznaniem (odda1en1em,jak b1¢dn1e p05tqp11Sa,d pierwszej 1nstancj1) przede wszystkim na1eZa1oby usunqé jego braki w postaci n1eu15ZcZen1a na1eZnej op1aty sqdowej. Tymczasem w tej sprawie prZedm1otowe odsetk1 by1y obj¢te tre5c1q przepisu art. 20 k.p.c., Zgodnie Z ktorym do wartoéci przedmiotu sporu n1e w11cZa 51¢ odsetek, poZytkow 1 kosztow, Zqdanych obok roszczenia g1ownego. Nie negujqc pog1qdu, wed1ug ktorego w niektorych wypadkach skapitalizowane odsetki Z tytu1u opoinienia mogq stanowié samodZ1e1ny przedmiot Zqdania, 5tw1erdZ1c': na1eZy, Ze w niniejszej spraw1e taka sytuacja n1¢ m1a1a miejsca, pon1ewaZ konkretne od5etk1, o ktore chodzi w apelacji, by1y dochodzone pozwem obok na1eZno5c1 g1ownej 1 obecnie nadal sq dochodzone, ale ty1ko do okreélonej daty, w jakiej cZ¢5é na1eZno5ci g1ownej Zo5ta1a Zaspokojona, wobec czego Zo5ta1y juZ dok1adn1e wy11cZone, co nie jest tozsame Ze Zg1o5Zen1em nowego Zqdania Zasqdzenia 5kap1ta11Zowanych odsetek jako samodzielnego 1 odm1ennego od dochodzonych wcZ¢5n1¢j ro5ZcZe1’1 przedmiotu procesu. Powod Zasadnie 5tw1erdZ11 w1¢c w uzasadnieniu apelacji, Ze w ogole nie Zg1o511 nowego Zqdania, ktore nie by1o obj¢te pierwotnym Zqdaniem pozwu. Majqc powyZ5Z¢ na uwadze, Sqd Apelacyjny na mocy art. 386 § 1 k.p.c. Zm1eni1 ZaskarZony wyrok, a na mocy 108 § 1 k.p.c. w Zw. Z art. 109 k.p.c., art. 98 §§ 1 1 3 k.p.c. 1 art. 99 k.p.c. obc1a,Zy1 pozwanego kosztami post¢powan1a apelacyjnego jako 5tron¢ przegrywajqcq 5praw¢ w tej 1n5tancj1. Ponadto na podstawie art. 350 §§ 1 1 3 k.p.c. Sqd Ape1acyjny dokona1 sprostowania nazwy pozwanego w Zaskarzonym wyroku, pon1ewaZ Ze Z1oZonego do akt sprawy odpisu Z Krajowego Rejestru Sqdowego Z dnia 1 lipca 2010 r. wynika, Ze brZm1 ona praw1d1owo ,,SZp1ta1 Uniwersytecki nr 1 1m. dr. A. J1 w B " (k. ). 7 skapitalizowanych odsetek, to przed jego rozpoznaniem (oddaleniem,jak błędnie postąpił Sąd pierwszej instancji) przede wszystkim należałoby usunąć jego braki w postaci nieuiszczenia należnej opłaty sądowej. Tymczasem w tej sprawie przedmiotowe odsetki były objęte treścią przepisu art. 20 k.p.c., zgodnie z którym do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Nie negując poglądu, według którego w niektórych wypadkach skapitalizowane odsetki z tytułu opóźnienia mogą stanowić samodzielny przedmiot żądania, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ konkretne odsetki, o które chodzi w apelacji, były dochodzone pozwem obok należności głównej i obecnie nadal są dochodzone, ale tylko do określonej daty, w jakiej część należności głównej została zaspokojona, wobec czego zostały już dokładnie wyliczone, co nie jest tożsame ze zgłoszeniem nowego żądania zasądzenia skapitalizowanych odsetek jako samodzielnego - i odmiennego od dochodzonych wcześniej roszczeń - przedmiotu procesu. Powód zasadnie stwierdził więc w uzasadnieniu apelacji, że w ogóle nie zgłosił nowego żądania, które nie było objęte pierwotnym żądaniem pozwu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na mocy art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok, a na mocy 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 109 k.p.c., art. 98 §§ 1 i 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. obciążył pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego jako stronę przegrywającą sprawę w tej instancji. Ponadto na podstawie art. 350 §§ 1 i 3 k.p.c. Sąd Apelacyjny dokonał sprostowania nazwy pozwanego w zaskarżonym wyroku, ponieważ ze złożonego do akt sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 1 lipca 2010 r. wynika, że brzmi ona prawidłowo „Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. J i w B `° (k. ).
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Gdańsku l Wydział Cywilny#1 ACa 1319/10 wt#art. 355 k.p.c.#art. 203 § 1 k.p.c.#art. 58 § 3 k.c.#art. 56 ustawy#art. 4794 § 2 k.p.c.#art. 98 k.p.c.#art. 99 k.p.c.#art. 193 § 1 k.p.c.#art. 193 § 2 k.p.c.#art. 20 k.p.c.#art. 386 § 1 k.p.c.#art. 109 k.p.c.