Postanowienie 1 0 56/11 2 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . 2 A Dnia 28 maja 2012 roku Sqd Okrcggowy w Cz

--- STRONA 1 --- . /1 ‘n. \ :\.. ‘» I ’\ ‘ . In. =a\~*=_ P 1'31"‘ E I’ r= ' 4' Sygn. 1 0 56/11 2 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . 2 A Dnia 28 maja 2012 roku Sqd Okrcggowy w Czgstochowie Wydziai I Cywilny w skiadziei Przewodniczqcy: SSO Lidia Dudek Protokolant: Tomasz Morejski po rozpoznaniu w dn_iu 16 maja 2012 roku w Czgstochowie na rozprawie  sprawy z powédztwa : przeciwko pozwanemu Skarbowi Pafistwa » —I zastagpowanemu przez Prokuratorisg Generalnq Skarbu Paristwa 0 zaphatg  _ 1. oddala powédztwo; 2. nie obciqza powoda kosztami postepowania poniesionymi przez pozwanego. -. /1 1-. \ :'-.. `› I f\ ' . lu. faks- -'¬= _"33-‹ Ê " 7= ' .:' sygn. 1 c 58/11 O WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ _ O A Dnia 28 maja 2012 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie Wydział I Cywiiny W składzie: Przewodniczący: SSO Lidia Dudek Protokolant: Tomasz Morejski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2012 roku w Częstochowie na rozprawie - sprawy z powództwa : przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa »- _I zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zapłatę - _ 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania poniesionymi przez pozwanego. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 5'6/11 "   u UZASADNIENIE Powod — W dniu _ roku Wnios% pozew przzeciwko Skarbowi Paristwa  Staroécie Cz\=;stoch0wskie111u. Domagai sic; zasqdzenia kwoty 292.314,50 2% oraz zwrotu kosztow postqpowania. . Powod Wskazai, Ze decyz_iq Naczelnika Gminy z dnia E roku, rzejoto na rzecz Skarbu Pafistwa zabudowane gospodarstwo rolne W miejscowoécx bqdape WlflSHO§CiEL matki pdwoda F Ostatecznq decyzjq Dyrektora Agencji Nieruchomoéci Roinych O dzla u Terenowego W Opoiu z dnla foku stwlerdzono, Ze wfw decyzja Naczelnika !!m1ny fig zostala wydana z naruszonicm prawa. F podniosi, Ze jest je ynym sipadkobiercak skaza}, ze wezwal Skarb Panstwa Starostq Czqstochou sk1ego do 0 rowo ne_| zaplraty odszl<odoWanif=1, jednak OKHZEHO siq to bezskuteczne. Na kwotq dochodzonq pozwem skladqiq siq: wartoéé dziaiki i budynkow W kwocie 90.000,00 21’ (cena ustalona przez rzeczoznawceg majqtkowego), odsetki W kwocie 130.3 14,50 zi, Wynagrodzenie za bozumowne korzystanie W kwocie 72.000,00 Z1. Pozwany Skarb Palistwa — Starosta Czostochowski zastmgpowany przez PI‘0l(Ll1'ElIOI‘iQ_ Generalnq Skarbu Pafistwa do111aga% sic; oddalcnia powodztwa oraz zwrotu kosztow postqpowania. Pozwany podnios% m.in. zarzut przedawnienia roszczenia. Zgodnic: bowiem z art. 442 § 1 k.c. (obecnie art. 442' § 1 k.c.)roszczenie o naprawienie szkody wyrzzgdzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z up%ywe1n lat trzech od dnia, wktorym poszkodowany dowiedzial sic; 0 szkodzie i 0 osobie obowiatzanej do jej naprawienia. Jednakze W kazdym Wypadku roszczenie przedawnia sig z upljvwem lat dziesiqciu od dnia, W ktorym nastqpilo zdarzenie Wyrzqdzajqce szkodq. Zdaniem pozwanogo skoro zdargenie yvyrzqdzajqce szkodq nastqpiio w roku, to  zgodnie Z W/W przcpisem — roszczenie odszkodowawcze uleglo przedawmeniujuz W roku,‘ W ocenie pozwanego brak__.jest podstaw do zastosoWania_ art. 5 1<.c. giownle Z uWagi5na znaczny czas opoinienia W doohodzeniu roszczeniaj Strona pozwana podnioskl takie inns zarzuty, ktore ogolnie, uogolniajap, dot}/czaL niewykazania przeslanek vodpowiedzialnoéci odszkodovvguvczej i braku podstaw do Zqdania wynagfodzenia tytuiem bezumownego _korzysta11_ia. . <. _.j Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: Matka poWodEl' _ byla Wia§cio_ig2_1kq rolnego polozonego W qdzialka n_r Miaio ono powierzchniq 1,0051 ha. gruntow ornyc, _'__w_v skiad a wchodzil dom mieszkalny zbudowany W _1‘oku i stodola. mieszkaia W tym gospodarstwie do swojej émieroifi mieszka1 natomiast W miejsoowoéci _w Woj. roku vvyjechai on _d_o i po kil1<u_'m1es1aLcach tj. paidmerniku Wrooil doPo1ski. Po po_Wroc1e powod nic interesowal :' 1 Sygn. akt I C 56/11 ' - - I UZASADNIENIE Powód _ w dniu _ roku wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście Częstochowskieinu. Domagał się zasądzenia kwoty 292.3 14,50 zł oraz zwrotu kosztów postępowania. _ Powód wskazał, ze decyzją Naczelnika Gminy -z dnia Ę roku, rzejęto na rzecz Skarbu Państwa zabudowane gospodarstwo rolne W miejscowości będące własnością matki powoda F Ostateczną decyzją Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych O dzia u Terenowego w Opolu z dnla roku stwierdzono, że wfw decyzja Naczelnika !!m1ny Å została wydana z naruszeniem prawa. F podniósł, że jest je ynym spadkobiercą skazał, ze wezwał Skarb Panstwa Starostę Częstochovr skiego do o rowo ne_| zapłaty odszkodowania, jednak okazało się to bezskuteczne. Na kwotę dochodzoną pozwem składają się: wartość działki i budynków w kwocie 90.000,00 zł (cena ustalona -przez -rzeczoznawcę majątkowego), odsetki w kwocie 130.3 14,50 zł, wynagrodzenie za bezumowne korzystanie W kwocie 72.000,00 zł. Pozwany Skarb Państwa - Starosta Częstochowski zastępowany przez Prokuratorię _ Generalna Skarbu Państwa domagał się oddalenia powództwa oraz zwrotu kosztów postępowania. Pozwany podniósł m.in. zarzut przedawnienia roszczenia. Zgodnie bowiem z art. 442 § 1 k.c. (obecnie art. 442' § 1 k.c.)-roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonyrn ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, wktórym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże W kazdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Zdaniem pozwanego skoro zdarzenie wyrządzające szkodę nastąpiło w roku, to - zgodnie z w/w przepisem - roszczenie odszkodowawcze uległo przedawnreniujuż W -roku.. W ocenie pozwanego brak__.jest podstaw' do zastosowania art. 5 k.c. głównie Z uwagifna znaczny czas opóźnienia w dochodzeniu roszczenia." Strona pozwana podniosła takze inne zarzuty, które ogólnie, uogólniając, dotyczą niewykazania przesłanek 'odpowiedzialności odszkodowawczej i braku podstaw do żądania wynagrodzenia tytułem bezumownego _korzystania. . ‹. _.j Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Matka powodfl' _ była właścicielka rolnego położonego w ¬dzi_ałka nr Miało ono powierzchnię 1,0051 ha. ;gruntów ornyc, _'yy skład a wchodził dom mieszkalny zbudowany W _ _ roku i stodoła. mieszkała w tym gospodarstwie do swojej śmiercię mieszkał natomiast W miejscowości _w woj-. -roku wyjechał on _d_o i po kilku "miesiąc-ach tj. październiku wrót_:;i_ł doPo1ski. Po po_wroc1e powód nie _i_nteresował :` 1 --- STRONA 3 --- sir; gospodarstwem pozostalym po matce. Poprosii natomiast kuzyna  aby to on zainteresowai siq gospodarstwem iupraWia.1tan1 ziemio. Kdowéd: wypis z rejestru grunféw la. zeznania powoda k. — Naczelnik Gminy wszczaj postopowanie W sprawie przej Q0121 na rzecz Skarbu Pafistwa. gospodarstwa rolnego bodqcego Wiasnoéciat matki powoda  _! celem jego sprZedaZy na podstawie przepisow ustawy Z dnia 13 lipca 1957 roku o Zmianie dokretu Z dnia 18 kwietnia 1955 roku 0 uwiaszozeniu i o uregulowaniu innych spraw Zwiqzanych z reforma; rolnq i osadnictwem rolnym orazv Rozporzaxdzenia Rady Ministrow Z dnia 5 sierpnia. 1961 roku W sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych. 5 Spadkobiercow ktorych uznano za nieznanych Z miejsca pobytu, Zawiadomiono 0 wszcz cm postgpowania W formic obwieszczcnia vwwioszonego ' ' ' hr roku. W zwiqzku 1 || W UrzQdz1e G__1mny okresie od Z upiywem terminu zawiadomienie uznano Za dorqczone.  DecyZjq osfatecznac Z dnia roku, Naczelnik G1niny—prZejaJ na rzecz Skar u anstwa gospodarstwo rolne bqdqce Wiasnoéciq matki powoda 0 ozym dai obwieszczenie. obwieszczenie k. proro/66% k. D decyzja nr W W Pm» _ Zone; powoda, ze gospodarstwo zostalo pI‘Z6_]Qt6 na rzecz karbu Zona przekazaia to infonnacje; powodowi. Ten nie podjaj jednak Zadnych czynnoéci, aby Wyjaénié spraweg m.in. nie zwrocii six; Z z.apytanie;11_._do pracownikow Urzegdu Gminy, nie przyjechai na teren gospodarstwa. W roku w=yjechai do Stanow Zjcdnoczonych, Wrocii do Poiski W  roku. W cia,gu tyc wudziestu lat nie przyjezdzzal do Polski. Po powrocie W roku dowiedziai siq, Ze na terenie gospodarstwa mieszka nowy wiaéciciel, ktory zburzyi stare budynI<i i zbudowai tam nowy dom. (dowod: zeznania powoda k. ) 1 _ . _  Wystqpil o wznowienie postq owania zakoficzonego ostateczna. decyzgq acze n1 a GminyI, Dyrektor Agencji Nieruchomoéci Rolnych Oddzia1uL‘Ter,enowego_W Opolu Wydai decyzjg z dnia . i~na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. od{i1oWi1 uchylenia skarzonej decyzgi. Stwierdzii, Ze przejocie nieruchomoéci nastqpiio zgodnie Z obowiqzujatcym Wowczas pvriawem» _ W szcze olnoéci spelrnione Zostaly przesianki do 'uZnania gospodarstwa Z21 opuszczone. Hie byl natomiast stronq tamtego postqpowania, gdyz nie zamieszkiwal W gospodarstwie. ziozyi odwolanie od dccyzji Z dnia roku Wskutek tego decyz 21 ' ' 1' A_ ' A _ '1 _ '1 iroku. mistra Rolmctwa 1 ROZWOJLI Wsi z dnia , zaskarzona decyzjg zostaia Llchylona, a Asprawa przekazana._._d0 ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. ; .;;_ _ ,   j" Wskutek ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Agenpji Nierucho_moéci_.;Rp1nych Oddziaiu Terenowego W \vyda1_W dniu T0140 decyzjfé RY wierdzii W niej, na podstawie art. §; 2 W ZW. Z art. 146 § 1 i art I4 t 4 k p a , wydanie Z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Naczelnika (“iniinyfiz foku, Wskazai, Ze ll 2 . się gospodarstwem pozostałym po matce. Poprosił natomiast kuzyna _ _aby to on zainteresował się gospodarstwem i uprawiał tam ziemię. (dowód: wypis z rejestru gruntów if.. zeznania powodu lc. _ Naczelnik Gminy -wszczął postępowanie W sprawie przejęcia na rzecz Skarbu' Państwa gospodarstwa rolnego będącego własnością matki powoda _ _Y celem jego sprzedaży na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 lipca 1957 roku o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 roku o uwłaszczeniu i 0 uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym oraz Rozporządzenia Rady Ministrów Z dnia 5 sierpnia 1961 roku W sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych. G Spadkobierców których uznano za nieznanych z miejsca pobytu, zawiadomiono o wszcz ciu postępowania w formie obwieszczenia wywieszonego ' ` ` Ł' roku. W związku 1 || W Urzędz1e Gminy okresie od z upływem terminu zawiadomienie uznano za doręczone. - Decyzją ostateczną z dnia roku, Naczelnik Gminy -przejął na rzecz Skar u anstwa gospodarstwo rolne będące własnością matki powoda o czym dał obwieszczenie. obwieszczenie k. protokół k. D decyzja nr W W Polsce» _ żonę powoda, ze gospodarstwo zostało przejęte na rzecz karbu Zona przekazała tę informację powodowi. Ten nie podjął jednak żadnych czynności, aby wyjaśnić sprawę m.in. nie zwrócił się z zapytaniem _.do pracowników Urzędu Gminy, nie przyjechał na teren gospodarstwa. W -roku .yyjec-hał do Stanów Zjednoczonych, wrócił do Polski w - roku. W ciągu tyc wudziestu lat nie przyjeżdzał do Polski. Po powrocie w -roku dowiedział się, że na terenie gospodarstwa mieszka nowy właściciel, który zburzył stare budynki i zbudował tam nowy dom. (dowód: zeznania powoda k. _) i_ _ _ _ - wystąpił o wznowienie postę owania zakończonego ostateczną decyzją acze ni a Gminy-f, Dyrektor Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału _Ter_enowego_ w _Opolu wydał decyzję z dnia ' ~ na podstawie art. 151 § 1 pkt _1 k.p.a. odmówił uchylenia skarzonej decyzji. Stwierdził, ze przejęcie nieruchomości nastąpiło zgodnie z obowiązującym wówczas prawem' -_ w _szcze ólności spełnione zostały przesłanki do uznania gospodarstwa za opuszczone. nie był natomiast stroną tamtego postępowania, gdyż nie zamieszkiwał W gospodarstwie. złożył odwołanie od decyzji z dnia roku Wskutek tego decyz ą ° ` _` __ ` _ _ '_ _ '_ řroku' mistra Rolnictwa 1 Rozwoju Wsi z dnia , zaskarżona decyzja została uchylona, a _sprawa przekazana-,-_._do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. ¿ .;¿_ -_ _ - - j' Wskutek ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Agencji Nieruchomości _;Rolnych Oddziału Terenowego w wydał W dniu YOÍŚU decyzję Bf wierd_ził w niej, na podstawie art. §; 2 w zw. z art. 146 § 1 i art 14 t 4 k p a , wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Naczelnika Gminyäz roku, Wskazał, że ll 2 _ --- STRONA 4 --- uchylenie ostatecznej decyzji Z tego poWodu,_ Ze strona béz Wiasnej Winy nie braia udziaiu W posttgpowaniu nie 1noZe nastapié, jezeli od dnia dorqczenia tej decyzji upiynqio l lat. Wobec uptywu tego terminu nalezaio Wiqo ograniczyé sir; do t'd' Id'k t' *'d " ' aDec'a dnia s W1er Zema VV} anta Wes 10l1OV»aI16_] ecyZ_]1 Z naruszenlem praw . yzj Z goku staia sio ostateczna 2 dniem oku. roku fdowécl: decyzja Z dnia k. z dnia Sad Rejonowy W Z stoc owie postanowieniem z dnia roku W sprawie 0 sygn. akt hstvvierdzii, Ze spadek po W tym Wchodzace W skiad spadku gospodarstwo rolne, nabyi W ustawy syn , , , M _ M ’ . (dowdds postanowieniezdnia A 10kuwsprawz'e€ . Powod ., ,, _ ____ zwrocit sir; do rzeczoznawcy majatkowego o ustalenie Wartoéci gospoarstwa, ktore na1eZa1o do jégo rnatki Wedlug " rzeczoznawcy Wartoéé ’ nieruchomoéci Wraz Z budynkiem mieszkalnym i stodota Wynosi 90.000,00 Z1 — Wedlug stanu na dzieii przejegcia przez Skarb Pafistwa i cen Z daty opracowania tj. 20 Wrzeénia 2010 roku. fdowdd: 0prTm'a szactmkowcz k.  . Sad'zwa;éyl, co nastgpujez . W niniejszej sprawie roszczenie powoda ulegto przedawnieniu. Zarzut taki podniosta strona pozwana, a to skutkowalo oddaleniem powodztwa. Naleiy podkres§1ié,' Ze nie Iwystapii o stwierdzenie niewainoéci decyzji administrac '1ie' — decyzji Naezelnika Gn1iny Z dnia ou, Wt1‘)b1€3J'I137§2KpE1WZWZ&I"E€l1”[15 § I k.p.a., ale z1oZy1 skargq 0 Wznowienie postopowania W trybie art. 147 k.p.a. W ZW. Z art. art. 145 § 1 l<.p.a. Ma to istotne Znaczenie dlaustalenia zasad_odpoWiédz.ialnoéci Skarbu Pazistwa. Skorzystanie z picrwszego W'fvv trybu moze (oozywiécie przy istiiieniu do tego przesianek) doprowadzié do stwierdzenia nieWaZnos'ci deoyzji i jej Wyeiiminowania 2 obrotu prawnego valbo stwierdzenia jej Wydania Z naruszeniem prawa. Wowczas Zasady odszkodowawcze Skarbu Pafistwa sq uregulowane W art. 160 k.p.a. Wediug art. 160 § 6 k_.p.a. roszczenie 0. odszkodowanie przedawnia sir; Z upiywem trzech lat od dnia, W ktorym staia sit; ostateczna decyzja stwierdzajaca niewaznoéé decyzji vtydanej Z narufszeniem przepisu ant. 156 § 1 albo decyzja, w ktorej organ stwierdzii, W myél art. 158 § 2, Ze Zaskarzona decyzja zosta1a Wydana 2: naruszeniem przeptisu art. 1'56 § 1. Przepis art. 160 k.p.a. zostali uchylony przez art. 2 pkt 2 ustawy Z» dnia 1.7 czerwca 2004 roku 0 Zmianio ustawy Kodeks cywilny i niektorych innych ustaw (Dz.U.2004.l62.1692) Z d1iioiii_1Awr|ZAo:énia 2004 roku. Sad Najwyzszy .W uchwale Z dnia 31 marca 2011 roku,"11I5?ACZFT1A'i15;27"1?0;?.OSNC 20 1 1/78.’75 Stwierdzil jednak, 2e do roszczcfyo naprawienie szkody Wyrzadzonej ostateczna decyzja administracyjna Wydana przcd dnieni H1 Wrzeénia 2004 roku, ktorej niewaznoéé lub Wydanie z naruszenicm art, 156j§;1,k_.p.a. stwierdzono po tym dnitt ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3, 6 k.p.a. W tym trybie trZyi_etni'_tenni_n przedawtiiénia jest WiQC liczony od dnia, W ktorylliystata sic; .ostatecz_na deoyzja stwierdzajaca '1 .3 uchylenie ostatecznej decyzji z tego powodu, że strona bez własnej winy nie brała udziału W postępowaniu nie inoże nastąpić, jezeli od dnia doręczenia tej decyzji upłynęło Q lat. Wobec upływu tego terminu należało więc ograniczyć się do t'd` fd`k t' "d " ` aDec`a dnia s wier zenia wy ania wes ionov» anej ecyzji z naruszeniem praw . yzj z _oku stała się ostateczna z dniem oku. roku (dowód: decyzje: Z dnia k. z dnia Sąd Rejonowy w z stoc owie postanowieniem z dnia roku w sprawie o sygn. akt hstwierdził, że spadek po w tym wchodzące W skład spadku gospodarstwo rolne, nabył W ustawy syn _ _ _ __ _ __ _ _ _(dowód: postonowieniezdnía A fokuwsprawíeé . Powód __ ,_ _ _„__ zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o ustalenie 'wartości gospoarstwa, które należało do jego matki Wedlug ' rzeczoznawcy wartość 1 nieruchomości wraz z budynkiem mieszkalnym i stodołą wynosi 90.000,00 zł - według stanu na dzień przejęcia przez Skarb Państwa i cen z daty opracowania tj. 20 września 2010 roku. (dowód: opinia szacunkowa: k. _ _ Sądzważył, co następuje: _ W niniejszej sprawie roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Zarzut taki podniosła Strona pozwana, a to skutkowało oddaleniem powództwa. Należy podkreślić, że nie .wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji administrac 'ne' - decyzji Naczelnika Gminy- z dnia ou, wtrybieartl37§2kpawzw zartart15 § 1 k.p.a., ale złożył skargę" o wznowienie postępowania w trybie art. 147 k.p.a. w zw. z art. art. 145 § i k.p.a. Ma to istotne znaczenie dla-_ustalenia zasad__odpowiedzialności Skarbu Panstwa. Skorzystanie z pierwszego wßw trybu może (oczywiście przy istnieniu do tego przesłanek) doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji i jej wyeliminowania z obrotu prawnego albo stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. Wówczas zasady odszkodowawcze Skarbu Państwa są uregulowane w art. 160 k.p.a. Według art. 160 § 6 k_.p.a. roszczenie o. odszkodowanie prżedawnia się z up_ływem trzech lat od dnia, W którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżoną decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Przepis art. 160 k.p.a. został uchylony przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku 0 zmianie' ustawy Kodeks cywilny i niektórych innych ustaw (Dz.U.2004.l62.1692) z dnie_m__1_wrze:śnia 2004 roku. Sąd Najwyższy _w uchwale z dnia 31 marca 2011 roku,*IÍIŠŸiĆŻPfÍ"Íli'i15;27'Íi0i',?Ê-OSNC 20 1 1/7-8,'75 stwierdził jednak, ze do roszczefro naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem __l września 2004 roku, której nieważność lub wydanie z naruszeniem art, 156j§_=1,k_.p.a. stwierdzono' po tym dniu ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3, 6 k.p.a. W tym _trybie trzyl_etni"_termin przedaw_nienia jest więc liczony od dnia, w którymystała się .ostateczna decyzja stwierdzające '1 .J --- STRONA 5 --- niewaznoéé albo decyzja. W ktorej organ stwierdzii, Ze ZE1S1<.3I‘ZO1’18. decyzja Zostaia Wydanaz naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k._p.a." _ . Decyzje Wydane na skutek Wniesienia skargi 0 Wznowienie postqpowania W trybie art. 147 k.p.a. W zw. Z art. 145 § 1 k.p.a.i skutkuja natomiast Zastosowaniem innych Zasad odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa, W tym innym sposobem liczenia terminu przedawnienia. Zgodnie bowiem Z art. 153 k.p.a. (obowiazujacym do 1 Wrzeénia 2004 roku) stronie, ktora poniosia szkodrg na skutek Wydania decyzji 2 naruszeniem przepisu art. 145 § 1 albo uchylenia takiej decyzji W Wyniku Wznowienia postqpowania, s1uZy1o roszczenie o odszkodowanie dochodzone przed sadem powszechnyrn W zakresie i na Zagadach okrfiélonych W przepisao11i_1<_ode1<su cywilnegg — Z uwzgigdnienieln takze Zagad pl‘Z_€_d_£1Wn_i6I1i8. Rozroznienie A sposobu dochodzenia rosZcZe1'1 odszkodowawczych od Skarbu Pafistwa W zwiazku z Wydaniem dccyzji adininistracyjnych na skutck art. 157 § 2 k.p.a. W ZW. Z art. art. 156 § 1 k.p.a. albo art. 147 1<.p.a. W zw. 2 art. art. 145 _§ 1 k.p.a. Zostalo Wyczerpujaco Wyjaénione W uzasadnieniu Wyroku Sadu Najwyzszego Z dnia 13 maja 201 1 roku, V’f:'CjS:K"“34°5Y Lex nr1.129177. “Jak juZ Wskazano — Z102}/1 skargq; 0 Wznowienie posts;powania zakoficzonego ostateczna decyzja Naczelnika Gminy Z dnia niku tej ' — roku, Q W Wy skargi Dyrektor Agencji Nitzruchoinoéci Rolnych OCi(iZlE1il.l Terenowego W dniu? roku Wydai ostateczna decyzjeg W ktorej na po stawie art. 151 § 2 W ZW. Z art. 146 § 1 i art WydanieZas1<arZo11ej decyzji Z naruszeniem prawa. Zgodnie Z_ art. 153 k.p.a. skutkowalo to Wiqo powstaniem roszczenia odszkodowawczego ocenianego na podstawie przepisow kodeksu cywilnego, W tym przy uwzglqdnieniu przepisu dotyczacego przedawnienia roszczeti, a nie na podstawie 160 k.p.a. _ ._ __ Jeéli chodzi o przedawnienie to W tej sprawievzastosowanie, 'na_podstaWi_e odesiania Z art. 153 k.p.a., Znajdzie art. 442 § 1 k.¢. Ton bowiom przopis obo_WiaZyWa1__22 WrZcénia 1980 roku tj. W dacie Wydania dec}/Zji Naczelnika Grainy Wediug art.._442 § 1 1<.c. roszczenie o naprawienie szkody ~wyrZadZonej czynem .niedoZWo_1onyn1 ulega przedawnieniu Z upiywem lat trzech od dnia, W ktérym poszkodowany dowiedziai sis; o szléodzie i 0 osobic obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze W kazfdjqn Wypadku roszczenie przedawnia sir; Z uplywem lat dziesiociu od dnia, W ktorym riastapiio zdarzenie W ‘rzadzajace szkodeg. . _ja1< Wynika Z je 0 zeZnaI'1,_doWiedZia1 sic; 0 szkodzie i osobie zobowiazanej do jej naprawienia W £a1‘0o ro1<u,— ,,kuZyn powiadomii moja Zonq W roku albo W roku 0 tym, Ze gospodarka Zostaia przejqta przez Gmino. Zona mi powiedziala 0 tyrn, jaja zapytaicrn CZ}/.(iOST3.iEt‘jE1i(i€;ST pismo, a ona odpowiedziaia, Ze Zadnego pisma nie.o1rZy1na1a_.i.ja nic Wtedy nieizrobitem. Nie Zwrociiem sit; 0 informacje do Gminy cZyAUrZad przejai to gospodarstwo. la byhtm Wtedy W Polsce” 3 k.Od daty_ dowiedzenia sit; przez powoda o przejgciu gospodarstwa zaczaj WiQC bieg trzylétni termin przedawnienia okreélony W art. 442 § 1 k.c. Uptynai on W albo .roku. W Zwiazku Z Wiarygod_1jyn_1i Zeznaniami powoda podaé nalezy, Ze nie podlega prawdzie twierdzenie zamieszczone W pislmie gospodarstwa dopiero po powrocie Ze Stanow Zjednoczonych, co r1ast_apfi1o._.,W procesowym datowanym na iroku, Ze dowiedziai sic; on 0 p1‘Z§;_j_QQ_iL1 nieważność albo decyzja, w której organ stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana 'z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a.' _ . Decyzje wydane na skutek wniesienia skargi o wznowienie postępowania w trybie art. 147 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. skutkują natomiast zastosowaniem innych zasad odpowiedzialności Skarbu Państwa, W tym innym sposobem liczenia terminu przedawnienia. Zgodnie bowiem z art. 153 k.p.a. (obowiązującym do 1 września 2004 roku) stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 145 § 1 albo uchylenia takiej decyzji W wyniku wznowienia postępowania, służyło roszczenie o odszkodowanie dochodzone przed sądem powszechnym W zakresie i na ;aşadach określonych w przepisąclggkodeksu cywilnego - z uwzględnienieln także zasad prze_d,awn,ienia.› Rozróznienie , sposobu dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa w związku z wydaniem decyzji adininistracyjnych na skutek art. 157 § 2 k.p.a. W zw. Z art. art. 156 § 1 k.p.a. albo art. 147 k.p.a. w zw. z art. art. 145 _§ 1 k.p.a. zostało wyczerpujące wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 201 1 roku, Vif:`CjSĹK':`34`5"Í Lex nr -1 129177. `Jak już wskazano _ złożył skargę o Wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy -z dnia- niku .tej ` _ roku, Ę W wy skargi Dyrektor Agencji Nieruchoiności Rolnych Oddziału Terenowego W dniu? roku wydał ostateczną decyzję w której na po stawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § l i art wydanie- zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Zgodnie z_ art. 153 k.p.a. skutkowało to więc powstaniem roszczenia odszkodowawczego ocenianego na podstawie przepisow kodeksu cywilnego, w tym przy uwzględnieniu przepisu dotyczącego przedawnienia roszczeń, a nie na podstawie 160 k.p.a. _ __ ,_ Jeśli chodzi o przedawnienie to w tej sprawiezastosowanie, 'na _podstawie odesłania z art. 153 k.p.a., znajdzie art. 442 § 1 k.c. Ten bowiem przepis obo_wiązywał__22 września 1980 roku tj. w dacie wydania decyzji Naczelnika Gminy Według art._-„442 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody ~wyrządzonej czynem .niedozwolonym ulega przedawnieniu z' upływem lat trzech od dnia, W którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w ka_z'_dy1n wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie w 'rządzające szkodę. _ ± jak Wynika zje o zeznań,_dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia w íalbo_ roku ,- „kuzyn powiadomił moją żonę w -roku albo W -roku 0 tym, ze gospodarka została przejęta przez Gminę. Zona mi powiedziała, o tym, jają zapytałern czydostała jakieś pismo, a ona odpowiedziała, ze zadnego pisma nie„ojtrzy1nal,a, .i ja nic wtedy niezrobiłem. Nie zwróciłem się o informacje do Gminy czy,Urząd przejął- to gospodarstwo. Ja byłem wtedy w Polsce” -5 k.-Od daty, dowiedzenia się przez .powoda o przejęciu gospodarstwa zaczął więc bieg trzyletni termin przedawnienia określony W art. 442 § 1 k.c-. Upłynął on w -albo -roku. W związku z wiarygod_nyn_1i zeznaniami powoda podać należy, że nie podlega prawdzie twierdzenie zamieszczone w piśmie gospodarstwa dopiero po powrocie ze Stanów Zjednoczonych, co nast_ąpfiło._..,w procesowym datowanym na ńroku, że dowiedział się on o prz,ęj_ęc_iu --- STRONA 6 --- roku (k. Nawet jednakgdyby przyjaé, Ze to WoWcZaS powod dowiedziai sie o przejeciu gospodarstwa, to i tak jego roszczenie uiegio przedawnieniu. Przepis art. 442 § 1 k.c.' stanowi bowiem, Ze W roszczenie przedawnia sie najpoiniej Z uplywem  lat dziesiqciu od dnia, W ktorym nastapilo Zdarzenie Wyrzadzajace szkode.  W ni11iejsZej sprawie — glownie W piémie procesowym datowanyrn na crokui (k. strona powodowa powoiywala sie na art. 121 pkt 4 k.c. Wediug ktorego bieg przedawnienia nie rozpoczyna sicg, a rozpoczety ulega Zawieszeniu, ‘gdy z powodti siiy WyZSZ€j uprawniony nie moZe dochodzié roszczefi przed sadem lub innym organem powotanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju ’ przez czas trwania przeszkody. Dopuszcza sie  po roZWaZeniu okolicznoéci danej sprawy, W tym sytuacji pokrzywdzonego "1‘noZ1iWoéé tlznania Za site WyZsZa, uniemozliwiajaca uprawnionemu dochodzenie roszczefi przed sadem stanu, W ktorym przed 'Z11’1iE1f1E1IT1i ustrojowymi przetomu lat 1989/1990 niemozliwe 1ub niezwykle .utrudnione by1o_ dochodzenie niektorych kategorii roszczefi pomimo funkcjonowania Wyniiaru sprawiedliwoéci. Trudnoéci takie Wynikaiy z przyczyn politycznych oraz przyjetej ideologii (20.15. A. »Jea1Zt'ziski, komentarz, Lex 2009; wyrok SN z drzia 4 wrzes'r.:;:'a 2003 roku, nr 146450). W niniej szej sprawie brak jest podstaw do zastosowania W/W przepisu. Strona powodowa nie powoiala sie na .okolicZr1o§ci, ktore Wskazywaiyby na to, Ze Wskutek sytuacji politycznej W latach .tyc11 nie inogi dochodzié swoich praw Zwiazanych Z przejeciern gospodarstwa. Oko1i'cZnos§ei_spraWy Wskazuja na to, Ze po dowiedzeniu sie o_ przejqciu gospodarstwa prZeZ Skarb Pafistfwa przez okolo 25 lat W ogole nie interesowai sie jego losami. Wprawdzie prZeZ.at powod przebywai poza granicami Polski, jednak nie na1eZy tracié Z pola Widzenia, Ze dowiedziai sie on 0 przejeciu gospodarstwa W' lub roku a Wyjechai" do Stanow Zjednoczonych dopiero W roku. W_ okresie t}/%1at, kiedy jeszcze przebywai W Polsce, nawet nie pofatygowai sie do Urzedu Grniny W  aby Wyjaénié sprawe. Nie pojechai takie Zobaczyé, co dzieje sie na terenie gospodarstwa. Wobec poWyZsZye11 okolicznoéci brak jest podstaW do Zastosowania art. 5.1<v._£_:t i nieuwzglednienia Zarzutu przedawnienia. 1 _ W; _; __;._ . .   W tej sytuacji Zbednym jest badanie pozostalych przestanek odpowiedziainoéci odszkodowawczej Skarbu Patistwa Z art. 417 k.c. tj. szkody, Zwiazku przyczynowego iniedzy Wydana Z naruszeniem prawa ostateezna decyzja a Wskazana prZeZ_ powoda szkoda, ata_1<.Ze Winy funkcjonariusza Za wydanie Wadliwej decyzji. Co _do tej ostatniej przcsianki nalezy Wskazaé, Ze Zwiazku Z data Wydania Wadliwej decyjzji art. 417 k.c. naiezatoby stosowaé bez modyfikacji Wynikajacych Z Wyroku Trybunalu Konstytucyjnego Z dnia 4 grudnia 200.1 roku, SK 184/O0, OTKA 2001/8/256). ' Jeéli natomiast ' chodzi 0 ; wynagrodzenie Za bezurnowne korzystanie Z gospodarstwa, to podmiotemuprawnionyin do jego dochodzenia; jest Wiaéciciel rzeczy. W tej sprawie na skutek Wydania ostateeznej decyzji przez Naezelnika Gminy — Z dnia — roku, ktora to €i6C~)/Zjfl ,nie~2o$ta1a Wyeliminowana Z obrotul prawnego, Wiaécicielem gospodarstwaistai siei SAk2flI‘b:.P21I:1S'[.WE1. _ me _]6Si Wiec uprawniony do dochodzenla roszczenia Za bezumowne Eorzystanie.  I: _ ; q __ = '_ roku (k. Nawet jednakgdyby przyjąć, że to wówczas powód dowiedział się o przejęciu gospodarstwa, to i tak jego roszczenie uległo przedawnieniu. Przepis art. 442 § 1 k.c. stanowi bowiem, że w roszczenie prżedawnia się najpóźniej z upływem - lat dziesięciu od dnia, W którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę- - W niniejszej sprawie - głównie W piśmie procesowym datowanym na :roku (k. -strona powodowa powoływała się na art. 121 pkt 4 k.c-. według którego bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, 'gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może dochodzić roszczeń przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju -' przez czas trwania przeszkody. Dopuszcza się - po rozważeniu okoliczności danej sprawy, w tym sytuacji pokrzywdzonego -“możliwość uznania za siłę wyższą, uniemozliwiającą uprawnionemu dochodzenie roszczeń przed sądem stanu, w którym przed 'zmianami ustrojowyrni przełomu lat 1989/1990 niemożliwe lub- niezwykle .utrudnione było dochodzenie niektórych kategorii roszczeń pomimo funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Trudności takie wynikały z przyczyn politycznych oraz przyjętej ideologii (zob. A. ›Jęçili`ńskí, komentarz, Lex 2009,' wyrok SN z dnia 4 wrfześmn 2003 roku, nr 146450). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania w/w przepisu. Strona powodowa nie powołała się na okoliczności, które wskazywałyby na to, ze wskutek sytuacji politycznej W latach .tych nie mógł dochodzić swoich praw związanych z przejęciem gospodarstwa. Okoliczności sprawy wskazują na to, ze po dowiedzeniu się o_ przejęciu .gospodarstwa przez Skarb Państwa przez około 25 lat W ogóle nie interesował się jego losami. Wprawdzie przez.at powód przebywał poza granicami Polski, jednak nie należy tracić z pola widzenia, że dowiedział się on o przejęciu gospodarstwa w- lub roku a wyjechał' do Stanów Zjednoczonych dopiero w -roku. W_ okresie tyålat, kiedy jeszcze przebywał w Polsce, nawet nie pofatygował się do Urzędu Gminy W _ aby wyjaśnić sprawę. Nie pojechał także zobaczyć, co dzieje się na terenie gospodarstwa. Wobec powyższych okoliczności brak jest podstaw do zastosowania art. 5 _-k-jç-, i nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia. 1 _ ¿ j, __;, , _ - - W tej sytuacji zbędnym jest badanie pozostałych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa z art. 417 k.c. tj .~ szkody, związku przyczynowego między wydaną z naruszeniem prawa ostateczną decyzją a wskazaną przez powoda szkodą, a-takze winy funkcjonariusza za wydanie wadliwej decyzji. Co _do tej ostatniej przesłanki należy wskazać, że związku z datą wydania wadliwej decyzji art. 417 k.c. należałoby stosować bez modyfikacji wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 200.1 roku, SK 18,/O0, OTK-A 2001/8/256). ' Jeśli natomiast ' chodzi o ; wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gospodarstwa, to podmiotemuprawnionyin do jego dochodzenia jest właściciel rzeczy. W tej sprawie na skutek wydania ostatecznej decyzji przez Naczelnika Gminy _ z dnia _ roku, która to decyzja nie 'została wyeliminowana z obrotu' prawnego, właścicielem gospodarstwa ; stał sięz S,karb;'Państ"wa. _ nie jest więc uprawniony do dochodzenia roszczenia za bezumowne Eorzystanie. - ,i _ ¿ g __ = '_ --- STRONA 7 --- Majac na uwadze pow}/Zsze, na podstawie W/W przepisow, Sad orzeki 0 oddaleniu powodztwa. _ Sad nie obciaZyt powoda kosztami postepowania na podstawie art. 102 k.p.c. Takie rozstrzygniecie W przedmiocie vkosztow uzasadnia sytuacja finansowa Q G ktory utrzymuje sie z niewysokiej emerytury oraz jego Zaawansowany Wiek. Nadto nieobciazanie kosztami jest spowodowane charakterem niniej szej sprawy i faktem, Ze powod od kilku lat podejmoWa1 Zapewne czasochlonne i kosztowne starania celem vuzyskania satysfakcjonujacego go finalnego orzeczenia W sprawie o odszkodowanie. » 0 4 6 Mając na uwadze powyższe, na podstawie w/w przepisów, Sąd orzekł o oddaleniu powództwa. _ Sąd nie obciążył powoda kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. Takie rozstrzygnięcie W przedmiocie ,kosztów uzasadnia sytuacja finansowa Q _„ który utrzymuje się z niewysokiej emerytury oraz jego zaawansowany wiek. Nadto nieobciązanie kosztami jest spowodowane charakterem niniejszej sprawy i faktem, ze' powód od kilku lat podejmował zapewne czasochłonne i kosztowne starania celem 'uzyskania satysfakcjonującego go finalnego orzeczenia w sprawie o odszkodowanie. › _ Í 6