Wyrok 1 AC2 529/08

--- STRONA 1 --- JA Sygn. akt: 1 AC2 529/08 :1, . R_, ‘[1, u :_e\ :2 I_ 0 ' I PF? . 1\I :4 IS’ 15") f A WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 53’ Dnia 8 sierpnia 2008 1*. 321d /\p<zlacyjny w Lodzi I Wydzia% Cywilny N sldadzie: Przeu/odniczatcyz SSA Elibieta Strelcow Segdziowiez SA Lilla Mateuszczyk SO del. Krystyna Golinowska Protokolantz st. sekr. sqdowy Jolanta Chrzanowska 10 rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. w Lodzi 18 rozprawie ;prawy z powédztwa J K Jrzeciwko Ska rbowi Pafistwa  Sqdowi Rejonowemu w Kaliszu ) zap}at<; la skutek apclacji powoda >d wyroku Sqdu Olqeggowego w Kaliszu idnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I C 1588/07 I. zmienia zaskariony wyrok i oddala powédztwo; Z. zasqdza 0d powoda J K_ na rzncz pozwanego Skarbu Pafistwa — §2;du Rcjonowcgo w Kaliszu kwotq 2.700 (dwa tysiqce siedemsct) zlotych ytulcm zwrotu kosztéw zastgpstwa procesowego wykonywancgo w mstgpowzmiu apelacyjnym przez Prokuratorig Generalnq Skarbu Pafishva. ~D:{rWE. _ \ f'\‘ _ _ 3 " . /§1'l,('/"1/1Ml/z.,»\ JA sygn. am; 1 Acz 529/08 -:"Ä, . Ä`. #7, z :sx :Z l__ O ' Í Ę? _ 1-`l ß #5' '-'¦'\) t „zl WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ (Š- Dnia 8 sierpnia 2008 r. Šąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny „v składzie: Przewodniczący: SSA Elżbieta Strelcow Sędziowie: SA Lilla Mateuszczyk SO del. Krystyna Golinowska Protokolant: st. sekr. sądowy Jolanta Chrzanowska 10 rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. w Łodzi ia rozprawie ;prawy z powództwa J K Jrzeciwko Ska rbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu W Kaliszu ) zapłatę ia skutek apelacji powoda )d wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu :dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I C 1588/07 I. zmienia zaskarżony wyrok i oddala powództwo; 2. zasądza od powoda J K_ na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Šądu Rejonowego w Kaliszu kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemsct) zlotych 'ytulcm zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego w iostçpowaniu apelacyjnym przez Prokuratoríç Generalna Skarbu Państwa. ‹.D:l‹Wí. _ -\ ¬ _ _ ll 'I , /ł"l,Ü'l/\~ł'll/z.„»~ --- STRONA 2 --- _‘ _ ‘IA 1 ALEI : \\'a:szawa u UZASADNIENIE Powéd J K W pozwie Z dnia 14 grudnia 2007 roku skierowanym przeciwko Skarbowi Pafistwa — Sqdowi Rejonowemu w Kaliszu wnic'>s% 0 zasqdzenie 0d pozwanego kwoty 83.029,66 z’r0tych z ustawowymi odsetkami 0d dnia 30 lipca 2007 roku i kosztami procesu. , W uzasadnieniu pozwu powéd podah i2 wykonujqc zawéd komornika sqdoxvego przy Sqdzie Rejonowym w Kaliszu, w okresie od 1 stycznia 2002 roku do 28 Iutego 2005 roku przekazai na rachunek Skarbu Pafistwa — Sqdu Rcjonowego kwoteg docllodzonq pozwem tytuiem 20 % czqéci 0p%at egzekucyjnych. Zdaniem powoda przekazane kwoty stanowiq éwiadczenie nienalezne, jako, Ze do jego spemienia nie by’: zobowiqzany. Pismem z 30 lipca 1007 roku wezwa} pozwanego do zwrotu éwiadczenia, czego pozwany nie dokonah Pozwany Skarb Pafistwa wniés} 0 oddalenie powédztwa. Wyrokiem 2; dnia 7 maja 2008 roku Sqd Okrqgowy w Kaliszu zasqdzi! 0d puz\.vancgo Skarbu Pafistwa — Sqdu Rejonowego w Kaliszu na rzecz powoda iawuug 83.029,66 z{0tych z ustawowymi odsetkami 0d dnia 30 lipca 2007 roku i |{OS7.T.£lmi procesu w kwocie 7752 ziote. Wyrok ten opafly zostai na nastcgplljqcych ustaleniach i rozwaianiach Sq<iLr Okxggoxvego: \\" okresie 0d 1 stycznia 2002 roku do lutego 2005 roku powéd J K wc'n»\"czas l<0m0rnil< sqdowy przy Sqdzie Rejonowym w Kaliszu przela% na konta nloulmdéw budzetowych Sqdu Rejonowego w Kaliszu iqcznie kwotc5 83.029,66 xlotych tytuiem 20 % oplaty stosunkowej stanowiqcej dochéd Skarbu Pafistwa W l\\vuIach wskazanych w kazdym miesiqcu. Wszystkie dochody przekazywane p|'zc/. Komornika by%y przez Sqd Rejonowy przekazywane na rachunek ‘ " ""*''" ~ ~ :;.; *:.£~1».:a.'"" ‘ ii77"._\'52:._"_¢.1::._j*22....~» . ., §flEV"‘§§'_"*5fl'1?;\Y_:{‘:'7'_'_"j":; " " ' ”" "" ' Y " '1'“ ‘\  .181}, 5") 110 ’(L<.:J%. ’ /" f _` _ 'ÍÄ l .ÅĹEI : \\'arsz:1wa u UZASADNIENIE Powód J K W pozwie z dnia 14 grudnia 2007 roku skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Kaliszu wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 83.029,66 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 30 lipca 2007 roku i kosztami procesu. , W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż wykonując zawód komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kaliszu, w okresie od 1 stycznia 2002 roku do 28 lutego 2005 roku przekazał na rachunek Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego kwotę dochodzoną pozwem tytułem 20 % części opłat egzekucyjnych. Zdaniem powoda przekazane kwoty stanowią świadczenie nienalezne, jako, że do jego spełnienia nie był zobowiązany. Pismem z 30 lipca 2007 roku wezwał pozwanego do zwrotu świadczenia, czego pozwany nie dokonak Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa. Wyrokiem z dnia 7 maja 2008 roku Sąd Okręgowy w Kaliszu zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Kaliszu na rzecz powoda kwotę 83.029,66 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 30 lipca 2007 roku i kosztami procesu w kwocie 7752 złote. Wyrok ten oparty został na następujących ustaleniach i rozważaniach Sądu Okręgowego: W okresie od l stycznia 2002 roku do lutego 2005 roku powód J K wow-'czas komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Kaliszu przelał na konta dochodów budżetowych Sądu Rejonowego w Kaliszu łącznie kwotę 83.029,6ó zlotych tytułem 20 °/0 opłaty stosunkowej stanowiącej dochód Skarbu Państwa W ltwotach wskazanych w kazdym miesiącu. Wszystkie dochody przekazywane przez. Komornika były przez Sąd Rejonowy przekazywane na rachunek ' '^ """'~ ~ ' :;_;' ---1:5»--z»-.›.:¿.'“" ' _tL7I--._x-'«5¦:." _¬_¿.-'«:;._1”22....--r› . .. §s|:\7"':g;I_"^5=1'1j";\y.;¬ý:'¿'_'_'*j'“:, " " ` "" ¬" ' Y " '-Ł” '\ -l t›t,;j,«- ¿"› 110 fiat-it 7 .f" i --- STRONA 3 --- 7I J .‘_u . \. __.. Lb 2 wlaéciwego Urzcgdu Skarbowego, a od l stycznia 2005 roku na I‘€lChunek dochodow Ministerstwa Finansow. Odnoszqc siq w pierwszym rzodzie do oznaczenia przez powoda strony pozwanej Sqd Okrqgowy podzielfl stanowisko powoda, i2 w{aéciwqjed11O5t1(Q organizacyjnq Skarbu Pafistwa jest Sqd Rejonowy w Kaliszu, ktory pobierai Wp%acane przez powoda dochody budietowe, zaé za uprawnionych do reprezentowania Sqdu Rejonowego w niniejszej sprawie Sqd Okrggowy LlZna{ zarowno Prezesa tego Sqdu jak i kierownika finansowego, do zadafi ktorego w myél art. 177 § 4 ustawy Z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sqdow powszechnych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 98 poz. 1070 ze zmianami ) nalezy dysponowanie budzetem sqdow oraz kontrola gospodarki finansowej i gospodarowania mieniem Skarbu Pafistwa. Oceniajap zasadnoéé roszczenia powoda Sqd Okreggowy wskazah i2 wynagrodzenie komornikow sqdowych reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komomikach sqdowych i egzekucji ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 167 poz. 1191 2 poiniejszylni zmianami ). Zgodnie z treéciq art. 64 ustawy w pierwotnym brzmieniu, Wynagrodzenie komornikow skiada%o sio z dwoch czgéci, tj. wynagrodzcniu w wysokosfici przeciqtnego prognozowanego wynagrodzenia oraz wynagrodzenia prowizyjnego ~ 2 uzyskanych opiat egzekucyjnych. Wynagrodzeniem prowizyjnym byiy pobrane i éciqgnigte przez komornika w danym miesiqcu op%aty egzekucyjne pomniejszone o koszty dzia%aln0éci egzekucyjnej okreélone w an. 34 ustawy 0 komornikach oraz 0 kwoty op%at, o ktorych by%a mowa w art. 59 ust. 4 ustawy ( art. 62 ustawy w jej pierwotnym brzmieniu). Poczqtkowo 0p{ata egzekucyjna sk{ada{a sicg z dwoch czrgéci. Pierwszq czegéé w wysokoéci 7 % egzekwowanego éwiadczenia uiszcza% wierzyciel przy wszczqciu egzekucji zaé drugq czegéé — 14 % écielgzfl komornik 0d cfluznika. Dochodem komornika z tej czoéci by%a kwota ponad 20 % naieinoéci przekazywanej na rzecz Skarbu Pazistwa. Zatem op%ata egzekucyjna by1a dochodem komornika poza czqéciq odprowadzonq do Skarbu Pafistwa. Z 1 C L L| n L1 K n. w w o o W’: 16; w we rol po sty Opt opl Pal des le2 pro 1(OH “W łJ. ł .M4 _ \. ..._ “_ 2 właściwego Urzędu Skarbowego, a od 1 stycznia 2005 roku na rachunek dochodów Ministerstwa Finansów. Odnosząc się w pierwszym rzędzie do oznaczenia przez powoda strony pozwanej Sąd Okręgowy podzielił stanowisko powoda, iż właściwą jedngstką organizacyjną Skarbu Państwa jest Sąd Rejonowy w Kaliszu, który pobierał Wpłacane przez powoda dochody budżetowe, zaś za uprawnionych do reprezentowania Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uznał zarówno Prezesa tego Sądu jak i kierownika finansowego, do zadań którego W myśl art. 177 § 4 ustawy Z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 98 poz. 1070 ze zmianami ) nalezy dysponowanie budżetem sądów oraz kontrola gospodarki finansowej i gospodarowania mieniem Skarbu Państwa. Oceniając zasadność roszczenia powoda Sąd Okręgowy wskazał, iż wynagrodzenie komorników sądowych reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komomikach sądowych i egzekucji ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 167 poz. l191 z późniejszymi zmianami ). Zgodnie z treścią art. 64 ustawy w pierwotnym brzmieniu, wynagrodzenie komorników składało się z dwóch części, tj. wynagrodzeniu w wysokości przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia oraz wynagrodzenia prowizyjnego ~ z uzyskanych opłat egzekucyjnych. Wynagrodzeniem prowizyjnym były pobrane i ściągnięte przez komornika w danym miesiącu opłaty egzekucyjne pomniejszone o koszty działalności egzekucyjnej określone w art. 34 ustawy o komornikach oraz 0 kwoty opłat, o których była mowa w art. 59 ust. 4 ustawy ( art. 62 ustawy w jej pierwotnym brzmieniu). Początkowo opłata egzekucyjna składała się z dwóch części. Pierwszą część w wysokości 7 % egzekwowanego świadczenia uiszczał wierzyciel przy wszczęciu egzekucji zaś drugą część - 14 % ściągał komornik od dłużnika. Dochodem komornika z tej części była kwota ponad 20 % należności przekazywanej na rzecz Skarbu Państwa. Zatem opłata egzekucyjna była dochodem komornika poza częścią odprowadzoną do Skarbu Państwa. Z 1 C Ł L. n L1 K n. w w o o wz 16; w wt roi po sty Up: opł Par des też pro kon „W --- STRONA 4 --- J uwagi na ta regulaqQ W Orzecznictwie przyjmowano, i2 oplata egzekucyjna anowih Odmiqng daniny publicznej a nie éwiadozenia ekwiwalentnego za S1 c c “Shim komomika Jej wysokogé, tryb uiszczania i rozliczania ustalony byi w uqawie 0 kamomikach sqdowych i egzekucji niezaleinie od rzeczywistego nakladu pracy komomika lub jego woli. System pobierania oplat egzekuoyjnych Urcgulowany W ustawie O komornikaoh sqdowych i egzekucji Trybuna1 . . ' ' ' 1 ' b' ' Konstymcywy uznai Za mezgodny z Konstytucjq wskazujqc, ze op aty po ierac .  onaniae zel<uc'i anie 2 or ” bez wz lqdu na nalezy w razie skutecznego Wyk g J ” g y ’ g wynik egzekucji.  ' d ' 18 W Zwiqzku Z Orzcszemem Trybuna1u Konstytucyjnego ustawq Z ma . .   t w o komornikach s do ch i e zekuc'i omz \\/1'ZE!Sl1l8 2001 roku o 21111211115 Us a y 8‘ Wy g J C O zmimie niektérych innych usiaw, z dniem 1 stycznia 2002 roku 2111. 45 ustawy C O komomikach Otrzymai nowc brzmienie, zgodnie z ktérym op1ata egzekucyjna  .  wowane o roszczenia. Prze is ten rzewidywa1 wynosfla 15 % wartosci eglek g p p I6? momwoéé Wezwania Wis;Zyciela do wyp1acenia czqsci op1aty stosunkowej  . . d t W Wysokoéci Okreélonej W tym przepisie. Zdaniem Sqdu Okrqgowego z a Q ' ' ' ' znia 2002 We}écia W zycie an 45 W nowym brzmieniu a WIQC z dniem 1 styc roku Smsowmie an 59 ustawy o komomikach sqdowych i egzekucji — ktory , c . . . . ' rakt cznie niemozliwe skoro od dnia 1 po2osta1 mezmiemony ~ $1910 S“? p y ’ Stycznia 2002 roku przgplsy me przcw1dywa1y Juz p1€I'WSZ<;‘] am IL1gl€_] CZQSCI Upmy cgzekuq/jnej_ Przepls art. 59 ust. 4 zawierajapy zapis o ILlgl€J CLQSC1 . '  ' ' " S1 b Opmy Skarbowgj, Od ktérej pobieia SIQ 20 % 1 odprowadza na rzec,2 (at u Paiistwa jako iirgo dochod by)‘ WW: przepisem manwym’ gdyz me bym juz , ' 1' ' ' b' ‘ad. desygnatuj Dd kmrego IQ Opmtq mozna by1o na iczac 1 po iei Sid Okrqgowy podniési nadto, i2 z dniem 1 stycznia 2002 roku uchylony . 'kach zawiera' ce definio w nagrodzenia lez zosiai art. 62 ustawy 0 kcmoml la‘ JQ y . . . " ' t“ '1 ttui ,,Dochod hrow1Z)’.ln€g0 komornika 9 Rudzlak 8 ustawy Olzymd y . , ,   ~ dot chczasowe o ttu1u te o rozdziahi — 1;omom1l<ow’ ( w 1T11(3_]5(/6 y g y g 77 ,.Wynag1'odzenie komom1]<OW )' 1 1 I WA 2 \\' u 1 . J H L1bJ/ VT US Ziiwfi 10 \ J uwagi na tą regulację W Orzecznictwie przyjinowano, iż opłata egzekucyjna anowih Odmimę daniny publicznej a nie świadczenia ekwiwalentnego za Si c c usługi komornika Jej wysokość, tryb uiszczania i rozliczania ustalony był w uqtawie O kømomikach sądowych i egzekucji niezaleznie od rzeczywistego nakładu pracy komornika lub jego woli. System pobierania opłat egzekucyjnych “regulowany W ustawie O komomikach sądowych i egzekucji Trybunał _ _ ' ' ' ł ' b' ' Konstymcylny uznał za niezgodny z Konstytucją wskazując, ze op aty po ierac . . onaniae zekuc`i anie z ór ” bez wz lędu na nalezy w razie skuteczneg0 Wyk g J ” g y ' g wynik egzekucji. - ` d ' 18 W Związku Z Orzcczemejn Trybunału Konstytucyjnego ustawą z ma . . - - t w o komornikach s do ch i e zekuc`i oraz wrzesnia 2001 roku o zmianlß US a y ą Wy g J C O Zmimie niektórych innych ustaw, z dniem 1 stycznia 2002 roku ait. 45 ustawy C O komomikach Otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym opłata egzekucyjna - . - wowane o roszczenia. Prze is ten rzewidywał wynosiła 15 % wartosci egiek g p p te? moýlžwość wezwania Wiej-Zyciela do wypłacenia części opłaty stosunkowej . . . d t W wysokości Określonej W tym przepisie. Zdaniem Sądu Okręgowego z a ą ' ' ' ' znia 2002 Wejścia W Życie am 45 W nowym brzmieniu a więc z dniem 1 styc roku Smsowmie an 59 ustawy o komomikach sądowych i egzekucji - który , c . _ _ _ ` rakt cznie niemożliwe skoro od dnia 1 pozostał niezmieniony ~ Stało Slę P y ° Stycznia 2002 roku przepisy nie przcwidywały juz pierwszej ani iugiej częsci Opłaty egzekucyjne]-_ Przepls art. 59 ust. 4 zawierający zapis o iugiej częsci _ ' - ' ' " S1 b Opłaty Skarbowej, od której pobiera się 20 % i odprowadza na rzecz (ar u Państwa jako lego dochód był Więc przepisem martwym” gdyż nie było już . ' 1' ' ` b' 'ać_ desygnatuj od ktorego tę Opłatę inozna było na iczac i po iei sw Okręgowy podniósł nadto, iż z dniem 1 stycznia 2002 roku uchylony _ 'kach zawiera' ce det`inic` w nagrodzenia tez został art. 62 ustawy O komoml Ją Ję y _ _ _ ~ ` t' 'ł ttuł „Dochód hrowiżbflncgü komornika 3 Rœdzlał 8 ustawy 012)/ma y _ . , - - ¬ dot chczasowe o ttułu te o rozdziału - konioi'nikow` ( w miejS<«e y g y g 77 ¬¬Wynagi'odzeiiie koniornikOW )` _ f I \łÅ 2 tr u 1 _ J H Miał/ 45" 'US łíiwâ 10 \ --- STRONA 5 --- i" 1 _ __ 2 4 Ustawa z dnia 18 wrzesnia 2001 roku wprowadziia tez zasade, Ze Qd 1 stycznia 2002 roku sprawy egzekucyjne wszczete przed dniem wejscia w Zycie ustawy bedq rozliczane do dnia ich zakoficzenia wediug p1‘Z€pig(']W dotychczasowych z tym, Ze ryczaity kancelaryjne zatrzymywaé mieii w ca1osci komornicy z przeznaczeniem na koszty dzialalnosci egzekucyjnej okreslone W art. 34. Ustawodawca nie rozstrzygnaj jednak jednoznacznie relacji miedzy gm 104 i art. 8. Przepis art. 104 jest przepisem o charakterze przejsoiowym, obejmujqcym zakresem stosowanie sprawy wszczete przed wejéciem w zycie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku. Sprawy te rozliczne sa_ do dnia ich zakoriczenia wediug dotychczasowych, czyli obowiqzujapych przed wejsciem w Zycie ustawy 0 komornikach sqdowych i egzekucji oraz rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 24 czerwca 1991 roku w sprawie taksy za czynnosci komornika. Wyjqtek stanowiq sprawy wymienione w am. 104 ust. 2 ustawy 2 dnia 29 sierpnia 1997 roku ) do ktorych stosuje sie bezpoérednio nowat ustawe. Natomiast an. 8 ustawy 2 18 wrzeénia 2001 roku stanowi, 12 do czynnoéci egzekucyjnych oraz wykonywania orzeczefi sqdowych 0 zabezpieczenie roszczenia, rozpoczetych przed wejsciem w Zycie ustawy, stosuje sie przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy o komornikach sqdowych i egzekucji W brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych ustawq Z dnia 18 wrzesnia 2001 roku. Taka regulacja w przepisach przejéciowych oznacza, Ze od 1 stycznia 2002 roku obowiqzywaia zasada kontynuacji dotychczasowych przepisow tyiko do zakoficzenia danej czynnosci egzekucyjnej, czyli pewnego fragmentu sprawy egzekucyjnej ( np. zajecie rachunku bankowego, ustalenie oplaty ). Zasada ta miala zastosowanie do wszystkich spraw wszczetych pod rzqdami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku 0 komornikach sqdowych i egzekucji. Nowe zasady pobierania oplat obowiqzywaiy wiec od kaidej kolejnej czynnosci egzekucyjnej podjetej przez komornika po dniu 1 stycznia 2002 roku niezaleznie od tego, nfi í" ¬nL _ __ _å 4 Ustawa z dnia 18 września 2001 roku wprowadziła też zasadę, że od 1 stycznia 2002 roku sprawy egzekucyjne wszczęte przed dniem wejścia w zycie ustawy będą rozliczane do dnia ich zakończenia według przepigfiyw dotychczasowych z tym, że ryczalty kancelaryjne zatrzymywać mieli w całości komornicy z przeznaczeniem na koszty działalności egzekucyjnej określone W art. 34. Ustawodawca nie rozstrzygnął jednak jednoznacznie relacji między zm 104 i art. 8. Przepis art. 104 jest przepisem o charakterze przejściowym, obejmującym zakresem stosowanie sprawy wszczęte przed wejściem w zycie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku. Sprawy te rozliczne są do dnia ich zakończenia według dotychczasowych, czyli obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 1991 roku w sprawie taksy za czynności komornika. Wyjątek stanowią sprawy wymienione w an. 104 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku ) do których stosuje się bezpośrednio nową ustawę. Natomiast an. 8 ustawy z 18 września 2001 roku stanowi, iż do czynności egzekucyjnych oraz wykonywania orzeczeń sądowych 0 zabezpieczenie roszczenia, rozpoczętych przed wejściem w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy 0 komornikach sądowych i egzekucji W brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych ustawą z dnia 18 września 2001 roku. Taka regulacja w przepisach przejściowych oznacza, że od 1 stycznia 2002 roku obowiązywała zasada kontynuacji dotychczasowych przepisów tyiko do zakończenia danej czynności egzekucyjnej, czyli pewnego fragmentu sprawy egzekucyjnej ( np. zajęcie rachunku bankowego, ustalenie opłaty ). Zasada ta miała zastosowanie do wszystkich spraw wszczętych pod rządami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji. Nowe zasady pobierania opłat obowiązywały więc od każdej kolejnej czynności egzekucyjnej podjętej przez komornika po dniu 1 stycznia 2002 roku niezależnie od tego, na --- STRONA 6 --- 1: 5 i jakim etapig b)/13 Sprawa egzekucyjna i kiedy zostaia ona zakoficzona przez komornika. Takge {<22 515111911/15140 Zaprezentowai Sad Najwyiszy w uchwale z dnia 12 paidziernika 2005 mku In CZ PO 63/05. Wprowadzona ustawa z 18 wrzesnia 399] roku Z dniem 1 Styclnia 2002 roku zmiana art. 45 ustawy 0 komornikach Sqdowych i egzekufiji Zakwestmnowana zostaia przez Trybunai Konstytucyjny W Wymku 1 dnia 24 191989 2003 roku sygn. akt K 28/02 w zakresie uregulowania ZaW3Tteg° W 1151 5 i 7 tego przepisu. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunai Konst)/'lu9YJ'nY Stwiefdzit, Ze po zmianie ustawy o komornikach od 1 Stycznia 2002 roku nie majui Pierwszej czesci opiaty stosunkowej. Tym samym Opjata egzekucyjflfi 591918303 0d diuznika nie jest tei dmga czescia opiaty egzekucyjnej_ W fifekcie 13° 1 Stycznia 2002 roku alt. 59 ust. 4 nie mogi juz byé Stosowany Trybunai Kmstytucyjny wskazai tez na niekonsekwencje ustawodawcy w P051391 5P1”Ze¢Znosoi zasad wyrazonych w art. 45 ust. 1 z treéciq ust. 5 i 7 i art 2 ustawy Mimo om<5Wi°I1Y¢h Zmian przepisow i wyroku TK, wedle Sadu Okmgowego jest 1"li@5POme= 29 Ministerstwo Sprawiedliwosci i podlegajace mu Sqdy nadal nakazywaiy pobierflnie i odprowadzanie spomej op1aty. Z mocy ustawy Z dnia 24 wrzesnia 2004 roku 0 zmianie ustawy o komomikach sadovvych ‘"32 Zmianie ustawy kodeks postepowania cywilnego (DZ U‘ Z 2904 1". Nr 236 1391 2356) 2 dniem 13 listopada 2004 roku uchyiony zostai przepi5 an 59 “St 4 ustawy o komornikach sadowych i egzekucji, stad Skarb Pafistwa nie "1981 1 nie powinien juz otrzymywaé 20 % z drugiej czesci Opm egzekucyjnych» §°i%BY1i¢tych od diuznika. Art. 4 ust. 4 ustawy 2 24 Wrzeénia 2004 FOKU 5tan9Wi= Ze w sprawaoh egzekucyjnych wszczetych przed dniam Wejégifi W Z}/C15 11313“/Y stosuje sie przepisy dotychczasowe ( czyli te Wpmwadzone L1$111WP1 Z 2001 roku ). Ustawodawca powrécii zatem do powiakzania 01JWi<'~VYwania 09“/ych przepisow ze sprawa egzekucyjna( a nie jak przy poprzedniej nowelizacii 2 czynnoécia egzekucyjna ) czyli do zasady ./131. \TA I \\‘3_]; ll 110 at 6' i I l . I Í: 5 i jakijn etapjg była Spfawfi egzekucyjna i kiedy została ona zakończona przez komornika. Takie też SÍř1fl0WÍ5k0 zaprezentował Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 paździemim 2005 1'0l<U IH CZ PO 63/05. Wprowadzona ustawą z 18 września 390] roku Z dniem 1 S1'yCZHÍfi 2002 roku zmiana art. 45 ustawy o komornikach sądowych 1 egzeküßji ZakWeSÜ0nowana została przez Trybunał Konstytucyjny W Wymku 1 dnia 24 W980 2003 roku sygn. akt K 28/02 w zakresie uregulowania Z21Wř1fÍeg0 W USÍ- 5 i 7 tego przepisu. W uzasadnieniu tego wyroku Tlybunaj Konstyiucyjny Stwierdził, że po zmianie ustawy o komornikach od 1 Stycznia 2002 roku nie majuż Pierwszej części opłaty stosunkowej. Tym samym Opłata egzekucyjflfi Ŝfliągana Od dłużnika nie jest też drugą częścią opłaty egzekucyjną W efekcie P0 1 Stycznia 2002 roku art. 59 ust. 4 nie mógł już być Stosowany Trybünał Kfmstytucyjny wskazał też na niekonsekwencję ustawodawcy w POSÍÊICÍ 5PfZeCZności zasad wyrażonych w art. 45 ust. l z treścią ust. 5 i 7 i art- 2 ustawy' Mimo omÓWÍ0nYCh Zmian przepisów i wyroku TK, wedle Sądu Okręgowego jest 1"1Í@3P0me= Że Ministerstwo Sprawiedliwości i podlegające mu Sądy nadal nakazywały pobieranie i odprowadzanie spomej opłaty. Z mocy ustawy z dnia 24 września 2004 roku 0 zmianie ustawy o |¿0mOm¿kaC1¬ sąd0W)/Oh W32 Zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego (DL U_ Z 2004 r. Nr 236 P02- 2356) z dniem 13 listopada 2004 roku uchylony został przepÍ5 art' 59 ust' 4 Ustawy 0 komomikach sądowych i egzekucji, stąd Skarb państwa nie mógł Í nie powinien już otrzymywać 20 % z drugiej części Opłat egzej<U‹:yjf1YCh› Ścląšnięlych od dłużnika. Art. 4 ust. 4 ustawy z 24 Września 2004 F0l<U SÍÊWOWĹ Że w sprawach egzekucyjnych wszczętych przed dniem Wejścia W Ź)/Cie Ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe ( czyli te Wpmwadzone USÍHWÊŁ Z 2001 roku ). Ustawodawca powrócił zatem do powiązania Olawiązywania n0Wych przepisów ze sprawą egzekucyjną( a nie jak przy poprzedniej nüwelizacil Z czynnością egzekucyjną ) czyli do zasady _/l\k \TÄ Ê “`3j'; U 110 W 65 i | I . 1 --- STRONA 7 --- 1  ""“'11'51!'=;.Y.‘z~:~ xi¢.»,..,_ ' " 11"!‘ulu ' '7'"— . __ 6 kornyrniaoji starych przepisoxv. [)otyczy to vv szczegoinosci Opiat egzekucyjnych i kosztow dziaiania komornika wediug zasad wprowadzonych od stycznia 2002 roku. Zdaniem Sadu Okregowego w1aénie Z uwagi na to uregulowania komornicy sadowi w daiszym oiagu wpiacali na 1"/.ecz Si<El1‘bu Pafistwa czesé oplaty egzekucyjnej. Aktualnie nie ma watpiiwoéci, Ze opiata egzekucyjna ma pozostawaé w écisiym zwiqzku z rezultatami prowadzonej egzekucji a nie peinié ro1i daniny pubiicznej. Podkreéiii Sad Okregowy, ii uchyienie art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sadowych oznacza, Ze kornornik sadowy Zadnej opiaty egzekucyjnej nie przekazuje ju"). na rzecz Skarbu Pafistwa a art. 49 tej ustawy jednoznacznie stanowi, Ze podstawa ustaienia wysokoéci opiaty sq egzekwowane naleznoéci wg. stanu na dziefi wyegzekwowania lub umorzcnia postepowania egzekucyjnego. W konsekwencji, w ocenie Sadu Okregowego wprawdzie dopiero ustawa Z dnia 24 wrzeénia 2004 roku o zmianie ustawy 0 1<omomi1<ach sadowych i egzekucji oraz zmianie ustawy — kodeks postepowania cywilnego nadane zostaio nowe brzmienie art. 59 ust. 1 tej ustawy a ust. 4 zostai uchylony, to jednak stosowanie tego przepisu juz od 1 stycznia 2002 roku byio niemoziiwe. Przy takiej ocenie Sad Okregowy uznai, 2e swiadczenia pi"/.e1<azane przez powoda na rachunek Sadu Rejonowego w Kaliszu jako dochod Skarbu Paifistwa po 1 stycznia 2002 roku byiy éwiadczeniami nienaleznymi w rozumieniu art. 410 § 2 1<.c. Podniosi Sad Okregowy, i2 skoro wedle pozwanego powod dobrowolnie uiszozai 20 % opiaty i nigdy nie byi przez pozwanego wzywany do jej uiszczenia a nadto, gdyby powod odmowii jej uiszczania to kwestie te byiyby jui wowczas zaiatwione i twierdzi, Ze wiaéciwa interpretacja przepisow nie byia wowczas d1a powoda watpliwa, to pozwany winien nie pobieraé opiat a pobrane zwrocié. Tymczasem pozwany przekazywai opiaty na rachunek wiasciwego twzedu skaflxnwego a od 1. fiycznki 2005 roku na rachunek dochodow Ministerstwa Sprawiedfiwosci. ‘W1 1(.0. 1 art. 4 O1'Z€ zask pros wy1 spr: — a sw na" bi‘: st: p( S d E‘ I »_ ' ""---'->""5=`i-'=à.=.'¿~:~ m'.›„.,_ ' " fi!"'l'-ulu ` """"'-- -. __ 6 koruyrniacji starych przepisóxv. [)otyczy to vv szczególności opłat egzekucyjnych i kosztów działania komornika według zasad wprowadzonych od stycznia 2002 roku. Zdaniem Sądu Okręgowego właśnie z uwagi na te uregulowania komornicy sądowi w dalszym ciągu wpłacali na rzecz Skarbu Państwa część opłaty egzekucyjnej. Aktualnie nie ma wątpliwości, że opłata egzekucyjna ma pozostawać w ścisłym związku z rezultatami prowadzonej egzekucji a nie pełnić roli daniny publicznej. Podkreślił Sąd Okręgowy, iż uchylenie art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych oznacza, że komornik sądowy żadnej opłaty egzekucyjnej nie przekazuje już na rzecz Skarbu Państwa a art. 49 tej ustawy jednoznacznie stanowi, że podstawą ustalenia wysokości opłaty są egzekwowane należności wg. stanu na dzień wyegzekwowania lub umorzenia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, w ocenie Sądu Okręgowego wprawdzie dopiero ustawą z dnia 24 września 2004 roku 0 zmianie ustawy 0 komornikach sądowych i egzekucji oraz zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego nadane zostało nowe brzmienie art. 59 ust. 1 tej ustawy a ust. 4 został uchylony, to jednak stosowanie tego przepisu już od 1 stycznia 2002 roku było niemożliwe. Przy takiej ocenie Sąd Okręgowy uznał, że świadczenia przekazane przez powoda na rachunek Sądu Rejonowego w Kaliszu jako dochód Skarbu Państwa po 1 stycznia 2002 roku były świadczeniami nienależnymi w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. Podniósł Sąd Okręgowy, iż skoro wedle pozwanego powód dobrowolnie uiszczał 20 % opłaty i nigdy nie był przez pozwanego wzywany do jej uiszczenia a nadto, gdyby powód odmówił jej uiszczania to kwestie te byłyby już wówczas załatwione i twierdzi, że właściwa interpretacja przepisów nie była wówczas dla powoda wątpliwa, to pozwany winien nie pobierać opłat a pobrane zwrócić. Tymczasem pozwany przekazywał opłaty na rachunek właściwego tuzędu skadxnyego a od 1. üycznui 2005 roku na rachunek dochodów 1\/linisterstwa Sprawiedliwości. *WL l-<.C. 1 art. 4 O l`ZC zask pror wyl spr: 7 a św na' br: st: pt S ti E1- 1 --- STRONA 8 --- 1 /68 Z tych wzgledow Sad Okregowy powodztwo na podstawie art. 410 § 2 ;.c. uwzglednil, rozstrzygajac o odsetkach od zasadzonej kwoty na podstawie .rt. 481 § 1 l<.c. naliczajacje od daty wezwania do zapiaty i z mocy art. 98 k.p.c. rrzeki o kosztach procesu. W apelacji pozwany Skarb Paflstwa  Sad Rejonowy w Kaliszu zaskarzajac wyrok Sadu Okregowego w caiosci zarzuoii namszenie prawa arocesowego, tj. art. 233 k.p.c. w zw. z art. 6 k,c. przez przyjecie, Ze powod vykazai, 12 dokonane przez niego wpiaty na rachunek pozwanego dotycza tpraw wszczetych po 1 stycznia 2002 roku, oraz naruszenie prawa materialnego ~ art. 410 § 2 i art. 41 1 pkt. 1 k.p.c. przez przyjecie, ii wpiaty powoda stanowiiy iwiadczenie nienaleane oraz, Ze powéd moZe Zadaé ich zwrotu a takze iaruszenie art. 59 ust. 4 ustawy 0 komomikach sadowych i egzekucji w )1‘Zl'fl1€I111.l obowiazujacym do dnia 13 listopada 2004 roku przez przyjecie, i2 nie ;tanowi1 on podstawy prawnej do dokonywania wpiat przez powoda na rzecz Jozwanego. Apelujacy w czeéci motywaoyjnej apelacji podniosi, iZ wbrew stanowisku Sadu Okregowego art. 59 ust. 4 ustawy 0 komornikach sadowych i egzekucji Iiawai podstawe prawna do speinienia okreslonego w nim swiadczenia. Zdaniem apelujacego art. 410 § 2 k.o. nie daje podstaw do uznania, Ze éwiadczenie jest nienaleane w zaleznosoi od interpretacji obowiazujacego przepisu. Ocena Sadu I instancji Ze przepis art. 59 ust. 4 powoianej ustawy, obowiazujacy do 13 listopada 2004 roku byi zapisem martwym takze w ocenie skarzacego nie daje podstaw do uznania, Ze swiadczenie jest nienalezne. Powod jako komomik tak jak inni komornicy przekazywal dobrowolnie 20 % opiaty stosunkowej a wiec uznawat, Ze podstawa dla tego swiadczenia istnieje. Pozwany nie wzywai komornikow do przekazywania tych oplat ani nie dokonywano wykiadni powoianego przepisu. Powod jak i inni komornicy samodzielnie interpretowali art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sadowych przekazujac do budzetu paiistwa czesé opiat po 1 stycznia 2002 roku. Jeieli wiec powod wiedziai, Ze nie jest 1 ‘IA .._,_ {@111 L/L3/' 1*)’ Elrszawa 110 I 7 /Ńgx Z tych względów Sąd Okręgowy powództwo na podstawie art. 410 § 2 ;.c. uwzględnił, rozstrzygając o odsetkach od zasądzonej kwoty na podstawie .rt. 481 § 1 k.c. naliczającje od daty wezwania do zapłaty i z mocy art. 98 k.p.c. irzekł o kosztach procesu. W apelacji pozwany Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Kaliszu :askarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości zarzucił naruszenie prawa arocesowego, tj. art. 233 k.p.c. w zw. z art. 6 k,c. przez przyjęcie, że powód wykazał, iż dokonane przez niego wpłaty na rachunek pozwanego dotyczą ;praw wszczętych po 1 stycznia 2002 roku, oraz naruszenie prawa materialnego ~ art. 410 § 2 i art. 41 1 pkt. 1 k.p.c. przez przyjęcie, iż wpłaty powoda stanowiły šwiadczenie nienależne oraz, że powód może żądać ich zwrotu a także iaruszenie art. 59 ust. 4 ustawy 0 komomikach sądowych i egzekucji w Jrzmieniu obowiązującym do dnia 13 listopada 2004 roku przez przyjęcie, iż nie stanowił on podstawy prawnej do dokonywania wpłat przez powoda na rzecz Jozwanego. Apelujący w części motywacyjnej apelacji podniósł, iż wbrew stanowisku Sądu Okręgowego art. 59 ust. 4 ustawy 0 komomikach sądowych i egzekucji :lawal podstawę prawną do spełnienia określonego w nim świadczenia. Zdaniem apelującego art. 410 § 2 k.c. nie daje podstaw do uznania, że świadczenie jest nienależne w zależności od interpretacji obowiązującego przepisu. Ocena Sądu I instancji że przepis art. 59 ust. 4 powołanej ustawy, obowiązujący do 13 listopada 2004 roku był zapisem martwym także w ocenie skarżącego nie daje podstaw do uznania, że świadczenie jest nienależne. Powód jako komomik tak jak inni komornicy przekazywał dobrowolnie 20 % opłaty stosunkowej a więc uznawał, że podstawa dla tego świadczenia istnieje. Pozwany nie wzywał komorników do przekazywania tych opłat ani nie dokonywano wykładni powołanego przepisu. Powód jak i imii komornicy samodzielnie interpretowali art. 59 ust. -4 ustawy o komornikach sądowych przekazując do budżetu państwa część opłat po 1 stycznia 2002 roku. Jeżeli więc powód wiedział, że nie jest 1 JA .._,_ láaelti big/' 0)" 'firsząwa 110 r --- STRONA 9 --- 1. 8 "qr zobowiazany do éwiadczenia, to powinien zastrzec jego zwrot a takiego zastrzeienia powod nie uczynii. Skoro powod speiniai swiadczenie dobrowolnie, to zgodnie z art. 411 pkt. 1 1<.c. nie mote Zadaé zwrotu swiadczenia. Pozwany zas nigdy nie traktowai wpiacanych dobrowoinie przez komornikow wypiat jako éwiadczenia nienaleinego wobeo czego brak byio podstaw do zwrotu wpiacanych kwot. Apelujacy podniosi nadto, Ze nowelizacja ustawy o komornikach sadowych i egzekucji dokonana ustawa z 18 wrzesnia 2001 roku ktora weszia W Zycie 1 stycznia 2002 roku nie zmieniia przepisu an. 59 ust. 4 powoianej ustawy a Z chwila jej wejscia w Zycie pobieranie od wierzyciela czesci opiaty stosunkowej staio sie fakultatywne. W wi<~;1<szosci dopiero po orzeczeniu Trybunaiu Konstytucyjnego 2 24 lutego 2003 roku w sprawie k. 28/02 komornicy zaniechali wzywania wierzycieli do uiszczania czeéci opiaty egzekucyjnej. Tym samym bezprzedmiotowe staio sie rozroznianie ,,pierwszej” i ,,drugiej” czesci opiaty egzekucyjnej. Nie oznacza to jednak zdaniem apelujacego, i2 odpadia podstawa do odprowadzania przez komornikow, zgodnie Z obowiazujacym do 13 iistopada 2004 roku przepisem powoianej ustawy kwot do budietu pafistwa. Ten poglad wedie apeiujacego prezentowany byi teZ w pismiennictwie prawniczym przytoczonym w apelacji. Wskazai tei apelujacy, ii powod nie wykazai jakich spraw egzekucyjnych dotycza wpiaty, ktorych zwrotu dochodzi a w szczegoinosci, czy dotycza spraw wszczetych po 1 stycznia 2002 roku czy tez przed ta data. Nie zostaio teZ ustaione, czy Zadanie zwrotu swiadczenia dotyczy spraw, w ktorych nie pobrano od wierzycieli czesei opiaty stosunkowej. W oparciu o powyzsze zarzuty apelujacy wniosi o zmiane zaskarzonego wyroku i oddalenic powodztwa w caiosci oraz 0 zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postepowania a ewentualnie o uchylenie zaskarzonego wyroku i przekazanie sprawy Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania 2. uwzglednieniem kosztow postepowania apelacyjnego. Sad Apelacyjny zwaiyl co nastepuje: _'_'  .r._..__ .‘._.\j ,,_ _._ "m :h'“"'“' ‘xiiaQ§i~iI"" =1' i1*.A.‘i'—!.'."~" ' Q';l '1 15'1"‘ * .:= :..... _ '  ' '_""""“——t.,.'.i"_,;__:_*__.'; 1; 1...1:_;.":"|;'.I'r1139.,‘_.l,,,,,___ . ‘  '.. : " ~11:.4;.';1....r~ .r_. . 3,»,..,_’_'____’__‘__ .  . ._.,___W_ ‘TH’ ~+ ust. '1 w bi" dniet wrzfi zmiz stat odpi prze przt 45 pm upr wy des nai i pr; o 1 do kc pc w BE u; o: B: o 1 8 aj' zobowiązany do świadczenia, to powinien zastrzec jego zwrot a takiego zastrzeżenia powód nie uczynił. Skoro powód spełniał świadczenie dobrowolnie, to zgodnie z art. 411 pkt. 1 k.c. nie może żądać zwrotu świadczenia. Pozwany zaś nigdy nie traktował wpłacanych dobrowolnie przez komorników wypłat jako świadczenia nienależnego wobec czego brak było podstaw do zwrotu wpłacanych kwot. Apelujący podniósł nadto, ze nowelizacja ustawy o komornikach sądowych i egzekucji dokonana ustawą z 18 września 2001 roku która weszła w życie 1 stycznia 2002 roku nie zmieniła przepisu an. 59 ust. 4 powołanej ustawy a z chwilą jej wejścia w życie pobieranie od wierzyciela części opłaty stosunkowej stało się fakultatywne. W większości dopiero po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2003 roku w sprawie k. 28/02 kornornicy zaniechali wzywania wierzycieli do uiszczania części opłaty egzekucyjnej. Tym samym bezprzedmiotowe stało się rozróżnianie „pierwszej” i „drugiej” części opłaty egzekucyjnej. Nie oznacza to jednak zdaniem apelującego, iż odpadła podstawa do odprowadzania przez komorników, zgodnie z obowiązującym do 13 listopada 2004 roku przepisem powołanej ustawy kwot do budżetu państwa. Ten pogląd wedle apelującego prezentowany był też w piśmiennictwie prawniczym przytoezonym w apelacji. Wskazał też apelujący, iż powód nie wykazał jakich spraw egzekucyjnych dotyczą wpłaty, których zwrotu dochodzi a w szczególności, czy dotyczą spraw wszczętych po 1 stycznia 2002 roku czy też przed tą datą. Nie zostało też ustalone, czy żądanie zwrotu świadczenia dotyczy spraw, w których nie pobrano od wierzycieli części opłaty stosunkowej. W oparciu o powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania 2. uwzględnieniem kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważyl co następuje: _'_' _ -_v-r._..__ ._.¬_-.\,- ,,_. _._ `"" E""'"' '1Ĺ'¿›QŠĽ~LĹ'l" =' -' i-li.-¿."Í`¬!.'."'-" i Ä-'L1 'Í _Í'Í`š"` '° .(1 -:..„.. -_ ' - '- """'“"¬-----t.,¬'.ł'*_,;,_-;_*__.'-s 1; 1_'.' l:_s."¦'1L'yrK;7„¿_.',,„„ _- "- -- "__ -z '^--- ę1:...«¿.';1¬.._=« „__ _ 'ą,»-„¬.,_,_v___¬__`__ _ . _ .___,___`_'_ TIM, ~‹ ust. -'1 w br clniei wrze zmiz stał odpi prze prze 45 prz: upr wy- des nal i prz 0 l do kc pc w ČE uz 0: B: o --- STRONA 10 --- 9 /110/U Zarzuty apelacji uznaé naleizy za uzasadnione. Uzasadniony jest Zdaniem Sadu Apelacyjnego zarzut naruszenia art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sadowych i egzekucji w brzemieniu obowiazujapym do 13 listopada 2004 roku, skutkiem oceny, i2 z dniem 1 stycznia 2002 roku, tj. z chwila wejscia w Zycie ustawy z dnia 18 wrzesnia 2001 roku 0 zmianie ustawy o komomikach sadowych i egzekucji oraz zmianie niektorych innych ustaw ( Dz. U. Nr 130 pOZ. 1452 ) wskazany przepis stai sie norma ,,martwa” to jest komornicjl nie mieli juz obowiazku odprowadzania na rachunek Skarbu Pafistwa kwoty stanowiacej w mysl tego przepisu dochod Skarbu Pafistwa. U podstaw tej oceny Sadu Okregowego legio przekonanie, i2 skoro ustawa nowelizacyjna Z dnia 18 wrzesnia 2001 roku art. 45 ustawy o komornikach sadowych otrzymai nowe brzmienie i nie przewidywai juZ pierwszej jak i drugiej czesci opiaty egzekucyjnej a jedynie uprawnienie komornika do pobrania od diuznika opiaty stosunkowej w wysokosci 15 % wartosci wyegzekwowanego roszczenia to nie byio juz desygnatu, od ktorego opiate o jakiej mowa w art. 59 ust. 4 moZna by byio naiiczaé i pobieraé. Rzecz jednak w tym, ii mimo dostrzeganej w orzecznictwie i piémiennictwie niespojnoéci i wewnetrznej sprzecznosci omawianych przepisow prowadzacych do rozbieznosci inteipretacyjnych art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sadowych nie zostai uznany za niekonstytucyjny i obowiazywai do czasu wejscia w Zycie ustawy z 24 wrzesnia 2004 roku o zrnianie ustawy o 1<omorni1<ach sadowych i egzekucji oraz zmianie ustawy — Kodeks postepowania cywilnego ( Dz. U. Nr 236 poz. 2355 ) i komornicy realizujac \vynikajakcy z tego przepisu obowiazek odprowadzania do budzetu 20 % opiaty cgzekucyjnej sciaganej od diuinika. Zdaniem Sadu Apelacyjnego nie moze byé uznana 2a niezgodna 2 zasadami wykiadni jezykowej taka inteipretacja omawianego przepisu, i2 uzyte w nim okreslenie ,, druga czesé opiat cgzekucyjnych éciagnietych od dluznika ” oznacza opiate faktycznie éciagnieta od diuznika, zwiaszcza jesli zwazyé, i2 przepis art. 45 ust. 7 przewidywai takie __. fiiL __._ .__....'_ __ ___ __ ' .' bi?/' 6' J wt iv. a 'arsz 110 .1 179811 9 /lin/U Zarzuty apelacji uznać należy za uzasadnione. Uzasadniony jest zdaniem Sądu Apelacyjnego zarzut naruszenia art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji w brzemieniu obowiązującym do 13 listopada 2004 roku, skutkiem oceny, iż z dniem 1 stycznia 2002 roku, tj. z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 18 września 2001 roku o zmianie ustawy o komomikach sądowych i egzekucji oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 130 poz. 1452 ) wskazany przepis stał się normą „martwą” to jest komornicy nie mieli już obowiązku odprowadzania na rachunek Skarbu Państwa kwoty stanowiącej w myśl tego przepisu dochód Skarbu Państwa. U podstaw tej oceny Sądu Okręgowego legło przekonanie, iż skoro ustawą nowelizacyjną z dnia 18 września 2001 roku art. 45 ustawy o komornikach sądowych otrzymał nowe brzmienie i nie przewidywał już pierwszej jak i drugiej części opłaty egzekucyjnej a jedynie uprawnienie komornika do pobrania od dłużnika opłaty stosunkowej w wysokości 15 % wartości wyegzekwowanego roszczenia to nie było już dcsygnatu, od którego opłatę o jakiej mowa w art. 59 ust. 4 można by było naliczać i pobierać. Rzecz jednak w tym, iż mimo dostrzeganej w orzecznictwie i piśmiennictwie niespójności i wewnętrznej sprzeczności omawianych przepisów prowadzących do rozbieżności inteipretacyjnych art. 59 ust. 4 ustawy o komornikaeh sądowych nie został uznany za niekonstytucyjny i obowiązywał do czasu wejścia w życie ustawy z 24 września 2004 roku o zmianie ustawy o komomikach sądowych i egzekucji oraz zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. Nr 236 poz. 2355 ) i komomicy realizując wynikający z tego przepisu obowiązek odprowadzania do budżetu 20 % opłaty egzekucyjnej ściąganej od dłużnika. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie może być uznana za nieżgodną z zasadami wykładni językowej taka interpretacja omawianego przepisu, iż użyte w nim określenie ,, druga część opłat egzekucyjnych ściągniętych od dłużnika ” oznacza opłatę faktycznie ściągniętą od dłużnika, zwłaszcza jeśli zważyć, iż przepis art. 45 ust. 7 przewidywał także ___ Wi-ý_ ____ ___..._'_ __ ___ __-- ' .' Lzuíj/' 4*? J wi tu a arsz 110 J 179911 --- STRONA 11 --- 10 mozliwosé wezwania wierzyciela do wyplacenia czesci opiaty stosun1<ow@j_ Podniesé naleiy, ii inteipretacja powyisza nie stoi w sprzecznosci Z racjonainym i celowym dziaianiem ustawodawcy, skoro mimo, i2 rzadowy projekt ustawy nowelizacyjnej z 2001 roku przewidywai skreslenie przepisu att_ 59 ust. 4 to sejm ( ustawodawca ) na takie rozwiazanie nie zdecydowai sit? Siusznie Zdaniem Sadu Apelacyjnego w tyoh warunkach podnosi apeiujacy, 13 skoro ustawodawca uchylii omawiany przepis dopiero ustawa 2 dnia 24 wrzesnia 2004 roku to do tego czasu przepis ten byi czescia systemu prawnego a jego adresaci obwiazani byli do jego stosowania. Zastosowanie sie do obowiazujacej normy prawnej wyklucza twierdzenie, 2e speiniajacy swiadczenie nie by1 do swiadczenia zobowiazany, Ze zobowiazanie to w chwili swiadczenia nie istniaio. Za uzasadniony w tych warunkach uznaé nalezy zarzut naruszenia art. 410 § 2 k.c. Niezaleznie od tej oceny, a wieo nawet w przypadku podzielenia stanowiska Sadu I instancji, iz powod speiniai swiadczenie mimo nieistnienia zobowiazania, zasadnie Zdaniem Sadu Apelacyjnego zarzuca pozwany, i2 wiedza powoda o nieistnieniu zobowiazania wyiacza zwrot swiadczenia ( art. 411 ). Racje ma skarzacy, ii w wyniku nowelizacji ustawy o komornikach sadowych i egzekucji dokonanej ustawa z 18 wrzesnia 2001 roku komornilt sadowy pozbawiony zostai statusu pracowniczego a od tej chwili dziaiajac na wiasny rachunek i pozostajac organem wiadzy publicznej ( funkcjonariuszem publicznym ) komornik jest jednoczesnie podmiotem wykonujacym zawod zblizony do zawodu majacego status‘ wolnego a organizacja i funkcjonowanie tego zawodu oparta jest na modelu samorzadu zawodowego. Podkresiié nalezy, i2 powod powoiuje sie na swoje przekonanie, i2 nie byi zobowiazany do przedmiotowych swiadczeii. Uzasadniajac to przekonanie powod powoiai sie m. innymi na prezentowanie w 2002 roku przez Krajowa Rade Komornicza stanowisko 0 braku obowiazku przekazywania przez komornikow 20 % opiat sciaganych od diuznika oraz opinie prawne pracownikow naukowych 2* ti‘ii’? wsp spei zob obo |Jl'Zl mie nie: uis: p02 1<o1' prz Dy 15 Ra SP uc' po 68 jet od dy c2 nz 22 Z\ 111 1.1 10 możliwość wezwania wierzyciela do wypłacenia części opłaty stosunkow@j_ Podnieść należy, iż interpretacja powyższa nie stoi w sprzeczności Z racjonalnym i celowym działaniem ustawodawcy, skoro mimo, iż rządowy projekt ustawy nowelizacyjnej z 2001 roku przewidywał skreślenie przepisu art 59 ust. 4 to sejm ( ustawodawca ) na takie rozwiązanie nie zdecydował się Słusznie zdaniem Sądu Apelacyjnego w tych warunkach podnosi apelujący, iż skoro ustawodawca uchylił omawiany przepis dopiero ustawą z dnia 24 września 2004 roku to do tego czasu przepis ten był częścią systemu prawnego a jego adresaci obwiązani byli do jego stosowania. Zastosowanie się do obowiązującej normy prawnej wyklucza twierdzenie, że spełniający świadczenie nie był do świadczenia zobowiązany, że zobowiązanie to w chwili świadczenia nie istniało. Za uzasadniony w tych warunkach uznać nalezy zarzut naruszenia art. 410 § 2 k.c. Niezależnie od tej oceny, a więc nawet w przypadku podzielenia stanowiska Sądu I instancji, iż powód spełniał świadczenie mimo nieistnienia zobowiązania, zasadnie zdaniem Sądu Apelacyjnego zarzuca pozwany, iż wiedza powoda o nieistnieniu zobowiązania wyłącza zwrot świadczenia ( art. 411 ). Rację ma skarżący, iż w wyniku nowelizacji ustawy o komomikach sądowych i egzekucji dokonanej ustawą z 18 września 2001 roku komornik sądowy pozbawiony został statusu pracowniczego a od tej chwili działając na własny rachunek i pozostając organem władzy publicznej ( funkcjonariuszern publicznym ) komornik jest jednocześnie podmiotem wykonującym zawód zbliżony do zawodu mającego status* wolnego a organizacja i funkcjonowanie tego zawodu oparta jest na modelu samorządu zawodowego. Podkreślić należy, iż powód powołuje się na swoje przekonanie, iż nie był zobowiązany do przedmiotowych świadczeń. Uzasadniając to przekonanie powód powołał się m. innymi na prezentowanie w 2002 roku przez Krajową Radę Komorniczą stanowisko o braku obowiązku przekazywania przez komomików 20 % opłat ściąganych od dłużnika oraz opinie prawne pracowników naukowych -".¬' *Ź-'åiml wsp speł zob obo prz: mie nie: uis: poz koi' prz Dy 15 Ra SP ue' po eg jet od dy cz na ze Z\ 111 'L1 --- STRONA 12 --- 11 Wspierajace stanowisko KRK. Uzasadniona jest w tych warunkach teza, i2 speiniajac éwiadezenie powod mia1 swiadomosé, Ze do éwiadczenia nie jest zobowiazany bo znany mu byi nie tylko stan faktyczny uzasadniajacy brak obowiqzku swiadczenia ale rowniez miai swiadomoéé tego, Ze obowiazujace przepisy prawne uzasadniaja brak obowiazku swiadczenia. Zauwaiyé w tym miejseu nalezy, i2 wbrew dokonanej przez Sad 1 instancji konstatacji, i2 niesporne jest, Ze po 1 stycznia 2002 roktt komornicy wzywani by1i do uiszezania opiat, powod tezy tej w Zaden sposob nie udowodnii zas strona pozwana stanowczo zaprzeczaia aby domagaia sie od powoda — badi innych komornikow — odprowadzania do budzetu omawianych opiat. Wrecz przeeiwnie, z przediozonego przez powoda w postepowaniu apelacyjnym pisma Dyrektora Departamentu Organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwosci z dnia 15 wrzesnia 2004 roku, stanowiacego odpowiedi na pismo Prezesa Krajowej Rady Komorniczej Z 12 grudnia 2002 roku wynika, i2 Ministerstwo Sprawiedliwosci nie wyraiaio swego stanowiska praktycznie do ezasu uehwalertia nowelizacji ustawy 0 komornikach sadowych z 2004 roku zas poglad o obowiazku odprowadzenia do budzetu Skarbu Pafistwa 20 % opiat egzekucyjnych odnosiio sie do spraw wszczetych przed 1 stycznia 2002 roku, co jednoczesnie nie pozwala na przyjecie, Ze komornicy wzywani byii do odprowadzania opiat badi tez, Ze grozono im przymusem ( czy postepowaniami dyscypiinarnymi ). Trafny jest tez zarzut apelujacego, i2 przy braku pewnosei Cly jego zobowiazanie istnieje, powod mogi zgiosié zastrzeienie, Ze swiadczy na wypadek, jeZe1i okaze sie, Ze zobowiazanie istniaio. Powod takiego zastrzezenia nie z1oZy1 ( ani nawet nie twierdzii aby éwiadczyi z zastrzezeniem ZW1'otu ) zatem zgodnie z art. 411 ust. 1 ( speiniajacy swiadczenie wiedziai, Ze nie byt do éwiadczenia zobowiazany )— nie moZe Zadaé zwrotu éwiadezenia. Z tych wszystkich wzgledow Sad Apelacyjny uznajac zarzuty apelacji za Hzasadnione 2 moey art. 386 § 1 k.p.c. zmienii zaskarzony wyrok i powodztwo L {LE1 L»t.J/ 1‘? Z._.i._._aus ’ \TA §\\3_|5 110 ll wspierające stanowisko KRK. Uzasadniona jest w tych warunkach teza, iż spełniając świadczenie powód miał świadomość, że do świadczenia nie jest zobowiązany bo znany mu był nie tylko stan faktyczny uzasadniający brak obowiązku świadczenia ale również miał świadomość tego, że obowiązujące przepisy prawne uzasadniają brak obowiązku świadczenia. Zauważyć w tym miejscu należy, iż wbrew dokonanej przez Sąd 1 instancji konstatacji, iż niesporne jest, że po 1 stycznia 2002 roku komomicy wzywani byli do uiszczania opłat, powód tezy tej w żaden sposób nie udowodnił zaś strona pozwana stanowczo zaprzeczała aby domagała się od powoda - bądż innych komorników - odprowadzania do budżetu omawianych opłat. Wręcz przeciwnie, z przedłożonego przez powoda w postępowaniu apelacyjnym pisma Dyrektora Departamentu Organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 15 września 2004 roku, stanowiącego odpowiedź na pismo Prezesa Krajowej Rady Komorniczej z 12 grudnia 2002 roku wynika, iż Ministerstwo Sprawiedliwości nie wyrażało swego stanowiska praktycznie do czasu uchwalenia nowelizacji ustawy o komomikach sądowych z 2004 roku zaś pogląd o obowiązku odprowadzenia do budżetu Skarbu Państwa 20 % opłat egzekucyjnych odnosiło się do spraw wszczętych przed 1 stycznia 2002 roku, co jednocześnie nie pozwala na przyjęcie, że komornicy wzywani byli do Odprowadzania opłat bądż też, że grożono im przymusem ( czy postępowaniami dyscyplinarnymi ). Trafny jest też zarzut apelującego, iż przy braku pewności CZy jego zobowiązanie istnieje, powód mógł zgłosić zastrzeżenie, że świadczy na wypadek, jeżeli okaże się, że zobowiązanie istniało. Powód takiego zastrzeżenia nie złożył ( ani nawet nie twierdził aby świadczył z zastrzeżeniem 7-Wrotu ) zatem zgodnie z art. 411 ust. 1 ( spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany )- nie może żądać zwrotu świadczenia. Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny uznając zarzuty apelacji za uzasadnione z mocy art. 386 § 1 k.p.c. zmienił żaskarżony wyrok i powództwo Ĺ lLQ'I hej/ 1*? :.....:._._.a-um ' wt Č\\3j-5 110 --- STRONA 13 --- 1' odda1i1 a o 12 kosztach postepowania apelac 'ne o k zw. z art. 99 k.p.c. yj g orze 1 na podstawie art. 9 nir.. 5."o=;!;;;1:*._ If uzasadnlenia oizoczeiita 2: powoda U1'§G?‘t F ‘ ' U,‘.11‘ ' \§W€.J ._ F =.»  j \ _ ‘ 1 , u §f/R;(;wJ §. ah Rt l' oddalił a o 12 kosztach postępowania apelac 'ne o k zw. z art. 99 k.p.c. yj g orze ł na podstawie art. 9 nk.-_ ¿.¬-er;!;¿;1':'._ zł uzasadnienia 8-trzeczenta 2: powodu uz'Łop'r-¬2bß=93A',=' f ' ` _,'-.1Ĺ' l \Ŝ't›'3¬] ._ F =.› ' _ \ _ ' . -, U §j/rćpwj §. ak Re